بنزین 87 هزار تومانی؛ وقتی یک تصمیم اقتصادی به مسئله امنیت ملی تبدیل می شود

آبان 98 را نباید صرفاً یک «اعتراض به قیمت بنزین» دانست، همان گونه که نباید تمام زمینه های آن را به عوامل اقتصادی فروکاست.

اما نقطه آغاز آن، - 87 هزار تومان؛ یک عدد یا یک علامت هشدار؟ مقدمه: مسئله بنزین در ایران فقط قیمت یک لیتر سوخت نیست؛ مسئله این است که جامعه تا چه اندازه توان تحمل یک شوک اقتصادی دیگر را دارد.

تجربه آبان 1398 نشان داد که بنزین می تواند از یک موضوع اقتصادی به یک مسئله اجتماعی و سپس امنیتی تبدیل شود.

در 15 نوامبر 2019، قیمت بنزین در ایران برای سهمیه های تعیین شده 50 درصد و برای مصرف مازاد بر سهمیه تا 200 درصد افزایش یافت؛ تصمیمی که تنها یک روز پیش از اجرا اعلام شد و به سرعت با اعتراضات خیابانی گسترده و سپس خشونت همراه شد.

اکنون، خبر عرضه بنزین با نرخ تمام شده پالایشگاهی، هر لیتر 87 هزار و 200 تومان، در 204 جایگاه استان کرمان و توقف سریع این طرح، بار دیگر مسئله نسبت میان اصلاح اقتصادی و ظرفیت اجتماعی تحمل شوک را به مرکز توجه آورده است.

بر اساس گزارش های منتشرشده، این طرح در کرمان به صورت آزمایشی مطرح شد و ساعاتی بعد اجرای آن متوقف شد.

البته باید از یک تفکیک مهم آغاز کرد: 87 هزار و 200 تومان در شرایط کنونی، قیمت رسمی و سراسری بنزین در ایران نیست؛ بلکه نرخی است که برای سازوکار جدید عرضه در کرمان اعلام و سپس اجرای آن متوقف شد.