از «یک ویت کنگ، یک میلیون دلار» تا «روبان ابریشمی»؛ مذاکره، میدان واقعی قدرت

در نهایت، اگر بخواهیم سه نگاه را کنار هم قرار دهیم، به یک نتیجه مشترک می رسیم: «یک ویت کنگ، یک میلیون دلار» می آموزد که پیروزی، الزاماً محصول برتری آتش نیست؛ - در تاریخ روابط بین الملل، بسیاری از جنگ ها نه با نابودی کامل یکی از طرفین، بلکه با تغییر محاسبات سیاسی پایان یافته اند.

آنچه مسیر جنگ را تغییر می دهد، همیشه افزایش قدرت نظامی نیست؛ گاه افزایش هزینه ادامه جنگ، بازی را به میز مذاکره منتقل می کند.

سال ها پیش، کتاب یک ویت کنگ، یک میلیون دلار اثر ژان لارتگی نویسنده فرانسوی روایتی از همین منطق ارائه داد.

پیام اصلی کتاب این نبود که ویتنام از آمریکا قدرتمندتر بود؛ بلکه این بود که ارتشی کوچک توانست هزینه ادامه جنگ را برای بزرگ ترین قدرت نظامی جهان به سطحی برساند که ادامه نبرد، دیگر توجیه سیاسی و اقتصادی نداشته باشد.

این همان مفهومی است که توماس شلینگ، برنده جایزه نوبل اقتصاد و از مهم ترین نظریه پردازان استراتژی، سال ها پیش در نظریه دیپلماسی اجبار و قدرت چانه زنی توضیح داد.

از نگاه شلینگ، قدرت تنها در توانایی تخریب خلاصه نمی شود؛ بلکه در توانایی اثرگذاری بر تصمیم طرف مقابل معنا پیدا می کند.

او معتقد بود هنر استراتژی آن است که طرف مقابل را به این نتیجه برسانی که ادامه مسیر فعلی، از تغییر رفتار برای او پرهزینه تر است.