مطالب مرتبط:
ببینید| هجوم هواداران به فرهاد مجیدی در پایان تمرین استقلال
فیلم| اشتباه خطرناک مجلس در تصویب یک قانون درباره ساخت و ساز در زمین های کشاورزی
اجرای 10 هزار برنامه در هفته دفاع مقدس خراسان رضوی | رژه خودرویی به جای رژه نیرو های مسلح
تصاویر| مرگ پنهان اصفهان
ویدیو| مهدی ترابی، راه نجات پرسپولیس
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 30 شهریور 1400 ساعت 11:202021-09-21فرهنگي

درباره فرو رفتن در چاه | امین فقیری


113 - فرو رفتن در چاه چهارمین مجموعه داستانی است که از حسین مقدس به بازار عرضه می شود.

روز به روز ما بیشتر شاهد شکوفایی ادبی او هستیم.

داستان هایش به خوبی جهان فکری را می نمایانند.

مقدس اهل نوشتن رو راست و سهل و ساده نیست.

دنیای داستانی او پر از اوهام و خیالات است.

انگار که او در جهانی دیگر می زید؛ جهانی که ما از آن غافلیم یا به چشم مان نمی آید.

گاه سبک نگارش او به سوررئالیسم میل می کند و کمتر به رئالیسم جادویی.

شخصیت های داستانی او همه اسیر در پوسته توهمات خویشند.

آنها هیچگاه معمولی و ساده به نظر نمی رسند.

دنیای آنان سرشار از غرائب است و از هیچ منطق جهان بیرونی تبعیت نمی کنند.

نویسنده وقتی به خورد و خوراک و خوابیدن می رسد دنیای او رئالیست می شود.

به طور مثال نمی تواند بنویسد که آدم های داستانش به جای برنج و نان و خورشت دارند پاره آجر می کشند و می خورند یا در رختخواب می خوابند.

آنها از پنجره ای که شکل همه پنجره هاست بیرون را نگاه می کنند، درخت ها هم شکل درخت های واقعی هستند، سایه دارند و شاید خستگی ها را هم از تن آدم بزدایند، اما وقتی به روانکاوی آنها می رسیم گاه از آنها وحشت می کنیم و گاه آنها را به طرزی خارج از تصور مفلوک و بدبخت احساس می کنیم.

در داستان اول (پرندگان) نویسنده به آرزوهای خاک شده می پردازد.

او پرواز را همانند تمثیل و استعاره ای از رهایی می داند و برای اینکه بگوید طرح داستانی اش نباید با قوانین جهان واقعی همخوانی داشته باشد از شخصیت های درگذشته (اما مشهور) استفاده می کند.

مثل اولین کسانی که جنون پرواز داشتند و از هیچ کوششی برای رها شدن از جهان خاک پروا نداشتند.

بعد این همه اوهام و تصورات را به زندگی پیوند می زند.

طبیعی است که از آسمان لایتناهی و دریاگونه زلال آبی به فهمی معمولی و دل آزار می غلتد و واقعیت زندگی طوری می شود که دیگر نزدیک ترین کسش او را قبول ندارد؛ به گونه ای که وقتی هم که احتمال مرگ همسر را می بیند باز هم بی اعتنایی می کند و در را به روی جهان نامکشوف و سرشار از آرزوی شوهر می بندد.

در داستان دوم (آنها) به دو موجودی اشاره می کند که همراه هم پیر شده اند و جهان آنها پر از وهم و خیال است.

همه چیز را فراموش کرده اند.

حتی سی دی ای که جوانی شان را به تصویر می کشد برای آنان غریبه است.

دیگرانی هستند که در قالب یک زن و شوهر پیر در جهان هایی که آن چنان دامنه تخیل هم ندارد، زندگی می کنند.

دنیای شان محدود شده است، واژه ها در دهان شان می خشکد و چیزی را به یاد نمی آورند تا آنها را به صحبت روبه رو بکشاند.

در اینجا مرد حال و روز بهتری دارد.

ولی این همه در مواجهه با همسرش آب در هاون کوفتن است.

بیهودگی از تمام رفتارشان پیدا است.

در فیلم عشق که برنده فیلم اسکار خارجی شد، مساله زوجی که همراه هم پیر شده اند و مرد از هوش و حافظه قوی تری بهره می برد یعنی مساله آلزایمر را به خوبی می بینیم.

آن چنان که مرد به بن بست می رسد و با باز کردن شیر گاز و مسدود کردن تمام راه های نفوذی هوا هم خود و هم زنش را از بین می برد.

و اما داستان (داستان برج) داستان موفقی نیست.

برخلاف دیگر داستان های حسین مقدس که روانشناسی و روانکاوی آدم ها در آن نقش اساسی دارند در این داستان آدم ها سایه دارند.

بدون گوشت و خون و از همه مهم تر افعال و کردارشان است که با جهان داستانی نویسنده مطابقت ندارد.

شاید خواننده به خود بگوید: که چه بشود؟ در این داستان راننده ای با کامیونش می آید که بار آن لوله و پیچ و مهره و اتصالات است.

در آبادی ای پرت و دور افتاده که انگار آخر دنیاست از قهوه چی کنار جاده قطعه زمین بسیار کوچکی در حد 8 - 7 متر می خرد و در آن شروع به اتصال لوله ها به یکدیگر می کند و سعی می کند از این لوله برجی درست کند و مرتب از آن بالاتر برود.

سرش در کار خودش است و به سوال هایی که برای دیگران پیش می آید، بی اعتنایی می کند؛ حتی با آدم قانون.

این داستان حالتی پریشان دارد و به همراه خود سوالاتی را همراه می آورد که نویسنده نتوانسته است پاسخی درخور برای آنها پیدا کند: هدف مرد از ساختن برج چیست؟ آیا با اتصالات لوله هم می توان برج ساخت؟ دست تنها چگونه این مهم به انجام می رسد؟ چه کسی در آن بالا لوله ها را به او می رساند، چه کسی تعادل او را حفظ می کند و از همه مهم تر اینکه آیا بین این لوله ها از مصالح ساختمانی هم استفاده شده است؟ داستان عمق ندارد و در سطح حرکت می کند.

چهره آدم ها مخدوش و صاف است.

انگار که نه چشم و گوش و دهانی دارند و نه اندیشه ای.

برای سمبولیک بودن این برج فرضی هم جوابی یافت نمی شود.

کاش این داستان در این مجموعه نبود.

به آبروی بقیه داستان ها لطمه می زند.

مساله این است که نویسنده ما را در دنیاهای وهمی و پر از تخیل خود شریک می کند و لذتی اندوهگین به آدم می دهد.

اما داستان برج حداقل برای نگارنده چنین خاصیتی را نداشته است.

(دفینه) یکی از زیباترین داستان های این مجموعه است.

ترس و دلهره و وهم و فراموشی این دنیایی را یک جا به انسان القا می کند.

دختر بچه ای که به ناگهان سر و کله اش در خانه پیدا می شود.

مرد با وجود اینکه به او لطف و محبت پیدا کرده اما در اعماق وجودش از او می هراسد: اما من آدم محتاطی هستم، حساب دو دوتا می کنم.

آدم باید حساب و کتاب دستش باشد تا دنیایش یک مرتبه سرش آوار نشود.

حتم دارم که یک سعادت بی دلیل به یک مصیبت ختم می شود.

مطمئن هستم هر چیزی دلیلی دارد.

اگر دلیل یک چیز را از آن چیز جدا کنی چه چیزی می ماند؟ او گمان می کند که من به دختر حسودی می کنم.

آنقدر ابله هست که فقط ظاهر چیزها را می بیند.

رازهای پشت پرده را نمی بیند.

علت ها را نمی بیند.

من دیگر مطمئن شده ام که این دختر رازی دارد و زیر کاسه نیم کاسه ای است.

ص 48 اما زن، دختر را در حد پرستش دوست دارد.

این مساله، انگیزه نابودی همسر و دختر را در ذهن مرد بارور می کند.

داستان (پنگوئن ها) هم نام زیبایی دارد و هم داستان دردآلود زیبایی است.

ناباوری از مرگ نوه، باعث می شود که پدربزرگ روان پریش شود و فکر کند که مثل همیشه دارد نوه اش را به مهد می برد.

او موتوری را دیده است که چگونه این پنگوئن کوچک را زیر گرفته است.

اما نمی تواند این موضوع را بپذیرد به همین دلیل روان پریش می شود.

همه می خواهند به او کمک کنند اما کاری از دست شان بر نمی آید.

(ترمینال) داستانی است که نویسنده از چم و خم آن آگاه است.

اما برای در میان گذاشتن همه چیز به خواننده خست به خرج می دهد.

شخصیت ها کامل نیستند.

دکتر جولایی در ترمینال باربری چه می کند؟ پیرمرد کیست؟ چرا اسم راننده کامیون هم جولایی است و چرا سرنوشت آدم ها نیمه کاره رها می شود؟ می توانست داستان موفقی از آب بیرون بیاید به شرطی که نویسنده با خواننده مهربان تر بود.

(آن شب داستانی) داستان زیبایی است بنا به خاصیت داستان های پسا مدرنیستی در افعال و رفتار و حتی در زمان وقوع که خط مشخصی ندارند.

زنی پس از سال ها برگشته و معلوم نیست که با سایه نویسنده یا تصویرش در قاب صحبت می کند یا اینکه نویسنده حضوری فیزیکی و واقعی دارد، قدر مسلم اینکه نویسنده از تنهایی به جان آمده و به دنبال همدمی است که همیشه در این مورد ناکام است.

اندیشه ای شعرگونه نیز در امتداد داستان حاکم است: بلند شد؛ از میان خطوط نیمه تاریک کرکره دنبال دایره زمان گشت.

هنوز انگشتش از فکر شبنم خیس بود.

اشیای اطرافش به طرزی سیال کش می آمدند و توی تاریکی دالان ذهنش فرو می رفتند.

تونل تاریکی را تصور کرد که مثل گردباد هر چیزی را داخل خود می کشید- ص86 در داستان (جانور) جانورانی را می بینیم که جامعه تصمیم گرفته است آنها را نابود کند.

منجی آنان دختری است که می خواهد با از بین بردن علایم ظاهری روی بدن آنها وجود آنها را در کل اجتماع مخفی نگه دارد تا کسی به ماهیت آنها پی نبرد.

در آخر معلوم می شود که دختر ماهی فلس دار است.

همانند پری دریایی.

داستان (خانه آبی) داستان خوبی است.

همه چیز در دنیایی از وهم و خیال می گذرد.

حکایت مرده ای ا ست که افکارش مخصوصا تجربه های عاشقانه اش او را به دنیای دیگری برده است.

اما در نهایت به دنبال عشقی است که برایش هفت پسر را به ارمغان آورده است! زنش؟ در (کارت پستال) حسن کار طرز نوشتن رویدادهاست.

تخیل در این داستان بیداد می کند.

نثر صمیمی و راحت است.

اما دنیای آفریده شده توسط نویسنده با دنیای واقعی متفاوت است.

هر چه که هست جنون و وحشت است.

بازگشت به کودکی پس از تحمل درد و رنج بسیار.

داستان (مینا) گیج کننده است.

نتوانستم با رویدادهای آن ارتباط پایداری را حس یا باور کنم.

باید یک بار دیگر آن را بخوانم.

داستان (کتاب کوه) در یک زمینه رئالیستی با ماجرای وهمناک و عجیبی روبه رو می شویم که ما را از واقعیت موجود دور کرده به دنبال تخیل و ماورای طبیعی رهنمون می کند.

الیاس نامی که کارمند اداره راوی داستان است و در ضمن کوهنورد قابلی هم هست در کوهستان ناپدید می شود.

راهنمای محلی که دوست راوی هم هست راوی را به کلبه ای که وسط انجیرستان است، می برد.

اوایل شب بعد از غروب ماه در آسمان پیداست اما لحظاتی بعد ماهی دیگر در افق پدیدار می شود.

راهنما نیز به طرز غریبی کشته می شود وقتی جسدش پیدا می شود گوشتی بر استخوان ندارد.

با وجود اینکه نویسنده اعترافی نکرده است، ماه دوم می تواند سفینه ای فضایی باشد که الیاس و کسان دیگر توسط همین سفینه یا بشقاب پرنده ربوده شده باشند.

پایان بندی داستان انگار که با عجله و باری به هر جهت نوشته شده است.

من فقط از طرف شرکت به خاطر ملاحظات حقوقی ماموریت داشتم که احتمال ارتباط بین راهنما و گمشدگی الیاس را پیگری کنم.

اما با این اتفاق دیگر کتمان این ماموریت ضرورتی ندارد.

ص 152 در (نشانی) پسری به دنبال پدر آمده.

توصیف نویسنده از فضا و مکان و شلوغی آدم ها بسیار خوب و دقیق است.

در خانه ای مخروبه و قدیمی پدر را پیدا می کند که در سردابه ای که جلوی در ورودی اش را با آجر مسدود کرده اند، مشغول خواندن کتاب است.

پدر بدون هیچ گفت وگو یا مقاومتی همراه پسر راه می افتد.

همه چیز سرد و یخ زده است.

وجود پدر پر از سرما است.

انگار که پدر از جهان مردگان برمی گردد.

پسر از همه چیز از جمله خانه ای که پدر در آن زندگی می کرده و از احوال پیرزن صاحبخانه نیز آگاه است.

اگر اسم داستان عوض می شد، بهتر بود.

(ققنوس) از خاکستر خویش برمی خیزد.

اشاره دارد به مردی که گویا جهان دیگری دارد؛ گویی با مردگان سر و کار دارد.

تک گویی ها زیباست.

سروناز و بدری شخصیت های موثری هستند و عشق را فریاد می زنند.

اشکال مهم کار وجود توریست است.

برای چه کاری قدم به آن خانه گذاشته است؟ آیا زبان راوی را می داند؟ به سرگذشت دردناک آدم ها چکار دارد؟ نویسنده پسامدرن یا مدرن یا سوررئال به اشتباه فکر می کند که چون داستان در این زمینه ها نوشته شده، خواننده حق چون و چرا ندارد.

داستان باید از منطقی مخصوص به سبکی که انتخاب شده، پیروی کند.

خواننده نباید بگوید مگر می شود؟ اشتباه نکنیم همه چیز را نمی توان برای خواننده توضیح داد.

اما نباید خاطر او را پریشان کنیم و بعد اینکه چون داستان های علمی - تخیلی سلیقه چندانی در مملکت ما ندارد خود به خود تاثیر فیلم های ترسناک- وهمی و عجیب و غریب هالیوود به گونه ای غیرمستقیم در بعضی از داستان ها پیدا می شود.

منظور من تقلید صرف نیست بلکه مثلا با خواندن داستان کتاب کوه به یاد سفینه های فضایی و ربودن آدم ها که همه زاییده ِ وهم و خیالات هستند می افتیم یا داستان دفینه که در آن دختری منحوس را در ظاهری زیبا تداعی می کند.

قصد نشان دادن راه را ندارم.

اگر حسین مقدس روی نوشتن این گونه داستان ها پافشاری کند به تکرار می افتد و این افت بزرگی در نویسندگی است.

او باید هر موضوع جالبی را که شکار می کند، بنویسد؛ حال ممکن است داستانی رئالیستی خلق شود یا رئالیسم جادویی یا سوررئالیسم.

بگذار که سوژه به او دستور بدهد با کدام زاویه دید بنویسد و در چه سبکی.

خود راه بگویدت که چون باید رفت.


کلید واژه ها: داستان - داستانی - جهان - رئالیسم - سوررئالیسم - جهانی - امین فقیری - مقدس - رئالیست - چهارمین - خوابیدن - نویسنده - خورند - سرشار - پنجره - نگارش - بازار - نوشتن - خوراک - شخصیت - خورشت - ادبی - پاره - منطق - شاهد - دیگر - امین - اسیر - عرضه - برنج

آخرین اخبار سرویس:
«نیسان آبی» با بازی مهران غفوریان متوقف شد

زندگینامه: الک بالدوین (1958-)

پخش برنامه «رخ به رخ» از امشب با صدای کاوه آفاق

کتاب جشنواره سی وهشتم منتشر شد

بازنشر فیلمی از دیدار مسعود کیمیایی با ساموئل خاچیکیان

اجرای »هفتاد و شش دو صفر« به پایان رسید

پیام تسلیت وزیر ارشاد در پی درگذشت پروین بهمنی

«پروین بهمنی» مادر لالایی ایران درگذشت

هم دیدار زمستان امسال کلید می خورد/فیلمی با تهیه کنندگی نیکی کریمی و کارگردانی مهدی نوروزیان

علی افشار در «سریالیست»: نمیدانم محمد زنده است یا نه!

برگزاری کارگاه تصویرگری «میراث شرقی من، از اصفهان تا فرانکفورت»

مردم کاراکتر «روناک »سریال «نون خ» را دوست دارند!

نمایش بخشی از تاریخ اتریش در زنجان

آخرین خبر از جستجوی 8 کوهنورد مفقود شده در ارتفاعات فشم+ فیلم

بازیگر«گاندو 2»:هیچ کسی آدم نفوذی و تروریست را دوست ندارد

مجموعه موشن گرافیک «یاران حبیب» درکرمان رونمایی شد

فصل جدید «اعجوبه ها»با مجری جوان

یکتا ناصر و بهناز جعفری با چشمان مصدوم در نیسان آبی

معرفی سیره رسول اکرم(ص) در هفتادوسومین نمایشگاه کتاب فرانکفورت

بانوی لالایی ایران قبل از آغاز جشنواره موسیقی نواحی درگذشت

امیرعلی دانایی از امشب به شبکه دو می آید/حسن ریوندی مهمان قسمت اول «رخ به رخ»

زیبایی باورنکردنی «نیکی کریمی» بدون آرایش/ عکس

فیلمساز رفسنجانی داور سی وهشتمین جشنواره فیلم کوتاه تهران شد

ساخت یک فیلم خوب احترام به بیننده آن است/ «ورای سکوت» تجربه تنهایی ماست

پخش زنده ی «صبح جمعه با شما»

کاوه آفاق برای «رخ به رخ» می خواند

فیلم| هنرنمایی یک آرایشگر حرفه ای روی سر مشتریانش

برترین سریال های جاسوسی ـ امنیتی تلویزیون به انتخاب یک بازیگر

پخش سریال دادگاهی «آقای قاضی» بر اساس داستان های واقعی

خبری تازه از فیلمی به تهیه کنندگی نیکی کریمی

پارک ملل - همدان

گزارش آسوشیتدپرس از نمایشگاه آثار اندی وارهول در موزه هنرهای معاصر تهران+تصاویر

«آقای قاضی» به تلویزیون می آید/ رونمایی از لوگوی سریال

خدمت افتخاری بازیگر سرشناس در حرم امام رضا (ع) + عکس

کدام فیلم ها امروز در جشنواره فیلم کوتاه تهران اکران می شود

«چتر شکسته» مصطفی خرامان به کتابفروشی ها آمد

«سنگبال» نماد تلاش برای آزادی ست/ ازدواج اجباری یعنی قربانی کردن فرزندان مان

علی افشار: نمی دانم فصل سوم «گاندو» ساخته می شود یا نه/ از سرنوشت «محمد» بی خبرم!

فیلم| رقص و ذوق زدگی عضو طالبان برای استاندار شدن!

الک بالدوین در صحنه واقعا آدم کُشت!

فیلم| روشی ساده و جالب برای گچ کاری

برترین سریال های جاسوسی ـ امنیتی تلویزیون به انتخاب یک بازیگر

علت مرگ در کشورهای مختلف بعد از کرونا چیست؟/ فیلم

صدور پروانه ساخت فیلمِ جدید »نیکی کریمی«

سلفی ماشینی ساره بیات+عکس

(ویدئو) رقصِ آقای استاندار!

طرز تهیه عدس پلو؛ طعمی که باقی می ماند

سمیرا حسن پور در لباس مشکی+عکس

پخش فیلم های کمدی ایران و جهان در روزهای آتی

روایت زندگی یک کارگردان تئاتر در نمایشنامه «چشم ها چه را می بینند؟»

فیلم|4 کاروانسرا آذربایجان در انتظارثبت جهانی

بازدید سرپرست معاونت امور هنری از تئاتر شهر

خود تحویل گیری سپیده خداوردی+عکس

سکته قلبی ضرغامی تکذیب شد

«آقای قاضی» به تلویزیون می آید/ سریالی با داستان های واقعی

«داستانهای شگفت انگیز»کتابی جذاب با مقدمه ای از هیچکاک/ دلهره ای شیرین را تجربه کنید

افتخار دیگر برای سینمای ایران/ اصغر فرهادی باز هم گل کاشت

فیلم/4 کاروانسرا آذربایجان در انتظارثبت جهانی

پخش سریال دادگاهی «آقای قاضی» بر اساس داستان های واقعی

«آقای قاضی» به تلویزیون می آید/ سریالی با داستان های واقعی

فیلم| دودوزن، یکی از زیباترین آبشارهای گیلان

کمدی های ایرانی و خارجی به تلویزیون می آیند / شروعِ رخ به رخ و برنامه ویژه صبح جمعه با شما در 17 ربیع

مجریِ «میدون» میتواند «اعجوبه ها» را پربیننده کند؟

کاوه آفاق برای «رخ به رخ» تلویزیون می خواند

(ویدئو) ماجرای فلج شدن فَک سحر جعفری جوزانی به کجا رسید؟

بازدید سرپرست معاونت امور هنری وزارت ارشاد از تئاتر شهر

سریال «نیسان آبی» متوقف می شود

مرجانه گلچین سر قبر مادرش+عکس

صدور پروانه ساخت فیلمِ جدید «نیکی کریمی»

قتل خونین توسط ستاره هالیوود! + عکس

شوک سنگین به سینما/ بازیگر سرشناس آدم کُشت!

بازرسی از نانوایی های شهرستان کیار + فیلم

آزاده زارعی و لباس عجیب و سگ ترسناکش+عکس

صدور پروانه ساخت فیلمِ جدید «نیکی کریمی»

آغاز جشنواره موسیقی نواحی تحت تاثیر درگذشت یک هنرمند

رمان خواندنی که امام زمان را به نوجوانان معرفی می کند/ «سفیر دوازدهم» رونمایی شد + فیلم

تیپ ورزشی مهناز افشار+عکس

سریال آقای قاضی به تلویزیون می آید

ریحانه پارسا گشت ارشاد 3 را به فنا داد

برنامه تلویزیونی «ده» روی آنتن می رود

چراغ راه زنده یاد بهمنی خاموش نخواهد شد

بی مزه بازی های بهنوش بختیاری تمامی ندارد+فیلم

انتقاد دوباره بازیگر هالیوود از مسلمان ستیزی در سینمای آمریکا

«آقای قاضی» به تلویزیون می آید/ رونمایی از لوگوی سریال

جایزه بهترین فیلمبردار سال آسیا به دست مسعود امینی تیرانی رسید

خبر های کوتاه چهارمحال و بختیاری در 30 مهر + فیلم

خبری تازه از فیلمی به تهیه کنندگی نیکی کریمی

پیام تسلیت وزیر ارشاد برای درگذشت حافظ لالایی های قشقایی

پیام تسلیت وزیر ارشاد در پی درگذشت پروین بهمنی

سیدجواد هاشمی مهمان «مثبت دست فرمون» می شود

نمایش فیلم های سینمایی و تلویزیونی در آخرین روز از مهر

ضرغامی سکته قلبی کرد/ میراث فرهنگی تکذیب کرد

مجموعه کتاب های جانبازان منتشر شد

دهمین دوره جشنواره جهانی فیلم پارسی برگزار نمی شود

پوستر جدید «قهرمان» فرهادی برای سینماهای آمریکا

10 سریال استثنایی تاریخ که در بین ایرانی ها محبوب ترند

آغاز ساخت 42 واحد مسکن روستایی در دهستان دیناران اردل + فیلم

تیراندازی مرگبار در پشت صحنه فیلم هالیوودی / الک بالدوین فیلمبردار فیلمش را کُشت

وزارت میراث فرهنگی خبر سکته قلبی ضرغامی را تکذیب کرد

شرایط ورود به سینما در دوران کرونا

درباره فرو رفتن در چاه | امین فقیری

درباره فرو رفتن در چاه | امین فقیری