موضوعات داغ: - باشگاه استقلال - برنامه و بودجه - رتبه بندي معلمان - نقل و انتقالات تابستاني - فرهاد مجيدي - لايحه رتبه بندي معلمان - سازمان برنامه و بودجه - نقل و انتقالات - خانه هاي خالي - فصل نقل و انتقالات - چاه زمزم - زنداني جرائم غيرعمد - دادگستري استان مركزي - علي ريحاني - فينال جام جهاني 2010 - سرمربي پاختاكور - مدارس مقاوم - اسپوتنيك روسي - سرور جباروف - وكيل پور - سيداحمد خميني - شهر اليگودرز - كانو

مطالب مرتبط:
7 ایراد اساسی قانون نظام مهندسی/پیش نویس قانون جدید به مجلس ارائه می شود
حضور مجید انصاری در دانشگاه آزاد اسلامی ممسنی
آمادگی دانشگاه آزاد اسلامی برای انجام پژوهش در مبارزه با مواد مخدر
برگزاری مرحله استانی مسابقات سراسری قرآن چهارمحال وبختیاری در رشته تفسیر
متصرفین اراضی ملی در چنگال قانون و پلیس
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 13 مرداد 1400 ساعت 14:152021-08-04سياسي

در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم


حجت الاسلام سروش محلاتی ضمن اشاره به تعابیر مختلفی که درباره انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی در قانون اساسی ذکر شده است به بیان دو احتمال درباره تعبیر «موازین اسلامی» پرداخت.

- حجت الاسلام سروش محلاتی ضمن اشاره به تعابیر مختلفی که درباره انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی در قانون اساسی ذکر شده است به بیان دو احتمال درباره تعبیر موازین اسلامی پرداخت.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، نشست علمی انطباق قانون با شرع در قانون اساسی، 12 تیرماه با سخنرانی حجت الاسلام سروش محلاتی به همت موسسه مفتاح کرامت برگزار شد.

بخشی از مطالب مطرح شده در این جلسه را بخوانید؛ مباحث مختلفی درباره انطباق قوانین و مصوبات با احکام شرعی مطرح است که درباره برخی از آنها بحث می کنیم.

در هنگام تدوین قانون اساسی در سال 58 نمایندگانی در مجلس خبرگان حضور داشتند که اکثریت مطلق آنها را علما و روحانیون تشکیل می دادند.

در آن مجلس دغدغه اول برای علما این بود که در نظام آینده چگونه می توان تضمینی داشت تا احکام شرعی رعایت خواهد شد و در قانون گذاری از احکام الاهی عدول نخواهد شد.

تا آنجا که بنده مطالعه داشتم این اولین و مهمترین دغدغه ای بود که در تدوین کنندگان قانون اساسی وجود داشت.

بر این اساس بود که در اصل چهارم قانون اساسی این موضوع را مطرح کردند و در اصول دیگر هم به این مسئله پرداخته شده است.

بحثی که بنده دارم درباره تحلیل این موضوع در قانون اساسی است، به خصوص تاکید بر دیدگاه های شهید بهشتی خواهم داشت.

به طور کلی در این سلسله جلسات پنج پرسش را مطرح خواهم کرد.

پرسش اول این است که موازین اسلامی یعنی چه؟ آنچه در اصل چهارم قانون اساسی آمده است این است که کلیه قوانین باید بر اساس موازین اسلامی باشد.

در اصول دیگر هم این تعبیر تکرار شده است.

پرسش دوم این است که در تطبیق قوانین و مقررات با موازین اسلامی، ملاک این است که قانون مخالفت با موازین اسلامی نداشته باشد یا ملاک این است که قانون منطبق بر موازین اسلامی باشد؟ پرسش سومی که وجود دارد این است که تشخیصی که در این زمینه توسط فقهای شورای نگهبان صورت می گیرد، بر اساس اجتهاد و استنباط خود فقهای شورای نگهبان است یا بر اساس استناد به فتوای فقهای دیگر؟ پرسش چهارم این است که این موازین اسلامی چه قلمرویی دارد؟ نکته پایانی این است که بررسی انطباق یا عدم انطباق چه محدودیت هایی دارد؟ این پرسش ها را پیگیری می کنم و به خصوص با تاکید بر دیدگاه های شهید بهشتی پاسخ آنها را مطرح خواهم کرد.

علاوه بر دیدگاه های شهید بهشتی دو نکته دیگر هم مورد نظر است.

نکته اول این است که درباره این موضوعات در هنگام تدوین قانون اساسی چه نظراتی وجود داشته است تا بتوان نظریه شهید بهشتی را با آرا و نظرات دیگر مقایسه کرد و نکته دوم اینکه پس از تدوین قانون اساسی، در طول چهل و دو سال گذشته، یعنی از سال 58 تاکنون، درباره این موضوعات پنج گانه چه روندی را پشت سر گذاشتیم و چه مسیری پیمودیم.

بررسی مفهوم موازین اسلامی در قانون اساسی تعبیرات مختلفی برای انطباق با موازین اسلامی داریم مثلا در برخی اصول انطباق با احکام اسلام مطرح شده است.

در برخی موارد که بیشتر است تعبیر موازین اسلامی به کار رفته است.

در برخی اصول، موازین اسلامی به شکل صفت و موصوف نیست بلکه اضافه است یعنی موازین اسلام.

در یکی از اصول تعبیر موازین شرع را داریم.

در اصل 27 تعبیر مبانی اسلامی را داریم.

در اصل 91 تعبیر احکام اسلام آمده است.

اینها تعبیرات مختلفی است که در قانون اساسی ما آمده است و لازم است در این زمینه بحث مستقلی صورت بگیرد که آیا تفاوتی بین این تعبیرات وجود دارد یا نه، این تعبیرات از نظر قانون گذار تفاوتی ندارد.

آنچه در مطلب اول مطرح کردم این بود که موازین اسلامی یعنی چه.

از مجموعه مباحثی که در قانون اساسی دیده می شود می توان فهمید موازین اسلامی همان احکام اسلامی است ولی در یک تقسیم بندی می توان گفت احکام دو گونه است: یکی احکام مسلم و قطعی و دوم، احکام ظنی و اجتهادی.

در قسمت اول که احکام قطعی و مسلم است جایی برای اختلاف نظر وجود ندارد.

فقهای مختلف بر این اصول توافق نظر دارند مثل احکام ارث که در قرآن کریم آمده است ولی در قسم دوم احکامی است که اجتهادهای مختلفی دارد و قلمرو فتاوای مختلفی است، مثل اختلافاتی که درباره ارث زوجه وجود دارد.

آنچه در بحث انطباق لازم است این است که قوانین با احکام مسلم انطباق دارد یا نه، منظور این است که خلاف فتوای خاصی نباشد.

این مطلب مهم است.

اگر ما مبنای اول را بپذیریم قلمرو قانون گذاری حداکثری خواهد بود یعنی در موارد اختلاف نظر بین فقها مجلس می تواند یک فتوا را بپذیرد در حالی که دارد با فتاوای دیگر مخالفت می کند.

مجلس بیش از اینکه احکام قطعی را رعایت کند وظیفه ای ندارد.

اگر مبنای دوم را بپذیریم قهرا با این سوال مواجهیم که مجلس باید بر اساس یک فتوا نظر بدهد.

آن فتوا، فتوای اعضای شورای نگهبان خواهد بود یا فتوای رهبری.

ممکن است بسیاری از مراجع، فتوا به جواز چیزی بدهند ولی فقهای شورای نگهبان مصوبه را رد کنند.

ما در قانون اساسی تفسیری روشن از موازین اسلامی نداریم ولی شهید بهشتی معتقد بود موازین اسلامی که باید رعایت شود همان احکام قطعی و مسلم اسلامی است.

دیدگاه این بزرگوار که دست قانون گذار را باز می گذارد و روال قانون گذاری را تسهیل می کند و خطوط قرمز را در برابر قانون گذار را به حداقل کاهش می دهد، پیش از تشکیل تدوین قانون اساسی مورد توجه ایشان بود.

قبل از برگزاری انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی یک متنی به عنوان پیش نویس برای قانون اساسی تهیه شده بود.

ابتدا دکتر حبیبی پیش نویس را تهیه کرد و سپس این پیش نویس در شورای انقلاب با حضور شهید بهشتی و برخی از بزرگان دیگر مورد بررسی قرار گرفت.

یکی از نکاتی که در آن پیش نویس مطرح بود همین بحث بود.

آنجا هم شورای نگهبان برای بررسی انطباق مصوبات مجلس با موازین شرعی پیش بینی شده بود ولی تعبیری که آنجا بود این بود در صورتی که شورا قانون عادی را به دلیل مخالفت صریح با اصول مسلم شرعی متعارض بداند آن را برای تجدید نظر با ذکر دلایل تعارض به مجلس برمی گرداند.

این اصول مسلم شرعی بعدا به تعبیر موازین شرعی تبدیل شد.

شهید بهشتی از این دیدگاه دفاع می کرد و حتی مورد تدوین قانون اساسی هم همین عبارت را خواندند.

انتهای پیام
کلید واژه ها: قانون اساسی - حجت الاسلام - قانون - اساسی - مصوبات مجلس - مصوبات - اسلامی - علما و روحانیون - شرعی - سروش - احتمال - مجلس - مجلس خبرگان - اشاره - احکام شرعی - نشست علمی - روحانیون - بیان - سخنرانی - قوانین - برگزار - خبرگان - تیرماه - تفسیر - گزارش - احکام - تشکیل - تدوین - موسسه - کرامت

آخرین اخبار سرویس:
سلسله نشست های تخصصی حکمت و فلسفه برگزار می شود

نباید به علت کم کاری برخی افراد به چهره نظام خدشه وارد شود/ با هرگونه تخلف اداری برخورد می شود

سردار نصر: آمادگی داریم یک هفته ای واکسیناسیون را به اتمام برسانیم/ اقدام اثرگذار بسیج در طرح شهید سلیمانی

انتخاب اعضای هیات رییسه شورای اسلامی شهرستان تهران

حمایت سازمان بهزیستی از خانوارهای دارای فرزند چند قلو با هدف افزایش نرخ رشد جمعیت

رییس شورای شهر مشهد اهانت روزنامه ترکیه ای به ایران را محکوم کرد

معاون رییسی: 16سالگی ازدواج کردم با حق طلاق و کار

ایران پُرکار در مجمع عمومی سازمان ملل/ رد دیدار آمریکایی ها

رییس جدید سازمان حراست کل کشور منصوب شد

نحوه محاسبه مالیات اینفلوئنسرها

استخدام مسئول دفتر معماری با بیمه در یک شرکت معتبر در تهران

برگزاری نخستین کنگره ملی شعر سردار سلیمانی در هفته دفاع مقدس

سردار احمدی مقدم رییس دانشگاه عالی دفاع ملی شد

تعیین تکلیف فوری افراد فاقد شناسنامه و اتباع غیرایرانی

هفته دفاع مقدس می تواند آغاز جریان تاثیر گذار فرهنگی باشد

استمرار ضمانت اثرگذاری اقدامات فرهنگی است

تاکید رییس دستگاه قضا بر آسیب شناسی عناوین اتهامی پرتکرار

توصیه های وزیر اطلاعات به مدیران حراست دستگاه ها

شیرزاد: شکست سختی در انتخابات داشتیم/ تشکیل اتاق فکر با حضور خاتمی، روحانی و ناطق نوری خیلی ایده آل است

محور مشگین شهر – سراب تکمیل می شود / افتتاح نیروگاه پنج مگاواتی زمین گرمایی مشگین تا آخر سال

ورود مصلی تهران به مدار واکسیناسیون کرونا / اثرگذاری واکسیناسیون در کنترل بیماری

آمادگی ایرانیان خارج از کشور برای کمک به توسعه کشور

مشکلات شهرک های شهید بهشتی و پردیس شاهرود سامان دهی شد

آیین های اصیل عاشورایی را درست روایتگری کنیم

برگزاری وبینار «معرفی بیومواد و زمینه های فعالیت موجود»

پای مشاور قالیباف به وزارت اقتصاد باز شد

استقرار هیئت تفحص از سازمان سنجش در این سازمان

تلاش برای مهار سیلاب های خوزستان

برگزاری مسابقات ویژه اربعین حسینی در منطقه 19

سامانه جامع مدیریت آموزشی دانشگاه فنی و حرفه ای رونمایی می شود

پست جدید حسین دهقان مشخص شد؟

تدارک ویژه ایران صدا به مناسبت هفته دفاع مقدس

فلاحت پیشه: گام اول احیای برجام در نیویورک برداشته می شود

درخواست رییس دانشگاه تهران برای آزادی کسری نوری

روند صعودی ایران در کسب شاخص های ارزیابی علم و فناوری

مخالفت شورای شهر همدان با اعزام موکب شهرداری به کربلا کذب است

دلالان و واسطه گران مشکلات زیادی را به مردم تحمیل کرده اند

معاون زنان و خانواده رییس جمهور در پاسخ به شفقنا: هر نوع خشونت علیه زنان مورد قبول نیست/ مجلس سریعتر این لایحه را تصویب کند

گزارشی از چاپ کتاب های انگلیسی و آذری با محوریت اهل بیت (ع)

نماینده وزیر نفت در امور عراق منصوب شد

نامه اهالی قلم و فعالان فرهنگی به مدیرکل یونسکو/ از میراث افغانستان حراست کنید

در حال تایپ///پاکبانان مشهدی راهی سفر اربعین می شوند

درصد جلب محکومان خراسان شمالی پایین تر از حد متعارف است

برگزاری وبینار «معرفی بیومواد و زمینه های فعالیت موجود»

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درگذشت پیرغلام شمیرانی را تسلیت گفت

ماموران منابع طبیعی، ضابطان خاص دادگستری هستند

تبریک رییس سازمان قضایی نیروهای مسلح برای انتصاب جانشین ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده نهاجا

آیت الله موسوی ننه کران در حوزه و دانشگاه منشا خدمات برجسته ای بود

36 درصد ازدواج ها در شاهرود منجر به طلاق شده است

خانه روستایی پارک ملت بهسازی می شود

آغاز عملیات اجرایی ساخت یک هزار واحد مسکونی کارکنان سپاه البرز

حمید وکیلی نشست خبری رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران

آخرین مصوبات و تصمیمات کمیسیون ماده 10 احزاب

سلسله نشست های تخصصی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه برگزار می شود

برگزاری اردوی مشترک بوکس خوزستان و بصره

جاماندگان سهام عدالت چگونه تعیین تکلیف می شوند؟

دکتر اکبر افتخاری از صندوق بازنشستگی کشوری خداحافظی کرد

بهبود فضای فرهنگی و اجتماعی دستاوردهای کنگره شهدای استان مرکزی

قدردانی آیت الله مکارم شیرازی از رهبر انقلاب، مراجع تقلید و علما

برپایی بزرگترین موزه زنده و نمایش میدانی دفاع مقدس در بوستان ولایت

5 ویژگی اصلی طراحی وب سایت استثنایی

روزهای تلخی که در «گزارش آشوب» روایت شد / التهاب به معنای واقعی کلمه +فیلم

سوالاتی درباره واکسیناسیون افراد زیر 18 سال

دیوانه وارترین سرقت های بانکی

فراخوان صادرکنندگان نمونه در چهارمحال و بختیاری

پرلایک ترین (پسندشده ترین) توییت های یکشنبه 28 شهریور: اینارو از وسط اتاق جمع کن

اعضای هیات رییسه شورای اسلامی شهرستان تهران انتخاب شدند

شهرداری تهران به اصلاح سامانه شهرسازی ملزم شد

برنامه جامع برای توسعه محله های حاشیه شهر مشهد

تحلیل کیهان از علت حمایت رهبر انقلاب از احمدی نژاد و دفاع از هاشمی و ناطق در وقایع 88

قانون مالیات بر خانه های خالی در پیچ و خم اجرا

نشست خبری رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران

جنبش اصلاح و وحدت لبنان: واردات سوخت از ایران قدرت بازدارندگی مقابل دشمن را تثبیت کرد

جلسه هم اندیشی دبیرخانه کارگروه برنامه ریزی هدفمندسازی ستاد بودجه تشکیل شد

تاکید وزیر کشور بر حل و فصل نهایی مساله کارت هوشمند در کشور

زمزمه جنگ-1|صدام کدام امضای خود را لکه ننگ می دانست؟/ بزرگترین اشتباه محاسباتی صدام درباره ایران و انقلاب اسلامی

نخستین پروژه تامین مسکن برای مردم در راستای سیاست های دولت سیزدهم در استان البرز کلید خورد

رونمایی از دستاوردهای راهبردی سپاه در حوزه چک و خنثی سازی بمب

آزادی 75 زندانی در هرمزگان / به 1800 مددجو مرخصی اعطا شد

امام جمعه کرمان: تشکیل جبهه مقاومت اسلامی از دستآوردهای دفاع مقدس است

آثار مرکز اسناد و تحقیقات دفاع مقدس با تخفیف 50 درصدی عرضه می شود

بار مالی 60 هزار میلیاردی؛ بزرگترین مانع اعمال رتبه بندی معلمان/ اجرای رتبه بندی احتمالا به سال آینده موکول شود

تخریب 34 ویلای غیرمجاز با ورود قوه قضاییه در پردیس / خط و نشان دادستانی برای متخلفان

بزرگداشت مرحوم محمد ابراهیم آیتی در فضای مجازی برپا می شود

بیابانکی: «پیچیده شمیمت همه جا، ای تن بی سر» را برای امام حسین نسروده بودم!

ابتکار: دولت روحانی عملکرد قابل قبولی داشت/ صداوسیما نمی خواست مردم دستاوردهای شیرین دولت را احساس کنند

پیام تبریک انتصاب جانشین ستاد کل نیروهای مسلح و فرمانده نهاجا

توزیع 5800 بسته لوازم التحریر در قالب پویش «مشق احسان» در گیلان

جزییات نحوه حمایت بهزیستی از خانواده های دارای چندقلو

اجتماع اربعینی مردم همدان در امامزاده عبدالله (ع)

عکس لو رفته همسر سردار آزمون در پارتی

استقرار هیات تفحص از سازمان سنجش در این سازمان

فرمانده سپاه استان کرمان: لشکر 41 ثارالله در بسیاری از عملیات ها به فرماندهی شهید سلیمانی نقش کلیدی داشت

تداوم همدلی ها در میبد

توانمندسازی آسیب دیدگان اجتماعی اولویت شورای شهر اصفهان است

هرگاه به ظرفیت های بومی تکیه کرده ایم شگفتی ساز شدیم

وزیران خارجه انگلیس و ایران در نیویورک با یکدیگر دیدار می کنند

چند درصد شهروندان موافق بازگشایی حضوری مدارس هستند؟

برنامه جامع برای توسعه محله های حاشیه شهر

تاکید وزیر کشور بر حل و فصل نهایی مساله کارت های هوشمند

در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم

در قانون اساسی تفسیر روشنی از موازین اسلامی نداریم