مطالب مرتبط:
تغییر مثبت جدول فروش فیلمهای سینمایی
فیلم سینمایی «ملاقات خصوصی» کلید خورد
ساخت فیلم سینمایی توسط دستگاه قضایی کرمان به منظور کاهش جرائم خشن
معاون هنری و سینمایی فرهنگ و ارشاد اردبیل معرفی شد
افتتاح همزمان 9 سالن سینما در کردستان/دادمان: امسال 180 پرده سینمایی در کشور ایجاد می شود
-61 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 10 مرداد 1400 ساعت 06:252021-08-01فرهنگي

سینمایی که دوستش داشتیم


سینما آزادی خاطره جمعی دست کم دو نسل است که در تجربه مدرنیته و مدرنیسم به آن پناه برده اند.

- همشهری آنلاین_شقایق عرفی نژاد: به گذشته که نگاه کنیم به آسانی بعدازظهرهایی را به یاد می آوریم که به این سینما رفته ایم و فیلمی را تماشا کرده ایم که در سینماهای دیگر هم می توانسته ایم آن را ببینیم، اما انتخاب ما سینما آزادی بوده است، برای اینکه فضای بهتری داشته است، برای اینکه همفکرهایمان را آنجا می دیدیم و برای اینکه دوستش داشتیم.

این نوشته درباره سینمایی است که دوستش داشتیم و در میانه دهه 70 در آتش سوخت و فروریخت و دوباره ساخته شد، اما هرگز دوباره سینمایی نشد که آن را می شناختیم.

دهه 40، تهران دارد پوست می اندازد، دارد قواره عوض می کند و تغییر می کند.

حالا تهران فروشگاه های مدرن دارد، خیابان ها و بلوارهای جدید دارد و شهروندانش سبک زندگی نویی در پیش گرفته اند.

طبیعی است در این میان سینماها و سالن های تئاتر جدید هم ساخته می شوند.

یکی از آنها سینما شهرفرنگ است که سال 48 در تقاطع خیابان های عباس آباد و وزرا افتتاح می شود.

سینما فیلم های محبوبی مثل جنگ ستارگان را نمایش می دهد و تبدیل به بهشتی می شود برای فیلم دوستان که در برابرش صف می کشند و منتظر می مانند تا بلیت بخرند.

بعد از انقلاب واژه زیبای آزادی با اندازه ای بزرگ و خط نستعلیق روی دیواره بلند می نشیند که هر بار نگاه کردنش لذت بخش است.

رونق آن همچنان ادامه پیدا می کند و آزادی سینمای محبوب جوانان و نوجوانان دهه 70 می شود.

در نیمه های همین دهه و در فروردین 1376 زمانی که تماشاگران فیلم تعطیلات تابستانی را می بینند دودی وارد سالن نمایش می شود که به زودی تمام سینما را به ویرانه ای تبدیل می کند.

ظاهراً قرار نبوده این ساختمان به سینما تبدیل شود.

اما افکار عمومی آنقدر به آن حساسند و روزنامه ها آنقدر درباره اش می نویسند که در این ویرانه بعد از هشت سال به جای پاساژ دوباره سینما قد می کشد.

در واقع بنایی می شود با چند سالن سینما که هیچ نسبتی با سینمایی که بود، ندارد.

زندگی مدرن، تفکر مدرن رضا موسوی ، تهران شناس و کارشناس مرمت بناهای تاریخی، می گوید زمانی که سینما آزادی یا شهرفرنگ ساخته می شود، در تهران علاوه بر اینکه شاهد روند نوگرایی هستیم که از دوره پهلوی اول شروع شده، تفکر مدرن هم شکل می گیرد: همه چیز به سمت جریان مدرن و شبه روشنفکرانه می رود.

می گویم شبه روشنفکرانه برای اینکه فضای کشور از نظر فرهنگی، هنری و جامعه شناسی با یک سرعت عجیب به سمت مدرن شدن می رود.

بر خلاف بسیاری کشورهای دیگر که همه چیز به مرور ولی عمیق اتفاق می افتد، ما با سرعت پیش می رویم و خیلی از مسائل هم در این سرعت از قلم می افتد.

به هرحال، تفکر مدرن با سرعت پیش می رود و آدم ها، علاوه بر اینکه ذهنشان را پرورش می دهند و به سمت تجدد می روند، در فرم هم همین کار را می کنند.

یعنی در لباس، وسایل زندگی، مثل تلویزیون، ماشین و ضبط صوت، و از طرف دیگر کافه و رستوران و فضاهای فرهنگی، مثل گالری و سالن تئاتر و موسیقی و سینما.

او درباره معماری سینما هم می گوید: در این دهه می خواهیم با سرعت به جهان مدرن که غرب است، نزدیک شویم.

در نتیجه فرمت معماری هم به همین سمت می رود.

سینماهای جدیدی هم که ساخته می شوند دیگر از فرم سینماهای لاله زار تبعیت نمی کنند.

سینماهای قدیمی به دلیل نمایش فیلم های صامت، چاله ارکستر داشتند تا در زمان پخش فیلم، گروه موسیقی بنوازد.

بعدها با ناطق شدن فیلم ها چاله ارکستر حذف شد و سکویی در مقابل پرده ساخته شد که گاهی به عنوان آمفی تئاتر استفاده می شد.

این سکو هم با گذر زمان حذف شد.

بنابراین، جریان تکنولوژیک سینما روی معماری آن هم تأثیر گذاشت.

زمانی اتاق رژی کامل در سینماها داشتیم برای اینکه پروژکتور باید داخل آن باشد و جایی باشد برای آدم هایی که با آن کار می کنند و حلقه فیلم را عوض می کنند.

تمام اینها الان به ویدئو پروجکشن تبدیل شده و دیگر اتاق کنترل یا پشتیبانی لازم نیست.

علاوه بر این، نوع زندگی اجتماعی آدم ها تغییر می کند.

در سینماهای لاله زار لابی چندان معنا ندارد؛ چراکه آدم ها در خیابان با هم صحبت می کنند، ولی الان کمتر این اتفاق می افتد و آدم ها دسته جمعی در خیابان نمی ایستند تا با هم صحبت کنند.

بنابراین، به لابی در ساختمان های عمومی و از جمله سینماها نیاز هست.

هجوم به سمت مدرنیته او توضیح می دهد: سینما آزادی در واقع محصول هجوم به سمت مدرنیته است.

نخستین فیلمی هم که در آن نمایش داده می شود، فیلم مارلیک است.

یعنی مثلاً با قیصر افتتاح نمی شود.

با فیلمی شروع به کار می کند که مربوط به سینمای متجددتری است.

به همین نسبت هم تبدیل به کانون روشنفکری می شود.

همان اتفاقی که بعدها برای سینما عصر جدید می افتد.

مشخص است که نمی توان به سینما آزادی به عنوان بنایی تاریخی نگاه کرد، اما رضا موسوی باور دارد در معماری فقط یک جنبه این است که بنا از نظر هنری واجد ارزش های معمارانه باشد تا آن را یک خانه یا یک اثر معماری ارزشمند بدانیم، اما بخش مهم دیگر این است که آن فضا استنادی به تاریخ داشته باشد.

یعنی خانه فرد مهمی باشد یا اتفاق مهمی در آن افتاده باشد.

بخش دیگر این است که خاطره جمعی اهالی یک شهر یا منطقه باشد.

درباره سینما آزادی قدیم می توانیم بگوییم خاطره جمعی آدم هایی بوده که سال 48 مثلاً بیست ساله بوده اند و برای نخستین بار تنها به سینما می رفتند یا برای نخستین بار عاشق می شدند.

بعد از آتش سوزی اتفاقی که بعد از آتش سوزی برای سینما آزادی افتاد، چندان دلچسب نیست.

هرچند خوشایند است که به جای پاساژ یا هر ساختمان دیگری، به جای سینمای از دست رفته سینما ساخته شد، اما ناگزیر جزییات و چگونگی ساخت هم مهم است.

رضا موسوی می گوید: سال 76 که سینما آتش می گیرد، بحث های زیادی سر این موضوع صورت می گیرد که جای آنچه ساخته شود.

چون اساساً محل قرارگیری سینما بسیار مهم است.

خیلی از آدم ها داخل سینما آزادی نشده اند، اما در زمان جشنواره فیلم در همان محل جمع شده اند و با هم صحبت کرده اند.

بنابراین، سینما آزادی روی نقشه تهران مثل یک نشانه یا سوزن است که پیوند عاطفی و فرهنگی و اجتماعی ایجاد کرده است.

باید حواسمان باشد که این سوزن ها را از نقشه بیرون نکشیم.

برای اینکه در نهایت هویت آن نقشه از دست می رود.

نظر او درباره سینمای دوباره ساخته شده مثبت نیست: برای من این معماری تعریف درستی ندارد و با آن پیوند حسی و عاطفی برقرار نمی کنم.

باید المانی از سینما در آن وجود داشته باشد.

یکی از نشانه های سینما آزادی دیواره بلندی بود که با فونت بزرگ بر آن نوشته شده بود آزادی.

اما الان با وضع موجود، اگر یک غریبه از مقابل آن عبور کند، شاید اصلاً متوجه نشود اینجا سینماست.

عده ای می گویند شبیه پاساژ است، من می گویم حتی شبیه پاساژ هم نیست.

یک بنای بی هویت است.

در فضای داخلی هم باز اتفاق نوستالژیکی برای مخاطب نمی افتد.

آنچه مسلم است این است که پیوندهایش با اثری که در آنجا از بین رفته خیلی سست است.

یک معماری دهه 50 را تبدیل به هویت ناملموس دوره فعلی کرده ایم که مثال هایش در ساختمان های مسکونی و غیرمسکونی شهر زیاد است.

معمار جدید آن به جای اینکه ساختار معماری خودش را تبدیل به الگویی برای نسل جدید کند، از نسل جدید الگو گرفته است.

این ساختمان در واقع برگرفته از همین آشفتگی بصری و معماری است که در دهه های اخیر به وجود آمده است.


کلید واژه ها: سینما - سینما آزادی - سینمایی - سینماها - مدرن - تهران - آزادی - تئاتر جدید - خیابان ها - سبک زندگی - رفته - میان - جدید - فروشگاه - مدرنیته - مدرنیسم - خیابان - انتخاب - همشهری - طبیعی - تغییر - نوشته - زندگی - تئاتر - خاطره - گذشته - میانه - تماشا - پوست - عرفی

آخرین اخبار سرویس:
5 ترند آینده معماری در جهان

10 فایده مطالعه

سلفی پاییزی مهناز افشار از خودش + عکس

«من زینب تو هستم» روایتی زینبی از دفاع مقدس است

خانه پرتقالی ها برای پخش از شبکه دوم سیما، ساخته می شود

بازیگر نقش مائده در سریال زخم کاری

توضیح بهمن کیارستمی در برابر انتشار تصاویر خشونت آمیز عباس کیارستمی

فیلم| شعرخوانی کودک شیرین زبان تبریزی در حرم رضوی

سانسور الناز حبیبی صدای امین تارخ را درآورد!

سانسور الناز حبیبی صدای امین تارخ را درآورد!

سرسختی کرونا «آقای بازیگر»را از پا درآورد!

رزم نمایش معبر میزبان شهردار تهران در شب اربعین

نمایش خیابانی لشکر 41 ثارالله در میدان آستانه قم اجرا شد

جشواره استانی «عکس خبری» در فارس تمدید شد

کودکان حسینی یاد شهید لندی را در اربعین زنده نگاه داشتند + فیلم

زشت شدن ترلان پروانه بعد از عمل زیبایی! + عکس

دانلود قسمت دوم فینال شب های مافیا 3 فصل 4 قسمت 2 ( فینال شبهای مافیا 3 ) کامل

جشواره استانی «عکس خبری» در فارس تمدید شد

زشت شدن ترلان پروانه بعد از عمل زیبایی! / تغییر بزرگ در زاویه فک! + عکس

برگزاری تعزیه سنتی اربعین حسینی در یاسوج به مناسبت هفته گردشگری

ویلای لاکچری نیکی کریمی در شمال تهران + عکس

برگزاری تعزیه سنتی اربعین حسینی در یاسوج به مناسبت هفته گردشگری

ابراهیم تاتلیس: من عاشق ایران هستم

رفیق بازی «خانم بازیگر» بدون ترس از حرف و حدیث/ عکس

ناصرالدین شاه نمایشگاه نقاشی برگزار کرد!

رفیق بازی «خانم بازیگر» بدون ترس از حرف و حدیث/ عکس

شروه خوانی بانو سهیلا خواجه در وصف علی لندی/ فیلم

عکس باورنکردنی «فلور نظری» در کنار عروسش/ عکس

عکس باورنکردنی «فلور نظری» در کنار عروسش/ عکس

حداقل اسم مهمان برنامه را زیرنویس می کردید!

موزه اسکار با حضور ستاره های سینمای جهان افتتاح شد

فهرست اسامی آثار «کوتاه داستانی» جشنواره فیلم کودک

پیراهن کوتاه «بهاره رهنما» بجای مانتو/ عکس

فیلم| عزاداری جاماندگان پیاده روی اربعین در اراک

فیلم| پیاده روی جاماندگان اربعین در اراک

پیراهن کوتاه «بهاره رهنما» بجای مانتو/ عکس

مدال بین المللی شجاعت تشکیلات دانش آموزی کشور به شهید علی لندی اعطا شد+فیلم

طنین نوای «یا حسین» در منازل شهدا + فیلم

صداوسیما: پخش چای ریختن مرد برای زن ممنوع است

فیلم| فارسی صحبت کردن جالب سرمربی ایتالیایی

خوشگذارنی های بی پایان آن ور آبی «بهرام رادان»/ عکس

نمایشگاه عکس اربعین در ایلام + فیلم

خبر هایی از عزاداری های مردمی سمنان در اربعین حسینی

خوشگذارنی های بی پایان آن ور آبی «بهرام رادان»/ عکس

حداقل اسم مهمان برنامه را زیرنویس می کردید!

نمایشگاه آثار نخستین سوگواره ملی عکس «راه دل» در شیراز

سرسختی کرونا «آقای بازیگر» را از پا درآورد!

تخفیف 30 درصدی خرید بلیت فیلم های تک تیرانداز و مدیترانه

سرسختی کرونا «آقای بازیگر» را از پا درآورد!

فیلم | مراسم اربعین حسینی در محله بزرگ امامشهر یزد و مجموعه 14 معصوم(ع)

ژست بدون روسری «فرشته حسینی»/ عکس

قاب دو نفره از نصرالله رادش و همسرش+عکس

ژست بدون روسری «فرشته حسینی»/ عکس

تیپ حمید گودرزی با موتور خود+عکس

گزارش تسنیم از سوگواره هنرمندان با عنوان جاماندگان اربعین در اهواز + فیلم

فیلم| مبارز خشن الهه منصوریان با حریف چینی/ ناک اوت شد

کودکی بازیگران سریال می خواهم زنده بمانم+ تصاویر

دستور ضرغامی برای تسریع در صدور ویزای گردشگری

کودکی بازیگران سریال می خواهم زنده بمانم+ تصاویر

کودکی حامد بهداد، سحر دولتشاهی+عکس

تبریک مهران احمدی به دخترش با یک عکس

کودکی حامد بهداد، سحر دولتشاهی+عکس

سلفی آناهیتا همتی با مادرش +عکس

تبریک مهران احمدی به دخترش با یک عکس

سازهای سنتی و آیینی بوشهر به مسئولان استان ازمیر ترکیه اهدا شد

تیپ حمید گودرزی با موتور خود+عکس

برپایی نمایشگاه مجازی محرم در قاب نگاه تو

سلفی بازیگر طنز با مداح مشهور+عکس

سلفی آناهیتا همتی با مادرش +عکس

«شب نشینی» با شِمرِ «مختارنامه»

قاب دو نفره از نصرالله رادش و همسرش+عکس

فیلم| جاماندگان مشهدی، کربلا به پا کردند

اعلام آثار «کوتاه داستانی» بخش ملی جشنواره کودک ونوجوان در اصفهان

سلفی بازیگر طنز با مداح مشهور+عکس

جایزه ای دیگر برای فیلم «اولین برف» با بازی شهاب حسینی

فیلم| پیکر مطهر علامه حسن زاده آملی در منزل ابدی

«شب نشینی» با شِمرِ «مختارنامه»

کارنامه سیامک اطلسی مملو از بازی در سریال های بزرگ است

سیامک اطلسی کدام فیلمش را بهترین میدانست؟

تقدیر جشنواره پراگ از فیلمی با بازی شهاب حسینی

استخدام رنگ کار ماهر (پولیش کار چوب) در مجموعه مبلمان اداری سی رن در تهران

اعدام، سوژه این 13 فیلم سینمایی شد

پیام تسلیت معاون سیما در پی درگذشت سیامک اطلسی بازیگر پیشکسوت

وقتی رضا کیانیان، هما روستا را سر کار می گذارد!/ فیلم

تمجید اتحادیه جهانی کشتی از حسن یزدانی +فیلم

جوایز تونی 2021 برندگان خود را شناخت

از آثار مخرب سفید کردن دندان چه میدانید؟

فیلم| به زمین نشستن هلی کوپتر حامل پیکر علامه در منزلگاه ابدی

فیلم/ طولانی ترین جاده تونلی جهان در نروژ

تقدیر داوران جشنواره پراگ از فیلمی با بازی شهاب حسینی

رمز و راز پزشکی در گذشته را در موزه تاریخی بوشهر کشف کنید

شمر مختارنامه به «شب نشینی» می آید

تقدیر داوران جشنواره پراگ از فیلمی با بازی شهاب حسینی

تقدیر داوران جشنواره پراگ از فیلمی با بازی شهاب حسینی

جوایز تونی 2021 برندگان خود را شناخت

موزه آکادمی اسکار افتتاح شد

معرفی 18 فیلم کوتاه داستانی جشنواره کودک

تعجب جامعه دوبله از رفتن ناگهانی سیامک اطلسی

توهین آمیزترین و عجیب ترین سانسور سال های اخیر!

تاریخ نگاری نادرست ایناریتو از مشتی حقیقت مکزیک در باردو | اولین همکاری فیلمبردار ایرانی با کارگردان برنده دو اسکار

سینمایی که دوستش داشتیم

سینمایی که دوستش داشتیم