موضوعات داغ: - ليگ قهرمانان - ليگ قهرمانان آسيا - قهرمانان آسيا - فرهاد مجيدي - وزارت امور خارجه - ايستگاه فضايي بين المللي - سازمان همكاري شانگهاي - الهلال عربستان - جمهوري اسلامي ايران - فوتسال ايران - فيلپين - منابع آب زيرزميني - هيونداي سوناتا - سيلندر گاز مايع - سفالگري - جان ويليامز - مديركل شيلات - نمره يازده - اوقاف البرز - هتل پارسيان كوثر اصفهان - محمد ابراهيمي - انويديا - راه و شهرسازي استان فارس

مطالب مرتبط:
قتل سرلشگر افشارطوس در راه دکتر مصدق
وزیر راه: پرونده مسکن مهر به زودی بسته می شود
استخدام نسخه پیچ در داروخانه دکتر هدایتی در تهران
عبدی: راه قهرمانی برای پرسپولیس ادامه دارد
لژیونر استقلالی در راه ترکیه
-176 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 8 مرداد 1400 ساعت 05:002021-07-30سياسي

قتل سرلشگر افشارطوس در راه دکتر مصدق


افشای ماجرای رُبایش و قتل فجیع رییس شهربانی دولت محمد مصدق به دست تیمسار دکتر منزه، تیمسار علی اصغر مزینی، تیمسار بایندر و تیمسار نصرالله زاهدی پرده از توطئه ای بزرگتر برداشت که نشان داد محمدرضا شاه و مأموران سیا طراح و هدایت کننده اصلی این جنایت هولناک بودند.

- امیران بازنشسته با هدایت دکتر مظفر بقایی و حسین خطیبی، شخصیت سیاسی و دوست مظفر بقایی قصد داشتند در کشاکش و بالا گرفتن اختلافات سیاسی شاه و نخست وزیر با ربودن سرلشکر ریاحی، دکتر حسین فاطمی، دکتر عبدالله معظمی و دکتر سیدعلی شایگان از افراد برجسته نهضت ملی، محمد مصدق را وادار به کناره گیری از قدرت کنند حتی تصمیم داشتند نخست وزیر را با ترور از سر راه بردارند اما سرلشگر افشارطوس نقشه آنان را نقش بر آب کرد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایسنا، هشتم مرداد ماه شصت و هشتمین سالگرد صدور دستور دستگیری قاتلان سرلشگر محمود افشارطوس، رییس شهربانی دولت مصدق در سال 1332 است.

با روشن تر شدن اختلافات محمدرضا و مصدق و تامین نشدن نظرات سیاسی و اقتصادی آمریکا بر سر ماجرای ملی شدن نفت، مأموران سیا با همکاری شاه و برخی نمایندگان مجلس شورای ملی و امرای بازنشسته ارتش زمینه سقوط دولت مصدق حتی ترور او را با توطئه ربودن محمود افشارطوس و قتل او و همچنین برنامه ریزی برای ربودن سرلشکر ریاحی، دکتر حسین فاطمی، دکتر عبدالله معظمی و دکتر سیدعلی شایگان از افراد برجسته نهضت ملی را طراحی کردند.

نتیجه اعترافات امیران و تیمساران بازداشت شده در مطبوعات سال 1332 نشان داد هر چهار امیر بازداشت شده قضیه توطئه را تقریباً به یک شکل اعتراف کردند.

امیران زاهدی، بایندر و منزه هر سه اعتراف کردند در روز 31 فروردین، روز ناپدید شدن تیمسار افشارطوس، ناهار در خانه مظفر بقایی مهمان بودند و او به همراه دوست نزدیکش حسین خطیبی آنان را به ربودن سرلشگر محمود افشارطوس تشویق کرد.

البته مظفر بقایی تا پایان عمرش هر گونه دخالت در توطئه ربودن و قتل سرلشگر افشارطوس را قبول نکرد اما عبدالعلی لطفی، وزیر دادگستری دولت مصدق در تاریخ 24 اردیبهشت 1332 در نامه ای به اعضای مجلس شورای ملی نوشت که مظفر بقایی به معاونت در قتل افشارطوس متهم است و دلایلی برای این اتهام وجود دارد و درخواست لغو مصونیت پارلمانی بقایی که آن زمان نماینده مجلس شورای ملی بود را مطرح کرد اما کودتای 28 مرداد 1332 و سقوط دولت محمد مصدق ماجرا را به طور کل کان لم یکن کرد.

افشارطوس کیست محمود پسر حسین شبل السلطنه معروف به حسین خان افشار باشی برادر مادری محمدقلی خان مجدالدوله پسر دایی ناصرالدین شاه در سال 1286 متولد شد و پس از طی کردن دوران ابتدایی و متوسطه، دیپلمش را گرفت و وارد دانشکده افسری شد و در سال 1308 با درجه ستوانی فارغ التحصیل شد.

او پس از فارغ التحصیلی ابتدا با آفاق علی آبادی و بعد از متارکه با فاطمه بیات، دختر شیخ العراقین خواهرزاده دکتر محمد مصدق ازدواج کرد و صاحب دو پسر و یک دختر به نامهای فرزین، فرشید و بهشید شد.

او پس از ارتقاهای پی در پی نظامی در ارتش با درجه سرگردی به اداره املاک سلطنتی در شمال کشور که تحت فرماندهی سرلشکر کریم آقا بوذرجمهری رییس املاک سلطنتی اداره می شد، منتقل شد و از سال 1318 تا شهریور 1320 رییس املاک سلطنتی مازندران شد.

او در این دو سال برای حفاظت از املاک رضا پهلوی چهره خشنی از خود به جا گذاشت که این عملکرد بعدها به اهرم فشار در دست رقبای نظامی و سیاسیش بدل شد.

ارتقا از دوره رضا خان به محمدرضا شاه پس از شهریور 1320 همه روسای املاک سلطنتی برکنار و مورد تعقیب قرار گرفتند اما افشارطوس به اصفهان منتقل شد و با درجه سرهنگ دومی به فرماندهی هنگ پیاده اصفهان و مسوولیت امنیت اصفهان منصوب شد.

بعد از مدتی به ریاست شهربانی اصفهان منصوب شد و به وضعیت از هم گسیخته ارتش در این استان رسیدگی کرد و توانست از نفوذ شدید حزب توده در میان کارگران بکاهد و نظم و امنیت را در این منطقه پیاده کند.

ارتقاء سازمانی سرهنگ افشارطوس به دلیل لیاقت هایی که در دهه 1320 از خودش نشان داد همچنان ادامه یافت.

او با لیاقتی که در جریان غائله آذربایجان از خودش نشان داد به عنوان فرماندار نظامی راه های همدان منصوب و مدتی هم بازرس ویژه لشکر یک ارتش شد.

وقتی با غارت اموال مردم پس از آزادی آذربایجان از سوی ارتشیان روبرو شد، شدیدا اعتراض کرد.

برخی افسران ارتش از قول مقامات بالاتر، از او خواستند در این مسائل دخالت نکند اما افشار طوس پاسخ داد ما برای مردم جنگیده ایم نه اینکه علیه آن ها وارد عمل شویم.

بعد از این ماجرا بود که در انزوا قرار گرفت، به دانشگاه جنگ فرستاده و مدتی هم مدیر دروس دانشگاه جنگ شد.

در این دوره به مرور منزوی شد و از سمت های مهم کنار گذاشته شد و ترفیع های نظامیش هم به تاخیر افتاد به طوری که درجه تیمساریش را بعد از سه سال دریافت کرد آنهم زمانی که دکتر محمد مصدق نخست وزیر شد.

تحول تیمسار تیمسار افشارطوس که در دوره جوانی حامی رضاخان بود از دوران نخست وزیری رزم آرا و شروع مبارزات ملی گراها از نظر فکری و ایدئولوژی متحول شد.

او مصدق را با تمام وجود قبول داشت.

وی که داماد خواهرزاده نخست وزیر بود به تدریج مورد اطمینان و توجه دکتر مصدق قرار گرفت.

به دنبال استعفای سرتیپ زنگنه، فرماندار نظامی تهران در ابتدای سال 1331، افشارطوس جایگزینش شد.

او این سمت را تا اول بهمن 1331 در اختیار داشت.

در این تاریخ با جا به جا شدن تیمسار کمال در پست ریاست شهربانی کل کشور جایگزین وی شد.

در همین دوره بود که به اتفاق جمعی از افسران طرفدار نهضت ملی، تشکلی به نام افسران ملی تشکیل داد که دکتر مظفر بقایی از نمایندگان مجلس و موسسان اولیه جبهه ملیِ اول نیز در جلسات اولیه این تشکل شرکت می ‏کرد.

نقش محمدرضا و سیا تیمسار افشار طوس در ابتدای دهه 1330 نقش بسیار تاثیرگذاری در خنثی‏ کردن توطئه‏ های مخالفین نهضت ملی به خصوص طرحهای کودتا در ارتش داشت.

اگر حضور و نفوذ او در شهربانی کل کشور و ارتش نبود کودتای 28 مرداد 1332 ماهها زودتر از این تاریخ روی می داد.

هر چند که با توطئه ای که امریکایی ها و محمدرضا شاه چیده بودند قرار بود دکتر مصدق در سال زمستان 1331 به قتل برسد.

محمدرضا پهلوی، چندین بار افشار طوس را به کاخ دعوت کرد و در یکی از ملاقات ها برای ترغیبِ او به کودتا حتی درصدد تطمیعِ او از طریق پیشنهاد انتصاب به عنوان نخست وزیر برمی آید اما او این پیشنهاد را نپذیرفت و بلافاصله موضوع را با مصدق در میان گذاشت.

افشای توطئه قتل از مهمترین خدمات افشارطوس، خنثی کردن توطئه قتل دکتر محمد مصدق در نهم اسفند 1331 بود.

در این روز قرار بود شاه مخفیانه به مسافرت خارج از کشور برود.

مصدق راهی کاخ می شود تا مدارک لازم را به شاه تحویل دهد اما هنگام خروج متوجه شد که عده ای به همراه جمعی از افسران بازنشسته جلو کاخ جمع شده و احتمالا قصد قتل او را دارند.

مصدق از در دیگر کاخ خارج شده و به منزلش می رود.

جمعیت مزدور نیز راهی منزل مصدق شده تا به بهانه صحبت، به او حمله ور شده و او را به قتل برسانند.

رییس ستاد ارتش سرلشکر بهارمست، در کاخ نگه داشته شده بود و عملا ارتش و فرمانداری نظامی کاملا بی حرکت بودند، رییس کلانتری نزدیک کاخ نیز با مزدوران همراه بود و ممانعتی از حرکت مزدوران، با وجود تأکید مصدق انجام نیاورد و مأموران شهربانی از هر اقدامی بازماندند، محافظان منزل نیز چندان قوی نبودند و به ظاهر همه شرایط به نفع مزدوران بود.

تیمسار افشارطوس در آن روز بی واهمه و با سرعت تمام عمل کرد.

او به وسیله عوامل اطلاعاتی خود و برخی منابع دیگر از نقشه قتل دکتر مصدق با خبر شد و با توجه به وقت کم، از خانه های مجاور منزل مصدق، با کمک همسایه ها و گذر از پشت بام ها خود را به منزل مصدق رساند و پس از ورود به منزل مصدق و با خبر کردن او از نقشه مهاجمان، وی را با همان لباسِ خانه و از راه پشت بام به ستاد ارتش که محلی امن بود انتقال داد.

او در راستای کشف توطئه های مخالفان دولت، به خصوص عوامل تأثیرگذار در واقعه نهم اسفند 1331، به بررسی دقیق و موشکافانه مبادرت کرد و از برخی افرادِ مورد اعتمادش در شهربانی نیز کمک گرفت.

در مقابل، مخالفان نیز از طریق تعدادی از عناصر نفوذی خود در شهربانی، از فعالیتهای افشارطوس مطلع شدند و درصدد دستیابی به اطلاعات برآمدند.

آنان در ابتدا، یکی از کارمندان شهربانی را که در زمینه گردآوری اخبار در این زمینه، بسیار به افشارطوس نزدیک بود، در اوایل فروردین 1332 ربوده، او را بازجویی و به قتل رساندند.

بعد از آن بود که به سراغ افشارطوس رفتند تا از میزان آگاهیِ او نسبت به برنامه های توطئه آمیز خود مطلع شوند.

در همان مقطع زمانی مخالفان دولت در سازمان های نظامی و انتظامی، نقشه توطئه ای علیه مصدق چیده بودند که نمی خواستند افشارطوس از آن مطلع شده و توطئه را خنثی کند.

موضوع از این قرار بود که ریاست ژاندارمری سلطنتی ایران طی سالهای 1321 تا 1327 تحت فرماندهی ژنرال نورمن شوارتسکف امریکایی بود.

او قبل از کنار رفتن از این پُست، چند دوست ایرانیِ خود را در مشاغل حساس باقی گذاشت تا در روز مبادا از آنان استفاده کند.

دکتر مصدق که از وجود عوامل امریکایی در سازمان پلیس کشور اطلاع داشت در همان زمان از افشارطوس خواست، تصفیه عناصر خائن را در دستور کار خود قرار دهد.

رییس شهربانی، مُجدانه موضوع را دنبال کرد.

چنانکه گفته شده در صبح روز 30 فروردین1332 در گفت و گو با رؤسای دوایر شهربانی به یادداشتی که در دستش بود اشاره کرد و گفت: این لیست تمام کسانی است که در این سازمان به سود آمریکاییها جاسوسی می کنند.

قبل از اینکه این هفته تمام شود، همه آنها یا به زندان خواهند رفت یا اعدام خواهند شد.

اتحاد مظفر بقایی و امرای بازنشسته مظفر بقایی، نماینده مجلس و حسین خطیبی، بعضی افسران بازنشسته و اخراجی از ارتش مانند مزینی و منزه، بایندر، زاهدی (از بستگان سرلشکر زاهدی)، بلوچ قرایی را دور خود جمع و با وعده وزارت و پست های مهم آنان را قانع کردند تا در توطئه ضد دولت ملی شرکت کنند و از طریق ربودن اعضای مهم و کلیدی دولت از جمله تیمسار افشارطوس، سرلشکر ریاحی، دکتر حسین فاطمی، دکتر عبدالله معظمی و دکتر سیدعلی شایگان را که همگی از نزدیکان دکتر مصدق و افراد برجسته نهضت ملی بودند، بربایند و موجب سقوط دولت شوند.

شب 31 فروردین پس از اتمام کار و مطابق قرار تلفنی افشارطوس با خطیبی، افشارطوس ساعت 9 شب در محله صفی علیشاه کوچه خانقاه پیاده شد و راننده او در کلانتری منتظر دستور رییس شهربانی ماند ولی رییس شهربانی دیگر بازنگشت.

همسر تیمسار افشارطوس هم که از نیامدن او به منزل نگران بود نگرانیش را به مقامات شهربانی و نخست وزیری اطلاع داد و بلافاصله به دستور نخست وزیر تجسس ها شروع شد.

ناپدید شدن تیمسار رییس شهربانی بعدازظهر دیروز دوشنبه 31 اردیبهشت 1332 مثل روزهای قبل، پس از آن که کارهای اداری را تمام کرد به منزل رفت.

از ساعت دو و نیم یا سه بعدازظهر تا ساعت هفت در منزل بود.

ولی توقف وی بیش از روزهای دیگر به طول انجامید بدین معنی که در روزهای قبل مشارالیه بین سه تا پنج بعدازظهر در منزل استراحت می کرد و دوباره به شهربانی مراجعت می کرد، اما دیروز تا ساعت هفت بعدازظهر در خانه ماند و در این ساعت بود که تلفن منزل ایشان زنگ زد و یک نفر از آن طرف سیم به مستخدم خانه تیمسار افشارطوس گفت: به آقا بگویید از شهربانی شما را می خواهند.

او بلافاصله پای تلفن رفت، قریب سه دقیقه صحبت کرد و بلافاصله برای پوشیدن لباس آماده شد مستخدمین منزل وی می گفتند: هنوز ساعت به هفت و یک ربع نرسیده بود که رییس شهربانی منزل را ترک کرد و به خانم خود گفت: من شهربانی می روم.

مقارن هفت و بیست دقیقه بعدازظهر اتومبیل حامل وی در مقابل شهربانی توقف کرد و مشارالیه پیاده شد و یک راست به دفتر کار خود رفت.

مدت بیست دقیقه به کارها و پرونده هایی که رییس اداره کارآگاهی با خود آورده بود رسیدگی به عمل آورد و در ضمن رسیدگی آقایان سرهنگ نورایی و سرهنگ دوم نادری در اطاق وی بوده اند و سرهنگ نادری برای مذاکره درباره تصدی ریاست اداره اطلاعات شهربانی منتظر فرصت بوده است، ولی گویا مجال صحبت پیدا نشده و رییس شهربانی پس از رسیدگی به پرونده ها پاکتی را از دست آقای درخشان فر گرفته و مشغول خواندن نامه محتوی آن می شود، می گویند در روی این کاغذ که بدون مارک بوده خطوطی با مداد نوشته شده بود و رییس شهربانی از خواندن آن نامه مجهول کمی می خندد و سپس آن را تا نموده و در جیب می گذارد و به آقای سرهنگ نورایی آجودان خود می گوید: من اکنون به منزل آقای نخست وزیر می روم و بعد مراجعت خواهم کرد.

تلفن کننده ناشناس نبوده بلکه آقای سرهنگ نورایی آجودان رییس شهربانی بوده که به تیمسار افشارطوس اطلاع داده از منزل آقای نخست وزیر به شهربانی تلفن نموده و گفته اند که شما برای ملاقات آقای دکتر مصدق به منزل ایشان بروید و پس از این تلفن رییس شهربانی مصمم به رفتن به خانه نخست وزیر شده است.

آقای سرهنگ نورایی امروز به ما [خبرنگاران روزنامه اطلاعات]گفت: تلفنی که ساعت هفت بعدازظهر به رییس شهربانی شده به وسیله من صورت گرفت و تصور نمی کنم تلفن مجددی به ایشان شده باشد.

یک مقام مطلع در منزل نخست وزیر گفت: ساعت هفت و سه ربع یا هفت و پنجاه دقیقه بعدازظهر دیروز (دوشنبه 31 اردیبهشت 32) رییس شهربانی مطابق معمول به این جا آمد و به حضور آقای نخست وزیر رفت و مدت بیست دقیقه یا یک ربع مذاکره کرد و این مذاکرات نیز تصور نمی کنم فوق العاده و غیرمنتظره بوده، زیرا رییس شهربانی هر روز برای دادن گزارش از آقای نخست وزیر ملاقات می کرد پس از این مذاکرات در حدود ساعت هشت و ده دقیقه تیمسار افشارطوس منزل نخست وزیر را ترک گفت و به وسیله اتومبیل ریاست شهربانی به اداره خود برگشت.

مجددا در اداره شهربانی قریب بیست دقیقه تا نیم ساعت به کارها رسیدگی نموده و ده دقیقه به ساعت نه مانده بود که سوار اتومبیل شد و از طریق خیابان سوم اسفند به طرف مرکز شهر حرکت نمود.

تا این جا جریان خیلی عادی بود، بدین معنی که رییس شهربانی مثل هر روز به کارهای بعدازظهر خود رسیدگی نمود و با رییس دولت نیز ملاقات کرد اما در ساعتی که قرار بود به منزل مراجعت نماید برنامه دیگری پیش آمد و مشارالیه وقتی با اتومبیل به آخر خیابان سوم اسفند رسید به شوفر خود که کارمند شهربانی است گفت: برو به طرف خیابان هدایت و خیابان خانقاه .

مطابق این دستور اتومبیل شماره یک شهربانی در حالی که رییس شهربانی به تنهایی در آن نشسته بود از طریق خیابان فردوسی به طرف مشرق شهر تهران حرکت کرد.

پاسبانان پست خیابان ها که عبور اتومبیل رییس شهربانی را از نقاط مختلف شهر به چشم دیده اند در بازجویی هایی که امروز از آن ها به عمل آمده چنین گفته اند: بله، اتومبیل رییس شهربانی از خیابان سعدی شمالی گذشت و وارد خیابان هدایت شد.

در خیابان هدایت در همان موقع یک نفر از اوباش محله چاقو کشیده بود و مردم به گرد او جمع شده بودند.

رییس شهربانی دستور داد اتومبیل در کنار خیابان توقف کرد و شخصا جمعیت را شکافت و جلو رفت و باتون پاسبان پست را که در صدد دستگیر نمودن چاقوکش بود گرفت و با آن چند ضربه به ضارب زد و سپس به پاسبان و سرباز فرمانداری دستور داد ضارب را جلب کنند.

سپس مردم را به تفرقه دعوت نمود و وقتی که اوضاع قدری آرام شد و مامورین کلانتری برای کمک به پاسبان پست رسیدند مجددا سوار اتومبیل شد و به شوفر خود گفت، برو به خیابان خانقاه همانطور که در نقشه ای که از خیابان ها و کوچه ها و محل واقعه و جایی که اتومبیل رییس شهربانی توقف کرد مشخص است خیابان هدایت در قسمت شمالی ناحیه ایست که رییس شهربانی ساعت 9 شب گذشته وارد آن ناحیه شده و دیگر مراجعه نکرده است.

خیابان خانقاه به موازات خیابان هدایت کشیده شده و قسمت غربی آن منتهی به خیابان سعدی شمالی و قسمت شرقی آن منتهی به خیابان صفی علی شاه می شود.

در این خیابان چند کوچه فرعی و چند کوچه اصلی که انتهای آن ها به خیابان هدایت و خیابان شاه آباد منتهی می گردد وجود دارد من جمله کوچه باریکی که قسمت جنوبی آن کوچه ظهیرالاسلام نام دارد و این کوچه در اثر قطع نمودن خیابان خانقاه چهاراهی تشکیل می دهد که به نام چهارراه خانقاه معروف است.

این چهارراه تا محل حزب سومکا که رهبری آن با آقای دکتر منشی زاده می باشد و اکنون در توقیف است بیش از بیست متر فاصله ندارد و بلافاصله قریب هفتاد متر بالاتر از آن نیز خیابانی است به نام خیابان خیام که یک سرِ آن منتهی به خیابان هدایت می شود.

در مقابل این خیابان یک دکان بقالی وجود دارد که در قسمت غربی آن دکان بقالی محل کانون افسران بازنشسته است بنابراین در خیابان خانقاه سه مرکز مورد توجه است.

ساعت شش صبح امروز سه شنبه اول اردیبهشت 1332، تلفن منزل تیمسار سرتیپ همایونفر معاون شهربانی کل کشور زنگ زد و مستخدم منزل ایشان پس از آن که گوشی را برداشت و لحظه ای صحبت نمود به معاون شهربانی اطلاع داد که خانم تیمسار افشارطوس می خواهند با شما صحبت کنند.

وقتی که همایونفر گوشی را برداشت، خانم رییس شهربانی با لحنی که از آن اضطراب و نگرانی مشهود بود گفت: تیمسار افشارطوس دیشب به منزل نیامده است و ما تا نصف شب بیدار بودیم، ولی بعد از آن به خواب رفتیم، به خیال این که ایشان در شهربانی کار دارد.

حالا خواستم بپرسم که آیا ایشان در شهربانی است؟ سرتیپ همایونفر جواب می دهد: خیر، ایشان کاری در شهربانی نداشتند و برای این که مطمئن باشیم اکنون به شهربانی تلفن خواهم کرد.

البته، چون ساعت شش و هفت صبح هنوز دیر نشده بود و معاون شهربانی و خانم تیمسار افشارطوس تصور می کردند که ممکن است وی شب گذشته در منزل یکی از دوستان میهمان بوده و حتما تا اول وقت اداری مراجعت خواهد کرد لذا در همین نگرانی اقدامی برای جستجوی وی به عمل نیاوردند و منتظر شدند تا شاید در حدود ساعت هشت یا هشت و نیم صبح از تیمسار افشارطوس خبری بشود، اما متاسفانه هرچه از وقت می گذشت این انتظار کمتر به نتیجه می رسید، زیرا رییس شهربانی عادتا هر روز صبح در حدود هفت یا هفت و نیم صبح در محل کار خود حاضر می شد، ولی صبح امروز تا ساعت هشت هنوز از وی اطلاعی در دست نبود.

امروز قرار بود کمیسیون امنیت در دفتر کار معاون نخست وزیر تشکیل شود و رییس شهربانی نیز هر روز طبق معمول اول وقت برای شرکت در این کمیسیون به منزل آقای دکتر مصدق می رفت و قرار بود ساعت هشت صبح امروز نیز در آن جا حاضر شود، ولی آقای دکتر ملک اسماعیلی، معاون نخست وزیر، می گفت: ما تا ساعت هشت صبح هرچه معطل شدیم خبری از رییس شهربانی نشد و، چون تیمسار ریاحی، رییس ستاد ارتش، هم نیامده بود تصور کردیم که، چون ابوالقاسم بختیار دستگیر شده و دیروز به تهران آمده این دو نفر برای تحقیق و بازجویی های مقدماتی رفته اند و بنابراین مجال پیدا نکرده اند که در کمیسیون امنیت شرکت نمایند.

روی همین اصل باز هم مدتی در انتظار نشستیم، تا این که ناگهان خبر رسید که رییس شهربانی از دیشب تاکنون گم شده است.

وقتی خبر گم شدن رییس شهربانی به منزل نخست وزیر رسید دیگر معطل نشدند، آقای نخست وزیر معاون خود را احضار کرد و موضوع گم شدن رییس شهربانی را به اطلاع وی رساند و به ایشان دستور داد که برای بازجویی و تحقیقات مشغول کار شود.

دستور پیگیری پس از ناپدید شدن مرموز سرتیپ افشارطوس در محله صفی علیشاه و رسیدن خبر به مصدق، وی به سرعت دستور رسیدگی داد.

به دنبال صدور دستور نخست وزیر تلاش ها برای یافتن نشانی از رییس کل شهربانی آغاز شد.

بیش از 1000 مامور کل منطقه را محاصره کرده و همه خانه ها را بازرسی کردند و مجرب ترین ماموران به کار گرفته شدند و جهت کنترل ماشین ها هم اقداماتی صورت گرفت اما رییس شهربانی به طرز اسرارآمیزی مفقود شده بود.

از طرف دولت مبلغ 50 هزار تومان مژدگانی برای یافتن رییس شهربانی اعلام شد و به دستور دکتر مصدق، وزیر کشور پرونده را شخصا زیر نظر گرفت.

سرهنگ نادری از اعضای سازمان افسران ملی، در سمت ریاست اداره کارآگاهی، پرونده را به طور ویژه دنبال کرد و همچنین دکتر صدیقی با افسران رکن دو ارتش و سرهنگ سررشته که افسری لایق و درستکار بود نیز دیدار کرد و نظر سرهنگ سررشته را جهت پیگیری پرونده پرسید که وی در قبال اختیارات ویژه فراقانونی جهت بازرسی هر محل و بازداشت هر فرد، پیگیری پرونده را پذیرفت و شروع به کار کرد.

روایت خازنی از قتل نصرالله خازنی، معاون بازرسی دفتر نخست وزیری در مصاحبه با محمود تربتی سنجابی، مولف کتاب کودتاسازان ، درباره ماجرای قتل افشارطوس می گوید: از تراژدی قتل آنچه یادم می آید گزارشی است مشروح از طرف اداره کل آگاهی که توسط شخصی به نام آقای ملک شاهی برای آقای دکتر مصدق فرستاده شده بود.

در این گزارش آمده بود: چند روز قبل از حادثه، شاه، از طریق خط مستقیم تلفنی که بین او و رییس شهربانی وجود داشت و ماموران هم آن را کنترل می کردند، به افشارطوس تلفن می کند و می گوید: جمعی از افسران بازنشسته خواسته هایی دارند و شما بروید و ببینید چه می گویند و در این مورد با سرتیپ نصرالله زاهدی صحبت کنید.

سرتیپ نصرالله زاهدی دوست و هم شاگردی دوران دبیرستان و دانشکده افسری افشارطوس بود.

آن ها با یکدیگر رفیق و صمیمی بودند و دوستی آن ها به قدری بود که افشارطوس به فکرش خطور نمی کرد که توطئه ای در کار باشد، خاصه از سوی صمیمی ترین دوستش.

به همین جهت هم اسلحه همراه خود نداشت.

نصرالله زاهدی آدرس منزل حسین خطیبی را که کارمند راه آهن بود و در خیابان خانقاه قرار داشت به وی می دهد و او را برای شب 31 فروردین به آنجا دعوت می کند.

در شب موعود حدود ساعت 9 شب افشارطوس در خیابان سعدی مقابل خانقاه از اتومبیلش پیاده می شود و شوفر را مرخص می کند و پس از پیمودن نیمی از مسافت خیابان از شاگرد مغازه خواروبار فروشی آدرس خانه حسین خطیبی را سوال می کند.

شاگرد اظهار بی اطلاعی می کند.

همین بعدا سرنخی به دست ماموران می دهد.

به هر حال در خانه خطیبی، سرتیپ نصرالله زاهدی، سرتیپ بایندر و سرتیپ دکتر منزه (شاگرد پزشک احمدی، تزریقات چی زندان) و سرگرد فریدون قرایی و خود خطیبی، دوست نزدیک دکتر مظفر بقایی، اجتماع کرده بودند.

در آنجا غفلتا از قفا پتویی روی سر افشارطوس می اندازند و دکتر منزه با تزریق آمپولی افشارطوس را بیهوش می کند.

سپس او را در صندوق عقب اتومبیل یکی از حضار جا داده به لشکرک، به خانه ای می برند و پس از شکنجه و کشیدن ناخن هایش وی را به غار تلو برده و در آنجا فریدون قرایی، افشارطوس را خفه می کند.

قرایی پس از ارتکاب قتل به قزوین فرار کرده در خانه جعفر ورشوند از مالکان و مخالفان دکتر مصدق و دوست سرتیپ تشعری مخفی می شود.

ولی پس از تجسس، ماموران به مخفیگاه او پی می برند و دستگیرش می کنند.

بعدها فاش شد که در تمام مدتی که افشارطوس در غار اسیر بود، دست و پا و چشم او بسته بوده، به جز چند عدد تخم مرغ چیز دیگری نخورده بود.

روز ششم اردیبهشت جسد طناب پیچ شده شهید افشارطوس در حالی که قرآن کوچکی که قنادی یاس معمولا به مشتریانش هدیه می داد و در جیب کت افسریش بود، کشف شد.

تشییع جنازه تیمسار افشارطوس موجب همبستگی عظیم ملی شد.

این مراسم با حضور انبوه مردم و اکثریت دولتمردان برگزار شد و جسد او در آرامگاه خانوادگی شان در قبرستان تجریش محل فعلی بیمارستان شهدای تجریش به خاک سپرده شد.

دولت مصدق آن روز را عزای ملی اعلام کرد و موسیقی از برنامه های رادیو حذف شد.

پس از مرگ تیمسارِ وفادار به راهِ مصدق و به پیشنهاد نخست وزیر، با استناد به قوانین وقت کشور افشارطوس با یک درجه ترفیع به درجه سرلشکری ارتقاء یافت.

منابع: روزنامه اطلاعات- سه شنبه اول اردیبهشت 1332 اطلاعات ماهانه، شماره62، سال1332ش، ص28 اسراری از توطئه قتل افشارطوس، خواندنیها، 66(1332):10.

مسعود بهنود، کشتگان بر سر قدرت ( تهران: نشر علم، 1378)، ص 614 حسینقلی سررشته، خاطرات من یادداشتهای دوره 1334-13310 (تهران: نویسنده،1370)، ص 81 مهدی بامداد، شرح حال رجال ایران در قرن 12، 13، ‎14 هجری (تهران‎: زوار، ‎1357)، ج5، ص 197 باقر عاقلی، شرح حال رجال سیاسی و نظام معاصر ایران (تهران: نشر گفتار، نشر علم، 1380)، ج1، ص 154 رشیدیانها به روایت اسناد ساواک (تهران: وزارت اطلاعات، مرکز بررسی اسناد تاریخی، 1389)، ج 22، ص 7 مجید تفرشی، محمود طاهر احمدی، گزارشهای محرمانه شهربانی (26- 1324) ([تهران]: سازمان اسناد ملی ایران، 1371)، ج 1، ص17 غلامرضا مصور رحمانی، خاطرات سیاسی بیست و پنج سال در نیروی هوایی ایران، تهران: رواق، 1393ش ،ص308؛ لئونارد ماسلی، نفت، سیاست وکودتا در خاورمیانه، ترجمه: محمد رفیعی مهرآبادی، جلد1،تهران: انتشارات رسام،1366ش،ص339 انتهای پیام
کلید واژه ها: دکتر - مظفر بقایی - نخست وزیر - محمد مصدق - مصدق - شهربانی - اختلافات سیاسی - محمد - محمدرضا شاه - سیاسی - بقایی - هدایت - کناره گیری - دکتر مصدق - اختلافات - نخست - گیری - رییس - بازنشسته - دولت - وزیر - حسین - علی اصغر - نصرالله - دستگیری - عبدالله - محمدرضا - بایندر - قاتلان - هولناک

آخرین اخبار سرویس:
عامل مشکلات آبادان و خرمشهر ضعف مدیریتی است

رییس مرکز ارتباطات مردمی ریاست جمهوری: ایجاد ارتباطی نزدیک با مردم، راهبرد مرکز ارتباطات ریاست جمهوری است

مولفه های راهبردی عضویت دائمی ایران در سازمان شانگ های

پیام تسلیت مخبر در پی درگذشت پدر شهیدان شریفیان

استخدام نیروی افغانی آقا با جای خواب و غذا

دعوت به همکاری نیروی ساده جهت کار بسته بندی گروه صنعتی لینا

نیازمند دستیار دندانپزشک

بیانیه وزارت خارجه در مورد عضویت ایران در سازمان شانگهای: دیپلماسی فعالی را به کار می گیریم

لوح| شهریار، شاعر حق پرست و صادق

منطقه ما مهد علم، فرهنگ و تمدن است/ باید روابط دانشگاه های ایران و تاجیکستان بیش از پیش تقویت شود

شهریار دوران‎ ها

زباله های دپو شده در بیمارستان ایذه مربوط به بخش خصوصی هستند

بیانیه وزارت امور خارجه درباره روند عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای

مولفه های راهبردی عضویت دائمی ایران در سازمان شانگهای

حس و حال نفیسه روشن در ساحل مرجان/ عکس

بلینکن برنامه ای برای دیدار با امیرعبداللهیان در حاشیه مجمع عمومی ندارد

چگونگی ظهور در پیاده روی اربعین آشکار است

کشف شیوه جدید برای قطع پاندمی کرونا | «ایمنی دورگه» شیوه ای بالقوه برای خاموش کردن پاندمی کرونا

پویش همخوانی زیارت ناحیه مقدسه برگزار می شود

رییس شورای شهر بجنورد مشکلات انتخاب شهردار را حل شده عنوان می کرد

اولین باری که رهبرانقلاب شعر علی ای همای رحمت را شنیدند

دوام و مسیر مستقیم اسلام به وسیله امام حسین (ع) ادامه پیدا کرده است

بیانیه وزارت امور خارجه درباره روند عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای

محسن عراقی ساعت دلتنگی را خواند

عنوان طلبگی را ترجیح می دهم

ویژه برنامه «رهرو»، رویداد بزرگ رسانه ای کشور در ایام اربعین حسینی است

ارجاع شکایت از رییس جمهور سابق به قوه قضاییه وارد فاز جدیدی شد

10 نکته برای تدریس بهتر در مقابل دوربین

ثبت نام قطعی حدود 42 هزار زائر تاکنون

دیدار و گفتگوی صمیمانه وزرای خارجه روسیه، هند و چین با آیت الله رییسی در حاشیه اجلاس شانگ های

اطلاعیه روابط عمومی حوزه درباره فیلم منتشر شده در فضای مجازی

مولفه های راهبردی عضویت دائم ایران در سازمان شانگهای

تحریم آمریکا علیه چند شخص به بهانه ارتباط با حزب الله و نیروی قدس سپاه

احیای تمدن اسلامی با بهره گیری از هدایت های رهبر معظم انقلاب

ورود پنجاه و چهارمین محموله واکسن وارداتی کرونا به کشور

بعد از تالاب انزلی نوبت به پارک ملی بوجاق رسید/ ایجاد حریق در 7 هکتار از پارک ملی بوجاق

با عضویت ایران در سازمان همکاری شانگ های طرح منزوی سازی ایران شکست خورد

اربعین به همگان آموخت که اتحاد و انسجام واقعی شدنی است

بیانیه وزارت امور خارجه در خصوص روند عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای

احیای تمدن اسلامی با بهره گیری از هدایت های رهبر معظم انقلاب

بیانیه وزارت خارجه در خصوص روند عضویت ایران در سازمان شانگهای

گسترش اربعین سبب پایان صهیونیزم می شود

​عبدالملکی در دیدار با وزیر تندرستی تاجیکستان اعلام آمادگی کرد: همکاری در تمام حوزه های مشترک به ویژه حمایت های اجتماعی

ظرفیت های تخصصی را برای هماهنگی با دبیرخانه سازمان شانگهای به کار می گیریم

اقدام طلبه معترض در فضای مجازی فرافکنی و تشویش اذهان عمومی است

مولفه های راهبردی عضویت دائم ایران در سازمان شانگهای

ماجرای استعفای دبیر کمیته علمی کرونا/ چرا وزیر پاسخ نامه را نداد

جدید ترین رنگ بندی کرونا در کشور

تبعات منفی کرونا در ارتباط با همسالان ورشد مهارت های اجتماعی نوجوانان

35 نفر به آمار مبتلایان به کرونا در استان زنجان افزوده شده است

خودکشی معلم گراشی به خاطر سایت های شرط بندی

بیانیه وزارت خارجه درباره عضویت ایران در سازمان شانگهای

صالحی: ایجاد ارتباطی نزدیک و صادقانه با مردم راهبرد مرکز ارتباطات ریاست جمهوری است

خروج خراسان شمالی از وضعیت قرمز کرونایی

شماره جدید نشریه دفتر رهبرانقلاب با عنوان مقتدر بر پهنه اطلس

توییت خطیب زاده درباره ارسال محموله بزرگ واکسن از اتریش به ایران

تیزر آیین کلنگ زنی سه طرح عظیم فولاد خوزستان

انتشار شماره 306 خط حزب الله با عنوان « مقتدر بر پهنه اطلس»

تصویری حیرت انگیز و نادر از شکار شدن یک تمساح توسط دو پلنگ

ویدئو/ شوهر بهاره رهنما با هواپیمای شخصی سر مزار مادرش رفت!

لزوم واردات کنترل شده برنج/ مراقب قشر آسیب پذیر باشیم

رییسی: عنوان طلبگی را ترجیح می دهم

یک میلیون دز واکسن کرونا از اتریش در راه ایران است

بیانیه وزارت امور خارجه در خصوص روند عضویت جمهوری اسلامی ایران در سازمان همکاری شانگهای

واکسیناسیون سربازان

بیانیه وزارت امور خارجه ایران پس از عضویت کامل در سازمان همکاری شانگهای 

رویکرد مراجعات مردمی در دولت جدید/ ارسال نامه های مردمی به دولت بدون پاسخ نمی ماند

رییس شورای شهر بوشهر: عوارض ساختمانی در این شهر کاهش می یابد

توجه به فقرا از نگاه قرآن

تلاش برای حفظ شأن جهانی اصفهان، با نگاه فرهنگی

تولیت آستان قدس رضوی: عرصه کمک به محرومان جای خط کشی نیست

مراحل حقوقی، فنی و اداری عضویت ایران در سازمان همکاری شانگهای آغاز شد

ظرفیت های تخصصی را برای هماهنگی با دبیرخانه شانگهای بکار می گیریم

«ایمنی دورگه» شیوه ای بالقوه برای خاموش کردن پاندمی کرونا

زمان دیدار رهبر انقلاب با قهرمانان المپیک و پارالمپیک

رییسی: روابط تهران و ایروان همواره دوستانه و سازنده بوده است

تقاضا برای واکسن برکت در خراسان جنوبی زیاد است

آیت الله رییسی: باید روابط دانشگاه های ایران و تاجیکستان بیش از پیش تقویت شود

ماموریت سازمان ملل در افغانستان 6 ماه تمدید شد

ایجاد ارتباط نزدیک، صادقانه و عزتمندانه با مردم، راهبرد مرکز ارتباطات ریاست جمهوری است

قدردانی خطیب زاده از اتریش در پی اهدای واکسن کرونا به ایران

بیانیه وزارت خارجه درباره روند عضویت ایران در شانگهای

9 شهر کرمانشاه در وضعیت قرمز کرونایی

آیت الله رییسی: روابط دانشگاه های ایران و تاجیکستان تقویت شود

توسعه همکاری های قضایی، محور دیدار وزیر دادگستری با مقامات قضایی تاجیکستان

عکس | تغییر نام وزارات امور زنان افغانستان توسط طالبان

تصویری از شهید سلیمانی در جمع دانش آموزان دبیرستان سپاه خوزستان

لزوم واردات کنترل شده برنج/ مراقب قشر آسیب پذیر باشیم

ایجاد ارتباط نزدیک، صادقانه و عزتمندانه با مردم، راهبرد مرکز ارتباطات ریاست جمهوری است

توییت امیرعبداللهیان پس از عضویت ایران در شانگهای

اعطای دکترای افتخاری دانشگاه ملی تاجیکستان به آیت الله رییسی

با داشتن نگاه فرهنگی، شأن جهانی اصفهان را حفظ کنیم

اعطای دکترای افتخاری دانشگاه ملی تاجیکستان به آیت الله رییسی

تسلیت قالیباف به دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی

ظرفیت های تخصصی را برای هماهنگی با دبیرخانه سازمان شانگهای بکار می گیریم

رییسی: نباید نسخه تجویز شده غربی ها را برای مشکلاتمان اجرا کنیم

باید دید: برگزیده ی اخبار امروز

پیام تبریک وزیرخارجه بنین به امیرعبداللهیان

رییسی: نباید نسخه تجویز شده غربی ها را برای مشکلات خودمان اجرا کنیم

اعطای دکترای افتخاری دانشگاه تاجیکستان به رییسی

قتل سرلشگر افشارطوس در راه دکتر مصدق

قتل سرلشگر افشارطوس در راه دکتر مصدق