موضوعات داغ: - اميرعبداللهيان - باشگاه استقلال - مديرعامل شركت ملي نفت - ايستگاه فضايي - شركت ملي نفت - وزير امور خارجه - تيم فوتبال استقلال - سرمربي تيم فوتبال استقلال - فوتبال استقلال - مجمع عمومي سازمان ملل - سويا - واحد علوم تحقيقات - طرح هاي اسليمي - هراير مگويان - پورمند - وياش بواش - قيمت گوشت مرغ - دانشگاه هرمزگان - كيانوش عارفي - كروز آزول مكزيك - بجگان - پروتكل هاي بهداشتي در امتحانات - سنگ سفيد

مطالب مرتبط:
جعفریان: کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است
جعفریان: فاقد روایت ایرانی اسلامی است
اولین وظیفه حکومت اسلامی اقامه نماز است
نقد و بررسی کتاب «جنگ ترکیبی» در نشستی دانشجویی
10 میلیون خانوار ایرانی زیر خط فقر هستند
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 7 مرداد 1400 ساعت 10:202021-07-29دانش

جعفریان: این کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است


جلسه نقد و بررسی کتاب «علم دینی، علم بومی و علم اسلامی» روز گذشته 6 مردادماه با حضور علی پایا، مؤلف اثر، رضا منصوری، استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف، - جلسه نقد و بررسی کتاب علم دینی، علم بومی و علم اسلامی روز گذشته 6 مردادماه با حضور علی پایا، مؤلف اثر، رضا منصوری، استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف، حجت الاسلام رسول جعفریان، رییس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و هادی صمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی به میزبانی مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، جلسه نقد و بررسی کتاب علم دینی، علم بومی و علم اسلامی روز گذشته 6 مردادماه با حضور علی پایا، مؤلف اثر، رضا منصوری، استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف، حجت الاسلام رسول جعفریان، رییس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و هادی صمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی به میزبانی مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد.

در ابتدای نشست علی پایا به بیان توضیحاتی پیرامون کتاب پرداخت و اظهار کرد: یکی از تأثیرگذارترین برداشت ها از علم، برداشت پوزیتیویست ها است.

رویکرد آنها به علم نوع خاصی از تحلیل زبانی بود.

نوع خاص رویکرد آنها مبتنی بر اصول موضوعی نحوی بود.

در نظر پوزیتیویست ها علم مجموعه گزارش ها از توالی پدیدارها بود.

منظورشان از پدیدارها هم امور مشاهده پذیر بود.

طبق این دیدگاه وظیفه فیلسوف علم بیان رابطه بین پدیدارها بر اساس زبان نحوی منطقی بود.

اساساً پوزیتیویست ها با دعاوی متافیزیکی مخالف بودند.

فلسفه علم از زمان پوزیتیویست ها به یک معنا واکنشی در برابر تصویری بود که آنها از علم ارائه کردند.

طبق یک تقسیم بندی تصاویر از علم یا واقع گرا است یا غیر واقع گرا.

واقع گرایان می گویند هدف علم واقع گرایی است ولی غیر واقع گرایان دلایل دیگری برای علم ذکر می کنند.

ابزارگرایان هم علم را کوششی برای رسیدن به حقیقت تلقی نمی کنند بلکه از نظر آنها نظریه های علمی ابزارهایی برای پیش بینی پدیدارها هستند.

وی ادامه داد: در میان دیدگاه هایی که از سوی اندیشمندان در این کتاب ارائه شده جنبه های مشترکی به چشم می خورد.

یکی از جنبه های مشترک خلط هایی است که در آرای این عزیزان دیده می شود از جمله خلط میان تکنولوژی و علم.

آرمان علم ارائه واقعیت است ولی تکنولوژی دو کارکرد اساسی دارد: یک، به نیازهای غیرمعرفتی ما پاسخ می دهد، دو، تلاش می کند تکاپوهای معرفتی ما را تسهیل کند.

از جمله ابزار تکنولوژی که تکاپوهای معرفتی ما را تسهیل می کند همین اینترنت و کتاب و .

است.

برخی تکنولوژی ها مثل گوشی موبایل این دو جنبه را با هم ترکیب کردند که هم جنبه پاسخ دهی به نیازهای غیرمعرفتی دارند و هم تسهیل تکاپوهای معرفتی.

تکنولوژی ها در کار تغییر واقعیت هستند، درحالی که علم در کار نمایاندن واقعیت است.

وی در ادامه یادآور شد: خلط سوم در نوشته های این بزرگان خلط میان نهاد علوم و علم است.

نهاد علم در زمره تکنولوژی ها است و متشکل از نهادهای زیرمجموعه است؛ مثل نهاد سمینارها، مجلات و .

.

خلط دیگری که در نوشته های این عزیزان است خلط میان مطالعات درونی و بیرونی علم است.

من در بخشی از این کتاب کوشش کردم از نقش دکتر منصوری در ترویج علم در ایران سخن بگویم.

در این فرصت کوتاه جنبه های مثبت دستاوردهای ایشان را کنار می گذارم و به آن بخشی که می تواند به تکاپوهای معرفتی او کمک کند توجه می کنم.

از جمله نقصان های اندیشه ایشان انکار وجود هدف برای علم است.

ایشان تصریح دارد علم به خودی خود هدف ندارد.

یک کاستی دیگر که در اندیشه ایشان به چشم می خورد به کارگیری واژه علم به عنوان مشترک لفظی است.

در ادامه نشست رضا منصوری به نقد کتاب پرداخت و گفت: در کتاب آقای پایا نکاتی هست که جنبه اعتقادی دارد و نه جنبه علمی و من از بیان آنها می گذرم.

ضمناً سعی می کنم مفاهیمی که اینجا موضوع صحبت ما هست روشن باشد.

مثلاً من این گزاره که علم ذات و جوهر دارد اما فناوری ندارد را درک نمی کنم و نمی توانم وارد این گزاره ها شوم و راجع به حسن یا قبح این گزاره ها حرفی بزنم.

این را هم باید عرض کنم که من انتظار ندارم که درنتیجه با هم همفکر باشیم ولی انتظار دارم لااقل روی مفاهیم بنیادینی مثل علم، معرفت یا دانش به یک توافق کمابیش معقولی برسیم.

وی ادامه داد: آقای پویا در لابه لای صحبت هایش از نهاد علم صحبت کرد ولی در این کتاب فقط یکجا از نهاد علم صحبت می شود.

مفهوم بنیادینی که برای من مهم است خود علم، یعنی خود کلمه علم است.

اگر بخواهیم ببینیم علم چیست نمی توانیم از تصوری شروع کنیم که در ذهن افراد است.

این گزاره ای که در لابه لای صحبت های دکتر پایا وجود داشت مبنی بر اینکه علم هدف دارد و هدفش کشف حقیقت است یک تصوری است که از گذشته، مثلاً از زمان ارسطو وجود داشته و فلاسفه علم مدام آن را تکرار می کنند.

ببینید، وقتی قاضی به موضوعی می پردازد می خواهد ببینید حقیقت چیست تا حکمی صادر کند.

برخی از آن حقیقت باخبرند ولی قاضی باخبر نیست.

وقتی می گویید علم دنبال حقیقت است یعنی کسی که دارد کار علمی انجام می دهد نمی داند این حقیقت چیست.

پس فلاسفه ای که این تصور را داشتند یک ذهنیتی داشتند که از جنس اعتقاد بوده است.

کاری که دانشگران انجام می دهند شناخت هرچه بیشتر این طبیعت است، اعم از چیزهایی که می بینیم و چیزهایی که نمی بینیم.

وی افزود: سؤالی که در اینجا پرسیده می شود این است که ما علم را به چه معنایی می گیریم؟ علم در جامعه انسانی اتفاق می افتد.

این جملات مرا از جنس گزاره های فلسفی نگیرید.

ما انسان ها یک کلمه به نام علم ساختیم و آن را به کار می بریم.

این ما هستیم که به این کلمه معنا می دهیم.

ما یک زمانی درباره نسبت خاصی کاری می کردیم و یک کنفرانسی در آن مورد برگزار شد.

موضوعش هم قراردادی گری در نسبت خاص بود.

دو جلد مجله منتشر شد.

وقتی ما مجله را دیدیم گفتیم این مطالب چه ربطی به علم دارد.

پس یک دیوار بلندی است بین آنچه فلاسفه علم انجام می دهند و آنچه در علم اتفاق می افتد.

فیلسوفان علم در طول مدتی که به این اسم فعالیت کردند نتوانستند جهت علم را عوض کنند، فقط سعی کردند بررسی کنند این افرادی که کار علمی انجام می دهند دارند چه کار انجام می دهند.

در پایان به نظرم اگر تفکیک بین علم و دانش اتفاق بیفتد اتفاق مهمی افتاده است.

کتاب ایشان درباره دانش است.

ما علم و دانش را مترادف می گیریم ولی من مترادف نمی گیرم.

در ادامه نشست حجت الاسلام رسول جعفریان، نویسنده و استاد تاریخ دانشکاه تهران گفت: من در موضوع اصلی این مجموعه مقالات که در حوزه علم دینی و علم بومی و علم اسلامی است به لحاظ نتایج با آقای پایا همراه هستم.

قبلاً هم با دیدگاه های ایشان آشنا بودم.

البته حوزه تخصصی من فلسفه علم نیست و به صورت مروری با این مباحث آشنا هستم.

بنده مطالعاتی درباره فلسفه غرب داشتم و با دیدگاه مختلف آشنا هستم.

خب این کتاب کار اصلی دکتر پایا است و ایشان جزء نادر افرادی هستند که در این زمینه آثار جدی دارند.

من از جهت دیگری وارد این بحث خواهم شد.

مسیری که ایشان رفتند خواندن فلسفه علم در دنیای جدید و جبهه گیری در مقابل نسبی گرایی و همچنین کسانی که طرفدار علم بومی هستند، بوده است.

ایشان مسیرشان را این طوری تعریف کردند.

وی افزود: من به عنوان ورود به این بحث از مسیر دیگری نقدم را شروع می کنم.

بحث از علم دینی و علم بومی و علم اسلامی می تواند از طریق شرح مفهوم علم و دانش موردبحث قرار گیرد ولی متأسفانه در این کتاب از پشتوانه تاریخی این بحث به طور کلی غفلت شده است و فقط در حد چند مثال موردبحث قرار گرفته است.

دریچه که من وارد آن شدم تاریخ مفهوم علم است و خود تاریخ علم.

علم بومی یک ریشه در درون ما دارد.

ما از ابتدا قرآن و سنت را داشتیم و مفهوم علم هم برایمان مفهوم خاصی بود.

این علم تبدیل به شاخه های مختلفی شد که به شکل فلسفه و عرفان و تصوف و .

بروز پیدا کرد و درواقع نظریات مختلفی شکل گرفت که به نوعی فلسفه علم ما بود.

مثلاً قاضی عبدالجبار فقط یک جلد درباره مفهوم علم نوشته است و خیلی مباحثی که در کتاب ایشان مطرح شده است در آثار قدما هم آمده است.

جعفریان ادامه داد: اگر کسی می خواهد از علم دینی صحبت کند، علم دینی صرفاً شامل بحث هایی نیست که از دوره پسامدرن وارد ایران شده باشد، بلکه ریشه هایش در میان اندیشه مسلمانان بوده است.

اینکه معتزله علم را چه می دانند مهم است.

اصلاً فیزیک تا مدت ها در انحصار معتزله بوده است تا مشکلی با خدا و قیامت پیدا نکند.

کلاً این کتاب بسترهای لازم را ندارد و روایت ایرانی اسلامی ارائه نمی کند.

خود فردوسی صدها بار عنوان خرد و دانش را می آورد.

مردم ما با این مفهوم انس گرفتند.

ناصرخسرو همین طور است، نظامی به همین شکل است.

در واقع ما یک ساختاری از نظر شکل گیری علم بومی داریم.

البته ایشان مثال هایی در این زمینه در کتاب ذکر می کنند ولی به هرحال جای این مباحث در کتاب خالی است.

من عرض کردم که با نتایج آقای پایا موافقم و خودم مخالف علم دینی هستم ولی فکر می کنم سنت های بومی ما خیلی در این مسئله تأثیر دارد.

انتهای پیام
کلید واژه ها: دانشگاه - نقد و بررسی کتاب - عضو هیئت علمی دانشگاه - دانشگاه صنعتی - اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی - نقد و بررسی - کتابخانه مرکزی - رییس کتابخانه - دانشگاه تهران - بازنشسته - عضو هیئت علمی - کتاب - نشر دانشگاهی - دانشگاه آزاد - حجت الاسلام - هیئت علمی - کتابخانه - نشست - گذشته - صنعتی - بررسی - استاد - میزبانی - ایرانی اسلامی - برگزار - حضور - بومی - تهران - مرکزی

آخرین اخبار سرویس:
برترین دانشگاه های دنیا در رشته روانشناسی معرفی شدند

برترین دانشگاه های دنیا در رشته روانشناسی معرفی شدند

تغییر چهره جالب اشکان خطیبی /عکس

تغییر چهره جالب اشکان خطیبی /عکس

طرح جامع راهیان پیشرفت در اردبیل اجرا می شود

دانشگاه آزاد نایب قهرمان لیگ برتر ووشو بانوان شد/ سرپرست استقلال کجاست؟

معوقات معلمان پرداخت شود/ تقویت موضع هسته ای ایران در فرصت نیویورک

حال خوش صبحگاهی علی ضیا /عکس

حال خوش صبحگاهی علی ضیا /عکس

اشتغال تضمینی دانشجویان با اجرای طرح پویش در دانشگاه آزاد اسلامی

اعلام زمان ثبت نام پذیرفته شدگان دانشگاه فنی و حرفه ای

عکس روز| مار پیتون 9 متری

مروری بر چند خبر کوتاه از استان قزوین + فیلم

چهره بدون آرایش و نچرال شیلا خداداد + عکس

بررسی کارشناسی علت کم شدن حجم کوه ریگ مهریز

دانشگاه علامه طباطبایی (ره) سامانه شفافیت راه اندازی کرد

آغاز نوبت دهی واکسیناسیون برای افراد 15سال به بالا

پیام رییس دانشگاه پیام نور مرکز تبریز درخصوص هفته دفاع مقدس و آغاز سالتحصیلی جدید

آغاز سال جدید تحصیلی با بیش از 2200 دانشجو در دانشگاه فرهنگیان هرمزگان

امیر جعفری یک شبه پیر شد! + بیوگرافی

نیاز ها و اولویت های پژوهشی باید شناسایی شود

نشست دانشجویی «آشنایی با پمپ های سانتریفیوژ»

تجلیل از رزمندگان و ایثارگران دانشگاه آزاد اسلامی واحد خرم آباد

مراسم گرامیداشت هفته دفاع مقدس در دانشگاه آزاد مشهد برگزار شد

برگزاری کارگاه آموزشی «حسابداری موسسات بازرگانی»

15 انجمن علمی دانشجویی در دانشگاه آزاد تشکیل می شود

دفاع مقدس گنجینه ارزشمندی از افتخارات ایران است

اعلام زمان ثبت نام پذیرفته شدگان دانشگاه فنی و حرفه ای

مدرسه برتر سما پایان هر سال تحصیلی معرفی شود/ لزوم افزایش کیفیت خدمات آموزشی

بیش از 11 هزار دانشجو به پویش «مجاهدین واکسیناسیون» پیوستند

شهریار از زبان اول و دوم می گوید نه زبان مادری و زبان بیگانه/ / خانه اهدایی شاه در شمیران را رد کرد/مقبره الشعرای تبریز مقصد گردش گری

دانشجویان بدانند که امتحانات مجازی است

وبینار «آزمون غیر مخرب به روش رادیوگرافی(RT)» برگزار می شود

اعطای بورس تحصیلی کشور هنگ کنگ به دانشجویان علوم پزشکی

جشن شکوفه های پایه اولی دبستان پسرانه سمای بم

آیین یادواره 489 امدادگر شهید هلال احمر در دفاع مقدس

سرپرست جدید مرکز علمی کاربردی خانه کارگر تبریز معرفی شد

اعلام زمان ثبت نام پذیرفته شدگان دانشگاه فنی و حرفه ای

اطلاعیه وزارت علوم در خصوص پذیرفته شدگان آزمون استخدام پیمانی

تربیت نیروی ماهر رسالت دانشگاه آزاد اسلامی است/ ارائه آموزش مبتنی بر نیاز صنعت، جامعه و اصناف

نحوه حضور دانشگاهیان تربیت مدرس اعلام شد

بیش از 11 هزار دانشجو به پویش «مجاهدین واکسیناسیون» پیوستند

زیربنای دانشگاه صنعتی شریف افزایش یافت / کاهش تردد خودرویی در این دانشگاه

ورود رییس جمهور به موضوع اخراج استاد معروف دانشگاه آزاد اسلامی

آیا با تحصیل در آلمان می توان اقامت دائم این کشور را دریافت کرد؟

ارتقای آموزش و سلامت جامعه با توجه به شرایط زندگی استادان مامایی

ایران از کجا واکسن فایزر وارد می کند؟

طرح پویش آموزش دانشگاه ها را هدف دار می کند

فرزندان شهدا سرمایه های انقلاب هستند

نحوه حضور دانشگاهیان تربیت مدرس از 3 مهرماه/ نشست های حضوری و اجتماعات همچنان ممنوع

بازدید مسئولان از مرکز تجمیعی واکسیناسیون دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد

تاثیرپذیری ویژگی ها و رخدادهای تاریخی از محیط جغرافیایی

انصارالله شهر حریب در جنوب مأرب را آزاد کرد

شهریار از زبان اول و دوم می گوید نه زبان مادری و زبان بیگانه/ / خانه اهدایی شاه در شمیران را رد کرد/مقبره الشهدای تبریز مقصد گردش گری

غبارروبی و عطرافشانی مزار شهدای گمنام دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه

حضور هیچ دانشجویی در دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی الزامی نیست

واکنش رحیم پور ازغدی به سخنرانی رییسی در سازمان ملل

وزارت علوم درباره پذیرفته شدگان آزمون استخدامی اطلاعیه زد

تجلیل از چهار دانشجو و دانش آموخته دانشگاه صنعتی اصفهان

بازدید رییس دانشگاه آزاد اسلامی خراسان شمالی از واحد شیروان

مسابقه دانشجویی نویسندگی از پیاده روی اربعین

تغییر رنگ های کرونایی گیلان

خدا به نجمه جودکی رحم کرد! /عکس

وضعیت دانشگاه های ایران در جذب دانشجویان خارجی چگونه است؟

تأسیس 15 انجمن علمی دانشجویی در واحدهای دانشگاه آزاد

مردانی: صنایع دفاعی به همت پژوهشگران بسیجی به موفقیت های بزرگی دست یافت

شورایعالی انقلاب فرهنگی نیازمند تحول بنیادی است

خدا به نجمه جودکی رحم کرد! /عکس

برگزاری اردوی جهادی «هجرت» از سوی قرارگاه جهادی بسیج دانشجویی دانشگاه شهید چمران

عزاداری اربعین حسینی (ع) با برپایی نمادین موکب در دانشگاه آزاد بیرجند

اربعین؛ چراغ هدایت در بحبوحه جاهلیت مدرن/ چرا با پای پیاده به زیارت کربلا می رویم؟

زمان ثبت نام پذیرفته شدگان دانشگاه فنی و حرفه ای اعلام شد

11 برنامه آموزشی در علوم پزشکی بازنگری شد

اطلاعیه وزارت علوم در خصوص پذیرفته شدگان آزمون استخدام پیمانی

تأسیس 15 انجمن علمی دانشجویی در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی

دیدار مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی با الکاظمی/ درخواست تسریع در صدور مجوز تاسیس شعبه دانشگاه آزاد در عراق

آیا با تحصیل در آلمان می توان اقامت دائم این کشور را دریافت کرد؟

حضور 96 دانشجو در آزمون جامع دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی قشم

سال گذشته روزانه 265 پایان نامه و پروپوزال در کشور ثبت شد

آیا با تحصیل در آلمان می توان اقامت دائم این کشور را دریافت کرد؟

ایجاد مدرسه عالی مهارتی در حوزه کشاورزی و دامداری | دانشکده مهارت و کارآفرینی در بیضا راه اندازی شد

گامی بزرگ در مسیر صرفه جویی منابع انرژی/ فناوری بازیابی گازهای فلر بومی شد

شورای عالی انقلاب فرهنگی به تحولی بنیادین نیاز دارد

بازنگری 11 برنامه آموزشی در مقاطع ارشد و دکتری تخصصی علوم پزشکی

اعتراض دانشجویان به تخلف در جشنواره فرهنگ دانشگاه تهران

آخرین فرصت حذف و اضافه نیم سال اول تحصیلی دانشگاه صنعتی ارومیه اعلام شد

شهریه دانشگاه آزاد 20 درصد افزایش یافت

شهریه دانشگاه آزاد به طور میانگین 20 درصد افزایش یافت

گاف اطلاعاتی صدام در جنگ تحمیلی چه بود؟

فعلا الزامی برای حضور دانشجویان نیست/ اسکان یک نفر در هر اتاق خوابگاهی

اجرای طرح پایش سلامت جسم و روان دانشکده فنی مهندسی خوی

شهریه دانشگاه آزاد افزایش یافت

سیر تا پیاز انتقالی و میهمانی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی

سخنگوی دانشگاه آزاد: شهریه دانشگاه آزاد میانگین حدود 20 درصد افزایش یافت

راهیابی نخبگان قرآنی دانشگاه شیراز به جشنواره سراسری قرآن و عترت دانشجویان

نامه جمعی از فعالان نشریات به شورای مرکزی ناظر بر نشریات دانشجویی وزارت علوم

دفاعی مقدس با سرخط خون

شهریه دانشگاه آزاد افزایش یافت

سنجش رطوبت محیط با حسگر ایرانی/ سنسوری که با نور کار می کند

پذیرش فارغ التحصیلان علوم پزشکی در مقطع ارشد «آموزش پزشکی مجازی»

جعفریان: این کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است

جعفریان: این کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است