مطالب مرتبط:
کتاب روایت اشک در کرمان رونمایی شد + تصاویر
اولین وظیفه حکومت اسلامی اقامه نماز است
نقد و بررسی کتاب «جنگ ترکیبی» در نشستی دانشجویی
10 میلیون خانوار ایرانی زیر خط فقر هستند
دو تیم ایرانی و قطری آماده پرداخت رضایتنامه 500 هزار دلاری مغانلو/ مهاجم پرسپولیس جدا می شود؟
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 7 مرداد 1400 ساعت 08:452021-07-29دانش

جعفریان: کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است


جلسه نقد و بررسی کتاب «علم دینی، علم بومی و علم اسلامی» روز گذشته 6 مردادماه با حضور علی پایا، مؤلف اثر، رضا منصوری، استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف، - جلسه نقد و بررسی کتاب علم دینی، علم بومی و علم اسلامی روز گذشته 6 مردادماه با حضور علی پایا، مؤلف اثر، رضا منصوری، استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف، حجت الاسلام رسول جعفریان، رییس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و هادی صمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی به میزبانی مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، جلسه نقد و بررسی کتاب علم دینی، علم بومی و علم اسلامی روز گذشته 6 مردادماه با حضور علی پایا، مؤلف اثر، رضا منصوری، استاد بازنشسته دانشگاه صنعتی شریف، حجت الاسلام رسول جعفریان، رییس کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران و هادی صمدی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی به میزبانی مرکز نشر دانشگاهی برگزار شد.

در ابتدای نشست علی پایا به بیان توضیحاتی پیرامون کتاب پرداخت و اظهار کرد: یکی از تأثیرگذارترین برداشت ها از علم، برداشت پوزیتیویست ها است.

رویکرد آنها به علم نوع خاصی از تحلیل زبانی بود.

نوع خاص رویکرد آنها مبتنی بر اصول موضوعی نحوی بود.

در نظر پوزیتیویست ها علم مجموعه گزارش ها از توالی پدیدارها بود.

منظورشان از پدیدارها هم امور مشاهده پذیر بود.

طبق این دیدگاه وظیفه فیلسوف علم بیان رابطه بین پدیدارها بر اساس زبان نحوی منطقی بود.

اساساً پوزیتیویست ها با دعاوی متافیزیکی مخالف بودند.

فلسفه علم از زمان پوزیتیویست ها به یک معنا واکنشی در برابر تصویری بود که آنها از علم ارائه کردند.

طبق یک تقسیم بندی تصاویر از علم یا واقع گرا است یا غیر واقع گرا.

واقع گرایان می گویند هدف علم واقع گرایی است ولی غیر واقع گرایان دلایل دیگری برای علم ذکر می کنند.

ابزارگرایان هم علم را کوششی برای رسیدن به حقیقت تلقی نمی کنند بلکه از نظر آنها نظریه های علمی ابزارهایی برای پیش بینی پدیدارها هستند.

وی ادامه داد: در میان دیدگاه هایی که از سوی اندیشمندان در این کتاب ارائه شده جنبه های مشترکی به چشم می خورد.

یکی از جنبه های مشترک خلط هایی است که در آرای این عزیزان دیده می شود از جمله خلط میان تکنولوژی و علم.

آرمان علم ارائه واقعیت است ولی تکنولوژی دو کارکرد اساسی دارد: یک، به نیازهای غیرمعرفتی ما پاسخ می دهد، دو، تلاش می کند تکاپوهای معرفتی ما را تسهیل کند.

از جمله ابزار تکنولوژی که تکاپوهای معرفتی ما را تسهیل می کند همین اینترنت و کتاب و .

است.

برخی تکنولوژی ها مثل گوشی موبایل این دو جنبه را با هم ترکیب کردند که هم جنبه پاسخ دهی به نیازهای غیرمعرفتی دارند و هم تسهیل تکاپوهای معرفتی.

تکنولوژی ها در کار تغییر واقعیت هستند، درحالی که علم در کار نمایاندن واقعیت است.

وی در ادامه یادآور شد: خلط سوم در نوشته های این بزرگان خلط میان نهاد علوم و علم است.

نهاد علم در زمره تکنولوژی ها است و متشکل از نهادهای زیرمجموعه است؛ مثل نهاد سمینارها، مجلات و .

.

خلط دیگری که در نوشته های این عزیزان است خلط میان مطالعات درونی و بیرونی علم است.

من در بخشی از این کتاب کوشش کردم از نقش دکتر منصوری در ترویج علم در ایران سخن بگویم.

در این فرصت کوتاه جنبه های مثبت دستاوردهای ایشان را کنار می گذارم و به آن بخشی که می تواند به تکاپوهای معرفتی او کمک کند توجه می کنم.

از جمله نقصان های اندیشه ایشان انکار وجود هدف برای علم است.

ایشان تصریح دارد علم به خودی خود هدف ندارد.

یک کاستی دیگر که در اندیشه ایشان به چشم می خورد به کارگیری واژه علم به عنوان مشترک لفظی است.

در ادامه نشست رضا منصوری به نقد کتاب پرداخت و گفت: در کتاب آقای پایا نکاتی هست که جنبه اعتقادی دارد و نه جنبه علمی و من از بیان آنها می گذرم.

ضمناً سعی می کنم مفاهیمی که اینجا موضوع صحبت ما هست روشن باشد.

مثلاً من این گزاره که علم ذات و جوهر دارد اما فناوری ندارد را درک نمی کنم و نمی توانم وارد این گزاره ها شوم و راجع به حسن یا قبح این گزاره ها حرفی بزنم.

این را هم باید عرض کنم که من انتظار ندارم که درنتیجه با هم همفکر باشیم ولی انتظار دارم لااقل روی مفاهیم بنیادینی مثل علم، معرفت یا دانش به یک توافق کمابیش معقولی برسیم.

وی ادامه داد: آقای پویا در لابه لای صحبت هایش از نهاد علم صحبت کرد ولی در این کتاب فقط یکجا از نهاد علم صحبت می شود.

مفهوم بنیادینی که برای من مهم است خود علم، یعنی خود کلمه علم است.

اگر بخواهیم ببینیم علم چیست نمی توانیم از تصوری شروع کنیم که در ذهن افراد است.

این گزاره ای که در لابه لای صحبت های دکتر پایا وجود داشت مبنی بر اینکه علم هدف دارد و هدفش کشف حقیقت است یک تصوری است که از گذشته، مثلاً از زمان ارسطو وجود داشته و فلاسفه علم مدام آن را تکرار می کنند.

ببینید، وقتی قاضی به موضوعی می پردازد می خواهد ببینید حقیقت چیست تا حکمی صادر کند.

برخی از آن حقیقت باخبرند ولی قاضی باخبر نیست.

وقتی می گویید علم دنبال حقیقت است یعنی کسی که دارد کار علمی انجام می دهد نمی داند این حقیقت چیست.

پس فلاسفه ای که این تصور را داشتند یک ذهنیتی داشتند که از جنس اعتقاد بوده است.

کاری که دانشگران انجام می دهند شناخت هرچه بیشتر این طبیعت است، اعم از چیزهایی که می بینیم و چیزهایی که نمی بینیم.

وی افزود: سؤالی که در اینجا پرسیده می شود این است که ما علم را به چه معنایی می گیریم؟ علم در جامعه انسانی اتفاق می افتد.

این جملات مرا از جنس گزاره های فلسفی نگیرید.

ما انسان ها یک کلمه به نام علم ساختیم و آن را به کار می بریم.

این ما هستیم که به این کلمه معنا می دهیم.

ما یک زمانی درباره نسبت خاصی کاری می کردیم و یک کنفرانسی در آن مورد برگزار شد.

موضوعش هم قراردادی گری در نسبت خاص بود.

دو جلد مجله منتشر شد.

وقتی ما مجله را دیدیم گفتیم این مطالب چه ربطی به علم دارد.

پس یک دیوار بلندی است بین آنچه فلاسفه علم انجام می دهند و آنچه در علم اتفاق می افتد.

فیلسوفان علم در طول مدتی که به این اسم فعالیت کردند نتوانستند جهت علم را عوض کنند، فقط سعی کردند بررسی کنند این افرادی که کار علمی انجام می دهند دارند چه کار انجام می دهند.

در پایان به نظرم اگر تفکیک بین علم و دانش اتفاق بیفتد اتفاق مهمی افتاده است.

کتاب ایشان درباره دانش است.

ما علم و دانش را مترادف می گیریم ولی من مترادف نمی گیرم.

در ادامه نشست حجت الاسلام رسول جعفریان به ایراد سخن پرداخت و اظهار کرد: من در موضوع اصلی این مجموعه مقالات که در حوزه علم دینی و علم بومی و علم اسلامی است به لحاظ نتایج با آقای پایا همراه هستم.

قبلاً هم با دیدگاه های ایشان آشنا بودم.

البته حوزه تخصصی من فلسفه علم نیست و به صورت مروری با این مباحث آشنا هستم.

بنده مطالعاتی درباره فلسفه غرب داشتم و با دیدگاه مختلف آشنا هستم.

خب این کتاب کار اصلی دکتر پایا است و ایشان جزء نادر افرادی هستند که در این زمینه آثار جدی دارند.

من از جهت دیگری وارد این بحث خواهم شد.

مسیری که ایشان رفتند خواندن فلسفه علم در دنیای جدید و جبهه گیری در مقابل نسبی گرایی و همچنین کسانی که طرفدار علم بومی هستند، بوده است.

ایشان مسیرشان را این طوری تعریف کردند.

وی افزود: من به عنوان ورود به این بحث از مسیر دیگری نقدم را شروع می کنم.

بحث از علم دینی و علم بومی و علم اسلامی می تواند از طریق شرح مفهوم علم و دانش موردبحث قرار گیرد ولی متأسفانه در این کتاب از پشتوانه تاریخی این بحث به طورکلی غفلت شده است و فقط در حد چند مثال موردبحث قرار گرفته است.

دریچه که من وارد آن شدم تاریخ مفهوم علم است و خود تاریخ علم.

علم بومی یک ریشه در درون ما دارد.

ما از ابتدا قرآن و سنت را داشتیم و مفهوم علم هم برایمان مفهوم خاصی بود.

این علم تبدیل به شاخه های مختلفی شد که به شکل فلسفه و عرفان و تصوف و .

بروز پیدا کرد و درواقع نظریات مختلفی شکل گرفت که به نوعی فلسفه علم ما بود.

مثلاً قاضی عبدالجبار فقط یک جلد درباره مفهوم علم نوشته است و خیلی مباحثی که در کتاب ایشان مطرح شده است در آثار قدما هم آمده است.

جعفریان ادامه داد: اگر کسی می خواهد از علم دینی صحبت کند، علم دینی صرفاً شامل بحث هایی نیست که از دوره پسامدرن وارد ایران شده باشد، بلکه ریشه هایش در میان اندیشه مسلمانان بوده است.

اینکه معتزله علم را چه می دانند مهم است.

اصلاً فیزیک تا مدت ها در انحصار معتزله بوده است تا مشکلی با خدا و قیامت پیدا کند.

کلاً این کتاب بسترهای لازم را ندارد و روایت ایرانی اسلامی ارائه نمی کند.

خود فردوسی صدها بار عنوان خرد و دانش را می آورد.

مردم ما با این مفهوم انس گرفتند.

ناصرخسرو همین طور است، نظامی به همین شکل است.

درواقع ما یک ساختاری از نظر شکل گیری علم بومی داریم.

البته ایشان مثال هایی در این زمینه در کتاب ذکر می کنند ولی به هرحال جای این مباحث در کتاب خالی است.

من عرض کردم که با نتایج آقای پایا موافقم و خودم مخالف علم دینی هستم ولی فکر می کنم سنت های بومی ما خیلی در این مسئله تأثیر دارد.

انتهای پیام
کلید واژه ها: دانشگاه - نقد و بررسی کتاب - عضو هیئت علمی دانشگاه - دانشگاه صنعتی - اسلامی - دانشگاه آزاد اسلامی - نقد و بررسی - کتابخانه مرکزی - رییس کتابخانه - دانشگاه تهران - بازنشسته - عضو هیئت علمی - کتاب - نشر دانشگاهی - دانشگاه آزاد - حجت الاسلام - هیئت علمی - کتابخانه - نشست - گذشته - صنعتی - بررسی - استاد - میزبانی - ایرانی اسلامی - برگزار - حضور - بومی - تهران - مرکزی

آخرین اخبار سرویس:
دانشجویان برای سال تحصیلی جدید چقدر باید شهریه بدهند؟

ناسا قوی ترین ماهواره لندست را دوشنبه پرتاب می کند

دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی موفق به کسب رتبه نخست مسابقات قرآن کرواسی شد

شرلوک هولمز ناسا در مریخ

عکس عاشقانه مهدی پاکدل و رعنا آزادی ور

همایش بین المللی اربعین در دانشگاه محقق اردبیلی برگزار شد

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: کرونا اثبات کرد که فضای مجازی، فضای مهم و اثرگذار است/ باید مدل حکمرانی علم و فناوری کشور را تغییر دهیم

مرکز واکسیناسیون در حرم رضوی راه اندازی شد

اختصاص ردیف بودجه و تجهیزات به دانشگاه ها تا 6 ماه

واکنش دانشجویان دانشگاه نفت به مقررات جدید استخدامی / اصلاح و بررسی یا ادامه حیات تفکر زنگنه؟

واکسن کرونا در دل سالاد ها / گیاهان مقابله کننده با ویروس کووید پرورش می یابند

اطلاعاتی از یک کهکشان رازآلود

ارتباط سازنده دانشجو و دانشگاه در کانون های فرهنگی | وقتی ابراهیم هادی الگوی دانشجویان می شود

کارگاه «تئوری سنجش از دور» برگزار می شود

دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی موفق به کسب رتبه اول مسابقات قرآن کرواسی شد

فراخوان یادداشت «صد کلمه ای» از سوی بسیج دانشجویی دانشگاه یاسوج اعلام شد

دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی: دو فضایی شدن مدل حکمرانی علم و فناوری ضرورتی قطعی است

شرلوک هولمز مریخ نورد شد

ساخت دستگاه تست فرسایش قطعات نسوز در دانشگاه آزاد اسلامی دورود

دانشگاه اسلامی چگونه دانشگاهی است؟

دانشگاه اسلامی چگونه دانشگاهی است؟

اختصاص بودجه تعمیر و تجهیزات به دانشگاهها/ امکانات رفاهی بازسازی می شود

سالار آملی: سیاست های کلان وزارت علوم برای توسعه زبان فارسی بررسی می شود

آمار نهایی پذیرش کنکوری ها در هر گروه آزمایشی اعلام شد

زمان ثبت نام مقطع کاردانی به کارشناسی ناپیوسته دانشگاه علوم پزشکی گیلان اعلام شد

ده کتاب ممتاز درباره صبر و حضرت زینب (س)

نوجوان قهرمان شعله ها

یک هزار و 500 دانشجوی دانشگاه آزاد اسلامی ساری واکسینه شدند

اعلام نتایج ارزشیابی جامع تحقیقات و فناوری دانشگاه های علوم پزشکی/ 3 دانشگاه برتر کشور

رونمایی از سامانه هوشمند امور کلاس ها(کلاس یار) + فیلم

افزایش دوام و کاهش وزن سازه ها با الکترود های جوشکاری نانویی ممکن شد

تصاویر منتخب شهریور 1400

ارسال 927 طرح به نمایشگاه «تا ثریا»/ محصولاتی که نمونه خارجی ندارند

آمار پذیرش کنکوری ها در هر گروه آزمایشی

شرلوک هولمز ناسا در مریخ

جدول پخش مدرسه تلویزیونی امروز یکشنبه 4 مهر 1400

زمان ثبت نام پذیرفته شدگان کنکور اعلام شد

حرکت رو به رشد همکاری های بین المللی دانشگاه ها در سال های اخیر

بررسی کارایی نانودارویی برای مقابله با حساسیت به بادام زمینی

نکاتی که پذیرفته شدگان رشته های خاص کنکور باید بدانند

اعلام آمار پذیرش کنکوری ها در هر گروه آزمایشی

ارائه نتایج پروژه ملی آسیب شناسی آموزش مجازی

سامانه اختصاصی نودانشجویان دانشگاه امیرکبیر آغاز به کار کرد

ثبت نام نهایی رشته های بدون آزمون کارشناسی پیوسته دانشگاه آزاد اسلامی چگونه است؟

اعلام نتایج کنکور دانشگاه آزاد + لینک مشاهده نتیجه

نتایج نهایی کنکور سراسری اعلام شد

تقدیر از دانشگاهیان جانباز و ایثارگر دانشگاه آزاد اسلامی محمودآباد

سیاست زدایی زیر پوستی از دانشگاه

شرلوک هولمز ناسا در مریخ

حضور در دانشگاه شهرکرد فقط برای دانشجویانی که پایان نامه دارند/ عدم استقبال از مرکز واکسیناسیون دانشگاه

سیاست زدایی زیر پوستی از دانشگاه

جریان اعتیاد « علی ضیا » چیست ؟

برچسب نانویی به کمک اینترنت اشیاء می آید

آغاز به کار سامانه اختصاصی نودانشجویان دانشگاه امیرکبیر

آمار پذیرش کنکوری ها در هر گروه آزمایشی اعلام شد

نحوه حضور کارکنان در دانشگاه تهران تغییر کرد

ایجاد دوره های مشترک تحصیلی و پژوهشی زمینه ساز تعاملات علمی در گستره بین المللی است

ارائه نتایج «پروژه ملی آسیب شناسی آموزش مجازی» توسط عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی شهرکرد

آمار پذیرش کنکوری ها در هر گروه آزمایشی اعلام شد

سالارآملی: افق های جدید در تعاملات علمی بین المللی، نیازمند حرکت های نو است

موارد و مصداق های اشتباه در انتخاب رشته کنکور

کارنامه علمی پذیرفته شدگان کنکور تا پایان هفته منتشر می شود

اعلام نتایج نهایی کنکور/ مراجعه به سایت دانشگاه ها از 4 مهر

نحوه حضور کارکنان دانشگاه تهران اعلام شد

آمار پذیرش کنکوری ها در هر گروه آزمایشی اعلام شد

استقبال از پرچم حرمین کربلا و بیرق ایوان نجف اشرف به مناسبت اربعین حسینی

سیاستهای کلان وزارت علوم برای توسعه زبان فارسی بررسی می شود

زنگ بازگشایی مدارس سما بندرعباس نواخته شد

افق های جدید در تعاملات علمی بین المللی، نیازمند حرکت های نو است

نتایج نهایی کنکور 1400 اعلام شد

ثبت نام پذیرفته شدگان دانشگاه ها از 6 مهر

قبول شدگان کنکور از 6 مهرماه به دانشگاه ها مراجعه کنند

اربعین؛ از دیرباز تا امروز

آخرین مهلت ثبت نام برای دریافت دوز اول واکسن کرونا در دانشگاه تهران اعلام شد

افرادی که واکسینه نشده اند از کدام خدمات محروم می شوند؟

کارنامه علمی و نهایی پذیرفته شدگان کنکور سراسری 8 مهر ماه منتشر می شود

اعلام نتایج پذیرش براساس سوابق تحصیلی در مقاطع کارشناسی پیوسته و کاردانی ناپیوسته

چند نکته مهم برای پذیرفته شدگان رشته های خاص کنکور

کارنامه علمی شرکت کنندگان کنکور 1400 تا 8 مهرماه منتشر می شود

نحوه حضور کارکنان دانشگاه تهران اعلام شد

اعلام نتایج پذیرش بر اساس سوابق تحصیلی و رشته های با آزمون دانشگاه آزاد

قبر خالی / شماره هفتم «نگاه» انجمن اسلامی دانشجویان مستقل علوم پزشکی یاسوج منتشر شد

نکاتی مهم برای پذیرفته شدگان رشته های خاص کنکور 1400

جزییات مصاحبه پذیرفته شدگان رشته های خاص کنکور 1400 اعلام شد

455 هزار و 424 نفر در کنکور سراسری 1400 پذیرفته شدند

ارائه خدمات به افرادی که واکسینه نشده اند غیر ممکن خواهد بود

دانشگاه مازندران شورای بورس تشکیل داد

محققان ایرانی در کارهای پژوهشی جزیره ای مجزا از جهان هستند

قبول شدگان کنکور از 6 مهرماه به دانشگاه ها مراجعه کنند

تشریح اهداف تفاهم نامه همکاری دانشگاه آزاد اسلامی با سپاه فجر استان فارس

اولویت دهی آموزش مبانی فرهنگی به موازات آموزش علمی در مداس سمای اسلامشهر

پذیرش بیش از 455 هزار دانشجوی جدید در دانشگاه ها

نقشه سه بعدی کابل های خطوط اینترنت در جهان (فیلم)

آغاز ثبت نام پذیرفته شدگان کنکور از 6 مهر

سیاست زدایی زیر پوستی از دانشگاه

امکان ارائه درخواست اشتباه در انتخاب رشته در کنکور 1400 فراهم شد

سیاست زدایی زیر پوستی از دانشگاه

زمان نام نویسی پذیرفته شدگان کنکور اعلام شد/تشریح جزییات ثبت نام

تولید علم آمیخته با ایمان اصلی ترین رسالت مجموعه دانشگاهی است

تصاویر اختصاصی خبرگزاری دانشجو از مراسم اربعین 1400

جعفریان: کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است

جعفریان: کتاب فاقد روایت ایرانی اسلامی است