مطالب مرتبط:
معرفی فیلم های جشنواره کن 2021 + تریلر | بخش اول
فیلم|جشن انتخاباتی مردم در اهواز
فیلم | افتخار شاگردی
فیلم|رییس کل دادگستری یزد: امید به تغییر مهمترین دلیل مشارکت در انتخابات است
سهم 334 میلیون تومانی آذربایجان غربی در طرح بهارانه کتاب
-61 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 31 خرداد 1400 ساعت 18:252021-06-21فرهنگي

کتاب «غربی زدایی مطالعات فیلم» زیر ذره بین | مجاز بودن برداشت متفاوت از تعریف تالیف سینمایی


کتاب «غربی زدایی مطالعات فیلم» اثر «سائر متی با» و «ویل هیگبی» با ترجمه گروهی از مترجمان توسط کانون فرهنگی خانه هنرمندانِ ایران منتشر شده است.

- کتاب غربی زدایی مطالعات فیلم زیر ذره بین مجاز بودن برداشت متفاوت از تعریف تالیف سینمایی" کتاب غربی زدایی مطالعات فیلم اثر سائر متی با و ویل هیگبی با ترجمه گروهی از مترجمان توسط کانون فرهنگی خانه هنرمندانِ ایران منتشر شده است.

نقدی بر این کتاب را در ادامه می خوانید.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازهمشهری آنلاین‏، سعید نوری در نقد کتاب غربی زدایی مطالعات فیلم نوشت: کتاب غربی زدایی مطالعات فیلم به کوشش سید عماد حسینی که هم مقاله تالیفی دارد‏، هم مقاله و مصاحبه های ترجمه شده، مباحثی را در این رابطه پیش کشیده است که ذهن هر پژوهشگری را به چالش می کشد؛ خواه در شناخت مباحث مطروحه باشد خواه در کلّیت نظام خودِ این کتاب.

از این رو نگارنده این مقاله در مواجهه با کتاب مذکور با مراجعه به تجربیات شخصی و مطالعات فردی مطالب مختصری که می تواند تکمله ای امروزی بر این کتاب باشد را قبل از ورود به محتوای کتاب آورده و بعد با معرفی کلّی از کتاب به سؤالاتی رسیده که از گردآورنده کتاب پرسیده، به این امید که پاسخهای او بتواند به تنویر بیشتر ذهن خوانندگان در مراجعه به این کتاب موثر باشد.

تلاش برای تفکیک سینمایی میان شرق و غرب با مرزبندهای روشن همیشه ممکن نمی شود چرا که هم از نظر فرم روایی هم از نظر محتوایی همواره فیلمهایی در غرب ساخته شده اند که ناقض فرم روایی منتسب به غرب باشند و از نظر محتوا هم گرایش به خلقیات شرقی در ادوار مختلف تاریخ سینمای غرب با نمونه هایی همراه بوده است حتی اگر شرقی ها در نگاه آنان بدوی، تا حدودی ترسناک و بالاخره ناتوان در برقراری ارتباط با غریبه بوده باشند.

اما گرایش فیلمسازان شرق به سبک روایی غربی، اگر بتوان مدعی چنین سبکی شد، همواره بیشتر از گرایش غربیها به استفاده از محتوای فرهنگ شرقی بوده است چرا که نظام پخش فیلمها همواره در غرب قویتر و جدی تر از شرق بوده و آنها در رساندن محصولات خود به دست جهانیان هم کوشاتر، هم سازماندهی شده تر و هم در بازارهای جهانی فیلم پرتعدادتر ظاهر شده اند؛ پس به شکل طبیعی امکان بیشتری برای تسلط الگوهای روایی خود در شرق داشته اند.

آموزشهای مدارس سینمایی و نقد و نظرهای منتقدین سینمایی هم بیشتر با متر و معیار سیستم روایی غربی همخوان و همراه بوده است تا کشف فرهنگهای اقلیت شرقی.

حتی اگر شرقی ها از نظر جمعیت در اقلیت نبوده باشند‏، اما تولیدات عرضه شده آنها در بازارهای جهانی و نه فقط پرده های سینماهای بومی کشور صاحب اثر در اقلیت بوده است.

اما مشکل اصلی دنیای شرق در ناتوانی برای قد علم کردن در برابر غرب نه فقط سرمایه و حمایت مادی که منجر به رشد نیروهای متخصص در ریزرشته های مختلف سینما می شود که به دلیل تمرکز بیشتر بر تولید بدون بررسی و مطالعه بازارهای جهانی و شناخت سلایق عمومی فرهنگهای متنوع و متفاوت و سهم جمعیتی آنان در بازار تماشاگران بوده است.

از این رو جدی نگرفتن پخش و توزیع فیلمهایی که بتوانند با حفظ هویت بومی جذب مخاطب جهانی کنند نیازمند زیرساختهای سیاست فرهنگی است که در جوامع شرقی کمتر به آن توجه شده است و تنها استثنائاتی چون کره جنوبی در بیست سال اخیر با اجرای چنین سیاستی توانسته اند سهم قابل توجهی نسبت به گذشته خود در بازارهای جهانی و جشنواره ها کسب کنند.

از سوی دیگر مساله در اقلیت قرار گرفتن زبانهای شرقی در دنیای غرب و عدم دسترسی به نسخه های زیرنویس شده، حداقل در طول قرنی که گذشت و قبل از ظهور دنیای دیجیتال، از امکان فهم کامل فیلمهای شرقی توسط تماشاگر غربی جلوگیری می کرد در حالیکه نسبت جمعیتی که در یک کشور شرقی زبانهایی مثل انگلیسی بلد باشند همواره بیشتر بوده است.

موضوع بعدی مساله عادت است.

تماشاگران جهان به شیوه روایت سه پرده ای ارسطویی که اغلب فیلمهای غربی از آن تبعیت می کنند عادت بیشتری دارند و با منطق ذهن آمریکایی و اروپایی سازگارترند تا منطق بومی روایت و قصه گویی در کشورهای شرقی.

از این منظر حتی کشورهای اروپای شرقی و کشورهای اسکاندیناوی هم نسبت به آمریکا و اروپای مرکزی سهم کمتری از شانس دیده شدن، بررسی و مورد مطالعه قرار گرفتن در جهان داشته اند.

عدم شناخت فرمولهای موفقیت در بازارهای جهانی و عدم بررسی سیاستهای مرتبط با آن یا در پرده ابهام ماندن این سیاستهای کلان فرهنگی در جوامع شرقی در کنار احساس بی نیازی غرب از فهم بیشتر از جهان شرق، نوعی احساس استعمار فرهنگی غربی در ذهنیت شرقیها ایجاد کرده است.

البته از زمان جنگ جهانی دوم که فیلمسازان اروپایی به آمریکا سرازیر شدند و سینمای آن را رونق بخشیدند تا کشف استعدادهای شرقی برای سرمایه گذاری توسط غربی ها که همواره از پایان جنگ دوم تا امروز ادامه داشته شاهد نقض این استعمار است.

با تعاریفِ جدید، بسیاری از کشورهای غربی، صندوقهای پولی برای کمک به فیلمسازان شرقی در تولید آثارشان ایجاد کرده اند و تعداد آثاری که در قرن جدید توانسته باشند از کشورهای آمریکای جنوبی، آفریقا و آسیا با استفاده از این خرده سرمایه های غربی فیلمی تولید کنند که بعد در جشنواره ها و بازارهای جهانی موفق باشد بیشتر از قبل است و این جهت دهی به آثار از طریق رقابت جهانی برای جذب سرمایه منجر به تعهد سرمایه گذاران در نمایش و اصرار در موفقیت این آثار در رقابتهای جهانی هم هست.

مزیت چنین سرمایه گذاری هایی این است که رقابت به پیش از تولید فیلم کشیده شده و ضرورت تولید به شرط سرمایه گذار خود بخشی است که می تواند ضامن موفقیت فیلم در فردای تولیدش باشد اما پاشنه آشیل چنین اعمال سلیقه هایی که از طرف سرمایه گذار غربی می شود، جهت دادن به محتوای فیلم ها یا اصرار به موضوعاتی است که گاه اغراق شده، غیر بومی و به دور از ذهنیت مولف اثر بوده و بیشتر در راستای تامین نظر موافقِ آیین نامه سرمایه گذار غربی در انتخاب آثار است که معمولا باید نزدیک به تصوری باشد که آنها از کشور محل تولید فیلم دارند، نه احتمالا خود واقعی آنها.

با توجه به چنین وضعیتی است که کتاب غربی زدایی مطالعات فیلم می تواند ریشه ها و زمینه های تفاوت این دو دیدگاه غرب و شرق و ساز و کار عملکرد غرب برای تسلط بر ذهن تماشاگران جهان را تا حدودی روشن کند.

از جاه طلبی غربی و به رخ کشیدن امکان دسترسی به فضا در کوران جنگ سرد با تکیه بر عناصر صوتی تصویری و جلوه های ویژه، تصاویر سه بعدی که بتوانند توجیه گر و جاانداز این ذهنیت مسلط باشند و همراهی موسیقی دوازده نتی با این تصاویر، تفوق علمی و امکان فراروی از موضوعاتی چون روابط انسانی را در ذهن تماشاگر آنچنان جا می اندازد تا امکان ارتباط انسان غربی با هر موجود فضایی و بده بستان با آنان را به رخ تماشاگر شرقی بکشد.

این در برابر موضوعات رئالیستی که معمولا از شرق برای نمایش در غرب انتخاب می شود فاصله زیادی دارد.

از سوی دیگر، کتاب در جستجوی آنچه در مشرق زمین گذشته، همزمان با اتمام جنگ دوم جهانی و شکست ژاپن، تلاش برای ایجاد سیاست تولیدی جدیدی از سینمای شرق با تکیه بر اتحاد فرهنگهای آسیایی را مطرح می کند و این تلاشی است برای غرب زدایی و پس زدن فیلمهای غربی از پرده سینماهای شرق.

شاید بتوان توجه کشورهای شرقی به تولیدات آسیایی و سرمایه گذاری بر این قصه ها را در کشورهایی چون کره در بازار فیلم پوسان، بازار تولید مشترک هنگ کنگ و ترکیه دید.

آنچه باید مورد توجه قرار بگیرد این است که هنوز شرق نتوانسته مثل غرب با سیستم ستاره سازی، از هنرپیشه هایش چهره هایی در رقابت با فوق ستاره های هالیوودی بسازد که ضامن موفقیت تجاری فیلمهای شرقی در غرب باشد و بُرد تجاری ستاره هایش محدود به فضای بومی یا حداکثر چند کشور همسایه است.

آنچه در ادامه این جنگ ناملموس میان غرب و شرق می تواند آشتی برقرار کند حضور نظریه ها و آرای نظریه پردازانی چون دیوید بوردول و ژان لوک نانسی و دیگرانی است که می توانند فیلم را فارغ از محتوای تصویری صرف، با بهره گیری از عناصری سینمایی چون تدوین، صداگذاری و مجموعه میزانسن فیلم که مستقل از هویت فرهنگ جغرافیایی فیلم قابل بررسی است مورد کشف و مطالعه قرار دهند.

دیدگاههای این چنینی با تکیه بر تئوریهای دهکده جهانی به جای تفکیک و خط کشی مقاومتی میان مرزها به آمیزش فرهنگها از طریق زبان مشترک در بیان سینمایی بها می دهند و سعی در ایجاد تعادل دارند و از فروغلطیدن به یک قضاوت ایدئولوژیک جانبدارانه فراری اند و به اصالت تنوع و مجاز بودن برداشت متفاوت از تعریف یک مولف سینمایی پایبند.

کتاب غربی زدایی.

با چند گفتگو با صاحبنظران در همین مورد به پایان می رسد؛ گفتگوهایی که سعی در روشنگری و جزیی نگری در چرایی مجموعه این بحثها دارند و اتفاقا به جای جانبداری از یک شیوه فکری سعی در تجسم شماتیک سلسله مراتب رویکردها دارند.

این می تواند ذهنیتی از آنچه که ممکن است سینمای ایران هم بتواند برای خود در نمودار جهانی تجسم کند بدست می دهد و سؤالاتی چون میزان سهم ناچیز سینمای ایران در بازار جهانی تماشاگران و علت و علل آن را جویا شود و با پی ریزی یک استراتژی، موقعیت خود را بهبود ببخشد.

آنچه کتاب در رابطه با سینمای ایران در زمینه ارائه می کند یک مقاله تالیفی درباره سینمای مخملباف و رابطه آن با سینمای تراملّی یا میانِ ملل است که بی ارتباط با همان ذهنیت فهم مشترک میان تماشاگران ملیت های مختلف از یک فیلم یا جهانی شدن نیست.

این که مخملباف با پس زمینه های ایدئولوژیک و بازی با دو روی این سکّه در جذب و نفی افراطی و صفر و صدی نظریات و باورهای خود در دو دوران عملا یکسان اما در ظاهر متفاوت آیا نمونه ای مرتبط با بحث جهانی شدن یا ضدغربی می تواند تلقی شود یا نه و آنچه او با ارزشگذاری اخلاقی یا تقبیح آن در فیلمهایش مطرح می کند اصلا امکانی از غربی زدایی هستند یا نه سؤال نگارنده هم هست، چرا که بررسی چنین دیدگاهی لاجرم مولف آن مقاله را در تقابل اخلاقی با یکی از دو روی سکه قرار می دهد و این خارج از دایره آن چیزی است که مطالعات سینمایی طلب می کند.

در اینجا بیشتر با باورهای ذهنی فیلمساز درگیریم تا فیلم به عنوان یک اثر هنری با مختصات سینمایی.

بنابراین، به نظر نگارنده در مجموعه این کتاب، مورد ایران می توانست مربوط به کلیت سینمای ایران در نمودار جهانی به عنوان یک آلترناتیو کوچک در برابر غرب با اتکاء به نمونه های موجود در این سینما باشد.


کلید واژه ها: مطالعات - کتاب - فیلم - غربی - کانون فرهنگی - زیر ذره بین - ترجمه - تالیف - سینمایی - ذره بین - متفاوت - فرهنگی - برداشت - منتشر - ایران - گروهی - کانون - مقاله - توسط - مجاز - خانه - نقد کتاب - همشهری - مصاحبه - تالیفی - گزارش - شناخت - حسینی - ادامه - رابطه

آخرین اخبار سرویس:
بیماری عجیب و سخت جواد عزتی فاش شد + فیلم

تقویم و اوقات شرعی ششم مرداد شیراز + فیلم

از میدان فردوسی تهران به پاریس بروید! + ویدئو

عکس جدید بهاره کیان افشار در حال زانو زدن

«خون و پول» را در تلویزیون تماشا کنید

خداحافظی با «خندوانه»/ رامبد جوان بستری شد

افتتاح 9 سالن سینمایی در هفتە آتی

لحظه احساسی نجات گربه های گرفتار در سیل توسط دانشجویان + فیلم

سانسور عجیب و غریب در شبکه نمایش خانگی

خداحافظی با «خندوانه»/ رامبد جوان بستری شد

از میدان فردوسی تهران به پاریس بروید! + ویدئو

افتتاح 9 سالن سینمایی در هفتە آتی

همسر سروش صحت کیست؟ +عکس

نحوه آشنایی سام درخشانی و همسرش +تصاویر

همسر سروش صحت کیست؟ +عکس

عکس/ جای خالی الناز حبیبی در دودکش 2

کارگردان«کلبه ای در مه»:نمایش خانگی صرفاً دنبال ساخت کار خوب نیست بلکه آنجا بحث فروش مطرح است

تصویر جدید پریناز ایزدیار پس از جیران شدن

افتخاری که برای موسیقی ملی رقم خورد

افتخاری که برای موسیقی ملی رقم خورد

استایل متفاوت مهناز افشار در کنار آب + عکس

حرکت غیرورزشی بوکسور مراکشی در المپیک + فیلم

رونمایی از مجید حسینی در کایسری اسپور +فیلم

خوشگذرانی های سیروان خسروی در کیش/ عکس

خوشگذرانی های سیروان خسروی در کیش/ عکس

عیدانه غدیر با فیلم های سینمایی متنوع از قاب تلویزیون

هشداری که اگر جدی گرفته می شد، «خندوانه» به تعطیلی کشیده نمی شد

عکس/ حرف های رکیک ریحانه پارسا به خودش در اینستاگرام

وحید رهبانی بازیگر گاندو با تیپی متفاوت در تاکسی + عکس

عکس | گریم عجیب و حرفه ای محسن تنابنده و نیوشا ضیغمی

فیلم| پایان یک دوستی تلخ که به قتل ختم شد

وقتی «خانم بازیگر» از عروسش جوان تر است/ عکس

چهره خاص و بدون آرایش «هانیه توسلی»/ عکس

خوش تیپی مهران مدیری خارج از محیط کاری

تغییر قیافه باورنکردنی و عجیب «بازیگر معروف»/ عکس

ساپورت چسبان الناز حبیبی در ساحل دریا جنجالی شد + عکس

عکس بازیگران: سامان صفاری جلوی دوربین «سرجوخه»

واکنش لفافیان به مقایسه کلبه ای در مه با پس از باران

عذرخواهی سیدضیاء هاشمی از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بابت سخنان علیرضا معتمدی

سریال «سرخ سفید» به نماوا رسید ! / بیان وقایع مربوط به تاریخ معاصر

نیوشا ضیغمی برای بهاره رهنما بازی می کند!

دانلود سریال ملکه گدایان فصل دوم قسمت 9 نهم

عکس بازیگران: عکس خصوصی ساره بیات لو رفت!

شیوه جدید زورگیری در اتوبان امام علی تهران +فیلم

پست دردناک یک بازیگر برای ناهید کیانی/ فقط خودش بود و خانواده اش/ این همه غریب بودن برای یک ورزشکار انصاف نیست

تمدید مهلت ارسال آثار به جشنواره ملی مولانا در دامغان

پست دردناک بازیگر برای ناهید کیانی/ فقط خودش بود و خانواده اش/ این همه غریب بودن برای یک ورزشکار انصاف نیست

پست دردناک بازیگر برای ناهید کیانی/ فقط خودش بود و خانواده اش/ این همه غریب بودن برای یک ورزشکار انصاف نیست

روایت بازیگر سینما از بازگشت غم انگیز ناهید کیانی؛ فقط خودش و خانواده اش

هورامان ایران ثبت جهانی شد

عکس خاص الناز شاکردوست و آقای بازیگر! + عکس

واکنش لفافیان به مقایسه کلبه ای در مه با پس از باران

عکس بازیگران: نوشته تلخ محسن کیایی برای ناهید کیانی

واکنش سیدضیاء هاشمی به اظهارات یک کارگردان

تصاویر/ هلیا امامی روز تولدش در شبکه عربی چادری شد!

آیا نگه داشتن عطسه منجر به مرگ می شود؟

عکس/ هلیا امامی و مهرآوه شریفی نیا در جشن عروسی

عکس بازیگران: از سوپرایز هلیا امامی در شبکه عربی تا ورزش بهنوش طباطبایی با دوستانش خاصش!

اکران «منطقه پرواز ممنوع» در لبنان

چهره آشفته احوال «بازیگر معروف»/ عکس

برگزاری دوره مربیگری بین المللی والیبال در یزد + فیلم

ابراز تاسف همایون اسعدیان از برخورد یک کارگردان تازه کار!

عکس های عروسی نرگس محمدی+عکس

درخشش یزد در مسابقه بین المللی نقاشی به جهان می نگرم شهرهای جهانی

اعلام فراخوان جشنواره قرآنی غدیر

بازیگر نقش «فروغ فرخزاد» در حال گریم + عکس

واکسیناسیون از نگاهی دیگر

انتقاد داریوش ارجمند از عدم توجه مسئولان به یک هنرمند پیشکسوت

ابراز تاسف همایون اسعدیان از برخورد یک کارگردان تازه کار!

جایزه عکاسی مینیمالیست به عکاس ایرانی رسید

تمدید مهلت ارسال آثار به جشنواره دانشگاهیان تاریخ ساز

«پیمان قاسم خانی» خوشبختی اش را به تصویر کشید/ عکس

نسخه تازه ای از سانسور فیلم رونمایی شد!

افتتاح 9 سالن سینمایی در استان کردستان

شکل تازه ای از سانسور فیلم رونمایی شد!

ترجمه جلد اول «تفکر در دوره باستان» منتشر شد

عکس بازیگران: سانسور عجیب در فیلمی با بازی رضا عطاران!

عکس خصوصی ساره بیات رو شد

700 صندلی به سرانه صندلی های سینماهای کردستان اضافه می شود

انتشار جشنواره قرآنی غدیر

اثر یک ایرانی در بین منتخبان جایزه عکاسی مینیمالیست

اثر یک ایرانی در بین آثار منتخب جایزه عکاسی مینیمالیست

عکس همسر اول «امین حیایی» همه را متعجب کرد/ تصویر

برگزاری جشنواره ملی فیلم نامه نویسی «شهادت قلم» به میزبانی قم

چرت زدن «کمند امیرسلیمانی» با گریم عجیب+عکس

اثر عکاس ایرانی در بین آثار منتخب جایزه عکاسی مینیمالیست

حوزه هنری پیشگام در ارتقاء زیرساخت های فرهنگی کردستان است

حوزه هنری پیشگام در ارتقاء زیرساخت های فرهنگی کردستان است

سینما و ادبیات در گفت وگو با هوشنگ مرادی کرمانی

بازیگران مشهوری که طمع، کار دستشان داد+تصاویر

استایل زیبای لب ساحلی «صبا راد»/ عکس

انتقاد محسن کیایی به بازگشت غریبانه ناهید کیانی +عکس

تصویری متفاوت از هانیه توسلی با چهره ای خسته

9 سالن جدید سینمایی در کردستان راه اندازی می شود

آشا محرابی بازیگر زن 50 ساله + عکس

پخش سریال «قِصه ها منتظر نمی مانند...»

عذرخواهی غمبار ناهید کیانی از مردم ایران

9 سالن جدید سینمایی در کردستان راه اندازی می شود

درخواست کمکِ داریوش ارجمند برای نجات جانِ یک هنرمند پیشکسوت

گریم منحصر به فرد محسن تنابنده و نیوشا ضیغمی در نقش جنس مخالف +عکس

کتاب «غربی زدایی مطالعات فیلم» زیر ذره بین | مجاز بودن برداشت متفاوت از تعریف تالیف سینمایی

کتاب «غربی زدایی مطالعات فیلم» زیر ذره بین | مجاز بودن برداشت متفاوت از تعریف تالیف سینمایی