مطالب مرتبط:
بررسی «تعرب بعدالهجره» در سیره اجتماعی امام رضا(ع)
چگونه می توان از دهه کرامت برای بیان زیبایی هایی از سیره و گفتار خاندان موسی بن جعفر(ع) به ویژه حضرت معصومه(س) و امام رضا(ع) استفاده کرد؟
جهادی ها به عشق امام رضا، نیازمندان را به پیتزا مهمان می کنند
قرائت صلوات خاصه امام رضا(ع) در شب میلاد ثامن الحجج
پاداش کمیته ملی پارالمپیک به مناسبت میلاد امام رضا به کاروان توکیو 2020
-36 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 30 خرداد 1400 ساعت 03:252021-06-19سياسي

بررسی سیره علمی امام رضا (ع)/آثار محبت بدون معرفت مأمون نسبت به امام رضا(ع) چه بود؟


مأمون نسبت به حقانیت اهل بیت علیهم السلام علم داشته و باور داشتند که آنها سرآمد خلق هستند اما مقام امامت را آنطورکه شیعه می شناسد و باور دارد، - باور نداشت.

برای شناخت بیشتر شخصیت مأمون و بررسی انگیزه ها و فعالیت های او، گفت وگویی با دکتر محمدحسین رجبی دوانی، نویسنده و پژوهشگر تاریخ اسلام انجام داده است.

آن طور که این نویسنده تاریخی شرح می دهد، او چون مانند پدرش هارون الرشید به قدرت علاقه داشت، عده ای گمان می کنند که کنفرانس بین الادیان را به این مقصود بر پا کرد که از امام رضا علیه السلام مچ گیری کند.

در حالی که به نظر من این نوع رویکرد صحیح نیست، چراکه مأمون به علم و دانش گسترده امام رضا علیه السلام اعتقاد داشت و وقتی آن حضرت در مناظرات به خوبی می درخشیدند و موفق بودند، مأمون به این رویداد پز می داد و افتخار می کرد.

او کنفرانس ها و مناظرات میان ادیان را برگزار می کرد تا به علمای دیگر ادیان و سرزمین ها نشان بدهد که عالم اسلام چنین دانشمند فرهیخته و بزرگی دارد، نه اینکه بخواهد از آن حضرت سوءاستفاده کرده و یا ایشان را در تنگنا قرار بدهد با این تصور که شاید نتوانند به سؤالات و مناظرات پاسخ شایسته و کامل بدهند.

علاقه مأمون نسبت به امام رضا علیه السلاممأمون را به عنوان قاتل امام رضا علیه السلام می شناسیم.

در عین حال در روایت ها و مطالبی در تاریخ عنوان شده که مأمون نسبت به آن حضرت علاقه زیادی داشت.

آیا چنین مطلبی صحت دارد؟نقل های تاریخی درباره علاقه مأمون نسبت به امام رضا علیه السلام تا اندازه ای صحیح است.

به طوری که خود مأمون بارها به این موضوع اقرار کرده بود.

در رفتارها و برخی از واکنش های او هم مشاهده می شود که علاقه مند به آن وجود مبارک بوده است.

چطور؟به عنوان مثال وقتی مأمون از امام رضا علیه السلام درخواست می کرد تا ایشان در مناظره با سران و دانشمندان ادیان گوناگون حاضر شوند و علم و دانش بسیار آن حضرت را مشاهده می کرد، بسیار مشعوف شده و بارها بر این نکته تأکید می کرد که دوستدار امام رضا علیه السلام است.

تمایز داشتن گرایش های شیعی با شیعه بودنبا وجود این علاقه، چطور خود او قاتل امام رضا علیه السلام شد؟ آیا علاقه به امام با ارتکاب قتل آن حضرت همخوانی دارد؟درست است که مأمون به امام رضا علیه السلام علاقه داشت ولی علاقه بسیار بیشتری نسبت به قدرت و حکومت داشت.

در این باره از مأمون سؤال کردند که: چه عاملی موجب شد تا تو گرایش های شیعی داشته باشی؟ او جواب داد که: پدرم عامل این نوع گرایش ها بود.

سؤال کردند: پدرت هارون الرشید که دشمن اهل بیت علیهم السلام بود؟مأمون جواب داد: روزی پدرم درباره عظمت شأن و منزلت اهل بیت علیهم السلام برای من می گفت و من از او سؤال کردم که: با وجود این خاندان بزرگ و گرامی چرا ما قدرت را در دست داریم؟ پدرم پاسخ داد: ای فرزند من! قدرت همان چیزی است که اگر تو که فرزند من و پاره از وجودم هستی در سر راه من بایستی تا به قدرت نرسم، تو را از بین خواهم برد و چشمانت را از حدقه در خواهم آورد.

و همیشه می گفت: الملک عقیم.

بر اساس همین نوع اعتقاد و عشق به قدرت طلبی، ثروت اندوزی و جاه طلبی بود که نه تنها هارون الرشید عامل شهادت امام موسی کاظم علیه السلام شد، بلکه حتی مأمون که اظهار ارادت نسبت به امام رضا علیه السلام داشت، خودش قاتل آن حضرت شد و آن امام بزرگوار و والامقام را مظلومانه را به شهادت رساند.

آثار محبت بدون معرفت مأمونآیا می توان نتیجه گرفت اگر حتی قبول کنیم که مأمون نسبت به امام رضا علیه السلام محبتی داشته، اما نسبت به مقام آن حضرت معرفت نداشته است؟همین طور است.

همه خلیفه های بنی عباس و سایر خلفا حتی بنی امیه می دانستند که ائمه اطهار علیهم السلام دارای منزلت والایی هستند و باید حکومت اسلامی توسط آن بزرگواران بر پا شود.

اما از یک طرف عشق بسیار نسبت به قدرت و دنیا داشتند و از طرف دیگر اعتقاد و معرفت نسبت به جایگاه امامت نداشتند.

چون اگر آن ها و از جمله مأمون نسبت به مقام امامت ایمان و معرفت داشتند و آن بزرگواران را به عنوان امام و پیشرو حقیقی مردم و از جمله خودشان قبول داشته و باور داشتند که سعادت حقیقی آن ها در گرو برپایی عدل الهی توسط امام است، دیگر نه تنها جرأت آزار و ظلم نسبت به ائمه اطهار علیهم السلام را نداشتند، بلکه با کمال احترام و خشوع با ایشان رفتار کرده و چشمداشتی نسبت به قدرت و منصب حکومت نداشتند.

بررسی نقل شیخ مفید درباره مذهب مأموندر مطلبی به نقل از شیخ مفید آمده است که مأمون شیعه بود.

آیا چنین مطلبی صحت دارد؟شیخ مفید که یکی از عالمان دینی است معتقد بود که مأمون شیعه بود و بر همین اساس حاضر نیست قبول کند که او قاتل و عامل شهادت امام رضا علیه السلام بوده است.

استدلال شیخ مفید این است که شیعه هرگز مرتکب قتل امام خود نمی شود.

نظر بنده این است که شیخ مفید در این مورد دچار اشتباه شده است، چون مأمون تنها گرایش های شیعی داشت، نه اینکه لزوما شیعه باشد.

شیعه بودن با داشتن گرایش های شیعی تفاوت دارد و باید میان آنها تمایز قائل شد.

بر همین اساس معتقدم که گرایش شیعی داشتن شاید به مفهوم علم و وقوف به حقانیت اهل بیت علیهم السلام باشد، اما باز هم با شیعه بودن تفاوت دارد.

حتی درباره منصور دوانیقی که قاتل امام صادق علیه السلام بود، عنوان شده که او در زمان بنی امیه در یک مجلس خصوصی از امام صادق علیه السلام این مطلب را شنید که با سقوط بنی امیه، خلافت در میان ما به کسی که قبای زردرنگ بر تن دارد خواهد رسید.

در آن محفل خصوصی تنها منصور قبای زرد بر تن داشت و خود او تعریف کرده که از زمانی که آن مطلب را درباره خلافت و حکومت از امام صادق علیه السلام شنیدم خودم را برای حکومت آماده کردم و برای این کار برنامه ریزی هایی انجام دادم، چون باور داشتم که او صادق آل محمد علیهم السلام است و هر مطلبی که عنوان می کند کاملاً صحت داشته و حتماً به وقوع خواهد پیوست.

به این ترتیب منصور دوانیقی هم چنین باورها و اعتقاداتی داشته اما درنهایت او قاتل و عامل شهادت امام صادق علیه السلام شد.

بنابراین این افراد نسبت به حقانیت اهل بیت علیهم السلام علم داشته و باور داشتند که آنها بزرگان و سرآمد خلق هستند اما مقام امامت را آن طور که شیعه می شناسد و باور دارد، باور ندارند.

از سوی دیگر به دلیل علاقه ای که به قدرت و ظواهر دنیایی دارند حاضر نیستند به امامان معصوم علیهم السلام ایمان بیاورند.

برگزاری کنفرانس بین الادیانیکی از اقدام های مهم مأمون، برگزاری کنفرانس بین الادیان بود که امام رضا علیه السلام به عنوان چهره عالم و دانشمند عالم اسلام در آن حضور داشتند.

اتفاقاً همین برنامه ها عامل مهمی در ترویج و تبلیغ اسلام بود.

هدف مأمون از این کار چه بود و با چه انگیزه ای از امام رضا علیه السلام برای این برنامه دعوت می کرد؟مأمون شخص عالم و باهوشی بود و سعی می کرد از هر موقعیتی برای گسترش دانش خودش استفاده کند.

همین علاقه های او به علم دانش زمینه برگزاری مناظره ها و کنفرانس بین الادیان شده بود.

شاید به جرأت بتوانیم بگوییم در میان همه خلفا که البته همگی آن ها غاصب هستند و البته به استثنای حضرت امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام و امام حسن علیه السلام که ایشان را امام و نه خلیفه تلقی کنیم، مأمون از همه خلفا زیرک تر، باهوش تر و عالم تر بود.

او حتی بر حدیث و فقه هم تسلط خوبی داشت و تجربه های زیادی داشت که او را از سایر خلفا همانند خودش مستثنا می کرد.

او چون مانند پدرش هارون الرشید به قدرت علاقه داشت، عده ای گمان می کنند که کنفرانس بین الادیان را به این مقصود بر پا کرد که از امام رضا علیه السلام مچ گیری کند.

در حالی که به نظر من این نوع رویکرد صحیح نیست، چراکه مأمون به علم و دانش گسترده امام رضا علیه السلام اعتقاد داشت و هر بار که آن حضرت در مناظرات به خوبی می درخشیدند و موفق بودند، مأمون به این رویداد پز می داد و افتخار می کرد.

او کنفرانس ها و مناظرات میان ادیان را برگزار می کرد تا به علمای دیگر ادیان و سرزمین ها نشان بدهد که عالم اسلام چنین دانشمند فرهیخته و بزرگی دارد، نه اینکه بخواهد از آن حضرت سوءاستفاده کرده و یا ایشان را در تنگنا قرار بدهد با این تصور که شاید نتوانند به سؤالات و مناظرات پاسخ شایسته و کامل بدهند.

با این توضیحات، مأمون علم داشت که امام رضا علیه السلام، عالم آل محمد علیهم السلام است.

درست است.

مأمون به این موضوع علم و یقین داشت و به همین علت از آن حضرت در مناظرات استفاده می کرد.

البته او در عین حال گرایش و علاقه بسیاری به قدرت و حکومت داشت و همین علاقه همچنان که همه افراد را به سوی نابودی سوق می دهد، با مأمون هم همین کار را کرد و دستش را به خون مبارک و مطهر امام رضا علیه السلام آلوده کرد.

مأمون حتی قبل از ارتکاب چنین جنایت بزرگی، برادر خودش یعنی امین را که قصد تصاحب حکومت را داشت، به قتل رساند.

حتی سر برادرش را در برابر خودش گذاشته بود و به مردم اعلام می کرد که بیایید و برای امین لعنت و نفرین بفرستید.

این اندازه علاقه به قدرت در نهایت منجر به آن جنایت عظیم شد.

درگیری های مأمون و امیندلیل اصلی درگیری مأمون با برادرش امین چه بود و چه ارتباطی به ماجرای تبعید امام رضا علیه السلام داشت؟بعد از مرگ هارون الرشید، پسرش امین قدرت را در دست گرفت و خلیفه شد.

در این زمان مأمون ولیعهد برادرش، امین، بود.

آنها هرچند دو برادر بودند ولی بر سر قدرت به شدت با یکدیگر نزاع و درگیری داشتند.

امین به عنوان خلیفه از منظر اهل تسنن مشروع بود و قدرت را در اختیار داشت و مأمون ولیعهد بود.

اما مدتی بعد مأمون که به شدت به قدرت عشق می ورزید و به خلافت چشم داشت، امین را به قتل رساند و صاحب قدرت شد.

در این میان هرچند که مأمون از لحاظ نظامی توانسته بود خلیفه را که اتفاقاً برادرش بود از میان بردارد، اما به دلیل جنایتی که مرتکب شده بود حکومتش از منظر اهل تسنن زیر سؤال رفته بود.

مأمون متوجه این موضوع بود و به همین دلیل سعی کرد با در کنار داشتن امام رضا علیه السلام، نظر شیعه و علویان را به خود جلب کند.

دلایل تبعید امام رضا علیه السلام به مرودعوت مأمون از امام رضا علیه السلام مبنی بر اینکه از مدینه به مرو بیایند هم در همین راستا بود؟بله.

البته ظاهر ماجرا دعوت بود در حالی که حقیقت امر اجبار و تبعید بود چون امام از این کار ابا داشتند و ناچار شدند فرمان را مأمون را اجرا کنند و در این کار اختیار و اراده ای از خود نداشتند که قبول کنند و یا رد کنند.

مأمون در حقیقت در پی این بود که برای حکومت خود که با قتل خلیفه به دست آورده بود مشروعیتی به دست آورد.

در عین حال می خواست با تهدیدهای اهل تسنن مقابله کند.

چون همان طور که اشاره شد اهل تسنن و به خصوص بنی عباس با قتل امین مخالف بودند و این عمل از سوی مأمون که سابقا ولیعهد بود، برای آنها قابل پذیرش نبود.

به این صورت مأمون حتی از طرف اقوام و خویشاوندان خودش هم احساس خطر می کرد و قصد داشت آنها را نیز به نوعی تهدید کند که اگر شما هم با من درگیر شوید و قصد گرفتن قدرت از من را داشته باشید، خلافت را از تمام بنی عباس خارج می کنم و به طور کلی به خاندان علی علیه السلام خواهم سپرد.

مأمون این منظور خود را با ولیعهد قرار دادن امام رضا علیه السلام ابراز کرد.

رویداد دیگری که در آن زمان موجب تهدید قدرت مأمون شده بود، آن بود که علویان به طور مداوم در گوشه و کنار حکومت او شورش و قیام می کردند.

این قیام ها پایه های حکومت مأمون را سست می کرد.

اما اگر او موفق می شد امام رضا علیه السلام را ولیعهد کند و به دربار خودش بخواند، می توانست جلوی شورش علویان را بگیرد.

زمانی هم که به این کار موفق شد این قیام ها تا اندازه زیادی خاموش و آرام شدند.

انتهای پیام/
کلید واژه ها: امام رضا علیه السلام - امام رضا - علیه السلام - امام - السلام - کنفرانس - مناظرات - نویسنده - پژوهشگر تاریخ - علیه - باور - تاریخ اسلام - تاریخ - بررسی - امام رضا(ع) - علم و دانش - پژوهشگر - اهل بیت - گسترده - حقانیت - تاریخی - افتخار - فعالیت - رویداد - اعتقاد - انگیزه - شناخت - اسلام - امامت - علاقه

آخرین اخبار سرویس:
سردار سلامی: کردستان را قبرستان دشمنان می کنیم /خوزستان اغتشاشگران را پس زد

از «تصویب لایحه استخدام مستشاران آمریکایی» تا «جهش ناگهانی ثروت بزوس»

همسرآزاری زن و مرد نمی شناسد

جلوه گری شأن هدایتگری امام هادی(ع) / تبیین مفهوم امامت در زیارت جامعه کبیره

چگونه همیشه یاد خدا باشیم؟

ناگفته هایی از دنیای ترانه

معنای سفر ناگهانی وزیر خارجه قطر به تهران در پی بازگشت از واشنگتن

رییس جمهور تونس نخست وزیر را خلع و پارلمان را تعلیق کرد

آیت الله علی اکبر برهان که بود؟/چرا وی مدارس کلاسیکی مانند مدرسه لرزاده را تاسیس کرد؟

نقش پروژه های عمرانی دهه 70 در وضعیت امروز خوزستان

تصاویر |  وقتی موشک های کروز دشمن روی هوا شکار می شوند  

فهرست مراکز واکسیناسیون کرونا در چهارمحال و بختیاری

قادری: اگر حمایت های امروز پیش از این از خوزستان می شد، شاهد سوءاستفاده های ضد انقلاب نبودیم

علت اظهار تاثر امام در نامه به همسرشان چه بود؟

سوال چالشی یک روزنامه اصلاح طلب از نمایندگان: چرا مجلس به دنبال دیوارکشی در فضای مجازی است؟

کوهکن: مجلس به هیج عنوان نباید به رییس جمهور، وزیر معرفی کند اما.../اگر نیمی از یک کابینه رای نیاورد، رییس جمهور ناراحت نشود

درمان واقعی زخم خوزستان چیست؟/ اقدامات مقطعی تاکنون چندین بار انجام شده است

فراجناحی بودن ممکن است؟

انتشار کتاب «اندیشه فرهنگی آیت الله خامنه ای»

وزیر کشور دولت سیزدهم باید منافع ملی را بر منافع جناحی اولویت دهد

مدافعان و مخالفان محدودسازی اینترنت حرف حساب شان چیست؟

وزیر کشور دولت سیزدهم باید منافع ملی را بر منافع جناحی اولویت دهد

صفحه اول روزنامه های دوشنبه 4 مرداد1400

باید کاری کنیم که خام فروشی بتدریج کاهش پیدا کند تا اینکه بکلّی از بین برود

مخالفت رییس کمیسیون اجتماعی مجلس با بررسی طرح «سامان دهی فضای مجازی» در کمیسیون تخصصی

زندگی های پرخرج امروزی ازدواج را برای جوانان سخت کرده است

حدیث روز | جمله ای کلیدی از امام هادی (علیه السلام)

انتظارات نایب رییس کمیسیون قضایی مجلس از وزیر دادگستری آینده

مهمان پرست: وزیر خارجه به دیپلماسی اقتصادی مسلط باشد

انتظارات نایب رییس کمیسیون قضایی مجلس از وزیر دادگستری آینده

وضعیت امروز خوزستان نتیجه ترک فعل ها در 8 سال گذشته است

یک کارشناس مسائل بین الملل: کناره گیری حریری برای به بن بست کشاندن سیاسی و اقتصادی لبنان است

اقدامات لازم بعد از ریختن مایعات بر روی لپ تاپ

فضایل و ویژگی های اخلاقی امام علی نقی (ع) چه بود؟

ثبت نام نیرو کار خانم و اقا در خوزستان

پرستارکودک8ساله یابهتر بگم یه دوست

جهت کار در کارواش

کارواش کار

وکیل پایه یک در امور انحصار وراثت، مالیات بر ارث و...

تعدادی چرخکار مانتو و وردست چرخکار خانم اقا نیاز مندیم

نقش پروژه های عمرانی دهه 70 در وضعیت امروز خوزستان

فال حافظ / من نه آن رندم که ترک شاهد و ساغر کنم

مروری بر زندگی و سیره علمی امام هادی (ع) / چگونه امام نقطه اتصال میان آسمان و زمین است؟

پیام تسلیت رهبر انقلاب در پی درگذشت والده حجت الاسلام شب زنده دار

لزوم استقرار تیم مطالعاتی برای تعیین عوامل رانش روستای تلخاب بدره

فضیلت ها و اعمال روز عید سعید غدیر

دیوارنگاره جدید ولیعصر تهران به مناسبت عید غدیر+عکس

دشمن بر امواج اعتراضات خوزستان سوار شد

راه آهن ایران ثبت جهانی شد

استخدام نیروی دورکار با اینترنت در منزل

جذب نماینده رسمی بیمه پاسارگاد

روایت لحظه آخری دولت از شکست برجام

کارگر ساده در رستوران

همکار خانم برای قسمت کافی نت در دفتر پیشخوان دولت

منشی و کارآموز خانم

دست از قضاوت انگیزه ها برداریم!

استخدام نیروی پاره وقت اقا و خانم شرکت

استخدام شرکت معتبر مسلط وردپرس

دست از قضاوت انگیزه ها برداریم!

صفحه نخست روزنامه های دوشنبه

علما خادم و حامی مردم هستند

یک نفر آقا جهت پخش مواد غذایی

نظافت آپارتمان

مسئول دفتر آشنا به امور حسابداری

از کودتا تا سلطنت و اخراج رضاشاه از ایران به دستور انگلیس

آغاز عملیات اجرایی دیواره ساحلی گلزار شهدای معمولان

هلال احمر: در حال شارژ انبارها برای مقابله با سیل هستیم

از توزیع 120 هزار پرس غذای گرم و 3 هزار بسته کودکانه تا خرید تنور برای مادران خانه دار

مدیریت تعطیلات کرونا/آغاز مجدد یک عملیات ضد جاسوسی / سفره هایی که آب رفت/پیشخوان

تنزل جایگاه توانمندسازی زنان سرپرست خانوار در شورای شهر فعلی

هیجانی ترین تجربه های تاریخ؛ از دره مرگ تا دری به جهنم در ترکمنستان + تصاویر

مخالفت رییس کمیسیون اجتماعی مجلس با بررسی طرح «سامان دهی فضای مجازی» در کمیسیون تخصصی

مهاجرت شاهرخ استخری و همسرش + تصاویر

همه دستگاه های فرهنگی برای تبلیغ غدیر به میدان آیند

استخدام بامیک راه البرز

استخدام حسـابدار شرکت آذر اروم پدیده گلریـز

منشی خانم- خوش برخورد و روابط اجتماعی بالا

آغاز عملیات اجرایی دیواره ساحلی گلزار شهدای معمولان

دشمن بر امواج اعتراضات خوزستان سوار شد

در تمام طول سال مبلغ غدیر و ولایت باشیم

حجت اشرف زاده نغمه های تهران را می خواند/ کنسرت آنلاین در برج میلاد

واکنش رییس پارلمان تونس به تصمیمات رییس جمهور

منشی مطب دندانپزشکی عصر ها

استخدام همکار آشنا به امور کافی نتی

فروشنده خانم

نیروی کار کارگاه نجاری و خراطی

عروسکِ عجیب تلویزیون کیست؟/ قصه های ملسو نه پند می دهد و نه کسی را دستِ کم می گیرد!/ تلویزیون باید حسابِ ویژه ای برای کودکان باز کند

یکی از وظایف طلاب پایبندی به نماز اول وقت است

استخدام منشی

استخدام نیرو بامشتری جهت کار در سالن زیبایی

صندوقدار خانم در فست فود

توصیه های شهاب مرادی به مردم و بیماران پس از بهبودی از کرونا

تصاویر / مراسم بزرگداشت مرحوم استاد محمدحسین فرج نژاد به صورت مجازی

3 نکته درباره 3 دستور اژه ای

مدافعان محدود سازی اینترنت

فقدان موتور ملی دریایی صنایع/حمایت از تشکیل شرکت های خدماتی برای صدور استانداردهای بین المللی

ببینید | همه آنچه باید درباره گونه دلتای کرونا بدانید

برای کاستن از تبعات نامطلوب کاهش جمعیت نیازمند گفتمان سازی رسانه ای هستیم

توصیه های شهاب مرادی به مردم و بیماران پس از بهبودی از کرونا

دستیار ناخن

بررسی سیره علمی امام رضا (ع)/آثار محبت بدون معرفت مأمون نسبت به امام رضا(ع) چه بود؟

بررسی سیره علمی امام رضا (ع)/آثار محبت بدون معرفت مأمون نسبت به امام رضا(ع) چه بود؟