مطالب مرتبط:
عکس| کار ارزشمند علی دایی با یک کودک معلول اشک همه را درآ ورد
عکس| کار ارزشمند علی دایی با یک کودک معلول اشک همه را در آورد
حاشیه سازی دوباره خیبر خرم آباد در لیگ یک| دلیل سکوت علی کریمی چیست؟
تصاویر|علی دایی آرزوی کودک معلول را برآورده کرد!
عکس| کار ارزشمند علی دایی با یک کودک معلول اشک همه را در آورد
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 19 اردیبهشت 1400 ساعت 19:002021-05-09فرهنگي

مروری بر درباره ی نگریستن | علی شروقی


37 - پیتر گرین اِوی در فیلم قرارداد طراح داستان طراحی را بازگفته است که زنی او را به استخدام خود درآورده تا طرح هایی از محل سکونت او بکشد.

در طول انجام این پروژه شوهر زن از صحنه غایب است و طرح هایی که طراح می کشد راز جنایتی را افشا می کند؛ شوهرِ زن به قتل رسیده است و این طرح های طراح است که این حقیقت را از پرده بیرون می اندازد.

این افشاگری همان نقشی است که از منظر جان برجر [John Berger] در مقاله های کتاب درباره ی نگریستن [About looking]، عکس ها و نقاشی ها با قرارگرفتن در زمینه تاریخی شان، یا درواقع با بازگرداندن تاریخی که از آنها ربوده شده، ایفا می کنند.

کلِ کتاب برجر در عین استقلال مقالات آن از یکدیگر، نمایش دهنده تلاشی واحد برای کشف تبهکاری ها، حقه بازی ها و جنایت های بورژوازی از درون متنِ هنرهای بصری است.

برجر عکس ها و نقاشی ها را عرصه افشای ماهیت سرکوبگرانه بورژوازی می داند.

این ماهیت سرکوبگرانه البته شاید در نگاه او به چشم نیاید، ضمن اینکه دانش فنی از هنرهای بصری برای درک آن کافی نیست.

برای درک وجه افشاگرانه اثر هنری یک میانجی لازم است.

این میانجی، چنان که برجر نشان می دهد، همان تاریخ است.

تاریخی کردن آثار هنری یا به بیانی کندن آنها از دیوار های محصورکننده موزه ها و قراردادنِشان در متنِ تاریخی حکم همان میانجی افشاگر را دارد.

میانجی ای که نظامِ سرمایه داری با ربودن آن از آثار هنری و تقلیل دادن این آثار به شکل های صرفا زیبایی شناختی سعی در سرکوب وجه رادیکال این آثار دارد.

از این منظر تلاش برجر به پروژه ای شباهت می یابد که فردریک جیمسن در ناخودآگاه سیاسی دنبال می کند.

برجر و جیمسن هر دو در پی ناخودآگاه متن ها هستند تا از طریق متونی که مجزا و بی ارتباط با کلیتی بزرگ تر به نظر می رسند راه به کلیت سیاسی و اقتصادی ای ببرند که آن متن ها از دل آن پدید آمده اند.

موضوع کار هردوی آنها نه مضمون اثر هنری که فرم آن است.

برجر فرم ها را حاوی داده های تاریخی می داند و تاریخ را زمینه ای طبیعی که اثر هنری به آن تعلق دارد گرچه جهان سرمایه داری اثر هنری را از این زمینه طبیعی جدا کرده و با تخصصی کردن هنر، آن را منزوی کرده است.

این زمینه تاریخی همچون همان جنگلی است که به گفته برجر در مقاله چرا به حیوانات نگاه می کنیم؟ از حیوانات گرفته شده و قفس باغ وحش جای آن را گرفته است.

چنانکه برجر نشان می دهد تخصصی و غیرتاریخی شدن هنر نمی تواند تصادفی پدید آمده باشد.

این راهکار سیستم سرکوب نظام سرمایه داری برای رفع ورجوع کردن سرنخ های جنایت و تبهکاری است.

راهکاری که وجه پویا و رادیکال هنر را می گیرد و آن را به امری ساکن و ایستا بدل می کند.

برجر در کتاب خود نشان می دهد که به محض گذاشتن اثر هنری در متن تاریخی، اثر از ایستایی و سکون بیرون می آید و به راه می افتد، زبان پیدا می کند، حرف می زند و آن کلیت نامریی را که دست به کار مهندسی جهان به سود خود است افشا می کند و هیچ چیز بهتر از اثر هنری نمی تواند چنین کند.

به اعتقاد برجر شهادت هنرمند درباره خود و تاریخ همواره قابل اعتمادتر از شهادت سیاست مدار است: هنرمندان در قیاس با سیاستمداران بیشتر درباره ی خود افشاگری می کنند.

و معمولا درباره ی خود بیشتر نیز می دانند.

ازاین رو است که شهادت آنان از لحاظ تاریخی چنین باارزش است.

این چند سطر از مقاله رکن ایمان را شاید بتوان شالوده کتاب برجر دانست.

او همچون کارآگاه به سراغ نقاشی ها و عکس ها رفته است چون شهادت آنها را برای یافتن سرنخ های تبهکاری های بورژوازی قابل اعتمادتر از هر شهادت دیگری یافته است.

بدین ترتیب درباره ی نگریستن را اثری یکپارچه باید دید که برجر در آن با زمان مندکردن تصاویر، آنها را از سکونی که در آن محصور شده اند می رهاند و آثار هنری را در طول تاریخ به حرکت درمی آورد.

آثار هنری قیام می کنند و نقد هنری برجر به میانجی تاریخی کردن این آثار، نزاعی بزرگ علیه سرکوب را رقم می زند.

نزاعی که شکل های هنری قهرمانان آن هستند.

برجر با دورترین لحظه تاریخ آغاز می کند.

لحظه ای بدوی که انسان و حیوان در آن هنوز این همه از هم بیگانه نبودند و با یکدیگر تعاملی طبیعی داشتند و حیوان هنوز از خاستگاه طبیعی اش که جنگل بود جدا نشده بود.

نخستین مقاله کتاب با عنوان چرا به حیوانات نگاه می کنیم؟ به همین موضوع اختصاص دارد.

برجر در این مقاله تاریخ حیوان را بازمی گوید و این تاریخ را به تاریخ تکامل سرمایه داری پیوند می زند و به حیواناتی می رسد که در عصر مدرن، مصور و به منظره تبدیل شده اند.

او دیدگاه تاریخ نگر و سیاسی اش را درباره فرایند به بندکشیدن حیوانات در عصر سرمایه داری پیشرفته، با ارجاع به گراوورهای گراندویل با عنوان زندگی عمومی و خصوصی حیوانات تبیین می کند و البته با نگاهی بیرون از نگاه های متعارف به این گراوورها که آنها را تمثیلی ساختن خصوصیات بشر می دانستند.

برجر عکس این دیدگاه را در تحلیل این گراوورها اتخاذ می کند و می نویسد: وقتی بیشتر به گراوورهای گراندویل نگاه می کنیم، درمی یابیم تحیری که آنها سبب می شوند درواقع از حرکتی در جهت ضد آن چه شخص ابتدا تصور می کرده سرچشمه می گیرد.

این حیوانات برای توصیف آدم ها به وام گرفته نشده اند، هیچ نقابی برداشته نشده است؛ برعکس، این حیوانات زندانیان موقعیتی انسانی/ اجتماعی اند که به اجبار وارد آن شده اند.

در مقاله بعدی با عنوان کت و شلوار و عکس، برجر با ارجاع به عکس های آگوست ساندر از آدم هایی کت و شلوارپوش، به رابطه کت و شلوار و سرکوب می پردازد و از وجهی دیگر از تبهکاری و سرکوب پرده برمی دارد.

او در عکس های ساندر این حقیقت را بازمی یابد و نشان می دهد که کت و شلوار چه طور در مقطعی از تاریخ به مثابه ابزاری برای مقیدکردن بدن ها به آن صورتی که نظم مسلط می خواسته، ایفای نقش می کرده است: کت و شلوار، همان طور که امروزه می دانیم، در ثلث آخر قرن نوزدهم همچون لباس حرفه ای طبقه ی حاکم باب شد، کت و شلوار، که در حد یونیفورم کمابیش بی هویت بود، نخستین لباس طبقه ی حاکم جدید برای آرمانی کردن قدرتی بود که کاملا جا خوش کرده بود.

قدرت مدیر و میز کنفرانس.

اساسا کت و شلوار برای حرکات مربوط به حرف زدن و انجام محاسبات انتزاعی درست شد (که در مقایسه با لباس های طبقه ی حاکم قبلی، با حرکات مناسب اسب سواری، شکار، رقص و دوئل تفاوت دارد.

) جنتلمن انگلیسی بود که کت و شلوار را، با همه ی محدودیت آشکاری که قالب جدید به همراه داشت، باب کرد.

مقاله بعدی با عنوان عکس های عذاب درباره عکس هایی است که در زمان نوشته شدن این مقاله از جنگ ویتنام که در آن زمان هنوز در جریان بود در نشریات به چاپ می رسید.

برجر در این عکس های به ظاهر بشردوستانه نیز ردی از تبهکاری و حقه بازی را می جوید و معتقد است این عکس ها خشونت جنگ را به مثابه امری استثنایی نشان می دهند نه یک روند حاکم بر کلیت مناسبات جهان سرمایه داری.

او به همین دلیل این عکس ها را نوعی سیاست زدایی از خشونت جنگ می داند و عملی در راستای پنهان کردن همان کلیتی که در ناخودآگاه سیاسی این عکس ها وجود دارد.

درواقع با مخفی نگه داشته شدن این کلیت، عکس ها خشونت را به رخدادی مجزا از یک کلیتِ جاری و ساری به نمایش می گذارند: رودررویی با لحظه ی عذاب عکاسی شده می تواند رودررویی بسیار شدیدتر و مبرم تری را از نظر پنهان کند.

غالبا جنگ هایی که به ما نشان داده می شود، مستقیم یا غیرمستقیم، به اسم ما انجام می شود.

آن چه به ما نشان داده می شود به وحشت مان می اندازد.

گام بعدی برای ما باید روبروشدن با فقدان آزادی سیاسی خودمان باشد.

در نظام های سیاسی موجود، ما هیچ فرصت قانونی برای تأثیر جدی نهادن بر جنگ هایی که به اسم مان جریان دارد نداریم.

دریافت این نکته و عمل کردن طبق این دریافت، تنها راه مؤثر پاسخ گویی به آن چیزی است که عکس نشان می دهد.

اما، خشونت مضاعف لحظه ی عکاسی شده رسما ضد این آگاهی عمل می کند.

به این دلیل است که این عکس ها را می توان مصون از مجازات به چاپ رساند.

برجر در مقاله اش درباره پل استراند درباره رابطه تاریخ و عکاسی می نویسد: عکاسی، از آن جا که نمود حادثه یا شخص را حفظ می کند، همیشه از نزدیک با تصور تاریخی بودن مرتبط است.

تصور آرمانی از عکاسی قاپیدن لحظه ای تاریخی است.

او آن گاه به استمرار زمان در عکس های پل استراند اشاره می کند.

آن چه برجر از زمان مندکردن یک اثر بصری مد نظر دارد در واقع تلاش برای روایت مندکردن چنین اثری است.

او در مقاله کاربردهای عکس درباره کارکرد متنی که باید برای عکس آفرید و عکس را در آن قرار داد می نویسد: چنین متنی جایگزین زمان عکس می شود، اما نه زمان اصلی آن، که چنین چیزی اصلا ممکن نیست، بلکه زمان روایت شده.

زمان روایت شده وقتی از سوی حافظه ی اجتماعی و عمل اجتماعی پذیرفته شود تبدیل به زمان تاریخی می شود.

زمان روایت شده ی ساخته شده به رعایت فرایند حافظه ای که امیدوار است آن را برانگیزد نیاز دارد.

برجر از خلال روایت مندکردن و در واقع تاریخ مندکردن هنرهای بصری است که خصلت رادیکال آنها را در برابر نظم موجود فعال می کند.

شیوه نقد او شیوه ای است که سیاست زدایی از هنر را نشانه رفته است.

سراسر کتاب برجر را می توان پروژه فعال سازی سیاست اثر هنری از طریق گذاشتن آن در زمینه ای تاریخی قلمداد کرد.

هر چه مقاله به مقاله پیش تر می رویم این رویکرد بیشتر از سایه بیرون می افتد.

بخشی از کتاب برجر به نام لحظه های زیسته بیشتر به نقاش ها و نقاشی ها اختصاص دارد.

این بخش نیز به لحاظ رویکرد ادامه همان بخش قبلی است.

برجر در این بخش نقاشی هایی از کوربه، بیکن، مگریت، لوری، شِکِر احمد، میله و .

را با همان رویکرد سیاسی و تاریخی که به آن اشاره شد تحلیل کرده است.

اینچنین است که در مقاله لوری و شمال صنعتی در نقاشی های لوری تصویری از ورشکستگی سیاسی و اقتصادی انگلستان را باز می یابد و در مقاله میله و روستایی از یک دوگانگی در موضوع و تکنیک نقاشی های میله سخن می گوید و از این که میله با احضار روستاییان به بوم نقاشی حقایقی را مریی می کند که جامعه سرمایه داری نمی خواهد آنها را آن گونه که واقعا هستند ببینند و ترجیح می دهند این حقایق را سرکوب شده نگه دارند.

برجر در عین حال از ناهمخوانی تکنیک میله با وجه رادیکال نقاشی هایش سخن می گوید و معتقد است این ناهمخوانی منجر به شکست میله شده است: من معتقدم او شکست خورد چون زبان نقاشی رنگ روغن سنتی نمی توانست موضوعی را که میله پیش می نهاد، جذب کند.

می توان این مطلب را به زبان ایدئولوژی توضیح داد.

دلبستگی کشاورز به زمین که از طریق اعمال او بیان می شود، تناسبی با چشم اندازی خوش نما ندارد.

می توان درباره تک تک مقالات این کتاب نوشت و از آنها جزییاتی بیرون کشید که مختص نگاه نکته سنج منتقدی است که هم به لحاظ تکنیکی و فنی به موضوع مورد مطالعه خود اشراف دارد و هم قادر است جزییات فنی و زیبایی شناختی یک اثر هنری را به کلیتی تاریخی ربط دهد و عصاره سیاست، اقتصاد، نزاع طبقاتی و همه آنچه را که یک تاریخ را می سازند در اثر هنری کشف و آن را رویت پذیر کند یا کلیتی هستی شناختی و غیرقابل درک را با کشف عصاره آن کلیت در یک اثر هنری، ادراک پذیر سازد، مانند کاری که برجر در مورد نقاشی هیزم شکن در جنگل شِکِر احمد از طریق پیوندزدن این نقاشی با فلسفه هایدگر انجام می دهد و با این پیوند از آن چه در کار شِکِر احمد ممکن است ناشی گری قلمداد شود به عنوان ویژگی و وجه تمایز کار او سخن می گوید.

درباره نگریستن کتابی است که در برابر تخصصی کردن هنر و مجزاکردن آن از تاریخ و سیاست سرسختی نشان می دهد و به همین دلیل معیارهای جاافتاده صرفا زیبایی شناسانه برای ارزیابی اثر هنری را نمی پذیرد.

برجر در این کتاب دعوت مان می کند به خواندن اثر هنری به مثابه تاریخ.

در این تاریخ برخلاف تاریخ رسمی به کشف حقایقی نائل می شویم که نظم مسلط در پی لاپوشانی آن هاست.

اما از طرفی برای کشف این تاریخ ربوده شده و بازگرداندن آن به متن اثر هنری، از تسلط بر وجوه زیبایی شناختی اثر نیز بی نیاز نیستیم چرا که فرم و نحوه ترکیب عناصر برسازنده اثر هنری است که درک چگونگی پیوند آن با تاریخ را میسر می کند.

[درب اره ن گ ری س ت ن با ت رج م ه ف ی روزه م ه اج ر و توسط نشر آگ اه ‏‫ منتشر شده است.

]
کلید واژه ها: طراح - تاریخی - افشا - نقاشی - جنایت - محل سکونت - شوهر - کتاب - هایی - افشاگری - استقلال - قرارداد - استخدام - داستان - مقالات - سکونت - بیرون - طراحی - پروژه - حقیقت - نمایش - دهنده - مقاله - منظر - بازی - بصری - فیلم - صحنه - غایب - همان

آخرین اخبار سرویس:
حضور فیلم آوا در جشنواره بین المللی جچئون کره جنوبی

عکس جدید محمد رضا فروتن در جزیزه را ببینید

جدیدترین تصویر محمدرضا فروتن در «جزیره»

تولد 7سالگی «خندوانه» با حضور علی صبوری، امیر کربلایی زاده، هومن شاهی، حبیب بدیری و جناب خان

برپایی نخستین نمایشگاه سوخته نگاری در بانه

برپایی نخستین نمایشگاه سوخته نگاری در بانه

قسمت آخر «زیرخاکی» فردا روی آنتن می رود

استخدام کارگر ساده در مجموعه گلدن در تهران

استخدام مدرس زبان انگلیسی در مجموعه اکسیر راد در تهران

پیام تسلیت معاون وزیر ارشاد در پی درگذشت رییس خانه مطبوعات ایلام

بهترین فیلمنامه آلمان متعلق به یک ایرانی شد

جدیدترین تصویر محمدرضا فروتن در «جزیره»

عکس| بیوگرافی کشور خانم

استان یزد در انتظار حماسه ای ماندگار + فیلم

رونمایی از پوستر متفاوت جشنواره کن 2021+ عکس

عکس| کودکی های مهنوش صادقی

فرود بویینگ 747 از نمایی فوق العاده

انیمیشن های فرانسوی رکورد شکستند

پیام تسلیت معاون وزیر ارشاد در پی درگذشت رییس خانه مطبوعات ایلام

دعوت خانه سینما از مردم برای مشارکت در انتخابات

اقدام عجیب و جنجالی «هالیوود»

عوامل سریال «سرجوخه» مردم را به حضور در انتخابات دعوت کردند+فیلم

چند هنرجو خانم و آقا برای بازیگری

استخدام مدرس آلمانی در مجموعه آمورشی بین المللی گاما در شیراز

ژست زیبای امیر دلاوری و دخترش دیار+عکس

یک ایرانی بهترین فیلمنامه نویس آلمان شد

«مانی رهنما» انتخاب خود را کرد!

حمایت های مصوب کارگروه آسیب های کرونا در سینما

گیتی قاسمی: فصل اول «زیرخاکی» مانند «پایتخت» موفقیت آمیز بود

محمدرضا فروتن در سریال «جزیره»

سرخوشی مرگ در قنادی ادوارد | عالیه عطایی

درباره رمان عرب | ابراهیم دمشناس

استخدام طراح گرافیست در موسسه نگاره های ماندگار اشراقی در تهران

فردا همه می آییم

گیتی قاسمی: فصل اول «زیرخاکی» مانند «پایتخت» موفقیت آمیز بود

جایزه بهترین فیلمنامه سال آلمان برای یک ایرانی

زمان پخش فصل جدید سریال «باغ وحش» از تلویزیون

برگزاری دومین عکسواره محرم کیش

کارگرزن یامرد

استخدام توزیع کننده در شرکت دانا پخش نفیس در تهران

«سیما تیرانداز» در لباس فاخر و اصیل/ عکس

موزه بنیاد شهید، گنجینه ای از یادهای قهرمانان

همکاری شهرام ناظری با گروه کوارتت آمریکایی

محمدرضا گلزار از یک منتقد سینما شکایت کرد

آغاز به کارطرح «کتاب هفته» در فروشگاه های کتاب به نشر

پخش فصل جدید «باغ وحش» از تلویزیون

محمدرضا گلزار از یک منتقد سینما شکایت کرد

فیلم | مبادا از گام های شیطان پیروی کنیم

پخش فصل جدید «باغ وحش» از تلویزیون

برگزاری نشستی با موضوع ظرفیت ها و کارکردهای تئاتر رادیویی

شهرام ناظری در همکاری با کوارتت آمریکایی «کاووکی» را اجرا کرد

رییس خانه مطبوعات استان ایلام درگذشت

جواد عزتی در آغوش دختر خوشگل و شیطون + عکس لو رفته

سیما تیرانداز با لباس اصیل ترکمنی

ازدواج مجدد علیرضا خمسه (عکس)

ژست خودمونی و زشت امیر آقایی با بازیگر زن معروف + عکس

ریحانه پارسا با موهای سفید در ترکیه + عکس

با قرار 1400 استان قزوین همراه باشید + فیلم

«محمدرضا فروتن» از جزیره سر درآورد/ عکس

استخدام خانم جهت کار در سفره خانه

رییس خانه مطبوعات و رسانه های استان ایلام درگذشت

نقدی بر فیلم زنی پشت پنجره | مهران زارعیان

چرا دستمزد 18 میلیاردی گلزار تکذیب نشد؟

ویدئو| آرزوی پوریا پورسرخ

آخر هفته ای انتخاباتی همراه با فیلم های سینمایی

رونمایی از پوستر متفاوت جشنواره کن 2021 + عکس

پوستر متفاوت جشنواره کن 2021 رونمایی شد

پوستر جشنواره فیلم کن رونمایی شد

نگاهی به مینی سریال میر از ایست تاون | علی ورامینی

یک ایرانی بهترین فیلمنامه نویس آلمان شد

پوستر هفتادوچهارمین جشنواره فیلم کن با ادای احترام به اسپایک لی رونمایی شد

تاکید تهران - هلسینکی بر تقویت و گسترش تعاملات فرهنگی و هنری

شایعه ترنس بودن الناز شاکردوست؟/عکس

اوژن یونسکو

2 فیلم کوتاه ایرانی منتخب شانزدهمین جشنواره فیلم های شرقی ژنو شدند

راه اندازی درگاه ویژه شبهات کرونایی در سایت ویکی پاسخ

آخر هفته ای انتخاباتی همراه با فیلم های سینمایی

انتشار کتاب «ایده عالی مستدام»

عکس| خالکوبی کنایه آمیز آنجلینا جولی

ابراز علاقه «سحر دولتشاهی»/ عکس

دانلود قانونی قسمت سوم سریال زخم کاری با لینک مستقیم

آزمایش نیوشا ضیغمی مثبت شد ( عکس ) ویرایش

دانلود قانونی قسمت سوم سریال زخم کاری با لینک مستقیم

سمنان؛ آماده برای نمایش صلابت و اصالت

کرونا کی تمام می شود؟ +فیلم

تیپ جدید بهاره رهنما و دوستش در این مهمانی لاکچری

پوستر جشنواره کن 2021 رونمایی شد | شمایلی از اسپایک لی

خوشگذرانی » پولاد کیمیایی» و پدرش در سوییس/ عکس

تماشای نماهنگ دانش آموزی «روز انتخاب» را از دست ندهید+ فیلم

جمال شورجه: از نظر ساختار هنوز به آن چیزی که دلم می خواست، نرسیدم و از نظر خودم کم گذاشته ام

حضور گلزار در »آواز خون« تکذیب شد

استخدام مدرس زبان انگلیسی در آموزشگاه سپهر در تهران

رونمایی از پوستر جشنواره فیلم کن/ عکس

گلشیفته فراهانی در «کمدی رومانتیک»

بدترین گل به خودی تاریخ+فیلم

استخدام مدرس آلمانی در مجموعه آمورشی بین المللی گاما در تهران

رونمایی پوستر جشنواره کن 2021 با ادای احترام به اسپایک لی

آخر هفته با فیلمهای سینمایی تلویزیون

استخدام کارشناس دیجیتال مارکتینگ در مجتمع هنری نگاره در اصفهان

رونمایی پوستر جشنواره کن 2021 با ادای احترام به اسپایک لی

مروری بر درباره ی نگریستن | علی شروقی

مروری بر درباره ی نگریستن | علی شروقی