مطالب مرتبط:
تولیدات فرهنگی، غذای روح و زمینه ساز تقویت معنویت در جامعه است
تولیدات فرهنگی، غذای روح و زمینه ساز تقویت معنویت در جامعه است
مشارکت طلبه های21 ملیت در فعالیت تبلیغی جامعه المصطفی خراسان
رسانه ها در جامعه امیدآفرینی کنند
گفتمان قرآنی «تأثیر کرونا بر نظام ارتباطات جامعه» برگزار می شود
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 2 اردیبهشت 1400 ساعت 23:352021-04-22سياسي

وجه ممیز جامعه شیعی معنویت است


حجت الاسلام والمسلمین حمیدرضا شریعتمداری به وجه ممیزه جامعه شیعی اشاره و بیان کرد: جامعه شیعی متمایز و متمیز عبارت از یک جامعه اخلاقی معنوی است که به نماز و روزه اش اهمیت می دهد و شعائر هم برایش مهم است، - اما ثقل نگاهش آموزه و شعائر نیست و همچنین اگر قرار باشد بگوییم ائمه(ع) به دنبال ایجاد جامعه شیعی بودند، معلوم نیست لزوماً جامعه شیعی مذهبی و مذهب گرا به معنایی که مورد نظر ما است مدنظر آنها بوده باشد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازایکنا، حجت الاسلام والمسلمین، حمیدرضا شریعتمداری، عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، شب گذشته، 1 اردیبهشت، در نشست دین و چالش های اخلاقی جامعه امروز که به همت انجمن اندیشه و قلم برگزار شد، به طرح بحث در زمینه از تشیع شعائری تا تشیع سلوکی و آموزه ای پرداخت که در ادامه متن آن را می خوانید؛ عنوان فرعی موضوع، بحث تشیع اخلاقی، بنابر خطبه متقین است.

در اینکه اخلاق مورد تاکید ادیان الهی و از جمله اسلام است تردیدی وجود ندارد و تشیع هم به عنوان قرائتی ناب از اسلام حتما تاکید ویژه ای بر اخلاق دارد، اما آنچه من امشب و فردا شب مایل هستم به بحث بگذارم، قرائتی از اخلاق شیعی و یا به تعبیر دقیق تر، تقریری از تشیع اخلاقی است.

در تحقق عینی تشیع ما با سه نوع تشیع رو به رو هستیم؛ تشیع شعائری که تاکید و تمرکز آن بر شعائر شیعی است، تشیع آموزه ای که تاکید و تمرکز آن بر آموزه ای شیعی است و نهایتاً تشیع سلوکی، اخلاقی و یا عملی که تمرکز آن بر عمل است و وقتی از عمل سخن می گوییم، اعم از عمل مناسکی، فقهی و شرعی و عمل اخلاقی و عمل معنوی است که از آن به سیر و سلوک تعبیر می کنیم.

جامع گونه های مختلفی از التزام عملی به عنوان یک شیعه و شیعی را به تشیع سلوکی تعبیر می کنیم و مراد ما تشیعی است که تاکید آن بر التزامات عملی است.

به شعائر و آموزه ها توجه دارد، اما ثقل این نوع نگاه به تشیع عمل معنوی، عمل اخلاقی و عمل مناسکی و فقهی است.

هر کدام از این انواع سه گانه تشیع که بیان شد، ویژگی هایی دارد و هرکدام پیامدهای معرفتی و عملی هم خواهد داشت.

در این جلسه به مناسبت ماه مبارک رمضان که هم ماه قرآن صامت است و هم ماه قرآن ناطق، یعنی امیرالمومنین(ع)، تمرکز بحث را به خطبه متقین معطوف می کنم و تشیع اخلاقی را از منظر این خطبه مورد توجه قرار می دهم.

نسبت خطبه متقین با تشیع سلوکی چیست؟ سوالی که مطرح می شود این است که چرا از خطبه متقین بحث می کنیم و چرا خطبه متقین را با تشیع سلوکی مرتبط می کنیم.

خطبه متقین دو روایت و تقریر دارد؛ یک تقریر مشهور همان است که در نهج البلاغه به همت شریف رضی مطرح شده که این خطبه کاملا معطوف به اوصاف پرهیزکاران و پارسایان است.

اما این خطبه تقریر دیگری هم دارد که در برخی منابع ثبت و ضبط شده است.

در کتاب کنزالفوائد مرحوم ابوالفتح کراجکی که شاگرد شیخ مفید است و در طبقه سیدرضی قرار دارد، این خطبه به نحو دیگری تقریر شده که اگر به آن توجه کنیم، خطبه متقین در وصف شیعیان و منتسبان واقعی به تشیع است.

کراجکی در تحت عنوان، صفات اهل ایمان بحثی را مطرح می کند و می گوید در جایی که بحث آموزه ای و کلامی صورت می گیرد، باید به ویژگی های مومنان واقعی گریزی بزند؛ یعنی با کلام و تربیت کلامی نمی توانیم آن مومن مطلوب اسلام و اهل بیت(ع) و تشیع را تربیت کنیم.

آموزه های کلامی، پایه ای است که معنا و هویت می دهد و مرزبندی را مشخص می کند، اما آنچه در نهایت قرار است محقق شود، در جای دیگری است؛ لذا ایشان این باب را باز کرده که صفات اهل ایمان چیست و چند حدیث را مطرح کرده است.

در حدیث نخست به نقل از محاسن برقی از رسول خدا(ص) 10 خصلت را برای مومن ذکر کرده است.

در حدیث دوم از امام علی(ع) نقل می کند که حضرت از مخاطب خود می پرسند که آیا میدانی شیعه من چه کسانی هستند؟ آنگاه حضرت(ع) به وصف شیعیان شروع می کنند و خصوصیاتی را می گویند.

در حدیث سوم روایتی است که محمد بن علی ابن طالب رازی با واسطه هایی از ابوحمزه ثمالی نقل می کند و سپس از نوف البکالی نقل می کند.

نوف می گوید نیازی پیدا کردم و از چند تن از دوستانم خواهش کردم که راهی منزل امام علی(ع) شویم و این مسئله را مطرح کنیم.

خدمت امام علی(ع) رفتیم و دیدیم که ایشان راهی مسجد هستند.

با ایشان همراه شدیم و در مسیر با جمع و گروهی رو به رو شدیم که در حال خوش وبش و لطیفه گویی بودند.

حضرت(ع) پرسیدند اینها چه کسانی هستند؟ پاسخ دادند اینها گروهی از شیعیان شما هستند.

بعد که لحظه ای درنگ می کنند حضرت(ع) می فرمایند چرا من در شما آن شاخصه های شیعیان خود را نمی بینم؟ این جماعت وقتی این حرف را شنیدند، شرمنده شدند و نوف می گوید جندب و ربیع که همراه بودند رو به امام(ع) کردند و گفتند وصف شیعیان شما چیست؟ امام علی(ع) به صورت سنگین برخورد کردند و خیلی همراهی نکردند و گفتند شما تقوا داشته باشید و کار خیر کنید.

اما همام بن عباده که اهل عبادت و جد و جهد در عبادت بوده، امام(ع) را قسم می دهد که ایشان اوصاف شیعیان واقعی را بیان کنند.

پس از این سوگند، حضرت(ع) می گویند به شما خبر می دهم.

حضرت(ع) وارد مسجد شد و نماز خواند.

پس از حمد و ثنای خدا، خطبه متقین را شروع کردند و پس از مقدمه ای فرمودند ای کسی که در مورد شیعه اهل بیت(ع) پرسیدی، من برای تو شیعه را معرفی می کنم.

خطبه متقین خطبه شیعه شناسی است در این نقل، شش بار نام شیعه آمده است؛ لذا خطبه متقین می شود خطبه شیعه شناسی.

یک وقت شما خطبه متقین را می خوانید و می گویید امام(ع) یک شاخصه های سخت و دیریابی را معطوف به انسان کامل مطرح کرده است، اما یکبار دیگر متوجه می شوید که امام(ع) طراز تشیع را مطرح می کند و نشان می دهد که آن شیعه واقعی که ایشان و فرزندانش برای آن تشیع زحمت کشیده اند، این است.

البته که شعائر هم اهمیت دارد و شعائر اسلامی مانند حج و شعائر شیعی مانند عزاداری ها اهمیت دارند، آموزه های خاص اسلامی و یا آموزه های خاص تر شیعی هم اهمیت دارند و باید پایه های اعتقادی ما نیز در تشیع ما نمود داشته باشد، تا تشیع عملی عمق لازم را داشته باشد.

اما تشیع اصلی که حضرات معصومین(ع) دنبال آن بودند این تشیعی است که در خطبه متقین بازتاب یافته است و مستندش ده ها حدیث است.

ده ها حدیث است که در آن، کلمه شیعه به کار رفته و وقتی صفات شیعه را جست و جو می کنید اینها جنبه معنوی و سلوکی دارند و از آموزه های خاص شیعی در این صفات، یا اثری نیست و یا اثر کمی وجود دارد.

وقتی وارد این نوع تشیع می شویم نه اینکه آموزه ها رنگ ببازند، اما کمرنگ می شوند و مرزبندی های مذهبی کمرنگ می شوند.

وقتی نگاه شعائری داریم، شعائر در نگاه ما غلظتی پیدا می کند که التزامات عملی را تحت تاثیر قرار می دهد و وقتی سراغ تشیع آموزه ای می آییم این آموزه ها تا حدی بزرگ می شوند که اگر با یک کسی رو به رو شوید که از مذهب شما نیست، اما به اخلاق متخلق است، می گویید فاقد طراز مطلوب است، اما در این روایاتی که طراز شیعی را مطرح می کنند، می بینیم در اینجا خیلی اثری از آموزه های خاص شیعی نیست.

البته محبت اهل بیت(ع) مطرح است اما دیگر اینکه حتما طرف به امامت به عنوان منصب الهی و .

نگاه شود توجهی نشده است، در حالی که ما اینها را قبول داریم اما در تشیع سوم این نگاه ها کمرنگ می شویم.

شیعه چه کسی است؟ وقتی وارد تشیع از نوع سوم می شویم، این مرزبندی ها را پشت سر می گذاریم و خلاصه اش می شود روایت امام باقر(ع) که فرمودند شیعه ما کسی است که فرمانبردار خدا است و کسی که فرمان الهی را عصیان می کند، دشمن ما است و این می شود طراز شیعه و اگر به خطبه متقین از این منظر نگاه شود، بیش از یکصد خصلت را برای یک شیعی بیان کرده و همه اینها مواردی است که در آن شیعه یا سنی باشید، مطرح نیست و در خیلی از این خصیصه ها حتی اینکه ظاهرا منتسب به اسلام اسمی و یا اسلام در معنا باشد، خیلی مطرح نباشد و حتی ممکن است این ویژگی ها را در کسانی که نگاه توحیدی دارند، اما به اسلام منتسب نیستند نیز پیدا کنیم.

اگر قرار باشد بگوییم ائمه(ع) به دنبال ایجاد جامعه شیعی بودند، معلوم نیست لزوماً جامعه شیعی مذهبی و مذهب گرا به معنایی که مورد نظر ما است مدنظر آنها بوده باشد.

اینکه برخی تصور می کنند گویا ائمه(ع)، امامان ما شیعیان هستند و تعبیر و تصویری که از اسلام و تشیع ارائه می کنند فقط محدود به جمع محدود ما می شود، به نظر نمی رسد درست باشد.

تصوری که اینها دارند با امام زمانی که می خواهد یک شخصیت جهانی باشد و جهان را تحت تاثیر خود قرار دهد نمی سازد.

جامعه شیعی متمایز و متمیز عبارت از یک جامعه اخلاقی معنوی است که به نماز و روزه اش اهمیت می دهد و شعائر هم برایش مهم است، اما ثقل نگاهش آموزه و شعائر نیست.

گزارش از مرتضی اوحدی انتهای پیام
کلید واژه ها: جامعه - حجت الاسلام - شیعی - شریعتمداری - اخلاق - عضو هیئت علمی دانشگاه - حمیدرضا - تشیع - ادیان - معنوی - خطبه متقین - هیئت علمی - مورد - ممیز - مذهب - دانشگاه - معنویت - برگزار - اندیشه - پرداخت - مذهبی - گزارش - اهمیت - بنابر - انجمن - اشاره - ادامه - امروز - روزه - قرار

آخرین اخبار سرویس:
یافته های تازه ترین نظرسنجی درباره انتخابات ریاست جمهوری 1400

جدیدترین نظرسنجی در مورد انتخابات چه می گوید؟

استخدام نیرو-شرکت بازرگانی

استخدام سرآشپز ماهر

دورکاری . ادمینی اینستاگرام . کار در منزل

مزدی دوز با تسویه هفتگی

زندگی چهره ماندگار رییس دانشکده ادبیات دانشگاه تهران و دو عکس منتشرنشده از دوران جوانی اش

ستاد انتخابات خارج از کشور در وزارت امور خارجه تشکیل شد

اقامه نماز عید فطر در یگان ها و کوی های سازمانی ارتش

ستاد انتخابات خارج از کشور در وزارت امور خارجه تشکیل شد

همه پیام های تسلیت در پی درگذشت حجت الاسلام والمسلمین علی شیخ الاسلامی

ترافیک سنگین در جاده های خروجی تهران

روش های پرداخت زکات فطره در بستر الکترونیکی فیروزکوه

حمایت 23 هزار عضو شوراهای شهر و روستا از رییسی

تصاویر| مراسم نماز عید فطر اهل سنت خواف

احمدی نژاد جدید کیست؟ + عکس

راکت هایی پرتاب شده به سوی رژیم اشغالگر حامل آرزوهای شهیدان سلیمانی، مغنیه و بدرالدین بود

مردم نگران محسن رضایی شدند!

توزیع 800 بسته معیشتی در آوج

تا شنبه باید منتظر ثبت نام جلیلی ماند

نمازجمعه فردا در 2 شهرستان بوشهر برگزار می شود

به نفر شاگرد نیازمندم برای کاردرفرش فروشی

استخدام نیروی خانم فعال جهت تکمیل کادر اداری

کارمند خانم

اعطای نمایندگی پست بار در تهران

آقای احمدی نژاد! ادای حال بدا رو درنیار!

هشدار امیرعبداللهیان به صهیونیست ها

اقامه نماز عید سعید فطر در خراسان رضوی

انجام 75 درصدی همسان سازی حقوق بازنشستگان

اقامه نماز عید سعید فطر در مساجد فیروزکوه

(تصاویر) احمدی نژاد جدید با کت قرمز آمد

علی شیخ الاسلامی درگذشت

حمید سلیمانی مهر مسئول بسیج اساتید دانشگاه علوم و تحقیقات شد

شیوع کرونا در روستاهای مازندران/ ویروسی که همچنان در سواحل خزر جولان می دهد

پنجره جدید زیارت در رواق مبارکه دارالحجه رونمایی شد

«علی مطهری»، «مهمانپرست و صادقی» در انتخابات ثبت نام کردند/ مسائل معیشتی مردم، کاندیداتوری لاریجانی و پاسخگویی به مردم محور سخنان کاندیداها/ همه چشم انتظار کاندیداهای اصلی

سخنگوی حزب اتحاد ملت: شورای نگهبان هرکسی را که صلاح می داند انتخاب کند/جهانگیری رای آورترین کاندیدای اصلاح طلبان است

عکس خانوادگی مهران غفوریان در رستوران +عکس

ظریف درگذشت نویسنده و پژوهشگر ادبیات را تسلیت گفت

آیا شنبه به خاطر عید فطر تعطیل است؟

چرخکار میاندوز

استخدام حسابدار در شرکت آروند همراه سورین غرب موکریان در تهران

استخدام نیروی سالن کار خانم در کهک با سرویس

راکت هایی پرتاب شده به سوی رژیم اشغالگر حامل آرزوهای شهیدان سلیمانی، مغنیه و بدرالدین بود

ظریف درگذشت «علی شیخ الاسلامی» را تسلیت گفت

رییس جمهور چه ویژگی هایی باید داشته باشد

چهره بدون آرایش آنا نعمتی +عکس

عید سعید فطر و صلح پایدار

گزارشی از سومین روز ثبت نام داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری

گریم سنگین و متفاوت سروش جمشیدی +عکس

«علی مطهری»، «مهمانپرست و صادقی» در انتخابات ثبت نام کردند/ مسائل معیشتی مردم، کاندیداتوری لاریجانی و پاسخگویی به مردم محور سخنان کاندیداها

راکت هایی پرتاب شده به سوی رژیم اشغالگر حامل آرزوهای شهیدان سلیمانی، مغنیه و بدرالدین بود

سومین کاندیدای اصلاح طلب به همراه نوه هایش+عکس

آزادی محسن لرستانی در هاله ای از ابهام+عکس

سازمان هواپیمایی کشوری: الزام شرکت های هواپیمایی به بازگشت وجه بلیت های ترکیه

مقاومت فلسطین در فاز جدید، معادله شوک آوری را رقم خواهد زد

مقاومت، سنگریزه ها را به موشک نقطه زن تبدیل کرده است

ظریف درگذشت «علی شیخ الاسلامی» را تسلیت گفت

ظریف درگذشت «علی شیخ الاسلامی» را تسلیت گفت

ترافیک سنگین در جاده های خروجی تهران

پزشکیان از رأی خوبی برخوردار است/ رایزنی با جهانگیری ادامه دارد

گزارشی از سومین روز ثبت نام داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری

تا شنبه باید منتظر ثبت نام جلیلی ماند؟

سعید جلیلی از انتخابات ریاست جمهوری انصراف داد؟

دبیر اجرایی خانه کارگر خوزستان در سوگ مادر نشست

ثبت نام مهرعلیزاده در انتخابات ریاست جمهوری

نیازمند کارگر کاشی و سرامیک

نیروی دفتری

استخدام کارشناس حسابداری در شرکت سینا پخش ژن در تهران

عشوه گری شیطانی دختر یک سرایدار در میهمانی اعیانی

عارف نیاید، جهانگیری قطعا کاندیدا می شود

ابراهیم رییسی فردا از کنار مزار شهید سلیمانی اعلام کاندیداتوری می کند

مهرعلیزاده با نوه هایش در ستاد انتخابات +عکس

وداع با مادر شهید در جهرم

محسن مهرعلیزاده ثبت نام کرد

مذاکره در مقابل آمریکا چیزی جز سازش و ذلّت پذیری نیست

حاشیه های عجیب سومین روز ثبت نام انتخابات ریاست جمهوری 1400

مراسم تشییع پیکر شهید گودرزی در بابل برگزار شد

ممنوعیت دانلود تیک تاک برای کارمندان آمریکایی

گزارشگر دربی فردا مشخص شد

ثبت نام محسن مهرعلیزاده در انتخابات ریاست جمهوری 1400

پسر خردسالی که جان مادرش را نجات داد/تماس اضطراری با اورژانس

وزیر کشور: هیچ مشکلی با شورای نگهبان نداریم

احمدی نژاد تمام شده است/ او به دنبال ایجاد دو قطبی با حاکمیت است

حاشیه های ثبت نام داوطلبان ریاست جمهوری 1400

«همیشه مربی»؛ مجموعه گفتار های مرتبط با سیره تربیتی شهید محمد عبدی

نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری وعده های محقق شدنی بدهند /مشارکت حداکثری مردم در انتخابات ضرورت است

مهرعلیزاده در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام کرد

علی شیخ الاسلامی درگذشت

کارگرساده

استخدام منشی

استخدام کارشناس بازرگانی در تجهیزات پزشکی رئوف شفا در تهران

دانشگاهیان سمنان آماده همصدایی با ملت برای مشارکت در انتخابات

استخدام پرسنل سالن زیبایی

جبهه اصلاحات ستاد جداگانه می زند

ویرایش و ثبت نام مجدد آزمون کارشناسی ارشد ناپیوسته سال 1400

میتینگ انتخاباتی احمدی نژاد پس از کاندیداتوری/عکس

محسن مهرعلیزاده هم کاندیدا شد

محسن مهرعلیزاده با همراهی نوه ها در انتخابات 1400 ثبت نام کرد + سوابق و عکس

آفرود در سوهانک ممنوع است

وجه ممیز جامعه شیعی معنویت است

وجه ممیز جامعه شیعی معنویت است