مطالب مرتبط:
باکس آفیس | گودزیلا در برابر کونگ 80 میلیون دلار را در گیشه آمریکا رد کرد
سخت ترین روز نیروی دریایی ایران در مواجهه با حمله نیروهای آمریکایی
شبکه های اجتماعی| رشد نجومی ارزش کلاب هاوس
کودتای 12 غول فوتبال اروپا علیه یوفا | تمام حواشی ایجاد سوپرلیگ و اقدام جنجالی 3 کشور
چهار بازیکن 2 گله در ترکیب استقلال| 8 گل در دو بازی
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 30 فروردین 1400 ساعت 18:102021-04-19فرهنگي

کنگره ی ادبیات و مواجهه با گذشته | علی شروقی


115 - روبرتو بولانیو درباره [The Literary Conference (El congreso de literatura)] از خلال داستان، یا به واقع داستان هایی، که روایت می کند پی می گیرد.

در این رمان با انهدام ادبیات بزرگ و جایگزینی اجزاء و خرده روایت هایی میکروسکوپی سروکار داریم.

راوی داستانِ آیرا این اجزاء کوچک را نه لزوما از واقعیتِ بزرگ تری که این اجزاء را در خود جای داده بلکه از ادبیاتِ بزرگ تر می گیرد: از افسانه ها و روایات و اخبار مکتوب و دست آخر از ادبیات بزرگِ آمریکای لاتین.

به همین دلیل زنجیره داستان ها در این رمان نه ارجاع به واقعیت که ارجاع به داستان هایی دیگر می دهند و در نهایت، این رمان شاید بیش از هرچیز مکالمه ای نه لزوما دوستانه با ادبیات پیش از خود باشد و رسیدن به این حقیقت که آن خلاقیتی که ادبیات بزرگ آمریکای لاتین را رقم زد دیگر به اشباع رسیده و شبیه سازی آن خلاقیت به انهدام می انجامد.

راوی کنگره ی ادبیات نویسنده ای است که به علت بحران اقتصادی و تأثیر آن بر بازار نشر، اوضاع چندان روبه راهی ندارد.

در همین حین و در حالی که دارد به سفری برای شرکت در کنگره ی ادبیات می رود در ونزوئلا توقف می کند.

محل توقف او جایی است نزدیک ریسمان ماکوتو که به گفته راوی جزء جاذبه های توریستی ونزوئلا است.

طبق روایت افسانه ها و اخبار روزنامه ها و دیگر روایات منقولِ مکتوب و شفاهی، این ریسمان را دزدان دریایی به گنجی در اعماق آب بسته اند و هیچ کس طی قرون و اعصار نتوانسته به راز و رمز این ریسمان و چگونگی بیرون کشیدن این گنج دست یابد.

راوی اما این راز را کشف می کند و به گنج دست می یابد.

می بینیم که همان اول کار کل داستان بر مبنای افسانه ای مشکوک شکل می گیرد.

آیا راوی به یک گنج واقعی دست یافته است یا گنجی که زاده متونی است که پیش از این متنی که پیش روی ماست و راوی نقل اش می کند، تولید شده اند؟ آیرا از همان آغاز پیوند داستان راوی را با واقعیت سست می کند.

بعد از آن، راوی داستانی غریب تر را بازگو می کند: داستان دانشمندی جاه طلب که می خواهد از راه شبیه سازی موجودات به تسخیر جهان دست یابد.

این جا داستان به ایده ناممکنیِ تداوم ادبیات بزرگ و باشکوه آمریکای لاتین و ناممکن بودن دسته بندی های تاریخ ادبیاتی گره می خورد.

پیش از آن که به این پیوند برسیم با پیروی از گرایش غریزی راوی به بیانِ منظم و مرتب وقایع، باید بگویم که راوی پس از نقل داستان دانشمند شبیه ساز می گوید که این دانشمند خود اوست.

کدام دانشمند؟ دانشمندی در جهان واقعی یا دانشمندی ساخته و پرداخته قصه راوی؟ عملیات شبیه سازی به نتیجه نمی رسد، چون انسان های شبیه سازی شده که راوی می خواهد به کمک آن ها جهان را تسخیر کند، خلاقیت و اصالتی ندارند، درست مثل تقلیدها و شبیه سازی های مکانیکی از آثار متعلق به عصر طلایی ادبیات آمریکای لاتین.

راوی از پای نمی نشیند و تصمیم می گیرد موضوع شبیه سازی را تغییر دهد.

او فکر می کند با شبیه سازی یک نابغه فرهنگی بتواند بر نقصان پروژه اش فائق آید و این نابغه کسی نیست جز کارلوس فوئنتس، نویسنده مکزیکی.

فوئنتس در کنگره حضور دارد و این بهترین فرصت برای برداشتن سلولی از تنِ او و شبیه سازی نابغه است.

دلیل سفر راوی برای شرکت در کنگره ی ادبیات استفاده از همین فرصت طلایی است.

راوی زنبوری شبیه سازی شده و تعلیم دیده را به مأموریت آوردن سلول فوئنتس رهسپار می کند.

زنبور سلول را می آورد و راوی آن را به کوه می برد و آن جا می گذارد تا فرایند شبیه سازی صورت گیرد.

این وسط، ماجراهایی عاشقانه هم بازگو می شود که اگر در آن ها دقیق شویم قطعا به قول خود راوی تناظر تقریبی بین این خرده روایت ها را درخواهیم یافت.

در آن داستان های عاشقانه هم بحث شبیه ِ دیگری بودن مطرح است.

گویی در این رمان آن چه راوی همواره به آن دست می یابد نه همان چیزی که مطلوبِ اوست بلکه چیزی است شبیهِ آن مطلوب یا نزدیک به آن.

در مورد معشوقه های داستان نیز همین قاعده برقرار است و در نهایت مطلوبِ اصلی گویا وجود ندارد و رسیدن و تسخیر، پروژه ای پیشاپیش شکست خورده است.

این جاست که مواجهه با ادبیات آمریکای لاتین به عنوان کمال مطلوب و نقضِ همزمان این کمال، با مفهومی کلی تر و هستی شناختی تر از این ناممکن بودن گره می خورد.

نقطه اوج ماجرا را هنوز نگفته ام: آن صحنه پایانی رمان که در آن پروژه شبیه سازی به انهدام می انجامد؛ زنبور اشتباه کرده و به جای سلول فوئنتس، سلولی از کراوات او برداشته است.

بنابراین آن چه شبیه سازی و تکثیر می شود کرم های ابریشم غول آسایی هستند که از کوه پایین می خزند و شهر از خزیدن آن ها در آستانه ویرانی و انهدام است.

این که ایده شبیه سازی به انهدام می انجامد شاید همان فرجامی است که سزار آیرا برای ادبیاتی پیش بینی می کند که دست به کار تولید مکانیکی فاقد خلاقیت ادبیات پیش از خود است، به جای تاکید بر تمایزها و تکین بودگی ها.

آیرا در کنگره ی ادبیات در کوتاه ترین شکل ممکن قصه هایی متعدد را روایت می کند.

داستانِ آیرا داستانِ داستان هاست.

او از این لحاظ به بورخس شبیه است.

این شباهت را در کار بولانیو و دیگر نویسندگان هم نسل آیرا نیز می بینیم.

آن ها گویا در احیاء سنت بورخس راهی یافته اند برای خلاصی از کلان روایت ها و کشاندن ادبیات به نقاط پرت و عمده کردن آن چه در تاریخ ادبیات زائده محسوب می شود.

آیرا و هم نسلانش با تاریخ ادبیاتِ مبتنی بر شبیه سازی درافتاده اند تا تمایزها را عمده کنند.

از این لحاظ درافتادن آیرا با سنت ادبی را می توان به مثابه نوعی اعاده حیثیت از آن سنت و احیاء امکان های پیش برنده نیز دریافت که این متفاوت است با تقلید و شبیه سازی مکانیکی سنت ادبی، چراکه بر تفاوت ها و تکین بودگی ها تاکید می کند.

فوئنتس تکثیرپذیر نیست.

مثلِ هیچ نویسنده دیگری هم نیست و شبیه سازی یک توهم است.

بنابراین دسته بندی های تاریخ ادبیاتی و قراردادن گروهی از نویسندگان در یک دسته و نامگذاری های کلی نظیر ادبیات آمریکای لاتین و .

نیز ناممکن می نماید اگر با ذهن شکاک و جزءنگرانه یک نویسنده و نه از دید استادان آکادمیک و گردآورندگان تاریخ ادبیات به این موضوع نگاه کنیم تا تمایزها را عمده تر از شباهت ها ببینیم.

تاکید بر این تمایز و تکین بودگی البته به معنای فردی کردن و خصوصی کردن ادبیات نیست بلکه به معنای یافتن قرائت شخصی خود از امر جمعی و عمومی است به جای تقلید و شبیه سازی .

بازگشت به گذشته و احیاء مکانیکی و آزمایشگاهی آن نمی تواند ادبیات را از فرسودگی نجات دهد، اما کشف حواشی پرت افتاده ادبیات گذشته و آزادکردن نیروهای مغفول مانده آن بحث دیگری است.

این حواشی پرت افتاده لزوما به معنای رفتن به سراغ نویسندگان حاشیه ای نیست.

هر نویسنده ای در کارش حواشی مغفول مانده ای هست که نیروهایی آزاد نشده را در خود دارد.

نیروهایی که منتظر آینده اند.

از رجعت به گذشته و برقراری مکالمه با آن ناگزیریم، این رجعت اما به معنای قدم گذاشتن در راه های صدبار پیموده شده و تکرار شیوه های تکراری و به اشباع رسیده نیست.

این درسی است که آیرا و دیگر نویسندگان هم نسل او به ادبیات ما می دهند: ادبیات گذشته با آن نیروهای ذخیره شده در حواشی اش، همواره حاضر است.

کافی است آن نیروها را کشف و آزاد کنیم و این طبیعتا با قرائت های تکراری ادبیات گذشته و شبیه سازی مکانیکی آن میسر نخواهد شد.

نویسنده خلاق همواره در مرزهای مبهم گذشته و اکنون و آینده راه می رود و برخوردش با تمام این ها مکالمه ای بی پایان و گاه ستوه آور و درعین حال لذت بخش و مبتنی بر رد و پذیرش توامان است.

مکالمه ای که گاه حضور انواع ژانرهای به ظاهر ناهمگون در نوشتار را نیز طلب می کند.

مکالمه ای از جنس مکالمه آیرا با فوئنتس در کنگره ی ادبیات .


کلید واژه ها: ادبیات - داستان - آمریکای لاتین - بزرگ - انهدام - رمان - واقعیت - خلاقیت - هایی - کنگره - روایت - میکروسکوپی - شبیه سازی - دیگر - نویسنده - دوستانه - روایات - افسانه - روبرتو - زنجیره - مکالمه - اشباع - مکتوب - حقیقت - گذشته - اخبار - سازی - داده - کوچک

آخرین اخبار سرویس:
لباس پیکانی لیندا کیانی+ عکس

سانسور سکانس رقص سریال «متهم گریخت»

چرا سریال «احضار» نیمه تمام ماند/ از «روح کامرانی» چه خبر؟!

استخدام نیرو

لباس پیکانی لیندا کیانی+ عکس

آرزوی سلامتیِ مجری سیما برای مرحوم مشکاتیان!

مائده و بازیگران احضار از قرنطینه در آمدند

عکس/مهناز افشار دیگر خودش نیست

فیلم/آلیسون فرشته نجات لیورپول دقیقه 5+90

کودکان در لباس شیک بزرگسالی

فیلم/آلیسون فرشته نجات لیورپول دقیقه 5+90

مستند حیات خانه ما قسمت 81

حمله النازشاکردوست به قتل همجنسگرا در اهواز

گفت وگو با آدرینا صادقی در برنامه چشم روشنی / مائده احضار شبیه پریناز ایزدیار است! + فیلم

حمله النازشاکردوست به قتل همجنسگرا در اهواز

مدرس زبان انگلیسی خانم با تجربه

اسدالله یکتا به آی سی یو رفت/ حال عمومی رو به بهبودی است

عکس جدید مهتاب کرامتی بعد از مدت ها

فراخوان پنجمین جایزه کتاب سال ایلام منتشر شد

وضع سینما تثبیت شده، فیلم هایتان را اکران کنید!

بالا گرفتن اما و اگر های پروژه گردشگری دریاچه اوان + فیلم

استخدام 3 عنوان شغلی در شرکت آبا ارتباطات ساوالان در تهران

تیپ جدید و جذاب بازیگر محبوب پایتخت و همسرش +عکس

مهمانی بهاره رهنما در خانه لوکس و حیاط سرسبز و دلباز ش /عکس

آغاز داوری آثار جشنواره ملی یادگار + فیلم

صنایع دستی تجلی گر فرهنگ و هنر ایلامیان

ببینید | نظر جالب ویشکا آسایش در مورد همکاری با مهران مدیری

حامد بهداد بازیگر جذاب سینما و تصایر دیده نشده از او

«سپند امیرسلیمانی» شمشیرش را از رو بست/ عکس

معرفی سه روستای فارس به جشنواره قرآنی کشور

بازگشایی باب عالی به احیای گردشگری کمک می کند

مهران مدیری شومن است یا کمدین ؟

آغاز واکسیناسیون 75 ساله ها در شهر های استان قزوین + فیلم

ویدئو | بدتر از این هم می شد ساخت؟! | روایتی از واکنش های منفی به تیزر تبلیغاتی لیلا حاتمی

تجلیل از روابط عمومی های موفق در استان

حواشی فراوان پیرامون فعالیت های لیلا حاتمی + جزییات و تصاویر

اسدالله یکتا به آی سی یو منتقل شد/ وضعیت جسمانی + عکس

همراه با بسته شهروند خبرنگار قزوین در بیست و ششم اردیبهشت + فیلم

اعلام برترین های مسابقات مجازی قرآن در لاهور

توزیع صد ها بسته حمایتی در تاکستان + فیلم

انتقاد غیرمستقیم مدیر تلویزیون از «خندوانه»

انتقاد اتحادیه ناشران از برنامه «خندوانه»

عشق بازی ریحانه پارسا با دوست پسرش در تخت خواب / عکس

تست بازیگری جهت فیلم سینمایی (منو دریاب)

بازخوانی سنگی بر گوری | احمد غلامی

برگزاری جشنواره قصه گویی به صورت مجازی در یزد

قصه های قرآن در گفت وگو با محمدرضا مرعشی پور

ابلاغ ثبت ملی 2 اثر فرهنگی تاریخی شهرستان لامرد

فیلم/ رونمایی از لاکچری ترین موتورسیکلت دنیا

سلفی ژاله صامتی با بازیگر فراری!+عکس

تراشی بر پیکره کریستالی «حافظ برادر»

استایل متفاوت نازنین هاشمی بازیگر احضار + عکس

خبر بد درباره «اسدلله یکتا»

تراشی بر پیکره کریستالی «حافظ برادر»

سه بار خوش شانسی در گفت وگو با شیلا تورنیج

چگونه بازیگر شویم (399) /دشواری های هنر بازیگری

نگاهی به مجموعه یکی بود، یکی نبود... | پانیذ زرتابی

حمایت همه جانبه از فعالان قرآنی در جنوب کرمان

تجهیز بیمارستان فجر ماکو

حمایت همه جانبه از فعالان قرآنی در جنوب کرمان

برچسب عجیب»نصرالله رادش» به خودش/ عکس

انتقاد غیرمستقیم مدیر تلویزیون از «خندوانه»

اسدالله یکتا به بخش آی سی یو منتقل شد

دابسمش، زانیار خسروی را ممنوع الکار کرد + فیلم

تجدید چاپ چند اثر در انتشارات کتاب نیستان

برزو ارجمند: قسمت پایانی قهوه تلخ باید ساخته شود +عکس

تصاویر خاص ژیلا صادقی با عینک و مانتوی قرمز

حال خوش افسانه بایگان در حال نواختن ساز + عکس

انیمیشن محصولی استراتژیک است/ وی او دی ها ترجیح می دهند فیلم و سریال بسازند

اعلامِ اسامی فیلم های ایرانی جشنواره جهانی فیلم فجر

مصوبه شورای صنفی سینما/ هرکس آمادگی دارد فیلمش را ارائه کند

شورای صنفی نمایش: وضع سینما تثبیت شده، فیلم هایتان را اکران کنید!

وبینار موسیقی ایرانی به روایت هنرمند ژاپنی در توکیو

الهام احمدی: شرایط نشر کتاب اصلا خوب نیست

برگزاری سومین دوره جایزه ادبی استاد محمد قهرمان در خراسان رضوی

حال اسدالله یکتا خوب نیست / برایش دعا کنید

اعلامِ اسامی فیلم های ایرانی جشنواره جهانی فیلم فجر/ 12 فیلم خارجی و 3 فیلم ایرانی!

ویدئو| روایت ویشکا آسایش از تست بازیگری اش در نقش قطام

راما نامی؛ مردی برای جبهه های هنری مختلف

50 درصد هزینه تولید فیلم سینمایی کارگردان کهگیلویه و بویراحمد تأمین شد

اعلام اسامی سه فیلم راه یافته به «سی و هشتمین جشنواره جهانی فیلم فجر»

«متالیکا» یازدهمین آلبوم خود را منتشر می کند

90 مجوز موسیقی در هفته دوم اردیبهشت صادر شد

رتبه اول مسابقات قرائت قرآن عراق به حسین شالچی رسید

برگزاری جشنواره عکاسی از جاذبه های گردشگری، آثار تاریخی و مردم شناسی

راهیابی 3 روستای استان فارس به جشنواره روستاهای قرآنی کشور

سه فیلم ایرانی در بخش سینمای سعادت جشنواره جهانی فجر

طلسم اکران فیلم جدید با «گل به خودی» شکست/ سینماها امن است

چهار کتاب از مجموعه «چهل قصه» منتشر شد

فیلم/ شکلک درآوردن عجیب یک صهیونیست

منقبت هایی از اهل بیت(ع) در لسان اهل سنت

وبینار موسیقی ایرانی به روایت هنرمند ژاپنی در توکیو

«گل به خودی» سینما از چهارشنبه هفته آینده

برگزاری مراسم بزرگداشت فردوسی از سوی رایزنی فرهنگی سفارت ایران در ژاپن

ویدئو/ دبی گردی صبا راد بعد از نفیسه روشن!

دست «علی ضیاء» رو شد/ عکس

اعلام اسامی فیلم های بلند راه یافته به جشنواره جهانی فیلم فجر

دیوارکش درقزوین روی پرده می رود

پیام بهروز وثوقی برای بازیگر پیشکسوت بیمار در آی سی یو/بشنوید

رونمایی از کتاب گویای «عباس حرم» در همدان

کنگره ی ادبیات و مواجهه با گذشته | علی شروقی

کنگره ی ادبیات و مواجهه با گذشته | علی شروقی