مطالب مرتبط:
گزارش تمرین استقلال| شوت زنی به سمت دروازه ها در روز غیبت شجاعیان و حضور بازیکن جدید
تصاویر | تشویق علی کریمی در مجمع انتخابات بعد از نیاوردن رای
فیلم| افشاگری محسن رضایی در خصوص پشت پرده بحران بورس
ببینید | پردیس لرزید؛ انفجار مواد محترقه فاجعه آفرید
ببینید | اتهام سنگین و جنجالی کیومرث هاشمی به رییس جدید فدراسیون فوتبال
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 10 اسفند 1399 ساعت 18:202021-02-28فرهنگي

درباره تهرانیا | پویا رفویی


94 - ما به تهران نمی رسیم* شرق فارغ از ضعف و قوت، تنوع شگردهای فرمی، تسلط یا خامدستی نویسنده در روایت پردازی؛ تهرانیا ، مجموعه هفت داستان کوتاه از مسعود بخشی، خالق وضعیتی است که در آن هر تضادی به ابهام بدل می شود.

اساسا تهرانِ تهرانیا واقعی تر از تهرانی است که می شناسیم.

در این داستان ها، تهران بیش از آن که به جغرافیای خاصی ارجاع بدهد، در حکم وضعیتی بروز می کند که ممکن است احساس ما از تجربه هر مکانی را به احساسی از تهران یا رگه ای از این شهر سوق بدهد.

برخلاف تصور اولیه، تهرانیا درباره تهران یا ساکنان تهران نیست.

بنابراین نمی توان آن را ذیل ادبیات شهری قرار داد.

جذابیت این داستان ها بیش از هر چیز انتخاب نظرگاه هایی است که در آن ها هر تضادی به ابهام طنزگونه و توأمان مرگ بار قلب ماهیت می یابد.

در متن داستان ها هیچ خبری از نطق و خطابه ای مبنی بر نگاهی متفاوت نیست.

همه چیز در سطح می گذرد.

صدایی ناشناس شروع به بازگویی ماجرایی می کند و غالبا در لحظه ای که اصلا انتظار نداریم، روایت از کار می افتد تا چیز دیگری آغاز شود.

یکی از تضادهای تأمل برانگیزی که مسعود بخشی با طنز گروتسک خود به ابهام مبدل می کند، مسئله ای است به نام آسیب شناسی اجتماعی .

به رغم آن که این همه از آسیب و آسیب شناسی سخن به میان می آید و به تبعش آسیب شناسان، این کارشناسان حاضر یراق نیز همواره آماده اند تا دانش گران قدر خود را در اختیار افکار عمومی بگذارند، کمتر کسی ضرورت می بیند تا از ابهام این تعبیر پرده بردارد.

آسیب شناسی که خود را به شکل پزشکیِ غیرپزشکی عرضه می کند، ظرف مدتی کوتاه بی آن که دلیل وجودی خود را توضیح دهد، مدعی آن است که می تواند همه چیز را شرح بدهد.

در آسیب شناسی اجتماعی، مقوله ای که نویسنده به سراغ آن رفته تا با ادبیات ابهام طنزآلود آن را برجسته کند، به هیچ روی معلوم نمی شود که جامعه آسیب می بیند یا آسیب می رساند.

معمولا این وضعیت اولیه در زیر خروارها این همان گویی و تکرار مکررات دفن می شود.

مثلا بحران نسلی،که یکی از آسیب ها است در دو داستان اول تهرانیا با ابهامی محض جا عوض می کند.

در ارنعوت ، پدر موفق می شود با برخورداری از امکانات مالی خود جامعه را به سمت خود بکشد و زندگی پسرش را تباه کند.

اما در دختران سرهنگ با آن که منتظریم سرهنگ سابق با اقتدار و هیبت خود حرف خود را به کرسی بنشاند، گام به گام عقب نشینی می کند و راوی که از منظر یکی از همسایگان یا هم محله ای ها ماجرا را برای ما بازگو می کند، شکست و فلاکت سرهنگ را به نحوی بازگو می کند که انگار هیچ یک از اتفاقات پیش آمده تأثیری بر وجهه او نگذاشته است.

همین جا خصیصه ممتاز راوی های مسعود بخشی آشکار می شود.

راوی های او معمولا نمی خواهند به روی خود بیاورند.

وانمود می کنند که آب از آب تکان نخورده است.

وضعیت تهرانیا از این بابت عبارت از وضعیتی است که هیچ کس به روی خود نمی آورد.

دو داستان ناتوانی و از سینما متنفرم! ، به آسیب اجتماعی دیگری می پردازد: شهرت یا با تعبیری دقیق تر نسبت بین سرمایه اقتصادی و سرمایه نمادین.

نویسنده و هنرپیشه موفق این دو داستان هر کدام در یک مرحله ای از زندگی خود در برابر تغییر ناگهانی شرایط اقتصادی و به دنبالش دگرگونی مخاطبان از قافله عقب افتاده اند و از هم پاشیده اند.

در این بین، داستان از سینما متنفرم! پارادکس آسیب شناس را به خوبی افشا می کند.

داستان در قالب یادداشت روزانه های یک روان کاو به نگارش درآمده است.

اما هر قدر در خواندن این یادداشت ها پیش می رویم، درمی یابیم که هنرپیشه شکست خورده، از این رو به خانم روان کاو مراجعه می کند که او را مردتر از هر مردی می بیند.

در واقع آسیب شناس بیشتر از هر کس به آسیب شناسی محتاج است.

دست کم نویسنده و هنرپیشه شکست خود را کاملا می فهمند و در تله تحولات جامعه گیر کرده اند، اما روان کاو حتی از این تجربه نیز محروم است.

او درک درستی از حالات و گرایش های تنانه اش نیز ندارد.

در داستان سه ، بخشی به سراغ تهرانی های غیرایرانی رفته است.

مسئول آمبولانس نگران است که بیمار افغانی پشت ترافیک تلف شود و آن وقت نتواند خرید خانه را انجام دهد و گرفتار مسائل اداری بشود.

در این صورت ممکن است زنش از او جدا شود.

در اینجا هم با آسیب دیده آسیب رسان و آسیب رسان آسیب دیده مواجهیم.

یکی از شگفت ترین داستان های این مجموعه، خشک کن است که در آن راوی اول شخص بیماری است که موها و ناخن هایش به طور غیرطبیعی مدام رشد می کنند.

این رشد بی وقفه و پیوسته همه زندگی او و والدینش را به نابودی کشانده است.

اطبا از درمان این مرض مضحک دست کشیده اند.

مو و ناخن - این سلول های مرده ای که رشد می کنند - از خاصیت شگفت انگیزی برخوردارند، باعث رشد سریع درختچه ای هندی می شوند و همین ویژگی محقق جوانی را وامی دارد تا با این کشف، صنعتی راه بیندازد.

اما در ادامه خشک سالی باعث از رونق افتادن کسب وکار او می شود.

در نتیجه این سلسله از پیامدها پدر و مادر راوی، اندوخته ناچیز خود را نیز از دست می دهند.

راوی خشک کن حتی پس از این که می میرد از روایت ماجرای خود دست برنمی دارد.

بعد از مرگ او رشد موها و ناخن هایش قبرستان را ویران می کند.

مسئولان گورستان او را به همراه وزنه های سربی به دریا می اندازند، اما تأثیر مو و ناخن ها به رشد درختچه های کف دریا سرعت می بخشد و راوی حتی پس از مرگ در کف دریا نیز نگران است که مبادا دریا را بخشکاند.

در پایان داستان او به راه حل دیگری می اندیشد.

می توان وضعیت حاکم بر داستان خشک کن را استعاره ای از تهران در نظر گرفت.

آن هم تهرانی که اجزای مرده اش مدام رشد می کنند و باعث دردسر می شوند.

و البته در اینجا هم پارادکس آسیب شناسی به قوت باقی است.

با آسیب دیده ای روبه رو هستیم که آسیب می رساند و عملا کاری از دست کسی برنمی آید.

لحن داستان ها به هیچ وجه بدبینانه نیست.

بلکه با طنز تلخ روایت هایی روبه رو هستیم که در آنها هر آسیبی به شکل کسب و کار در می آید.

در داستان آخر نویسنده به سراغ آسیب شناسی ادبیات رفته است.

اگر در داستان ناتوانی ، آسیب شناسی رابطه بین نویسنده و ناشر مطرح می شود، حال نوبت به آن رسیده تا به آسیب شناسی نویسنده و مخاطبش بپردازیم.

راویِ نویسنده این داستان ها کیه؟ درواقع کتاب فروشی است که با نویسنده ای علاقه مند به مردگان جویس آشنا شده است.

این نویسنده افغانی الاصل گمان می کند اسمش آن قدر عجیب و غریب است که هیچ کس کتاب او را نخواهد خواند.

او که چند سالی را در آلمان اقامت کرده است، دست آخر داستان ها را به کتاب فروش سابق و کارشناس نشر لاحق واگذار می کند تا به صلاحدید خود، آنها را به نام خودش منتشر کند.

وضعیتی که بخشی در تهرانیا رقم زده است، بیش از آن که با آسیب شناسی باب روز همخوانی پیدا کند، نوعی آسیب شناختی است.

این آسیب از شبه شناخت های مبهم و خشن نشئت می گیرد.

شبه شناختی که آدم ها را وا می دارد تا از ترس این که از مفهوم مبهم و توأمان خشن جامعه آسیب نبینند، خود پیشدستی کنند و به نام جمع، زندگی و یکدیگر را به تباهی بکشانند.

تهرانیا ی مسعود بخشی به جای بازنماییِ زندگی شهری، رد و اثری از آدم های بدون جامعه به دست می دهد.

تهرانیا، چنان که از وجه تسمیه کتاب نیز بر می آید، وجه ناتهرانِ تهران را نشان می دهد که معمولا دوست نداریم صدایشان را بشنویم.

* برگرفته از مسافران بهرام بیضایی
کلید واژه ها: تهران - تهرانی - داستان - داستان کوتاه - احساس - ابهام - پویا رفویی - نویسنده - شهر سوق - ادبیات - متفاوت - انتخاب - جذابیت - نظرگاه - مکانی - مسعود - خطابه - روایت - واقعی - کوتاه - خبری - قرار - خاصی - تصور - فارغ - شهری - پویا - توان - تنوع - هایی

آخرین اخبار سرویس:
آب خوردن مورچه را دیده اید

کمپین «رمضان بهاری» چارخونه

دستمزد این سلبریتی ایرانی 72 هزار واکسن کرونا می ارزد

توقف فعالیت های هنرمندان ناشنوا و افزایش مشکلات روحی

از فراخوان اکران برخط آثار نمایشی تا شیوه حمایت از تماشاخانه های خصوصی

«احضار» پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

فیلم| ترساندن عجیب و غریب مریم امیرجلالی توسط حامد آهنگی

خانه تاریخی ملاباشی

برگزاری مسابقه پیامکی «ضیافت الله» ویژه ماه مبارک رمضان

مسابقه مجازی «تلاوت قرآن» در شهرستان مریوان

«احضار» پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

کار زشت مهناز افشار در روز مرد / فیلم

و اما ظلمت شب یلدا | قباد آذرآیین

واکنش تند خانم بازیگر به جنجال رقص اش/عکس

«ننه گیلانی» کیست و ماجرای سوءاستفاده از او چه بود؟ +فیلم

خوش گذرونی لاکچری محسن افشانی لب ساحل / عکس لو رفته

جایزه هزار تومانی دولت به گندم کاران +فیلم

مهلت ارسال آثار به مسابقه «به وقت عاشقی» تا 15 اردیبهشت

شعر انگلیسی + مجموعه اشعار زیبا و عاشقانه کوتاه و بلند انگلیسی با ترجمه فارسی

نمایشگاه مجازی قالی های مزین به اشعار سعدی در موزه فرش برگزار شد

پیام تشکر مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قزوین از دادستان

هشت شهر مازندران در بین نامزدهای شبکه شهرهای خلاق فرهنگ و هنر

«ننه گیلانی» کیست و ماجرای سوءاستفاده از او چه بود؟ +فیلم

دانتون ابی 2 از راه می رسد/ تولید فیلم شروع شد

چالش metoo این بار با شادمهر عقیلی

نگاهی به اتیپل | سعیده امین زاده

نمایشگاه قرآن در مسجدالحرام افتتاح شد+فیلم

دانلود فیلم آقای سانسور با لینک مستقیم و کیفیت Bluray با ترافیک نیم بهاء

سومین جلد رمان «آنک آن یتیم نظرکرده» چاپ شد

کرونا «جیران» را متوقف کرد/ گریم مریلا زارعی در نقش مادر ناصرالدین شاه + عکس

گریم متفاوت مریلا زارعی در نقش مادر ناصرالدین شاه/ عکس

تصاویر/ بلاد شاپور

ابلاغ ثبت چهار اثر فرهنگی تاریخی استان سمنان در فهرست آثار ملی

سینمای ایران در طول تاریخ هرگز با چنین بحرانی مواجه نبود

عیدانه جهادگران در مناطق محروم خراسان جنوبی/ از توزیع 800 بسته معیشتی تا مرمت 100 خانه

پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول رمضان

می خواهم زنده بمانم به قسمت های حساس خود رسید

پیرامون بوی لیمو توی پشه بند | مهدیه کوهی کار

کمپین «رمضان بهاری» چارخونه

ماریا دختری که مدعی است شادمهر به او تجاوز کرده کیست؟

ماریا دختری که مدعی است شادمهر به او تجاوز کرده کیست؟

100 فعال فرهنگی و هنری قم تجلیل شدند

مستند سیاوش در آتش ؛ روایت تازه کیوان مهرگان از استاد شجریان

کپی چاوشی در ترانه تیتراژ سریال های رمضان

گالری گردی در تهرانِ قرمز

پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

پوشش زیبا و دلنشین مریلا زارعی در نقش مادر ناصرالدین شاه /عکس

مریلا زارعی در نقش مهدعلیا در سریال «جیران»/عکس

مینی آلبوم «برای تو» منتشر شد/ شنیدن موسیقی یک تئاتر

فیلم | شور رمضانی مصریان قدیم

من از تمام گلها بوییده ام تو را | قیصر امین پور

جشنواره فرهنگی و هنری دانشگاهیان تاریخ ساز در قزوین برگزار می شود

بازیگر سریال «نون خ» از اولین روزه اش می گوید

بازیگر سریال «نون خ» از اولین روزه اش می گوید

مقایسه گوشی A72 با گوشی S10 سامسونگ

«احضار» پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

«احضار»، پربیننده ترین سریال تلویزیونی در هفته اول ماه رمضان

انتخابات خانه مطبوعات استان مرکزی به تعویق افتاد

فیلم| ماجرای تکراری پایان حیات ماهی ها در زاینده رود

«احضار»، پربیننده ترین سریال تلویزیونی در هفته اول ماه رمضان

آتش گرفتن یک پژو 405 در اتوبان تهران - پردیس+ فیلم

درباره ازدواج های فیلیپس بورگ | علیرضا رحیمی نژاد

تجاوز شادمهر عقیلی به ماریا در خانه! +ویدیو

بازیگر سریال «نون خ» از اولین روزه اش می گوید

بازیگر نقش کامرانی در سریال احضار

پوشش زیبا و دلنشین مریلا زارعی در نقش مادر ناصرالدین شاه /عکس

عکس جدید سارا و نیکا در حال خوشگذرانی

حکایت قهرمان گمنامی که چراغ خانه ها را روشن می کند در «مثل ماه»

پوشش زیبا و دلنشین مریلا زارعی در نقش مادر ناصرالدین شاه /عکس

تجاوز شادمهر عقیلی به ماریا در خانه! +ویدیو

همدلی در ماه میهمانی خدا +فیلم

پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

واکنش محمدرضا گلزار به دستمزد نجومی اش +عکس

برگردان فارسی کتاب مقدس منداییان منتشر شد

پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

عکس عجیبی که ریحانه پارسا از خودش منتشر کرد!

ریحانه پارسا در ویدیو جدید ساسی مانکن جایگزین الکسیس شد!

معرفی برگزیدگان جشنواره استانی سجود

آنجلینا جولی دلیل بازگشت به بازیگری را فاش کرد

ریحانه پارسا در ویدیو جدید ساسی مانکن جایگزین الکسیس شد!

فیلم| توزیع بسته های پروتیینی بین نیازمندان توسط گروه جهادی دلدادگان حسین

«احضار» پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

معرفی برگزیدگان جشنواره استانی سجود

عکس لو رفته از دوقلوهای سریال پایتخت در آغوش بهرام افشاری

«احضار» پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان شد

عکس لو رفته از دوقلوهای سریال پایتخت در آغوش بهرام افشاری

پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان

سینمای ایران در طول تاریخ هرگز با چنین بحرانی مواجه نبود

عیدانه جهادگران در مناطق محروم خراسان جنوبی | از توزیع 800 بسته معیشتی تا مرمت 100 خانه

رونمایی از گریم «مریلا زارعی» در نقش مادر ناصرالدین شاه

«شهر خاموش» روایتی از زندگی در روزگار کرونا

برترین های جشنواره فرهنگی هنری چادرملو معرفی شدند

بررسی آثار نویسنده شوخ طبع فرانسوی در «هزارتوی داستان»

نخستین تصویر مریلا زارعی در «جیران» حسن فتحی

اختتامیه چهارمین سمپوزیوم مجسمه سازی کرمان

عکس ماشین میلیاردی نفیسه روشن + استوری های عجیب نفیسه روشن بعد از طلاق

»احضار« پربیننده ترین سریال تلویزیون در هفته اول ماه رمضان شد

رجیستری موبایل چیست و چگونه انجام می شود؟ +فیلم

معرفی صد پیشکسوت فرهنگی در یک مستند

زی طلبگی به چاپ سوم رسید

درباره تهرانیا | پویا رفویی

درباره تهرانیا | پویا رفویی