موضوعات داغ: - رتبه بندي معلمان - لايحه رتبه بندي معلمان - پنجره نقل و انتقالات - نقل و انتقالات - حقوق كارگران - انتقالات پرسپوليس - افزايش حقوق - هيئت وزيران - حقوق بازنشستگان - پنجره نقل و انتقالات پرسپوليس - حسين همتي - مسابقات پاراتيراندازي - اورتون سوارس - پرويزخان - قبرستان ابن بابويه - كپسول سرنشين دار - شهداي دفاع مقدس - نفتكش هاي ايران در ونزوئلا - توطئه چيني - امامزاده قاضي الصابر - المپياد ورزشي - فرماندار فنوج - منع تردد شبانه

مطالب مرتبط:
جام حذفی اسپانیا| بارسلونا به زحمت شگفتی ساز را برد و صعود کرد
کار در قالب ساز و ماشین الات صنعتی
ماجرای کیف هسته ای امریکا
گاز گرفتگی 4 نفر در مسجدسلیمان خبر ساز شد
بارسلونا به سرنوشت رئال دچار نشد؛ صعود سخت در کوپا دل ری
-171 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 3 بهمن 1399 ساعت 12:202021-01-22سياسي

دانش آدینه 23: ماجرای یک کسوف سرنوشت ساز


- دیدارنیوز ـ سروش زمانی مقدم: با کاوش در تونل های پرپیچ و خم تاریخ، همواره می توان شاهد اتفاقاتی بود که ثابت می کنند که رخداد های تاریخی، لزوما مجموعه بهم پیوسته ای از اتفاقات خطی در طول زمان نبوده، بلکه عموما رخداد های جالب دیگری نیز در عرض آن ها اتفاق می افتند که بعضا بصورت تلخ یا شیرین، روند اتفاق اصلی را تحت شعاع قرار داده و تغییر می دهند.

بررسی این عوامل به اصطلاح عرضی، در تاریخ پرفراز و نشیب و البته شکوهمند علم نیز خالی از لطف نبوده و قطعا ماجرای ارتباط تایید نظریه نسبیت عام اینشتین با یکی از کسوف های تاریخی و عوامل جانبی و عرضی دخیل در این ماجرا، یکی از شیرین ترین آنهاست که در ادامه به شرح آن می پردازیم.

نسبیت عام در واقع نظریه گرانش اینشتین بود که با تعمیم دادن شرایط نسبیت خاص، حالت کلی تر چارچوب های شتابدار را نیز در برگرفت و همچنین با معادلات میدان خود انحنای فضا-زمان و توزیع ماده در آن را توصیف کرد.

این اثرات متقابل فضا-زمان و ماده همان چیزی بود که آن را بصورت گرانش احساس می کنیم.

به بیان دیگر اینشتین موفق شد تا برای این سوال بی پاسخ در قانون گرانش نیوتون، که گرانش از کجا می آید، پاسخی بیابد.

در این نظریه گرانش از خمیدگی فضا-زمان که توسط اجسام جرمدار ایجاد می شد، نشات می گرفت.

جالب آن بود که این نظریه حداقل در ابتدای کار که به دنیای علم عرضه شد، در اکثر موارد با پیش بینی های گرانش نیوتنی تطابق داشت.

هرچند که امروزه کاربرد های گسترده نتایج نسبیت عام در ابزار های بازرگانی، تسلیحات نظامی، تجهیزات ناوبری و سیستم های ماهواره ای، برتری بی، چون و چرا و صحت نظریه نسبیت عام را نسبت به گرانش نیوتونی عیان می کنند، اما پیشرفت تکنولوژیک و توانایی های مهندسی بشر در سال 1915 که اینشتین نظریه اش را منتشر کرد، در آن حد نبود که مستقیما بتواند نظریه را آزموده و خطا های نظریه نیوتونی را آشکار کند و بنابراین دانشمندان در آن زمان منتظر شرایطی بودند تا از راه های دیگری بتوانند صحت نظریه جدید را بررسی کنند.

بیشتر بخوانید: اینشتین؛ تصویر کیهان بی انتها روی فرمول های کوچک" خوشبختانه خود اینشتین در گام اول راه حلی برای این مشکل پیدا کرد.

در واقع از سال ها پیش، مشاهدات تجربی معلوم کرده بود که مدار عطارد به دور خورشید، کاملا منطبق و جفت و جور با پیش بینی های نظریه نیوتونی نیست.

این اینشتین بود که با محاسبه بر طبق نسبیت عام، ناهنجاری موجود بین مشاهدات تجربی و پیش بینی نظری مدار عطارد را توضیح داد و با در نظر گرفتن اثرات انحنای فضا-زمان، این بار پیش بینی نسبیت عام را با تجربه منطبق کرد.

اما ماجرا به اینجا ختم نشد چرا که در واقع نظریه نیوتنی، تنها رقیب نسبیت عام نبود که با این موفقیت از میدان به در رود.

حدود دو سال قبل از آنکه اینشتین نسبیت عام خود را کامل کند، فیزیکدان دیگری به نام "نوردشتروم" نسخه دیگری از یک نظریه گرانش ارائه کرده بود که اتفاقا آن هم نسبیت خاص را شامل می شد و جالب آنکه این تنها مزیت آن نبود، چرا که این نسخه، نظریه الکترومغناطیس را هم در برداشت.

به یک معنا نظریه نوردشتروم، از نسبیت عام جامع تر و دست بر قضا ساده تر نیز بود! بیشتر بخوانید: یک برابرست با بی نهایت!" هرچند که امروزه به دلایل فنی، این نظریه غلط است، اما در آن زمان، از آنجایی که بعد مکانی جدیدی در نظریه وارد می شد که به واسطه آن می توانست نیروی الکترومغناطیس را با نیروی گرانش یکی کند و از آنجایی که این اقدام، شاید جزو اولین گام ها برای ساختن یک نظریه متحد بود که می توانست جملگی نیرو های شناخته شده را در قالب یک نظریه تجمیع کند، لذا علیرغم آنکه نمی توانست همانند نسبیت عام، ناهنجاری مدار عطارد را توضیح دهد، در بین برخی فیزیکدانان آن زمان، چندان هم بی طرفدار نبود.

زیبایی این تقابل تاریخی در آنجاست که به دلیل تشابه نظریه نوردشتروم با نسبیت عام، مبنی بر دربرداشتن نسبیت خاص و همچنین سادگی و جامع بودن آن، ابتدا حتی اینشتین نیز در سخنرانی های خود به تایید این نظریه می پرداخت، حال آنکه پس از توضیح ناهنجاری مدار عطارد به دور خورشید توسط اینشتین، اینبار، این نوردشتروم بود که به تمجید از نسبیت عام و انتقاد از نظریه خود می پرداخت، چرا که نظریه او از توضیح مشکل مدار عطارد ناتوان بود.

بیشتر بخوانید: نگاهی به نظریه جهان تورمی" اما حساب علم از تعارفات و سلیقه ها جداست و قاضی طبیعت، همواره راه خود را می رود.

در حقیقت طبیعت محک دیگری را پیش پای این دو نهاد که در ادامه خواهیم دید چگونه ورق به نفع نسبیت عام برگشت، و نظریه نوردشتروم، تنها در پرونده های تاریخی تلاش های بی شمار اذهان زیبا برای توصیف طبیعت بایگانی شد.

این محک، پیش بینی رفتار این دو نظریه رقیب با پرتو نور بود! پیش بینی نظریه نوردشتروم آن بود که نور همواره در یک خط راست حرکت می کند، حال آنکه بر طبق نسبیت عام، پرتو نور در یک میدان گرانشی خم می شد! از این منظر، حتی نظریه نیوتونی به نسبیت عام نزدیکتر بود چرا که خیلی پیشتر پیش بینی شده بود که برطبق نظریه نیوتونی، پرتو نور انحناء می یابد و تنها تفاوت آن بود که معادلات اینشتین تنها یک خطای ضریب دو را در خمیدگی نیوتونی نور نشان می داد.

این پیش بینی کجروی یا همان خمیدگی نور توسط نسبیت عام، ناشی از انحنای فضا-زمان در اطراف اجسام پرجرمی همچون خورشید بود که باعث می شد پرتو نور، مسیری خمیده را طی کند؛ بنابراین تنها لازم بود که منتظر اولین کسوف بعدی باشند تا بتوانند در فرصت ایجاد شده رصدی، این ادعا را بررسی کرده و مهر تایید یا رد بر فرضیات نسبیت عام بزنند.

ماجرا از اینجا به واسطه رخداد های عرضی تاریخ، جالب تر می شود! بیشتر بخوانید: تماشای سیاهچاله؛ تلفیق زیبای علم و هنر" اینشتین در سال 1911 میزان خمیدگی پرتو نور برحسب نسبیت عام را محاسبه کرده بود، بنابراین در سال 1914، تنها یکسال قبل از اعلان رسمی و عمومی نسبیت عام، گروهی از دانشمندان در تلاش برای مشاهدات تجربی و رصد کسوف آن سال، عازم روسیه شدند.

همه چیز بخوبی پیش بینی شده بود به جز "جنگ جهانی اول! " آری، گروه مذکور در عین ناباوری، چندین هفته به عنوان اسرای جنگی بازداشت شدند و کلیه لوازم و ادوات آن ها به تصرف در آمده و توسط سربازان ضبط شد.

ناگفته پیداست که فرصت رویت این کسوف سرنوشت ساز و تایید نظریه اینشتین از دست رفت و در ابتدا حسرتی بزرگ بر دل او نشست.

بیشتر بخوانید: امی نوتر؛ مصائب زن ریاضیدان" اما تاریخ چیز دیگری را برای او رقم زده بود.

در واقع این رویت نشدن کسوف مذکور بود که برای او سرنوشت ساز بود، و اتفاق رخ داده برای او بسیار سودمند بود چرا که وی فهمید که محاسبات سال 1911 او در مورد میزان خمیدگی نور دارای خطا بوده است و بنابراین اگر دانشمندان موفق به رویت کسوف سال 1914 می شدند، چه بسا با رای منفی ایشان مبنی بر عدم توافق نظریه و تجربه، وی برای همیشه از ادامه کار بر روی نسبیت عام منصرف می شد.

یکسال بعد وقتی او به طور رسمی نظریه اش را به دنیای فیزیک عرضه کرد، تصحیحات لازم را انجام داده بود و اینبار چگونگی خمیدگی نور را به درستی پیش بینی کرده بود.

چندسال بعد، اینبار در سفر دیگری به جزیره پرینسیپ در غرب آفریقا، همه چیز برای رصد کسوف سال 1919 آماده می شد با این تفاوت که در این سفر، داور دفاعیه دستاورد اینشتین، یا همان سرپرست گروه اعزامی، آرتور ادینگتون، منجم مشهور انگلیسی و از طرفداران پروپاقرص اینشتین بود.

بیشتر بخوانید: سفیدچاله؛ خیال یا واقعیت؟" ادامه ماجرا بر همگان روشن است.

او طی یک پروسه نفس گیر، با تصاویر لازم و داده های ثبت شده توسط گروه اعزامی، به انگلستان بازگشت و چندی بعد طی محاسبات دقیقی نشان داد که انحراف پرتو نور در هنگام گذر از کنار خورشید، کاملا با پیش بینی های نسبیت عام اینشتین مطابقت دارد.

بیشتر بخوانید: متوشالح؛ ستاره ای که از جهان پیرتر است" در ادامه از یک طرف، این نام اینشتین بود که با شهرت هرچه تمامتر، بخاطر موفقیتش در ایجاد نظریه ای که نیرو های گرانشی را توصیف می کرد، نقل تمامی محافل علمی، نشریات و بنگاه خبری بود که برای دعوت و درخواست سخنرانی یا مصاحبه با او سر و دست می شکستند، و از طرف دیگر، او در اندیشه تازه تری، رویای توصیف کیهان را با نظریه جدیدش در سر می پروراند.


کلید واژه ها: اتفاق - تاریخ - نظریه نسبیت عام - اینشتین - تاریخی - زمان - یکی از - نظریه نسبیت - شیرین - عوامل - کسوف - معادلات - سرنوشت - ارتباط - توزیع - شرایط - تغییر - دیگری - میدان - تعمیم - ادامه - گرانش - زمانی - بررسی - تایید - قرار - روند - سروش - دخیل - شاهد

آخرین اخبار سرویس:
استخدام بازاریاب تلفنی خانم با حقوق، بیمه و مزایا در پاشا پخش در تهران

استخدام حسابدار آقا در مهندسی نیک سازان در تهران

تصویب لایحه نظام رتبه بندی حرفه ای معلمان

آغاز ثبت نام آزمون ورود به حرفه مهندسان اردیبهشت ماه سال 1400

نباید شرایط به گونه ای باشد که خودروهای مصادره شده چندین سال زیر آفتاب بماند

رییسی: وضعیت انبارهای کالاهای مصادره شده نگران کننده است

مواد اولیه تحریمی دارو در ایران تولید شد

آیت الله حسینی: نگذارید مردم زلزله زده سی سخت دچار آسیب های روحی شوند/باغات شهر به حال خود رها نشوند

احداث 100 هزار واحد مسکونی برای محرومان در سال آینده

آزادسازی کاروانسرای شاه عباسی سمنان؛ گرفتار دست اندازی ها

سایت «ندای تهذیب» رونمایی شد

توییت کاندیدای نظامی انتخابات 1400 پس از استعفا

نظام جمهوری اسلامی با برنامه ریزی دینی جلو می رود

بنیاد مسکن باید از حاشیه پرهیز کند

اولین نشست مشترک گفتمان ساز برگزار می شود

دستیابی به فقه اقتصادی نیازمند تبیین نظام اقتصادی است

جان باختگان کرونا در استان سمنان به 929 نفر رسید

ادیتور ویدئو و عکس، بصورت حضوری و تمام وقت

همکاری با مهندسین دارای پروانه اشتغال

قالیباف: نگاه لااُبالی مدرن و متحجرانه، دو تهدید نسبت به زنان است

اعضای کارگروه های جبهه اصلاحات ایران انتخاب شدند

توزیع 740 هزار بسته معیشتی در آذربایجان غربی

پوشش زنان هیات ایرلندی در دیدار با ظریف/عکس

کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری؛ میزبان دوشنبه قرآنی 18 اسفند

علی لاریجانی هیچ فعالیت سیاسی و انتخاباتی ندارد

افزایش احتمال حضور سعید محمد به عنوان کاندیدای ریاست جمهوری ایران

حسینی: خصوصی سازی میدان بی آینده است / مهدیار: امکان ایجاد بخش خصوصی واقعی با وجود تعارض منافع وجود ندارد

استخدام تکنسین تاسیسات در شرکت دونا کترینگ در تهران

استخدام حسابدار در فروشگاه زنجیره ای اورست مدرن پارس در مشهد

استخدام مسئول دفتر در شرکت ساوانا طیور پارس در بهشهر

استخدام فروشنده تلفنی و بازاریاب و ویزیتور در البرز، تهران و مازندران

تقریظ رهبری بر کتاب عصرهای کریسکان فرصتی برای موردتوجه قراردادن کردستان است

استخدام کپی رایتر (Copywriter) در آژانس تبلیغاتی عاج در تهران

امنیت و سلامت دو مولفه مهم در برگزاری انتخابات است

انتخابات مجمع عمومی اتحادیه تشکل های قرآن و عترت ایلام برگزار شد

حقیقت پور: علی لاریجانی فعالیت انتخاباتی ندارد

آمادگی4 اکیپ گشت مشترک به بررسی شکایات مردمی

اختصاص 500 قطعه زمین به مسکن ایثارگران

سازمان های مردم نهاد بازوی قوی مسوولان هستند

18 کتابخانه در مشهد ایجاد می شود

اکثر مخاطبان صداوسیما از شهرستان ها و روستاها هستند

استفاده جوانان روستایی از ماهواره باعث نگرانی والدین شده است

دیپلماسی اقتصادی کشور جز ضعیف ترین دیپلماسی کشورهای جهان است

شباهت ها و تفاوت های نوروز در ایران و دیگر کشورها

توزیع 740 هزار بسته معیشتی در آذربایجان غربی

«ابراهیم اصغرزاده» رییس کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران شد

امام خمینی (س): خداوند رحیم است اما...

مجموعه آموزشی و اشتغالزایی ||| بهبود یافتگان از اعتیاد

ادامه پیگیری ها برای تبدیل «پارسیلون» به منطقه ویژه اقتصادی

روابط ایران و قزاقستان در طول تاریخ برادرانه و عمیق بوده است

دیپلماسی کاغذی راهگشا نیست/ سفارتخانه ها در حوزه اقتصادی فعال شوند

شب فرهنگی ایران - قزاقستان موجب فصل جدید روابط دو کشور می شود

«ابراهیم اصغرزاده» رییس کمیته سیاسی جبهه اصلاحات ایران شد

حقوق بشر واقعی محصول مقاومت است

دعا خواندن جالب کودکانه قبل از خوردن غذا + عکس

پیام تسلیت سرلشکر باقری به مقامات ترکیه

نامه عجیب افسرعراقی به رزمندگان ایرانی در میدان مین

اخبار شبانگاهی (22) شبکه سه سیما؛ 17 اسفند

تصویب لایحه نظام رتبه بندی حرفه ای معلمان

استخدام منشی در کلینیک دامپزشکی

استخدام ناظر کارگاهی تاسیسات برق آقا در شرکت مهندسین مشاور در تهران

انتصاب رییس کمیته پرورش اندام مناطق آزاد کشور

استفاده جوانان روستایی از ماهواره باعث نگرانی والدین شده است

اکثر مخاطبان صداوسیما از شهرستان ها و روستاها هستند

سلحشوری: رییس جمهور کتک خور نظام شده است

18 کتابخانه در مشهد ایجاد می شود

بازی ایرلندی در پازل برجام

پوشش زنان هیات ایرلندی در دیدار با ظریف/عکس

مشکلات نایسر با نظارت دفتر رهبر معظم انقلاب به زودی رفع می شود

دولت و مجلس، دست ایران ایر را گرفتند

نامه عجیب افسر عراقی به رزمنده های ایرانی در میدان مین

تعیین تکلیف سریع خودروهای دپو شده در انبارها

اصناف زنجان در زمینه معرفی شهدای اصناف کم کاری کرده است

فوری | جزییات تصویب رتبه بندی معلمان سال 1400

استفاده از ظرفیت های فضای مجازی جهت فرهنگ سازی یک ضرورت است

کالای اساسی معطل مانده در گمرک انزلی با پیگیری دستگاه قضایی ترخیص شد

دولت نجات ملی یمن: جامعه جهانی از متجاوزان جانبداری نکند

تصمیم گیری سفر به خارج از تهران به هفته بعد موکول شد

فیلم | تلاوت «مهدی فروغی» در رشته قرائت طلاب مسابقات بین المللی قرآن

اسکناس های جدید؛ با حافظ و بدون صفر

اجرای پویش ایران مهربان با محوریت فرزندان ایتام و محسنین

کوشکی: ما نیازی به مدرن شدن نداریم

به مناسبت ده هزارمین شماره «رسالت»

ماشین چیان: مسئله واگذاری ها در اصل 44 قانون اساسی ناقص و ناکارآمد است / خراسانی: خصوصی سازی فاشیستی ترین نحوه برخورد با اقتصاد بود

سردار فدوی: در کشور مشکل حل کن زیاد است

یادی از یاران

طرح وزارت حمل و نقل عراق برای برگزاری موفقیت آمیز مراسم شهادت امام کاظم (ع)

غباروبی و عطرافشانی مزار شهدای گمنام

اظهارات جنجالی محسن رضایی درباره مذاکره با آمریکا و حضور ایران در عراق و سوریه

گرامیداشت شهید مدافع سلامت رودسر

استخدام مدیر امور اداری در شرکت پرشین کاغذ آریا در تهران

استخدام مسئول دفتر مدیرعامل در فنی و ساختمانی تهران جنوب در تهران

استخدام مدیرعامل و مدیر داخلی در شرکت صفا تیر آسیا در تهران

استخدام دستیار امور بین الملل در کیان سپهر لیان افراد خاص جهانی در البرز

پیوندهای فرهنگی مانا و غیرقابل گسست هستند

استخدام کارشناس IT آقا با حقوق توافقی و بیمه در محدوده مطهری تهران

خط پرواز گرگان-اکتائو ظرفیت ویژه ای در بخش تجارت با قزاقستان است

استخدام تکنسین مکانیک آقا در شرکت رزیتان در تاکستان

علی لاریجانی هیچ فعالیت انتخاباتی ندارد

استخدام 3 عنوان شغلی در مکتب شریف در تهران

دانش آدینه 23: ماجرای یک کسوف سرنوشت ساز

دانش آدینه 23: ماجرای یک کسوف سرنوشت ساز