مطالب مرتبط:
آماده باش شهر تهران برای بارشهای احتمالی برف و باران
استخدام سرپرست کارگاه در شرکت فضا سازه اریب در شهر سنندج
استخدام خانم ظرفشور و سالنکار در رستوران داخل شهر زنجان
خشونت در چند شهر آمریکا پس از تحلیف بایدن+ تصاویر
عمق خوشنویسی از موسیقی بیشتر است
-138 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 2 بهمن 1399 ساعت 20:552021-01-21فرهنگي

حکایت تنبور و دالاهو، شهر خلاق هنر و موسیقی


 ساختن و نواختن ساز تنبور در مناطقی از ایران به ویژه غرب کشور، از قدمت 6 هزار ساله برخوردار است و جزو جدانشدنی از آیین های شادی و سوگواری است.

- در روزهای اخیر شهر دالاهو در استان کرمانشاه به عنوان پایتخت ساز تنبور در ایران، به ثبت ملی رسید.

شهر دالاهو که به عنوان شهر ملی ساخت تنبور ثبت شده، با حدود 36 هزارجمعیت در 100 کیلومتری غرب کرمانشاه واقع شده است.

در اسناد تاریخی این منطقه به عنوان یکی از خاستگاه های اصلی ساز تنبور در جهان مطرح شده و از دیرباز بسیاری از ساکنان این شهر به ساخت و نواختن ساز تنبور مشغول بودند.

تنبورهای دست ساز هنرمندان این منطقه، در زمره بهترین و مرغوب ترین تنبورهاست که در موزه های جهان جای دارد.

آمارها می گوید که بیش از 25 هزار هنرمند در حوزه صنایع دستی استان کرمانشاه مشغول به کار هستند و تنها در شهر کرمانشاه 288 کارگاه فعال صنایع دستی دایر است که در آن ها حدود 12 هزار نفر مشغول به کار هستند.

آمار بالای کارگاه های تنبور فعال در استان، فعالیت خانه تنبور و برگزاری جشنواره های مختلف تنبورنوازی در دالاهو، از جمله دلایل مهم ثبت این شهر به عنوان شهر ملی تنبور است.

خانه تنبور، مرکزی فرهنگی و غیر دولتی است که با هدف آموزش موسیقی و حفظ موسیقی و ساز تنبور در این شهر تاسیس شده است.

اکنون 110 کارگاه ساخت تنبور شامل 35 کارگاه بزرگ و 75 کارگاه کوچک در این شهرستان فعالیت می کنند و 183 هنرمند و صنعتگر در حوزه ساخت ساز تنبور مشغول هستند.

همچنین در این شهر کارگاهی با قدمت 700 سال کماکان به ساخت تنبور مشغول است.

تنبور یکی از قدیمی ترین سازهای ایران است که جنبه عرفانی و مقامی دارد.

این ساز از 13 تا 14 پرده تشکیل شده است و کاسه و صفحه آن از چوب توت و دسته اش از چوب گردو ساخته می شود.

تنبور، از سازهای زهیِ زخمه ای دسته بلند است که در میان سازهای سنتی از لحاظ قدمت، گستردگی و گوناگونی در شکل و اندازه ، بسیار قابل توجه است.

قدیم ترین یافته ها سه مجسمه سفالین به دست آمده در شوش متعلق به 1500 سال قبل از میلاد است که در دست یکی از آن ها سازی شبیه تنبور دیده می شود.

همچنین تصویری نقش شده بر تخته سنگ یافته شده در جنوب غربی ایران، متعلق به حدود 3200 سال قبل ، نوازندگانی تنبور به دست را نشان می دهد.

صرف نظر از این یافته ها، از کاربرد واژه تنبور در متون فارسی میانه و پهلوی مانند منظومه درخت آسوریک، رساله بندهشن و کارنامه اردشیر بابکان معلوم می شود که نواختن این ساز دست کم در اواخر دوره اشکانیان و سرتاسر دوران ساسانیان در ایران رواج داشته است.

تنبور از طریق حیره، به جزیره العرب راه یافت و در قرن های نخستین اسلامی از آن جا به کشورهای اروپایی رفت.

این ساز که در حیره به "طُنبوره" شهرت یافت، دریونان " تامپوراس" نام گرفت و از آن جا به آلبانی رفت و "تامپورا" خوانده شد.

در روسیه به "دومرا"، در سیبری و مغولستان "دومبره" یا "دمبوره"، در روم شرقی "باندورا" یا "پاندورا" نام گرفت و سایر اقوام اروپایی، صورت هایی دیگر کلمه پاندورا را بر آن نهادند.

نام این ساز در چین، "تنپولا" است که تفاوت چندانی با نام آن در سایر مناطق جهان ندارد.

در دوره اسلامی و از همان اوایل خلافت عباسی، تنبور جایگاهی ویژه یافت.

این ساز با این که بر پایه گزارش های "ابوالفرج اصفهانی" قابلیت همراهی با آواز را داشته ، بیشتر در تکنوازی از آن استفاده می شده است.

یکی از منابع اصلی تنبور شناسی در سده های سوم و چهارم هجری ، کتاب "الموسیقی الکبیر" تالیف ابونصر فارابی است.

او در این کتاب فصلی بلند را به معرفی تنبور و نحوه دستان بندی و بیان فاصله های آن اختصاص داده است.

او دو نوع تنبور را که در ساختمان و اندازه و نظام پرده بندی با یکدیگر تفاوت و در روزگار او رواج داشته اند، معرفی کرده است.

دو سه قرن بعد، "عبدالقادر مراغه ای" آثاری پدید آورد که حاوی اطلاعات تازه و منحصر به فرد درباره تنبور است.

به گفته او تنبور شروانیان، که اهل تبریز آن را می نوازند، کاسه ای عمیق به شکل نیم گلابی با دو تار دارد و بر روی آن دو وتر با فاصله طنینی (دوم بزرگ) بسته می شده است.

امروزه ساز تنبور در سرتاسر ایران رواج دارد اما کانون اصلی این ساز همچنان کرمانشاه، کردستان و نواحی شمالی لرستان است.

تنبور سازی است که دسته ای بلند و کاسه ای گلابی شکل دارد.

کاسه آن به دو صورت یک تکه (کاسه ای) که از قدیم مرسوم بوده و چند تکه ای (ترکه ای یا چمنی) است که به تقلید از کاسه سه تار در دهه های اخیر ساخته می شود.

طول این ساز بین 70 تا 80 سانتیمتر و دارای سه سیم است.

تنبور را با چهار انگشت دست راست و بدون استفاده از مضراب مصنوعی می نوازند و تکنیک های دست چپ آن شبیه دیگر سازهای زهی دسته دار مانند تار و سه تار است.

موسیقی تنبور دارای حالات و جنبه های متفاوتی است و برای هر جنبه و حالت مقام خاصی وجود دارد.

بر این اساس، می توان آنها را به این صورت دسته بندی کرد: مقام هایی که جنبه دعا و مناجات و عبادت دارند، مقام های حماسی، اسطوره ای، عاشقانه، عرفانی، مقام هایی که در مراسم عزاداری نواخته می شوند، و مقام هایی که جنبه سرور و خوشامدگویی و شادمانی دارند.

از سازندگان معروف تنبور، ابتدا از نریمان (سازنده آسوری تبار) و سپس از اسداللّه گهواره (سازنده کرمانشاهی الاصل) باید نام برد.

سازندگان دیگری نیز به سبب رواج و رونق تنبور در سال های اخیر، هر کدام تنبورهایی با صدای خاص خود را ساخته اند ولی هیچ کدام از سنّت قدیمی تنبورنوازی خارج نشده اند.

موسیقی تنبور یکی از کهن ترین انواع موسیقی ایرانی است که از لحاظ گردش ملودیک و فواصل و نغمات و اوزان به کار رفته ، بسیار غنی و دارای کیفیت منحصر به فرد و مقام های زیبا است.

دالاهو کجاست؟ اما شهر دالاهو که به عنوان پایتخت ساخت تنبور و نواختن آن نام گذاری شده است، شهری زیبا در غرب ایران و یکی از شهرستان های استان کرمانشاه است.

دالاهو در واقع نام کوهی است که در آن عقاب و آهوان بسیاری زندگی می کردند.

جالب است بدانید عقاب در گویش کردی "دال" خوانده می شود و از تلفیق واژه های دال و آهو، نام این کوه به دست آمده است.

شهرستان دالاهو با جنگل ها و سراب های فراوان، آب و هوایی بهاری، رودهای پرآب و کوه های مرتفع یکی از مناطق بکر و زیبای غرب ایران به شمار می رود که جاذبه های طبیعی و زیبایی خدادادی، پیشینه تاریخی باشکوه، صفای باطن و ظاهر و مهمان نوازی مردمان خون گرم آن سبب شده این منطقه به عنوان یکی از قطب های مهم گردشگری استان کرمانشاه، همه ساله پذیرای گردشگران بسیاری باشد.

براساس مطالعات و پژوهش های باستان شناسی، سابقه سکونت در شهرستان دالاهو به عصر پارینه سنگی میانی و حدود 30 هزار سال پیش می رسد.

زمانی که نخستین ساکنان زمین در پناه غارها و جان پناه های سنگی به شکار و گردآوری غذا از دامان طبیعت می پرداخته اند.

پس از آن و از حدود هفت هزار سال پیش در دشت "کرند"، شواهدی از کشاورزی و دامداری اولیه در روستاهای دوران نوسنگی در برخی تپه های تاریخی مشاهده شده که نشانگر نوعی تغییر در شیوه زندگی و افزایش جمعیت است.

قرارگیری بر سر راه جاده ابریشم به عنوان مسیر ارتباطی شرق و غرب جهان باستان و تسلط بر تنگه مهم و حیاتی "پاتاق"، به عنوان دروازه ورود به فلات ایران، سبب توجه همیشگی به این منطقه شده است.

دالاهو با توجه به شرایط جغرافیایی خاصی که دارد، در طول زمان چون سدی در راه نفوذ مهاجمان و نقطه ثباتی در خاطر مدافعان مرزهای این سرزمین بوده است.

مقاومت و جانفشانی این مردم در کنار دیگر ایلات و عشایر منطقه در مقابل هجوم نیروهای بیگانه و حماسه آنان در جنگ جهانی اول و بویژه تقدیم 315 شهید و 480 جانباز، طی دوران دفاع مقدس در تاریخ ماندگار خواهد بود.

روز 31 تیر ماه به بهانه سالگرد بمباران شیمیایی روستای زرده در نزدیکی دالاهو، در تقویم ایران به عنوان روز ملی دالاهو تعیین شده است.

در آثار شاعران بزرگ فارسی زبان از جمله فردوسی، مولوی، منوچهری دامغانی، نظامی گنجوی، حافظ، بیدل دهلوی و وفا کرمانشاهی به دفعات از ساز تنبور سخن به میان آمده است.

اما معرفی این ساز در روزگار کنونی، گذشته از نوازندگان محلی در استان کرمانشاه، مدیون زحمات موسیقیدانان با تجربه دو سه دهه اخیر از قبیل شهرام ناظری، کیخسرو پور ناظری، علی اکبر مرادی و دیگران است که هم کرد هستند و هم با اجرای کنسرت های متعدد در داخل و خارج از ایران و انتشار آثار متنوع و جذاب، این ساز را به جهانیان معرفی کردند.

و سخن پایانی اینکه ثبت دالاهو به عنوان شهر ملی تنبور، افتخاری بزرگ برای غرب کشور و استان کرمانشاه است و تلاش ها برای ثبت جهانی این شهر و این ساز با عنوان بین المللی "شهر خلاق هنر و موسیقی"، آغاز شده است .

تنبور نوازی و آواز استاد علی اکبر مرادی در مدح امام علی(ع)
کلید واژه ها: تنبور - کرمانشاه - استان کرمانشاه - شهر دالاهو - صنایع دستی - دالاهو - هزار - هنرمند - ساخت - شهر کرمانشاه - اسناد تاریخی - منطقه - صنایع - استان - ایران - مشغول - هنرمندان - حدود - دستی - جهان - برخوردار - شهر خلاق - سوگواری - ثبت ملی - در موزه - شهر ملی - موسیقی - کارگاه - پایتخت - تاریخی

آخرین اخبار سرویس:
تقویم و اوقات شرعی چهاردهم اسفند شیراز + فیلم

سلفی الهام پاوه نژاد در کنار اولین معلم بازیگری اش /عکس

سلفی الهام پاوه نژاد در کنار اولین معلم بازیگری اش /عکس

خیره کننده ترین عکس های نجومی 2020 / عکس

حامد کمیلی ناصرالدین شاه شد و شقایق دهقان مهدعلیا! /عکس

حامد کمیلی ناصرالدین شاه شد و شقایق دهقان مهدعلیا! /عکس

عوامل برای ساخت فیلم کوتاه

محمدرضا گلزار در آغوش پدر زنش + عکس لورفته

انرژی مثبت علیرام نورایی

هم زیستی عروسک ها و انسان ها

کارآگاهی که هر تماشاگری را مرعوب می کند

این روزهای سینمای کودک و نوجوان در شرایط کرونا

اتفاقات و حوادث عجیب تاریخ / عکس

ده نمکی: شمشیرها را برای «دادستان» تیز کردند/ بخشی از سریال بر اساس خاطراتم بود/ پیشنهاد وزارت را قبول نکردم

ده نمکی: بخشی از «دادستان» بر اساس خاطراتم بود/ پیشنهاد وزارت را قبول نکردم

تیپ ورزشی آقای بازیگر /عکس

ویدئویی از سریال نوروزی تلویزیون

آغاز پخش سریال کمدی «چوب خط» از امشب

تیپ ورزشی آقای بازیگر /عکس

ده نمکی در گفت وگو با فارس: شمشیرها را برای دادِستان تیز کردند/ پست وزارت را نپذیرفتم

ویدئویی از سریال نوروزی تلویزیون

آغاز پخش سریال کمدی «چوب خط» از امشب + تیزر

آغاز پخش سریال کمدی «چوب خط» از امشب + تیزر

جدول پخش برنامه های صدا و سیمای چهارمحال و بختیاری در روز پنج شنبه 14 اسفند 99

تکذیب درگذشت محمدعلی اسلامی ندوشن

لحظه انفجار وحشتناک تلفن همراه در خانه / فیلم

پسر «ساسی مانکن» اجازه ندارد آهنگ های پدرش را گوش کند!

تصویری تازه از موسیقی نوی ایران امروز

ما درخت ها را با قلبمان می کاریم

تصویری دیده نشده از علی انصاریان در کنار پدر و مادرش +عکس

آخرین وضعیت اکبر عبدی پس از ابتلا به کرونا

اخبار متناقض از درگذشت محمدعلی اسلامی ندوشن

پسر «ساسی مانکن» اجازه ندارد آهنگ های پدرش را گوش کند!

اخبار متناقض از درگذشت محمدعلی اسلامی ندوشن

بالاخره اکبر عبدی کرونا گرفته است یا نه؟!

محمدعلی اسلامی ندوشن درگذشت

همکاری عجیب ساسی مانکن و الکسیس تگزاس ! + عکس

‏محمدعلی اسلامی ندوشن در گذشت

بالاخره اکبر عبدی کرونا گرفته است یا نه؟!

2 طراح لباس از مشهد منتخب کشوری شدند

درگذشت محمدعلی اسلامی ندوشن | استاد فرزانه زبان و ادب پارسی دیده بر جهان فروبست

تجاوز به نیلوفر در برج جردن تهران!

رازهای زندگی ساسی مانکن لو رفت + عکس

آخرین اخبار سینما در روزی که گذشت

بار اصلی توسعه مترو به دوش مردم بوده است

آیا ویدیو ساسی مانکن عامل نگرانی فرهنگی-اجتماعی است؟

الکسیس تگزاس کیست؟ /عکس

واکنش مدیر شبکه کودک به ویدئوی جدید ساسی + عکس

ترکیب ساسی مانکن و بازیگر فیلم های مستهجن و نوجوانی که دنیایش یک تبلت است!

ترکیب ساسی مانکن و بازیگر فیلم های مستهجن و نوجوانی که دنیایش یک تبلت است!

دلیل استقبال از ترانه ساسی مانکن و الکسیس تگزاس چیست؟

دلیل استقبال از ترانه ساسی مانکن و الکسیس تگزاس چیست؟

پست جدید بهرام رادان درباره سکوت+عکس

همکاری عجیب ساسی مانکن و الکسیس تگزاس ! + عکس

بار اصلی توسعه به دوش مردم بوده است

ویدئو پروژکتوری که در یک ثانیه فوکوس می کند

تیپ خاص و جنجالی خانم بازیگر +عکس

بهرنگ علوی کیست؟ + بیوگرافی و عکس و لیست فیلم های این بازیگر

طرح تخفیف ویژه کتاب «از کعبه تا حراء»

آیا تصویر قلیان کشیدن علی دایی صحت دارد؟+ببینید

فیلم/ مداحی متفاوت درباره نهج البلاغه

نگرانی تهیه کننده کودکِ تلویزیون از فضای مجازی

رقص بانگرای یک مرد کانادایی هندی پس از دریافت واکسن کرونا + فیلم

بازیگر نقش عادل فردوسی پور در سریال گاندو2 / هیچ دیالوگی در این سریال ندارم

اکبر عبدی به کرونا مبتلا شد

آخرین خبر ها از «بچه مهندس 4»

آخرین وضعیت سلامتی اکبر عبدی پس از ابتلا به کرونا

طراحان مشهدی برگزیده جشنواره بین المللی مد و لباس فجر شدند

چالش جدید ساسی مانکن و رواج بی اخلاقی اجتماعی

فینال «عصر جدید» کِی پخش می شود؟

ساخت سریال طنز «قبله عالم» با بازی حامد کمیلی و هادی کاظمی

تاکید بر آمادگی رسانه های ایلام برای همکاری با بازرسی استان در مبارزه با فساد

ببینید | فوران وحشتناک آتشفشان در اندونزی

مهمان امشب دورهمی مشخص شد

فیلم/ افشاگری بهنام ابوالقاسم پور درباره بهتر شدن حال علی انصاریان در بیمارستان

ساسی در کمین خانواده !

«دادستان» شعار نمی دهد+صوت

انتقاد معاون مطبوعاتی از کثرت رسانه/ اولویت خانه های مطبوعات تقویت مهارت و مخاطب باشد

تاکید بر آمادگی رسانه های ایلام برای همکاری با بازرسی استان در مبارزه با فساد

پایان 12 میلیون دلاری برای فیلم «تام هنکس»

فیلم/گل چهارم العربی با پاس گل محمدی

(فیلم) یک میز کار حرفه ای فوق العاده

حال «اکبر عبدی» خوب است/ بازگشت به سریال «روزهای آبی»

حضور علی کریمی بر سر مزار میناوند /فیلم

ساماندهی دستفروشان منطقه 3 قزوین تا یک هفته دیگر+ فیلم

تعمیر خط لوله گاز بخش الموت به زمان دیگری موکول شد+ فیلم

مستند حیات خانه ما قسمت 61

بسته هنر انقلاب

ویدئو/ اهنگ تتلو در سریال ملکه گدایان؛»بزنم تو سرت نفت دربیاد»!

سوء استفاده از مجوز اکتشاف معدن برای دست درازی به میراث فرهنگی+ فیلم

معرفی آثار برگزیده نمایشگاه عکس «شهر ایمن- ساختمان ایمن» گیلان

درخشش مستند میانکاله از مازندران در بین مراکز استان ها

همدردی سینما های حوزه هنری سراسر کشور با زلزله زدگان سی سخت

حضور بازیگران جدید در «بچه مهندس 4»/ ادامه تصویربرداری در حرم امام رضا(ع)

اکبر عبدی کرونا گرفت

عکسی که رضا کیانیان از ستاره پسیانی گرفت

فیلم| حضور علی کریمی بر سر مزار مهرداد میناوند

ببینید: ساسی در کمین خانواده !

(فیلم) ربات هایی که شعبده بازی می کنند!

35 درصد بیمه شدگان صندوق هنر خراسان شمالی هنرمندان موسیقی هستند

حکایت تنبور و دالاهو، شهر خلاق هنر و موسیقی

حکایت تنبور و دالاهو، شهر خلاق هنر و موسیقی