مطالب مرتبط:
استخراج منابعِ طبیعی از فضا و آینده توسعه یافتگی
استقرار 60 ماهواره استارلینک جدید در فضا و توسعه برنامه آزمایشی اسپیس اکس
حمایت سرمایه گذاران پرورش میگو از توسعه گردشگری غرب جزیره قشم
نماینده مردم اراک، خنداب و کمیجان در مجلس: توسعه زیرساخت های درمانی در اولویت برنامه های استان مرکزی باشد
هدف از سفر به خراسان شمالی کمک به حرکت پرشتاب توسعه استان است
-103 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 7 آذر 1399 ساعت 00:252020-11-26بين الملل

استخراج منابعِ طبیعی از فضا و توسعه یافتگی


استخراج منابعِ طبیعی از فضا و توسعه یافتگی محمود سریع القلم: هفت کشور اظهار علاقه کرده و اقداماتی درجهتِ طراحی، فن آوری، مالی، سرمایه گذاری و حقوقی برای استخراجِ منابعِ طبیعی از فضای ماورای جو (Outer Space) را آغاز کرده اند: - محمود سریع القلم: هفت کشور اظهار علاقه کرده و اقداماتی درجهتِ طراحی، فن آوری، مالی، سرمایه گذاری و حقوقی برای استخراجِ منابعِ طبیعی از فضای ماورای جو (Outer Space) را آغاز کرده اند: چین، آمریکا، روسیه، ژاپن، هند، کانادا و امارات.

علاوه بر سازمان های فضایی این کشورها، چهار شرکت خصوصی نیز با به­ کارگیری صدها متخصصِ علوم، کامپیوتر، هوش مصنوعی، مهندسی رُبات­ها و IT، در فعالیت های نظری و عملی گسترده­ای جهت استخراج منابع طبیعی در فضای ماورای جّو مشغول هستند.

(Moon Express، Shackleton Energy، Industries Deep Space، Planetary Resources).

برای برنامه فضایی کشورها حدود 330 میلیارد دلار در سال هزینه می شود.

هم اکنون، فناوری های فضایی قابل توجهی در سنجش از راهِ دور، هوش مصنوعی، سیستم های حمل و نقل فضایی، ربات ها و سیستم های مخابراتی وجود دارد هرچند برای عملیاتی کردن حفاری فضایی، مسیر تکاملی نسبتاً طولانی درفناوری باید طی شود.

حفاری فضایی و یا بهره برداری از منابع طبیعی فضای ماورا جّو نه­ تنها محرکه ای برای ارتقاء سطح دانش و فناوری است بلکه موقعیت و پرستیژ یک کشور را در کلوب خاصی از کشورها قرار می دهد.

موضوعِ حفاری فضایی و پردازشِ مراحلِ مختلفِ آن به قدری فکر و برنامه ریزی نیاز دارد که با ماهیتِ امور کره زمین متفاوت است.

کشفِ مجهولات در فضا، خود به خود سطحِ فکر و توانِ حل المسائلی دانشمندان و سیاست مداران یک کشور را به درجه ای ارتقاء می دهد که شکافِ قابل توجهی با سیاست مدارانِ دیگر کشورها ایجاد می کند.

مثال: چگونه وقتی ربات­ها در یک سیارک (Asteroids) و یا یک دنباله دار(Comets) فرود می آیند می توانند از سنگ پوش های موجود آنجا (Regolith) به عنوان اکسیژن و یا آب برای تداومِ فعالیت و حتی زندگی احتمالی انسانها استفاده کنند.

یک شرکتِ خصوصی (Shackleton energy)، طرحی برای بردن آب از قطبِ کره ماه به سیارک ها دارد تا فعالیتِ حفاری به تدریج انجام پذیرد.

هنگامی که سطحِ فعالیت حفاری افزایش یابد، سیستم های حمل و نقل از زمین به سیارک ها و میانِ سیارک ها و مسایل مالی، حقوقی، ایمنی و فناوری ناشی از این فعالیت ها بسیار گسترده و هزینه­ بر خواهند بود.

در عین حال، گسترده کردن این فعالیت­ها و استفاده زمینی از آن­ها، زمینه اقتصادی بودن آنها را نیز فرآهم می کند.

در حال حاضر، این چالش­های علمی وجود دارند: 1-کشفِ منابع طبیعی موجود و محتوای شیمیایی آن ها در اجرام آسمانی (Celestial bodies) از طریق سیستم های سنجش از راهِ دور (Remote sensing) 2- تولیدِ ظرفیت­های رباتیک و سیستم مخابراتی در فاصله های دور از کره زمین؛ 3- کشفِ انرژی­های قابلِ اتکا برای تداومِ کارِ حفاری در فضا؛ 4- طراحی سیستم های پردازش منابعِ طبیعی از کشف تا استخراج تا حمل؛ 5- طراحی سیستم های ایمنی و زیست محیطی مرتبط؛ 6- ایجادِ توانایی در سیستم های حمل و نقل ارزان (هم اکنون پرتابِ ماهواره بین 50 تا 400 میلیون دلار هزینه دارد).

در حال حاضر 13500 شیئ نزدیکِ کره زمین یا NEO (Near-Earth Objects) که شاملِ سیارک ها و دنباله دارها می شوند کشف و شناسایی شده اند.

اکثر این سیارک­ها حدود یک کیلومتر قطر دارند.

به موازات این، سیارک­هایی هم وجود دارند که به آن­ها سیارک­های بالقوه خطرناک (Potentially Hazardous Asteroids) (PHA) می گویند که حدود 35-30 متر قطر دارند و نزدیک به 100 هزار کیلومتر در ساعت حرکت می کنند.

در سنگ پوش های کره ماه، منابعی مانند آهن، آلومونیوم، منیزیم، کلسیم و سیلیکُن شناسایی شده است.

سیارک ها، شهاب واره ها (Meteoroids) و آذرگوی ها (Bolides) در اندازه ها و اشکال مختلف وجود دارند و بسیاری حاوی آهن، پلوتونیم، نیکل و فلزات با ارزش دیگر هستند.

تحقیقات نشان می دهد که در چند سانتی متری سطحِ کره ماه، عناصرارزشمندی مانند هلیم-3 که به طور بالقوه در راکتورهای گداخت (Fusion) قابل استفاده است، وجود دارند.

در تاریخ 9 ماه مه 2003 ساعت 4:29 صبح، سفینه Hayabusa ژاپن (به معنای شاهین) عازم سیارک Itokaw شد.

این سفینه فضایی 510 کیلویی، عموم ویژگی های سیارک را در مدارِ 55 متری آن مطالعه کرد و با فرودی 30 دقیقه ای از خاکِ آن نمونه برداری کرد.

این سفینه بعد از 7 سال و یک ماه و 4 روز، در ساعت 11:21 شب 13 ماه ژوئن 2010 در جنوبِ استرالیا به زمین بازگشت.

از صدها مطالعه در مورد نمونه برداری های این سفینه، یک نمونهٔ گَرد نشان داد که 8 میلیون سال قدمت دارد.

توانمندی های سه کشور چین، روسیه و آمریکا در جامعه جهانی در حوزه فضا شاخص هستند و ظرفیت های آمریکا در میان این سه کشور نیز که به طور مستقیم 360 هزار نفر و غیر مستقیم دو میلیون نفر را در استخدام دارد منحصر به فرد است.

آمریکا با تصویب قانون فعالیت های بخش خصوصی 2015 (Commercial Space Launch Competitiveness)، سرمایه گذاری و استفاده ازفناوری بخش خصوصی برای افزایش برتری آمریکا بر دو رقیب جدی روسیه و چین را تسهیل کرده است.

هرچند معاهده فضای ماورای جّو (The Outer Space Treaty) و توافق ماه (The Moon Agreement) ابعاد مبهمی دارند و نحوه بهره برداری و استفاده از منابع طبیعی فضای ماورای جّو را مستقل از سطح توسعه اقتصادی و علمی کشورها برای همه بشریت تلقی می کنند، واقعیت سیاست بین الملل این است که مانند بسیاری از توافقات و تعهدات بین المللی، آنهایی که منابع مالی، فن آوری و رسانه ای بیشتری دارند، درست یا غلط، حقِ فراتری از دیگران دارند.

توافق ماه را آمریکا، روسیه و چین امضا نکرده اند و به طورغیرمستقیم، استفاده از فضا را محصور به آنهایی می دانند که منابع مالی و تکنولژیک دارند.

اما چرا استفاده از منابع طبیعی و فضای ماورای جّو؟ 107 سال پیش، جمعیت جهان 1.

7 میلیارد نفر بود.

طی کمی بیش از یک قرن، جمعیت جهان به 7.

7 میلیارد نفر رسیده است.

پیش بینی سازمان ملل برای سال 2100، جمعیتی معادل 11 میلیارد نفر است.

از سال 1980 تا کنون یعنی طی چهار دهه، نیمی از تمامِ منابع نفتِ جهان استفاده شده است.

فشارِ زیست محیطی، استهلاک خاک، فرسایشِ منابع طبیعی، بیابان زایی و تخریبِ جنگل ها در اثر تولید کالا و مواد غذایی از 1950 به بعد چندین برابر شده است.

از 1990 تا کنون تعداد و سطح سونامی، زلزله، سیل، طوفان و آتش سوزی ها 2.

5 برابر شده و غلظت اسیدی شدن اقیانوس ها، تعدد بیماری های عفونی، آب شدن یخ قطب شمال و تخریب صخره های مرجانی (Coral Reefs)دریاها به شدت افزایش یافته است.

تقاضا برای آبیاری چهار برابر شده و یک میلیارد نفر به آب آشامیدنی دسترسی ندارند.

در سال، 2.

5 میلیون نفر در اثر بیماری های ناشی از آبِ آلوده می میرند.

در سال 2080، 3.

2 میلیارد نفر با مشکل جدی آب رو­به ­رو خواهند بود.

در حال حاضر، 43 کشور با بحرانِ آب رو­به ­رو هستند.

پیش بینی می شود در سال 2050، بخش هایی از هند، بنگلادش، چین و فلوریدای آمریکا به زیر آب بروند.

با وجود این وضع بحرانی زیست محیطی جهان، سه کشور به میزان بیشتری از منابع طبیعی، فلزات، منابع سوخت فسیلی و سرزمینِ قابل کشت نسبت به تمامی کشور های دیگر برخوردارند: روسیه، آمریکا و استرالیا.

از این سه کشور، روسیه بهترین موقعیت را داراست زیرا که منطقه قطب شمال که روسیه بر آن تسلط سرزمینی، نظامی و امنیتی دارد، دست نخورده ترین منطقه جهان است.

در حال حاضر، 25 درصد از نفت موجود جهان در قطب شمال است.

با توجه به جمعیت کم این سه کشور نسبت به هند و چین (روی هم رفته یک سوم جمعیت جهان)، ظرفیت بهتری از نظر مصرف و دسترسی به منابع طبیعی برای بقاء و تداوم خود دارند.

چین با اتکاء به آفریقا و خاورمیانه، منابع اولیه مورد نیاز خود را تهیه می کند.

نکته کانونی برای تمام کشورهای قدرتمند جهان چه آنهایی که منابع طبیعی قابل توجهی دارند، چه آن­هایی که در کره زمین این منابع را تامین می کنند و چه سرمایه ­گذاری­هایی که برای تهیه این منابع در ربع قرن آینده در فضای ماورای جّو در جریان است: مجهز بودن به فناوری از یک طرف و کسب مازاد (Surplus) از طرف دیگر است.

ریشه نهایی تمامی رقابت­ها در جهان امروز برای سیستمی است که هم مازاد تولید کند و هم به نوآوری­های فناوری برسد.

کانونِ استراتژی آمریکا در دوره هر رییس جمهوری این خواهد بود که از انباشته شدن ثروت مالی چین جلوگیری کند و یا حداقل نرخِ رشد ثروت چین را بکاهد.

نسبت به روسیه نیز آمریکا در پی آن است که مانع ورود محتمل آن کشور به اقتصاد بین­الملل شود تا به ثروت مالی نرسد و در عین حال با محدودیت های قانونی و سیاست­گذاری از ورود روسیه به عرصه های جدید فناوری و تعامل در پروژه های مشترک با غربی ها (Joint Venture) ممانعت به عمل آورد.

از آن­سو، روسیه و چین اهتمام خواهند کرد تا به ثباتِ سیاست گذاری درآمریکا لطمه بزنند.

رای حدود 80 میلیونی جو بایدن و 74 میلیونی دونالد ترامپ به لحاظ تئوریک شاید به معنای فراز و نشیب سیاست گذاری و مدیریت باشد، وضعیتی که انگلستان، آلمان، ژاپن، استرالیا و کره جنوبی را به شدت نگران کرده است.

اصرار آلمان بر همکاری با روسیه و تکمیل لوله گاز از روسیه به این کشور، برای تنوع سازی سیاستِ اقتصادی و سیاست خارجی (Diversification) برلین است.

توافق ژاپن، استرالیا، زلاند نو و کره جنوبی برای عضویت در بلوکِ تجاری و کاهش تعرفه RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership) که با مدیریت چین و پس از 9 سال مذاکره در هفته گذشته به امضا رسید، معنای بسیار تعیین کننده ای در تغییر بلوک­های اقتصادی و سیاسی در سطح جهانی را دارد.

این چهار کشور آسیا – پاسیفیک با امضای خود غیر مستقیم اعلام کرده اند که ناسیونالیسم افراطی، پوپولیسم و حمایتِ مطلق از تولید کننده داخلی (Protectionism) مسیر موفقی برای کسب مازاد مالی و برتری فناوری نیست.

در قالب این نوسانات و لرزه های بنیادی (Seismic) در روابط بین الملل، دسترسی به موادِ اولیه و منابع کلیدی به نوبه خود در کانونِ کسب مازاد و برتری فناوری قرار دارد.

دولت ها برای کسب مشروعیت و یا حداقل مقبولیت، نیازمند تحققِ نیازهای اولیه مردم خود هستند.

بنابراین، از خود دائما دو سوال می کنند: 1) چگونه به منابع جدید درآمد برسیم؟ و 2) چگونه به فناوری برتر دسترسی پیدا کنیم؟ هردو محتاج بهره برداری حداکثری فرصت ها در سطح جهان هستند.

کشورهای ورشکسته ای مانند بولیوی، کوبا، بلاروس و کره شمالی دیگر جایگاهی ندارند.

آمریکا دیگر به نفت خاورمیانه نیازی ندارد بلکه ازدرآمد نفت کشورهای این منطقه می تواند برای سرمایه گذاری در IT و هوش مصنوعی و در نهایت فروش اسلحه استفاده کند.

چین با اتکاء به آفریقا و مسلط شدن بر بازارهای مصرفی جهان به برتری مالی و فناوری خواهد رسید.

روسیه خیلی این دو سوال را از خود نمی پرسد ولی با منابع نفت و گازی که دارد و با پتانسیل قدرت نظامی در حریم جغرافیایی خود سیاست ورزی خواهد کرد.

به نظر می رسد قدرتِ اروپا هم در نهایت به قدرت آلمان تقلیل پیدا خواهد کرد و هند، برزیل، کره جنوبی و ژاپن در رکنِ دوم جهانی اما در چارچوبِ نظمِ موجودِ قرار خواهند گرفت.

یک بار دیگر دوره اول امپریالیستی نظام سرمایه داری (1800- 1950) برای دستیابی به منابع طبیعی در حال تکرار است.

اما این بار بازیگران غیرغربی نیز حضور دارند و رقابت برای برتری در نیمه دوم قرن 21 فقط در کره زمین نخواهد بود.

* منتشر شده در وب سایت نویسنده .

5 آذر 1399
کلید واژه ها: استخراج - طبیعی - منابع - سرمایه گذاری - توسعه یافتگی - کشور - سرمایه - کشورها - برنامه فضایی - منابع طبیعی - توسعه - حقوقی - فضایی - علاقه - شرکت خصوصی - میلیارد - برنامه - مهندسی - کانادا - فعالیت - سازمان - خصوصی - مشغول - حدود - شرکت - نظری - دلار - نهار

آخرین اخبار سرویس:
تمجید نویسنده انگلیسی از مغز متفکر حملات هوایی ارتش ایران

ادعای شهردار اوزاکا؛ المپیک توکیو باید تا 2024 به تعویق بیفتد

انتظار تعامل منصفانه دولت بایدن با غرب آسیا غیر عقلانی است

برنامه سازمان جهانی بهداشت برای ارسال واکسن کرونا به آفریقا

ادعای بحرین علیه قطر؛ دو هفته پس از امضای توافق العلا

شمار اسرای فلسطینی مبتلا به کرونا به 290 نفر افزایش یافت

سفر نتانیاهو به امارات و بحرین در ماه آینده میلادی

قرنطینه دوباره لندن با وجود واکسیناسیون سراسری

محمود عباس گزینه جنبش فتح برای انتخابات ریاست تشکیلات خودگردان

نخست وزیر عراق فرماندهان ارشد امنیتی را برکنار کرد

واکنش دختر صدام به حملات انتحاری بغداد

انتظارات ترکیه از اتحادیه اروپا

هفدهمین نشست وزرای خارجه کشورهای همکاری های آسیایی برگزار شد

ماجرای کیف هسته ای امریکا

المپیک توکیو لغو می شود

با خروج ترامپ از کاخ سفید، همه چیز براساس علم و شواهد خواهد بود

بیش از 98 میلیون مبتلا به کرونا، تاکنون

یک پنجم متهمان حمله به کنگره آمریکا سابقه نظامی دارند

آمار جهانی مبتلایان ویروس کرونا

پاسخ پدافند موشکی سوریه به تجاوز هوایی رژیم صهیونیستی

سازمان همکاری اسلامی تصمیم مقامات صهیونیستی را محکوم کرد

ائتلاف قانون عراق: عوامل انفجارهای بغداد شهروندان عربستان هستند

پاریس: ایران باید فورا پایبندی کامل به برجام را از سرگیرد

شباهت بخش «آی سی یو» بیمارستانها به مناطق جنگی

مقتدی صدر: اجازه بازگشت تروریسم را نمی دهیم

وزیر خزانه داری دولت بایدن شرط رفع تحریم های ایران را اعلام کرد

شرط دولت بایدن برای لغو تحریم های ایران

اتصال خط ترانزیتی ایران به عراق و سوریه

بررسی جنجال های اخیر ملانیا ترامپ/ چرا بانوی اول آمریکا از چشم آمریکایی ها افتاد؟

هیات نظارت فیسبوک درباره حساب ترامپ تصمیم می گیرد

عضو جمهوریخواه کنگره آمریکا طرح استیضاح بایدن را ارائه داد

حزب الله عراق: بن سلمان بهای خون بی گناهان را می پردازد/ عربستان، اسراییل و آمریکا مسئولند

«استراحت در پارکینگ»، روش قدردانی از نیروهای امنیتی مراسم تحلیف بایدن

جدیدترین آمار جهانی همه گیری کرونا

المپیک لغو می شود

جایزه 75000 دلاری اف.بی.آی برای شناسایی بمب گذار کنگره

آلوده ترین شهرهای اروپا در ایتالیا

تظاهرات میلیونی پاکستانی ها در مخالفت با عادی سازی روابط با رژیم صهیونیستی+ تصاویر

آمریکا درباره لزوم تمدید 5 ساله پیمان استارت-3 با روسیه موافق است

بیانیه آمریکا در واکنش به انفجارهای هولناک بغداد

اسپیس ایکس امروز ده ها ماهواره پرتاب می کند

جایزه 75 هزار دلاری پلیس آمریکا برای پیدا کردن مظنونان بمب گذاری کنگره

یلن: با پایبندی ایران به برجام تحریم ها رفع می شوند

اوپک به نظاره رویکرد بایدن در قبال تحریم های ایران نشست

خط ترانزیتی ایران به عراق و سوریه وصل می شود

بدرفتاری با گارد ملی آمریکا و استقرار آنها در پارکینگ اطراف کنگره

تقویت اقتصاد کشورهای محور مقاومت با خط ترانزیتی ایران-عراق-سوریه

الکاظمی: پاسخ ما کوبنده خواهد بود

«میشل عون» چه زمانی حریری را به کاخ ریاست جمهوری لبنان فرا می خواند؟

قدرت سیاسی شرکت های فناوری تهدیدی جدید برای دموکراسی است

حمله مرگبار به موش توسط مار سمی

داعش مسئولیت انفجارهای بغداد را برعهده گرفت

حمله جنگنده اسراییلی به مواضعی در استان حماه سوریه

خوش بینی وزیر خارجه عربستان به دولت بایدن/ سفارتمان در دوحه ظرف چند روز بازگشایی می شود

بررسی استایل لیدی گاگا در مراسم تحلیف

در یک مطالعه مروری بررسی شد/ مقایسه موفقیت ایران، کره، آلمان و چین در کنترل همه گیری کووید-19

خوش بینی وزیر خارجه عربستان به دولت بایدن

بایدن فرمان های 10 گانه برای مبارزه با کرونا را امضا کرد

تشدید تدابیر امنیتی در کربلا/ ابراز امیدواری وزیر خارجه عربستان نسبت به برقراری روابط حسنه با واشنگتن/ ابقای مدیر فعلی اف بی آی در سمت خود

استراتژی خصمانه آمریکا علیه سوریه/ نقش «بایدن» در احیای تروریست های شکست خورده

تصمیم بایدن برای تمدید معاهده استارت نو

وزیر خزانه داری بایدن: تنها در صورت پایبندی ایران به برجام، تحریم ها لغو می شوند

کشتن سگ نگون بخت توسط پلنگ گرسنه + فیلم

بررسی جنجال های اخیر ملانیا ترامپ/ چرا بانوی اول آمریکا از چشم آمریکایی ها افتاد؟

خط ترانزیتی ایران به عراق و سوریه وصل می شود

دستیار قالیباف: فقط یک نام از «برجام» ماند

داعش مسئولیت انفجارهای عراق را بر عهده گرفت

نشریات ترکیه| کسی حق ندارد قضات را تهدید کند/ باغچلی مسبب حمله به سیاستمداران

هیات نظارت فیس بوک درباره حساب ترامپ تصمیم می گیرد

پاپ حملات بغداد را وحشیانه خواند

شرط دولت بایدن برای لغو تحریم های ایران

درخواست آزادی شیخ زکزاکی و همسرش پس از  ابتلا به کرونا

آماده باش در کربلا برای تأمین امنیت زائران

سودان به دنبال لغو قانون تحریم اسراییل

درخواست اروپا از روسیه برای آزادی ناوالنی

شرط وزارت خزانه داری آمریکا برای لغو تحریم ها علیه ایران

داعش مسئولیت حملات مرگبار در بغداد را به عهده گرفت

راه اندازی پایگاه دائمی امداد و نجات در ریگان

دبیرکل سازمان ملل انفجار بغداد را محکوم کرد

خوش بینی وزیر خارجه عربستان به دولت بابدن/ سفارتمان در دوحه ظرف چند روز بازگشایی می شود

جهاد اسلامی: اظهارات آنتونی بلینکن، سیلی به به صورت آن هایی است که روی دولت های آمریکا شرط می بندند

گفت وگوی تلفنی وزرای امور خارجه قزاقستان و چین

داعش مسئولیت انفجارهای بغداد را برعهده گرفت

پارلمان اروپا لایحه توقف نورد استریم2 را در دستور کار قرار داد

سودان به دنبال لغو قانون تحریم رژیم اسراییل

هشدار اطلاعاتی نسبت به طرح خطرناک تروریستی امروز داعش در سراسر عراق + سند

درخواست جمهوری خواهان سنا برای به تاخیر انداختن استیضاح ترامپ

کلیسا سهرقه در دل برف + عکس

مقابله پدافند هوایی سوریه با اهداف متخاصم در آسمان حماه

پاپ: حملات بغداد اقدامی وحشیانه بود

بایدن برای لغو تحریم های ایران چه شرطی گذاشت؟

اقدام غیربهداشتی زن چینی در آسانسور!

واکنش ناتو به انفجارهای تروریستی در بغداد

پیام تسلیت اردوغان به رییس جمهوری عراق

جو بایدن می تواند آمریکا را از فضای دوران ترامپ خارج کند؟

سفر بنیامین نتانیاهو در ماه آینده به امارات و بحرین

شوک به ورزش جهان؛ بازی های المپیک لغو می شود

سودان به دنبال لغو قانون تحریم رژیم صهیونیستی

داستان تکراری، اما بی پایان اروپای غیر متعهد

پرستارکودک

استخراج منابعِ طبیعی از فضا و توسعه یافتگی

استخراج منابعِ طبیعی از فضا و توسعه یافتگی