موضوعات داغ: - برنامه فوتبال برتر - ملبورن ويكتوري - باشگاه استقلال - بسيج سازندگي - فوتبال برتر - بيجينگ گوان - رييس سازمان بازرسي كل كشور - بيماران كرونايي - فولاد خوزستان - سازمان بازرسي كل كشور - وزارت راه شهرسازي - سلبريتي هاي خارجي - همايش ملي دانش آموزي - ناوگان عمومي - المپيك دونتسك - خدمات دندانپزشكي - روزنامه آرمان - باور نادرست - اميرالمومنين - فطريه - داروهاي درمان اعتياد - سليمي پناه - بانك قوامين

مطالب مرتبط:
برگزاری مرحله کشوری آزمون تفسیر عمومی قرآن در اصفهان
گزارش معاون اقتصادی پرسپولیس جنجالی شد
لرستان|ضرورت استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای معرفی ظهور و مهدویت؛ دشمن از ما جلوتر است
این قسمت ذوب آهن اصفهان؛ ماموریت غیرممکن رحمان
حمیدرضا نیکومرام ادای احترام به شهدای نوجوان اصفهان
-239 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 8 آبان 1399 ساعت 08:452020-10-29فرهنگي

سینما در اصفهانِ قدیم تفریح کارگران بود/ رابطه ی معنادار میان ظهور و افول سینما با قدرت سیاسی و اقتصادی در اصفهان


یکی از نویسندگان کتاب سینما به روایت اصفهان می گوید که بررسی های او و همکارانش نشان می دهد که میان پیدایش، تکوین و افول سینما با قدرت سیاسی و توسعه اقتصادی در اصفهان نسبت معناداری وجود داشته است.

- " یکی از نویسندگان کتاب سینما به روایت اصفهان می گوید که بررسی های او و همکارانش نشان می دهد که میان پیدایش، تکوین و افول سینما با قدرت سیاسی و توسعه اقتصادی در اصفهان نسبت معناداری وجود داشته است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار ایلنا، در باب تاریخ سینما در ایران مجموعه پژوهش های ارزنده ای انجام شده که یادآور اسامی بزرگی همچون جمال امید، عباس بهارلو، مسعود مهرابی و دیگرانی است که سینما را از زمان ورود به ایران تاریخ نگاری کرده اند.

یکی از تازه ترین آثار تاریخ نگارانه در باب سینمای ایران مربوط به روایت تاریخی ورود و تحول سینما در اصفهان است.

در آثار تاریخ نگارانه سینمای ایران، عمدتاً تمرکز بر سینما در تهران است و اگر از سایر شهرهای ایران نام برده می شود بسیار مختصر و گذراست.

با این حال اخیرا کتابی با عنوان سینما به روایت اصفهان؛ یک پژوهش تاریخی تحلیلی (1357_1304) منتشر شده که می کوشد روایتی غیرمرکزگرایانه از تخولات سینمایی ایران با محوریت اصفهان به دست دهد.

نفیسه باقری یکی از نویسندگان کتاب با اشاره ای به اینکه در روایت تایخ سینمای ایران اغلب بز تهران تاکید و از شهرهای مهم دیگر صرف نظر می شود، گفت: اندکی پس از ورود سینموفتوگراف به پایتخت که سوغات سفر مظفرالدین شاه به فرنگ در سال 1279 بود شاهد تأسیس اولین سینماها در تهران و اغلب در خیابان لاله زار هستیم.

در این منابع اطلاعات مبسوطی از نام این سالن ها، سال تأسیس، اسامی پایه گذاران نخستین سالن های سینما و… در این شهر به دست می آید.

این منابع گاه موضوع سینما را به شکل خردتر نیز پیگیری کرده اند.

چنانکه مسعود مهرابی در کتاب ارزشمند صد سال اعلان به گردآوری و بررسی اعلان های سینمایی پرداخته یا عباس بهارلو کتابی منحصر در موضوع سینماسوزان در ایران تألیف کرده است.

کتاب ارزشمند تاریخ اجتماعی سینمای ایران اثر حمید نفیسی نیز کتابی مبتنی بر تحلیل اجتماعی جریان سینما در ایران طی دوره های مختلف است که این تحلیل مشتمل بر داده های کلی در باب سینما در ایران است.

در این میان اطلاعات موجود در رابطه با سینماهای سایر شهرهای ایران بسیار محدود است این در حالی است که می توان ادعا کرد همگام با ورود سینما به پایتخت در شهرهای دیگر ایران نیز از این پدیده مدرن استقبال و امکانات ابتدایی برای نمایش فیلم با فاصله اندکی مهیا شد.

وی در ادامه با پرداختن به نقش اصفهان در این زمینه، افزود: اصفهان به عنوان شهری تاریخی که در دوره های مختلف، مرکز توجهات بوده از این قاعده مستثنی نیست.

سینما در اصفهان داستان های پر فراز و نشیبی پشت سر گذاشته که به رسم معمول، تمامی این روایات شفاهی است و تاکنون به شکل مدون درنیامده بود.

از دیگر سو طبق یک روال همیشگی، ابعاد سیاسی وقایع تاریخی پر رنگ تر ثبت و ضبط می شود و تاریخ اجتماعی یا به صورت دقیق تر هر آنچه مربوط به زیست روزمره مردم است در حاشیه این تاریخ نگاری رسمی و سیاسی قرار می گیرد.

ایده تألیف کتابی در رابطه با سینما در اصفهان در سال 1395 و در پی این فقدان مطرح شد.

پس از آن تیم پژوهشی کار خود را برای تدوین تاریخ سینما در اصفهان شروع کرد.

ظهور سینما به ویژه در سال های ابتدایی ورودش به ایران بسیار نمادین و ویژه بود و تأثیرات قطعی اجتماعی و فرهنگی در شهرها داشت.

وی با تاکید بر اینکه هدف کتاب ارائه ی فهرستی مکانی یا فیلم شناسانه نیست، گفت: رویکرد کتاب سینما به روایت اصفهان ، گردآوری فهرست نامه ای از سینماهای اصفهان نیست و هدف نویسندگان کتاب، ارائه اطلاعات تاریخی از سالن های سینما و تحلیل آن در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در اصفهان دوره پهلوی است.

نخستین نکته قابل ذکر در رابطه با سینما در اصفهان، سالن هایی است که تنها اسامی آن ها به جا مانده و امروز اثری از آن ها باقی نمانده است.

علاوه بر این در مواردی، مکان یا اطلاعات دقیق تری از سینماهای اولیه اصفهان در دست نبود و همچون بسیاری از روایات شفاهی، دستخوش فراموشی یا آمیخته با اطلاعات غلط بود.

بنابر اطلاعات موجود تأسیس نخستین سالن سینما به شکل رسمی در اصفهان در سال 1308 اتفاق افتاد و قاعدتاً یافتن راویان زنده ای که از این دهه خاطراتی داشته باشند امری دست نیافتنی بود.

در نتیجه روش رسیدن به داده های دقیق و درست تاریخی در رابطه با تاریخ سینماهای اصفهان رجوع به منابع مکتوب در بازه زمانی مورد نظر بود؛ اسناد موجود در سازمان اسناد و کتابخانه ملی و روزنامه های محلی وقت دو منبع مهم برای اخذ داده های موثق در رابطه با سینماهای اصفهان بود.

در اصفهان خیابان چهارباغ، به عنوان تنها خیابان پذیرای این پدیده نوظهور، به زودی پاتوق سینمایی شهر شد و غالب سالن های سینما در این خیابان تأسیس شدند.

چهارباغ که در زمان صفویه باغ راهی تقریباً سلطنتی بود در زمان پهلوی به خیابانی برای عموم مردم تبدیل شد که اوقات تفریح و سرگرمی خود را در آن سپری می کردند و در کنار بازار می توانستند مایحتاج خود را نیز از مغازه ها و پاساژهای تازه تأسیسش تأمین کنند.

در دوره پهلوی اول، نسیم جریان مدرن سازی به اصفهان هم رسیده بود و شهر داشت چهره تازه ای به خود می گرفت.

بافت قدیمی اصفهان هنوز به لحاظ کالبدی تحول چندانی نیافته بود و سنت های مردم پذیرای این سوغات فرنگی نبود؛ به همین دلیل خارج از بافت چهارباغ تنها چند مورد محدود سینما ساخته شد که اقبال سینماهای داخل چهارباغ را نداشتند.

از این رو تشابهاتی میان چهارباغ اصفهان و خیابان لاله زار تهران می توان یافت که آن نیز مرکزی فرهنگی برای شهر تهران بود.

در فصل اول کتاب سینما به روایت اصفهان، به شکل مبسوط به رابطه خیابان چهارباغ و سینماهایش پرداخته شده است.

باقری هم چنین در باب سیر تاریخی حاکم بر سینماها افزود: تاریخ سالن های سینما در اصفهان از ابتدا تا سال 1357 به شکل سال شمار و با توضیح جزییات مرتبط با هر سالن آورده شده است.

اگرچه روایت های منقولی مبنی بر نمایش فیلم در قهوه خانه هایی در چهارباغ پیش از تأسیس سینما وجود دارد اما به شکل رسمی در سال های 1308 و 1309 چند سالن سینما تقریباً هم زمان راه اندازی شد که البته باید گفت سینماهایی موقتی و با امکانات بسیار ابتدایی بودند.

روزنامه اخگر در سال 1308 خبر تأسیس اولین سینما را چنین اعلام می کند که: اصفهان سینمای خوب نداشت و سینمای آن را خارجی ها اداره می کردند تا اینکه میرزا محمدجعفر مغزی یک سالن خوب و مجلل برای سینمای اصفهان ساخت .

سینماهای مایاک، سپه، شاهپور و ایران از جمله نخستین سالن های سینما در اصفهان هستند که در میان آن ها سینما ایران عمر با دوام تری داشت و سینما مایاک نیز با تغییر مکان و تأسیس سالن زمستانی تا بعد از انقلاب و نزدیک به دروازه دولت نمایش فیلم داشت.

اطلاعات دسته بندی شده سینماهای اصفهان از ابتدا تا سال 1357 در قالب جدول های مجزا در انتها ضمیمه کتاب شده که شامل داده هایی همچون سال ساخت، اسامی دست اندرکاران، درجه، تعداد صندلی، نوع سالن، موقعیت مکانی و سرنوشت آن هاست.

از آنجایی که بسیاری از سینماهای اولیه تنها نامشان باقی است و کسی از مکان آن ها خبر ندارد با انجام تحقیقات میدانی و پرسش از معدود مطلعان باقی مانده، مکان این سینماها نیز جانمایی شده و درقالب یک نقشه در انتهای کتاب پیوست شده است.

یکی از نویسندگان کتاب سینما به روایت اصفهان ادامه می دهد: عموماً وقتی صحبت از سینماهای قدیم اصفهان می شود بر تعداد آن ها تاکید می شود و به کیفیت سالن ها اشاره ای نمی شود.

این در حالی است که حجم وسیعی از ابلاغیه های مربوط به رسیدگی به سینماها نشان می دهد که وضعیت بسیار نامناسبی داشته اند.

بنابراین آیین نامه های فراوانی برای امور بهداشتی، فنی، ایمنی، معماری و مالی سینماها صادر می شود که اسناد آن موجود است.

با وجود این آیین نامه ها، وضعیت بسیاری از سینماهای اصفهان با استانداردهای تنظیم شده فاصله داشت تا جایی که اغلب تماشاچیان، مردان بودند و سینماها کمتر مکان مناسبی برای حضور خانواده یا زنان به تنهایی بود.

از همین رو یکی از فصول کتاب سینما به روایت اصفهان به بررسی مناسبات اجتماعی سینما در شهر اصفهان اختصاص یافته است.

اصفهان از دوره پهلوی اول با شیبی تند تبدیل به شهری صنعتی شد.

ساخت کارخانه هایی که عموماً مربوط به صنایع نساجی بود بیش از پیش به شهر جلوه ای صنعتی داد و بخش عظیمی از مردم اصفهان به عنوان کارگر در این کارخانه ها مشغول به کار شدند.

سینما که تفریحی ارزان قیمت بود خیلی زود مورد استقبال طبقه کارگر اصفهان قرار گرفت.

در غیاب قشر مذهبی و سنتی اصفهان که از همان ابتدا میانه خوشی با سینما نداشتند، این کارگران بودند که سالن های سینماها را همیشه پر می کردند و فیلم ها را بارها و بارها بر پرده جادویی سینما به تماشا می نشستند.

در کنار بررسی مناسبات اجتماعی سینما در اصفهان، کتاب به رابطه نهاد قدرت و سینما دراصفهان و مناسبات اقتصادی سینما در اصفهان نیز در فصول جداگانه پرداخته است.

باقری در انتها با گریزی مختصر به جریانات سینمایی موثر در اصفهان که دامنه ی اثرشان محدود به شهر نمانده و حتی مرکز را هم تحت تاثیر خود قرار داده بود، گفت: اصفهان به عنوان شهری تاریخی همیشه مورد توجه فیلم سازان بوده است تا جایی که فیلم سازان بزرگی همچون انیس واردا و پازولینی صحنه هایی از فیلم های خود را در اصفهان فیلم برداری کرده اند.

در این فصل چند اثر سینمایی شاخص که اصفهان را دست مایه روایات خود قرار داده اند از جمله مستندهای تحسین شده طلوع جدی (1342) ساخته احمد فاروقی قاجار، مسجد شیخ لطف الله (1351) ساخته منوچهر طیاب، اصفهان (1353) ساخته حسین ترابی مورد تحلیل قرار گرفته اند.

در فصل هفتم به سینما آزاد اصفهان به عنوان یکی از دفاتر سینمای آزاد ایران پرداخته شده است.

زاون قوکاسیان برای اهالی سینما نام شناخته شده ای است.

او به همراه جمعی دیگر از جوانان اصفهانی، متولی سینما آزاد در اصفهان بودند که خلاف جریان رسمی سینما در کشور، پیگیر سینمایی از جنس دیگر بودند.

قوکاسیان سینما آزاد را جریانی خودجوش می داند که با جمع شدن عده ای جوان شیفته سینما دور یکدیگر شکل گرفت و تا سال 1357 علاوه بر تولید تعدادی فیلم، به پخش آثار درخشانی از سینمای ایران و جهان در اصفهان پرداختند.

در نهایت در فصل هشتم به جریانات مخالف سینما در اصفهان پرداخته شده که هم شامل قشر مذهبی می شد که سینما را عمدتاً مکانی نجس و سینما رفتن را فعلی حرام می پنداشتند و هم قشر روشنفکر که تولیدات سینمایی در دوره پهلوی را نماد ابتذال می دانستند.

سالن های سینما همیشه در وقایع تاریخی مهم آسیب پذیر بودند؛ سینماهای اصفهان یک بار در سال 1331و طی بلوایی بزرگ در زمان دولت دکتر محمد مصدق متحمل خسارات فراوانی شدند و در نهایت در تب و تاب جریان های منتهی به انقلاب سال 1357 بسیاری از سینماهای اصفهان سوختند.

چنانکه به گفته منصور نورپور مالک سینما شهر فرنگ که در سال 1354 به عنوان سینما ممتاز چهارستاره ساخته شد، این سینما در 14 مرداد 1357 یک شب تا صبح به شکل کامل در آتش سوخت.

برخی از آن سینماها چند سال پس از انقلاب احیا شدند و با اسامی جدید به فعالیت خود ادامه دادند.

روایت کتاب در سال 1357 به پایان می رسد.


کلید واژه ها: سینما - اصفهان - توسعه اقتصادی - اقتصادی - تاریخ - نویسندگان - یکی از - سیاسی - ایران - روایت - افول - قدرت - میان - سینمای ایران - تاریخ سینما - توسعه - بررسی - نشان - کتاب - ورود - در ایران - کارگران - خبرنگار - تاریخی - مهرابی - گزارش - مسعود - تفریح - اسامی - رابطه

آخرین اخبار سرویس:
ویدئو / قصه تخریب خانه های تاریخی؛ این بار اردکان

تاسیس آکادمی بلوچی و سیستانی منوط به اخذ مجوز است

کرونا در کنسرت ها + عکس

ویدئو / قصه تخریب خانه های تاریخی؛ این بار اردکان

چهارمحال وبختیاری نیازمند نگاه ویژه در تخصیص اعتبارات قرآنی است

وقتی دانیال حکیمی و همسرش ست می کنند+عکس

گرد پیری بر چهره «بیژن بنفشه خواه»/ عکس

«تعطیلی سینما» را تبدیل به «فرصت» کنیم/ لزوم اصلاح مناسبات سینما

«تعطیلی سینما» را تبدیل به «فرصت» کنیم/ لزوم اصلاح مناسبات سینما

گرد پیری بر چهره «بیژن بنفشه خواه»/ عکس

ماسک گل گلی «شیوا ابراهیمی»/ عکس

آرایش و لباس زننده لیندا کیانی+عکس

ماسک گل گلی «شیوا ابراهیمی»/ عکس

پایان کار فیلم «علی مصفا» با 25 میلیون تومان فروش/عدم استقبال از فیلم «یلدا»

«باران کوثری» در آغوش «مهدی هاشمی»/ عکس

«باران کوثری» در آغوش «مهدی هاشمی»/ عکس

جزییات خاک سپاری راستگو و چنگیز جلیلوند مشخص شد

اخلاق، مهمترین شرط برای موفقیت بازیگر است

شیطنت های «مهراوه شریفی نیا» در 8 سالگی/ عکس

شیطنت های «مهراوه شریفی نیا» در 8 سالگی/ عکس

برگزاری جشنواره نقاشی و پوستر با محوریت سردار سلیمانی

«گرگ سالی»؛ روایتی از مشکلات جوان مبارز با شاهنشاه

عکس یادگاری متفاوت «حامد کمیلی» با خانم های بازیگر/ عکس

اولین تصاویر از گریم بازیگران «شهیدان باکری»

عکس یادگاری متفاوت «حامد کمیلی» با خانم های بازیگر/ عکس

جایزه اسپانیایی ها به شهاب حسینی برای فیلم «آن شب»

شجریان شاگرد چه کسانی بود؟

حسن ناهید نوازندهٔ سرشناس نی در بیمارستان بستری شد

نیل پاتریک هریس به «نیکولاس کِیج» پیوست/همکاری در یک کمدی اکشن هیجانی

شارلیز ترون به خاطر بازی در تولی 17 کیلو به وزنش اضافه کرد + تصاویر

حسن ناهید دچار عارضه قلبی شد

بدرود، نسل طلایی

از تمدید مهلت ثبت نام تا ایده پردازی های تازه

بهترین فرصت برای به اشتراک گذاشتن تجربه های هنرمندان

«گوهر خیراندیش» در نقش همسر «چنگیز جلیلوند»/ عکس

ژرژ پطروسی از فقدان چنگیز جلیلوند گفت/ همچنان در اوج بود و خلاق+صوت

«گوهر خیراندیش» در نقش همسر «چنگیز جلیلوند»/ عکس

ظاهر تکراری «سپیده خداوردی» در نقش جدیدش/ عکس

جمشید جم: هنرمندان بسیجی پیشتازند/ موازی کاری هنری به بی هویتی می انجامد

ظاهر تکراری «سپیده خداوردی» در نقش جدیدش/ عکس

تعلیق هنرمند مصری بخاطر عکس انداختن با یک صهیونیست

انتشار فراخوان جشنواره سرود نماز

زندگی امام عسکری(ع) ظرفیت تولید چندین فیلم را دارد

مذاکره برای برگرداندن کارگردان سریال زیرخاکی شروع شد

بازیگر نقش سروش (مهبد بیور) در سریال صفر 21

همیشه محکوم به تولید فیلم قوی هستیم/ نیاز سینما به شوک

چنگیز جلیلوند که بود؟

مذاکره برای برگرداندن کارگردان سریال زیرخاکی شروع شد

تصاویری از حضور چنگیز جلیلوند در سریال ها

تصاویری از حضور چنگیز جلیلوند در سریال ها

ترس بازیگر معروف «ازسرنوشت»/ عکس

سینما چیه؟ چرا نمی دانیم چطور به ایران آمده؟ (فیلم)

کتاب «سبک های زندگی و خرده فرهنگ ها» روانه بازار نشر شد

تلاش برای بازگرداندن کارگردان ناراضیِ «زیرخاکی»

جدیدترین نسخه مجموعه فیلم «زن شگفت انگیز»

چهارمین شب محدودیت های کرونایی در اهواز +فیلم

ترس بازیگر معروف «ازسرنوشت»/ عکس

شب گردی هانیه غلامی با مادر جوانش + عکس

بازگشت استاد حکیمی به عرصه نویسندگی

تقویم و اوقات شرعی چهارم آذر شیراز + فیلم

«زیرخاکی» دیگر سانسور نمی شود

جذاب ترین تصویر میترا حجار در حال دوچرخه سواری+عکس

«سینما آفریقا» تهران به حوزه هنری تحویل داده شد

آخرین خبر ها از سینما در روزی که گذشت

«زیرخاکی» دیگر سانسور نمی شود

برای سلامتی حسن ناهید دعا کنید

شهاب حسینی بهترین بازیگر جشنواره اسپانیایی شد

بهشت یخی دنیا + فیلم

ماشین کروک بیژن بنفشه خواه +عکس

برای سلامتی حسن ناهید دعا کنید

برای سلامتی حسن ناهید دعا کنید

بازیگر نقش مینو (مهدیس توکلی در سریال از سرنوشت کیست+تصاویر

دنیای کتاب قم در کتابفروشی های کشور رتبه نخست را کسب کرد

امین زندگانی و سیما تیرانداز در خانه امن+عکس

(فیلم) ترانه بارون از علی نفری

حامد کمیلی و هنگامه قاضیانی در فیلم سازهای ناکوک+عکس

جایزه اسپانیایی ها به شهاب حسینی برای فیلم «آن شب»

شهاب حسینی بهترین بازیگر جشنواره اسپانیایی

عکس های برگزیده هفته

حامد کمیلی و هنگامه قاضیانی در فیلم سازهای ناکوک+عکس

ژست خاص کامبیز دیرباز در اینستاگرام+عکس

ژست خاص کامبیز دیرباز در اینستاگرام+عکس

بازیگر نقش مینو (مهدیس توکلی در سریال از سرنوشت کیست+تصاویر

عکس جدید هانیه توسلی همراه گلزار در سریال عاشقانه2

کمیک موشن چهل شاهد

امین زندگانی و سیما تیرانداز در خانه امن+عکس

بخش خبری 20:30 مورخ سوم آذر 99 + فیلم

شهاب حسینی بهترین بازیگر جشنواره اسپانیایی شد

سومین شب محدودیت های جدید کرونایی در سیستان و بلوچستان + فیلم

قطع زود به زود و وصل دیر هنگام برق + فیلم

قسمت اول از مستند داستانی «شهیدانه زیستن» منتشر شد

سریال های جدید تلویزیون با کارگردانان بزرگ و نام آشنا

چهره مشهور سینمای ایران؛ بهترین بازیگر جشنواره اسپانیایی شد

عکسی از شوهر و مادرشوهر شبنم مقدمی

عکس یادگاری استاد جلیلوند با فردین و براندو!

بازیگر نقش سروش (مهبد بیور) در سریال صفر 21

بازیگر نقش سروش (مهبد بیور) در سریال صفر 21

(فیلم) نسبت به بیمار خود احساس مسئولیت کنید

پیام تسلیت اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی درپی درگذشت شاعر مهابادی

حسن ناهید هنرمند پیشکسوت موسیقی در بیمارستان بستری شد

سینما در اصفهانِ قدیم تفریح کارگران بود/ رابطه ی معنادار میان ظهور و افول سینما با قدرت سیاسی و اقتصادی در اصفهان

سینما در اصفهانِ قدیم تفریح کارگران بود/ رابطه ی معنادار میان ظهور و افول سینما با قدرت سیاسی و اقتصادی در اصفهان