مطالب مرتبط:
ماجرای آزادی 1126 زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟
ماجرای آزادی 1126 زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟
آزادی 386 زندانی از زندان های البرز
آزادی 302 زندانی در 6 ماه نخست امسال
آزادی 386 زندانی از زندان های البرز با بدهی 25 میلیارد تومانی
-18 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
جمعه، 2 آبان 1399 ساعت 08:552020-10-23بين الملل

ماجرای آزادی 1126 زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟


دوم آبان سالروز باز شدن «بی قید و شرط» و «ناگهانی» درهای زندانهای قصر، اوین و قزل حصار روی 1126 زندانی سیاسی است که از چند ده تا چند صد ماه سابقه زندانی در زندانهای ساواک داشتند.

- "محمدرضا پهلوی با هدف تثبیت و استمرار قدرت سلطنت همزمان با روی کار آمدن دولت دموکرات جیمی کارتر طرح فضای باز سیاسی که پیشتر توسط دولت وی با همین اسم اعلام شده بود را کپی کرد و دست و پا شکسته به اجرا گذاشت که اولین نمود عینی و ملموس آن دوم آبان 1357 همراه با آزادی 1126 زندانی سیاسی از زندانهای اوین، قصر و قزل حصار بود.

به این ترتیب زندانیان سیاسی از یک تا 32 سال سابقه زندانی از زندانهای رژیم پهلوی آزاد شدند.

روی کار آمدن دولت جدید آمریکا در دی 1355 و تغییر سیاست خارجی ایالات متحده، رژیم وابسته پهلوی دوم را بیش از گذشته به تب و تاب انداخت تا برای سرپوش گذاشتن بر بحران مشروعیت که در دهه 1350 نسبت به دهه 1340 وضعیت شکننده تری پیدا کرده بود، دست به اقدامات صوری و نمایشیِ بیشتری مثل تغییرات مستمر نخست وزیران و آزادی زندانیانی سیاسی بزند.

این وابستگی بیش از حد به سیاستها و سیاستمداران آمریکایی، محمدرضا را آنچنان درمانده کرده بود که گویا بقاء سلطنتش جز از طریق افزایش حمایتهای سیاسی و کمکهای اقتصادی دولت آمریکا امکان پذیر نبود؛ از این رو همواره در خوف و رجایِ تنها ماندن در برابر دشمنان داخلی و منطقه ای، روز و شب می کرد.

وی که عنوان ژاندارمی منطقه را یدک می کشید، برای فائق آمدن بر این وحشت شبانه روزی نسخه تبعیت کورکورانه از طرحهای سیاسی و اجتماعی کارتر را برای دربار و یکی در پی دیگری برای کابینه دولتهای دست نشانده پیچید.

طرح فضای باز سیاسی یکی از طرحهای سیاسی پهلوی بود که به عنوان مشتی از خروارِ تبعیت کورکورانه و صوری در سالهای پایانی عمر سلطنت پهلوی به اجرا درآمد.

با این طرح فضای اجتماعی و سیاسی سالهای 1356 و 1357 روی پایه و بستر فضای امنیتی و نظامی، سوار شد بی آنکه کمترین تلاشی برای اصلاحات سیاسی واقعی و ایجاد ساختار تحزب انجام شود و سرمایه اجتماعی در قالب نهادهای مدنی متشکل شود، الگویی که دهها سال پیشتر توسط اربابان جمهوری خواه و دمکراتش در جامعه آمریکا پیاده شده بود.

دربار و در راس آن پهلویِ پسر برای حذف نشدن از صحنه سیاسی و اجتماعی ایران روشهای متنوعی را به عنوان مُسکن برای محکم کردن میخ سلطنت به اجرا درآورند اما به دلیل قرار نداشتن بنیان و خاستگاه این سیاستها بر سرمایه اجتماعی داخلی هیچ یک از این روشها نتوانست بقای سلطنت پهلوی را آن طور که باید تضمین کند.

او که همه امیدش به جای مردم خودش به سیاستها و سیاستمداران آمریکایی و صهیونیستی بود در طول دوران زمامداریش تغییرات مداوم نخست وزیران و کابینه ها، تشکیل ارتش نیرومند و مجهز، تأسیس ساواک و قدرتمند کردن روزبه روز آن برای سرکوب مخالفان و تعمیق هر چه بیشتر پیوندهای فکری و فرهنگی و سیاسی با غرب به ویژه ایالات متحده را در دستور کار قرار داد اما نتوانست اعتراضها و راهپیمایی های سیاسی و اجتماعی جامعه عصر خود را که تقریبا در تمام طول سلطنتش وجود داشت را از کف خیابانهای فرعی و اصلی شهرها و روستاها جمع کند.

بر اساس اسناد تاریخی، تعداد زندانیان سیاسی در آخرین دهه حیات رژیم از حدود 100 زندانی در سال 1346 با پنج هزار درصد رشد به حدود 5000 نفر در سال 1356 افزایش یافت.

سرکوب مخالفان توسط رژیم به حدی بود که مارتین انالز، رییس سازمان عفو بین الملل در سال 1354 در گزارشی رسمی اعلام کرد: در هیچ کشوری از جهان وضع حقوق بشر اسفناک تر از ایران نیست.

از بعد از جنایت مزدوران شاه در آتش زدن سینما رکس آبادان، راهپیمایی عید فطر 1357 قیطریه تهران و قتل عام مردم در خیابان و میدان ژاله تهران نوعی التهاب در جامعه ایران به وجود آمده بود که به هیچ شیوه و ترفندی قابل التیام نبود.

رژیم از اواسط سال 1356 برای تحت تاثیر قرار دادن این فضا در میان بهت و ناباوری زندانیان، درهای زندانهایش را به روی کهنه زندانیان سیاسی باز کرد البته برای این کار هم هیچ تعریفی از محدوده آزادی اعطا شده اعلام نکرد حتی اعلام نکرد اساس و چارچوب این آزادیها چیست؟ هر چه به ماههای پایانی عمر رژیم نزدیکتر شدیم یکی از اصلی ترین و فراگیرترین خواسته های مردم، آزادی زندانیان سیاسی بود.

ساواک به این بهانه که برخی زندانیان سیاسیِ آزاد شده به جنبشهای چریکی و خلق پیوستند از آزاد کردن زندانیان سیاسی به ویژه طی سالهای 1352 تا 1354 طفره می رفت اما با جدی تر شدن خیزش عمومی مردم برای استقلال و آزادی و ورود نمایندگان صلیب سرخ به زندان ها، عقب نشینی رژیم شاه آغاز شد و در گام نخست زندانیان موسوم به ملی کش را آزاد کرد و پس از آن در دوم آبان 1357، 1126 زندانی سیاسی در یک روز آزاد شدند.

پس از آزادی زندانیان سیاسی، روزنامه ها از زبان ناصر مقدم، رییس ساواک نوشتند: 100 زندانی سیاسی دیگر در زندان ها بسر می برند و تا 19 آذر همگی آزاد خواهند شد.

زندانیان از سه زندان قصر، قزلحصار و اوین آزاد شدند.

یکی از زندانیان سیاسی نقل کرد: در آن شب شکوهمند، نقطه اوج و زیبایی آن هنگام بود که زندانیان صفر قهرمانی قدیمی ترین زندانی سیاسی با 32 سال زندان را بر سر دست گرفتند و سرود آزادی سردادند.

از دیگر زندانیان که سال های طولانی را در زندان گذراندند، افسران حزب توده بودند که بعد از 25 سال از زندان آزاد شدند.

در محوطه بیرون زندان قزل حصار، خانواده ها، دوستان و آشنایان بی صبرانه و با شور و شعف در انتظار در آغوش کشیدن عزیزان شان بودند.

هنگام خروج زندانیان از در اصلی زندان، استقبال کنندگانِ زندانیان مذهبی با صلوات از زندانیان استقبال می کردند و استقبال کنندگان زندانیان چپ گرا با شعار دیگری عزیزانشان را در آغوش می کشیدند.

ماجرای آزادی زندانیان سیاسی در آبان 1357 از نوع آزادی های بی قید و شرط و ناگهانی بود.

زندانیانی که در آبان 57 آزاد شدند نه تنها برای نوشتن عفونامه پیشنهادی دریافت نکردند که حتی آزادیشان آنقدر ناگهانی و بی مقدمه بود که هم زندانیان و هم خانواده های آنان را غافلگیر کرد.

بهروز گرانپایه، روزنامه نگار و پژوهشگر اجتماعی از جمله مخالفانی بود که در آبان 57 از زندان رژیم پهلوی آزاد شد.

او که در زمان دستگیری اش در پنجم اردیبهشت 1356 دانشجوی رشته ماشین آلات کشاورزی دانشگاه شیراز بود، درباره دلایل بازداشتش گفت: بعد از نطق شاه در بزرگداشت جشن های 2500 ساله که جمله مشهور کورش بخواب، ما بیداریم را بر زبان آورد من این سخنرانی را دستمایه نقدی سیاسی، اجتماعی و اقتصادی قرار دادم و مقاله ای علیه شاه نوشتم.

این دست نوشته به سرعت توسط دانشجویان دیگر تکثیر و در دانشکده های مهندسی، ادبیات و کشاورزی دانشگاه شیراز پخش شد.

متن دست نوشته در حمله ماموران به خوابگاه یکی از دانشجویانی که در تکثیر آن مشارکت داشت، کشف شد و به هر حال نام من به عنوان نویسنده آن لو رفت و دستگیر شدم.


کلید واژه ها: زندانی - زندانی سیاسی - سیاسی - پهلوی - قزل حصار - زندانیان سیاسی - آزاد - دولت - سیاست خارجی - سابقه - آزادی - جیمی کارتر - رژیم پهلوی - پهلوی دوم - آبان - اجرا - حصار - اوین - رژیم - زندانیان - مشروعیت - دموکرات - دست و پا - سالروز - آمریکا - ساواک - ملموس - تغییر - سلطنت - اعلام

آخرین اخبار سرویس:
کرونا در آمریکا| شمار مبتلایان در آستانه 15 میلیون نفر

فضاپیمای ژاپنی نمونه های یک شهاب سنگ را به زمین فرستاد

«شبنم مقدمی» با میکاپی متفاوت تر از همیشه/ عکس

دورنمای جنگ یمن و معامله تسلیحاتی آمریکا با عربستان و امارات

نقش آمریکا و اسراییل در به شهادت رساندن سردارسلیمانی

کشته شدن یک معترض در تظاهرات مخالفان نتانیاهو

کشته شدن یک معترض در تظاهرات مخالفان نتانیاهو

لیبی و ایتالیا توافقنامه دفاعی امضا کردند

آقای نمکی واکسن ایرانیان کجاست؟ /ترامپ و ماجراجویی های تازه/ موضوع چیست آقای رییس؟

لیبی و ایتالیا توافقنامه دفاعی امضا کردند

هشدار سه سازمان بین المللی: یمن در آستانه قحطی شدید قرار گرفته است

نقش واشنگتن وتل آویو در به شهادت رساندن سردار سلیمانی ثابت شده است

وقوع تیراندازی های مشکوک در فلسطین اشغالی

پاریس به صحنه جنگ میان معترضان مردمی با پلیس تبدیل شد

کوبا: ترامپ اقدامات خصمانه علیه هاوانا دارد

طرز تهیه کیک دو رنگ، زبرا یا مرمری با نکات طلایی پخت کیک

کدام ماده مخدر قانونی اعلام شد؟/ ایران واکنش نشان داد

پنتاگون: با تیم انتقال قدرت به بایدن همکاری می کنیم

پنتاگون: با تیم انتقال قدرت به بایدن همکاری می کنیم

حذف مسلمان یا مسیحی برای رژیم صهیونیستی تفاوتی ندارد

حمله پلیس آلمان به تظاهرات کنندگان علیه محدودیت های کرونایی

صعود دلار در بازار جهانی

دسترسی آسان و یکپارچه به خدمات قضایی/ برای نجنگیدن، نه برای جنگیدن

چرا ایران بعد از 15 سال به عضویت شانگهای در نیامد؟

مقاومت تنها راه مبارزه با اشغالگری رژیم صهیونیستی است

چرا ثروتمندان، ثروتمندتر می شوند

صعود دلار در بازار جهانی

آیا می توان به امریکای جو بایدن اعتماد کرد؟

هشدار سفیر ایران در صنعا درباره وخامت اوضاع انسانی و بهداشتی در یمن

شرکت هزاران معترض در تظاهرات علیه نتانیاهو در قدس اشغالی

مقاومت تنها راه مبارزه با اشغالگری رژیم صهیونیستی است

انحلال کنست اجتناب ناپذیر است

ترس تل آویو از تبعات برعهده گرفتن ترور شهید فخری زاده

تلاش ترامپ برای هموار کردن مسیر بایدن

دلیل خروج نیمی از کارمندان سفارت آمریکا از بغداد

پناهندگی ظریف به سفارت آمریکا؟! / یک حقیقت تلخ

کلیسای تاریخی نیویورک در آتش سوخت

کشته شدن یکی از شرکت کنندگان در تظاهرات ضد نتانیاهو

حملات حیوانات وحشی به مردم کشمیر

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی: برگزاری چهارمین انتخابات سراسری حتمی است

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی: برگزاری چهارمین انتخابات سراسری حتمی است

احتمال اخراج منافقین از آلبانی

تنها 25 نماینده جمهوریخواه به پیروزی بایدن اذعان کرده اند

کشته شدن یکی از شرکت کنندگان در تظاهرات ضد نتانیاهو

افشاگری یک روزنامه صهیونیستی در مورد ترور شهید فخری زاده

کلیسای تاریخی نیویورک در آتش سوخت

حماس: مقاومت تنها راه مقابله با اشغالگری اسراییل است

کلیسای تاریخی نیویورک در آتش سوخت

جهان چهارقطبی؛ آری یا خیر؟

اعتراض تهران و مسکو به انتشار اطلاعات محرمانه ایران

پیش از شرط گذاری، نقض برجام را متوقف کنید

واکنش ترامپ به رد خواست وی برای ابطال انتخابات در جورجیا

گوگل به جاسوسی از کارمندانش متهم شد

ابراز نگرانی سازمان ملل از افزایش درگیری ها در الحدیده یمن

ابراز نگرانی سازمان ملل از افزایش درگیری ها در الحدیده یمن

وزیر خارجه آلمان پا جای پای پمپئو می گذارد!

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی: برگزاری انتخابات جدید تقریبا قطعی است

شمارش معکوس برای اخراج منافقین از آلبانی

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی: برگزاری انتخابات جدید تقریبا قطعی است

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی: انتخابات چهارم حتمی است

جورجیا با ابطال پیروزی بایدن در این ایالت مخالفت کرد

جورجیا با ابطال پیروزی بایدن در این ایالت مخالفت کرد

پرستار آمریکایی به ضرب گلوله کشته شد

کرونا 2 هنرمند موسیقی را به کام مرگ کشاند

فرماندار جورجیا درخواست ترامپ برای ابطال نتیجه انتخابات را رد کرد

کرونا 2 هنرمند موسیقی را به کام مرگ کشاند

فرماندار جورجیا درخواست ترامپ برای ابطال نتیجه انتخابات را رد کرد

اردن: استراتژی شفافی برای حل بحران سوریه وجود ندارد

گانتز: برگزاری انتخابات جدید و انحلال کنست نتیجه برخی خودخواهی های نتانیاهو است

ببینید | هجوم عربستانی ها به پمپ بنزین ها پس از حمله موشکی یمن

سه نظامی عراقی در درگیری با تروریست های داعشی کشته و زخمی شدند

عکسی که یادآور یک نسل کشی است!

میلر: پنتاگون با تیم انتقالی بایدن همکاری می کند

امارات، بی توجه به آشتی قریب الوقوع بین ریاض و دوحه، از قطر انتقاد کرد

اظهارات عجیب کره جنوبی درباره وضعیت کرونا در کره شمالی

عکسی که یادآور یک نسل کشی است!

ناتوانی آمریکایی ها در حذف مسیر هوایی ایران

دولت نجات ملی یمن از صدور فرمان عفو عمومی خبر داد

فرماندار جورجیا درخواست ترامپ برای«ابطال»نتایج انتخابات را رد کرد

روزنامه گل 16 آذر

روزنامه شوت 16 آذر

صدها تونسی علیه وضع بد بهداشتی کشور تظاهرات کردند

دانشجویانی که در آمریکا اشک شاه را درآوردند

بازداشت ده ها معترض فرانسوی توسط پلیس

فرماندار جورجیا درخواست ترامپ برای«ابطال»نتایج انتخابات را رد کرد

بازی برلین در پازل صهیونیست ها

روزنامه فوتبالز 16 آذر

روزنامه شهرآرا 16 آذر

صدای سپاهان 16 آذر

وزیر جنگ رژیم صهیونیستی: انتخابات چهارم حتمی است

معترضان صهیونیست در برابر منزل نتانیاهو تجمع کردند

حماس: مقاومت تنها راه مقابله با اشغالگری اسراییل است

حماس: مقاومت تنها راه مقابله با اشغالگری اسراییل است

پیکر نوجوان شهید فلسطینی در رام الله تشییع شد

فرصت سوزی باورنکردنی تیمو ورنر برابر لیدز

پنتاگون مانع از دیدار تیم انتقالی «بایدن» با نهادهای اطلاعاتی شد

تاثیر توافق اخیر کشورهای حاشیه خلیج فارس بر روابط ایران و قطر

سفیر ایران در یمن از تداوم بسته بودن فرودگاه صنعاء انتقاد کرد

استاندارد های دوگانه آمریکا و کلاهک های هسته ای رژیم صهیونیستی

حقایقی جالب درباره کشور روسیه

ماجرای آزادی 1126 زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟

ماجرای آزادی 1126 زندانی سیاسی در عصر پهلوی چه بود؟