مطالب مرتبط:
نجات بشریت در گرو ظهور حضرت ولی عصر (عج)
75 درصد مردم؛ بیننده برنامه های رسانه ملی/ هشتگ عصر جدید؛ پربیننده ترین برنامه
یورش پلیس پراگ به رستوران های زیرزمینی در عصر کرونا
اجرای دوباره تذهیب قاجار با رویکرد جدید
تذهیب حاشیه و سر لوح به سبک دوره قاجار
-14 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 30 مهر 1399 ساعت 18:202020-10-21فرهنگي

«اسماعیل جلایر»؛ نقاش برجسته عصر قاجار


«اسماعیل جلایر» از نقاشان طراز اول و صاحب سبک دوره قاجار است.

- اسماعیل جلایر از نقاشان طراز اول و صاحب سبک دوره قاجار است.

گروه فرهنگ و هنر خبرگزاری آناـ "بارها شنیده ایم که گذشته چراغ راه آینده است.

این چراغ روشنگر مسیری است که به ساختن بنای تمدن ایرانی اسلامی می انجامد.

چراغی که انوار روشنگرش حاصل تلاش صدها حکیم، هنرمند و فیلسوف مسلمان است که از قرن ها پیش خشت به خشت این بنای سترگ را روی هم گذاشته اند.

با شما مخاطب گرامی قراری گذاشته ایم تا هر روز به بهانه عددی که تقویم برای تاریخ آن روز به ما نشان می دهد، به زندگی یکی از مشاهیر و بزرگان تاریخ کهن ایران و اسلام مختصر اشاره ای کنیم تا بتوانیم پس از یک سال، با این انوار روشنگر چراغ تمدن و فرهنگ آشنا شویم.

به این منظور هر روز صبح، بخشی از تاریخ کهن خود و افتخارات آن را مرور خواهیم کرد.

برای خوشه چینی از این خرمن دانش و فرهنگ، از جلد اول کتاب تقویم تاریخ فرهنگ و تمدن اسلام و ایران تألیف دکتر علی اکبر ولایتی که به سال 1392 در انتشارات امیرکبیر به زیور طبع آراسته شده، بهره برده ایم.

اسماعیل جلایر از نقاشان طراز اول و صاحب سبک دوره ناصری است.

تاریخ زاد و مرگ او دانسته نیست، پدر اسماعیل، حاجی محمد زمان خان کلاتی، در جوانی برخلاف سنت خانوادگی اش مشغول تحصیل علوم دینی، عبادت و ریاضت شد.

وی به تصوف روی آورد و به مکه و مدینه مشرف شد و سرانجام از پیروان و مریدان محمد اسماعیل ذبیح الله ازغدی، از مشایخ سلسله ذهبیه شد.

وی فرزندش را به سبب ارادت به مرشدش، اسماعیل نام نهاد.

اسماعیل بر اثر تعلیمات پدر، صوفی منش و عارف مسلک بار آمد.

تاریخ ورود اسماعیل جلایر به دارالفنون به درستی معلوم نیست.

او در مدرسه دارالفنون، زیر نظر زبده ترین استادان زمان، نقاشی را فراگرفت و در حد خود استادی تمام عیار شد.

به گفته دوستعلی خان معیرالممالک از رجال عصر ناصری، ناصرالدین شاه سالی یک بار به بازدید مدرسه دارالفنون می رفت، در یکی از روزها، شاهزاده علینقی میرزا اعتضادالسلطنه وزیر علوم، آقامیرزا اسماعیل نقاش معروف به جلایر را که مردی بسیار خوش رو و شوخ طبع و در کپی تابلوها استاد بود، با پرده بزرگی که از شاه و جمعی از وزرا ساخته بود به حضور آورد.

پس از آنکه شاه مدتی طولانی به پرده نگریست و بسیار تعجب کرد، اعتضادالسلطنه پیش رفت و شرحی مبنی بر استعداد و قابلیت جلایر ایراد کرد و در پایان گفت: اما افسوس که.

.

جلایر مجال اتمام سخن به شاهزاده نداد، تعظیمی کرد و گفت 80 تومان مقروض است؛ در صورتی که چون میرزا اسماعیل عادت به افیون داشت، اعتضادالسلطنه می خواست بگوید افسوس که تریاک می کشد.

شاه نیز 500 تومان به نقاش انعام داد.

جلایر در اغلب رشته های هنری، مانند آبرنگ، سیاه قلم، نقطه پرداز و شبیه سازی با استعداد و در نقاشی رنگ و روغنی و قلمدان سازی نیز بسیار ماهر بود.

او خط نستعلیق را نیز نیکو می نوشت و از روی خطوط میرزا غلامرضا خوشنویس باشی مشق می کرد و با قلم مو نقاشی می کرد.

اسماعیل جلایر از نخستین هنرمندانی است که خط را وارد نقاشی کرد.

بیشترین و ممتازترین آثار وی شمایل هایی در اندازه و سبک های گوناگون است.

وی به مولای متقیان علی(ع) ایمان و ارادت خالصانه ای داشت و اغلب موضوعات نقاشی اش را از بین اقطاب و قلندران پاک باخته علی(ع) انتخاب و ترسیم می کرد.

جلایر فقط بر دو اثر خود تاریخ قید کرده است و به همین علت، سال های فعالیت هنری وی به درستی معلوم نیست اما آثار باقی مانده وی نشان می دهد که در دوره سلطنت ناصرالدین شاه در هنر خود بسیار درخشیده و بین سال های 1285 تا 1290ق درگذشته است.

آثار باقی مانده از جلایر، به نقل از استاد کریم زاده، بدین قرار است: 1.

مجلس چای خوری مفصّل و تماشایی که به سان قصه معروف یوسف و زلیخا تصویر شده است.

در این مجلس شاد، 10 دوشیزه جوان و دلربا با پوشش تمام عیار ایرانی مانند شلینه و نیم تنه و چارقد و جوراب بلند و نیز پسری (یوسف) دیده می شود.

یوسف، با حالتی پرتمنا و شرمسار دست دراز کرده و صراحی شراب را از دست زلیخا گرفته است.

زلیخا که به لباس پری رویان افسانه ای ملبس است، کلاه مرصع زیبایی به سر گذاشته و زلف های خود را از زیر کلاه بیرون ریخته و با حالتی عاشقانه صراحی را به دست یوسف می دهد.

شلیته دو طبقه و چین دار زلیخا و همچنین ساق بلند زیبایش جلوه خاصی دارد.

دیگر دختران نیز به شیوه مرسوم زمان لباس پوشیده اند و به خوردن چای مشغول اند.

جلایر در این اثر به خط نستعلیق رقم گذاشته است: اسمعیل - غرض نقشی است کز ما بازماند .

این اثر در موزه ویکتوریا و آلبرت لندن نگه داری می شود.

2.

دو تابلوی زیبا به خط نستعلیق استادانه که نام و القاب و تعاریف امین السلطان اتابک است.

زمینه هر دو اثر به سیاق انحصاری نقاش، از گل و برگ و گیاهان افشان پر شده و در بعضی جاها صورت انسان و حیوان نیز اضافه شده است.

با رقم اسماعیل .

3.

شمایل آبرنگ که حضرت علی(ع) در وسط حسنین نشسته و زمینه نقاشی نیز با گل و برگ های سبک خاص نقاش آرایش شده است.

با رقم: کمترین فدویان اسمعیل جلایر .

4.

تصویر زیبا و زنانه نورعلیشاه که با کلاه و لباس درویشی روی قطعه پوستی دو زانو نشسته است.

با رقم راقمه الحقیر اسماعیل .

این اثر در موزه کاخ گلستان محفوظ است.

5.

تصویر دیگری از نورعلیشاه که کلاه مخصوص درویشی به سر گذاشته و زلف های خود را روی گردن ریخته است، با رقم اسمعیل .

این اثر در موزه هنرهای تزیینی تهران بوده است.

6.

شمایل رنگ و روغنی زیبا و استادانه ای از حضرت علی(ع) که در وسط نشسته و حسنین در طرفین او قرار گرفته اند و قنبر غلام معروف علی(ع) و یکی از صحابه نزدیک پیغمبر با احترام پشت سر وی ایستاده اند.

با رقم اسمعیل .

7.

تابلویی که تلفیق خط و نقاشی است، در ابعاد حدود 50×80 سانتی متر.

در این تابلو دو بیت از اشعار سعدی آمده است و هنرمند خط را به استادی تمام با نقاشی تلفیق کرده است.

با رقم عمل اسمعیل جلایر .

این اثر در موزه هنرهای تزیینی تهران بوده است.

8.

تصویر رنگ و روغن میرزا حسین خان سپهسالار به روی اسب که تقریباً 75×90 سانتی متر است.

با رقم عمل نقاش دولت علیه ایران - اسمعیل بن المرحوم حاج زمان خان جلایر .

9.

تصویر سیاه قلم ناصرالدین شاه بر روی اسب.

با رقم اسمعیل .

10.

تصویر رنگ و روغن ذبح اسماعیل، در سیاه قلم با ابعاد تقریبی 120×220 سانتی متر.

در این اثرِ ارزنده، حضرت ابراهیم و اسماعیل و سایر ملائکه به طرز زیبایی نقاشی شده اند و قوچ مرحمتی نازل شده از درگاه باری تعالی، در زمینه پرگل و برگ درخت، جلوه خاصی به اثر بخشیده است.

11.

تصویر رنگ و روغن سیاه و سفید ذبح اسماعیل که مختصر آبی کم رنگی به آن اضافه شده و آن را روحانی تر کرده است.

در این تابلو حضرت ابراهیم و اسماعیل و خیل ملائکه در کمال دلربایی و استادی نقاشی شده اند و رقم اسمعیل دارد.

12.

تصویر رنگ و روغن ذبح اسماعیل در ابعاد بزرگ تر که صورت ها و آرایش حضرت اسماعیل و ابراهیم و ملائکه با استادی تمام نقش بسته و رقم اسماعیل دارد.

13.

تصویر آبرنگی ناصرالدین شاه که روی صندلی نشسته و کلاه پردار سلطنتی به سر دارد، نیمه تنه ساده ای از ترمه قرمز به تن کرده و گردن بند مروارید گرانبهایی آویخته و حمایل آبی خوش رنگی به گردن انداخته است.

نشان اقدس خورشیدی و کمربند الماس نشان وی از زیر لباس ها جلوه گر است.

شمشیر مرصع زیبایی روی دو پا قرار داده و شلوار سیاه و جوراب های آبی به پا کرده است.

با رقم رقم اسمعیل جلایر، سلخ ربیع الثانی سنه 79 ، که منظور 1279 است.

14.

تصویر رنگ و روغن اتابک السلطان که روی صندلی نشسته و لباس ترمه ای آویزدار منگوله ای قفقازی به تن دارد.

حواشی لباس مرواریددوزی شده و نشان جواهرنگار تمثال ناصری به سینه آویخته است.

از اسماعیل جلایر چند قلمدان روغنی و آثار دیگری نیز بر جای مانده است که در مجموعه ها نگه داری می شود.

اسماعیل جلایر شاگردانی نیز تربیت کرد؛ از جمله علی اکبر مصور معروف به حجّار که گذشته از نقاشی، در پیکرتراشی و مجسمه سازی نیز دستی داشت و نقش برجسته ناصرالدین شاه بر سنگ مرمر آرامگاهش کار اوست.

گفته اند کمال الملک نیز مدتی شاگرد او بوده است.

انتهای پیام/4104/
کلید واژه ها: اسماعیل - دوره قاجار - چراغ - فرهنگ - جلایر - تاریخ - قاجار - نقاش - انوار - اسلام - فرهنگ و هنر - ایران - عصر قاجار - تمدن - دوره - صاحب - خبرگزاری - مسلمان - مشاهیر - بزرگان - فیلسوف - اسلامی - ایرانی - هنرمند - یکی از - گرامی - تقویم - زندگی - آینده - گذشته

آخرین اخبار سرویس:
تبریک تولد صمیمانه نفیسه روشن برای الهام حمیدی / عکس

عطار و تذکره چهل و یکم | بهاره حجتی

فراخوان سی و نهمین جشنواره  فیلم فجر منتشر شد

جشنواره «سینماحقیقت» با هشت روز تاخیر برگزار می شود

فراخوان جشنواره سی و نه فیلم فجر منتشر شد

توسعه فرهنگ و هنر در مدارس

علیرضا کمالی: سرمایه گذاران جای کارگردان ها فیلم می سازند/دوست دارم نقش ابراهیم هادی را بازی کنم

مفاهیم قرآنی در تمام بخش های جشنواره سینما حقیقت مستتر است

«ملکه گدایان» خواننده خود را شناخت

آغاز سی و دومین جشنواره تئاتر استانی

دبیر جشنواره «سینماحقیقت» به «نردبان» می رود

فیلم | از طرح هایی برای ارتقای قاریان و حافظان تا مصیبتی بالاتر از کرونا در حوزه نشر

گاف جدید «بی. بی. سی»، ماهیگیری از آبگرفتگی خوزستان

جشنواره فیلم فجر سرانجام برای بهمن 99 فراخوان داد

تحصیل1700 دانش آموز معلول در مراکز استثنایی استان+فیلم

«ایرانِ اکنون» به زودی در کرواسی

جدیدترین عکس نوشته های اسم مهدی برای پروفایل

توسعه فرهنگ و هنر در مدارس

بی خبری احسان علیخانی از کرونا گرفتن رویا نونهالی! +فیلم

جشنواره فیلم فجر بهمن ماه برگزار می شود/ انتشار فراخوان

فراخوان جشنواره سی و نه فیلم فجر منتشر شد/ برگزاری در بهمن 99

آتش سوزی کلینیک سینا اطهر سوژه یک نمایش رادیویی شد

«روزبه بمانی» تیتراژ «ملکه گدایان» را خواند

«آدم عاشق» شنیدنی شد

اسامی گروه های منتخب سومین جشنواره ی موسیقی کیش اعلام شد

گروه موسیقی «4 برج»، «مویوم» را به خوانندگی کیوان لاچین منتشر کرد

نماهنگ «هشت بهشت» در آستانه سالگرد درگذشت ابوالفضل زرویی نصرآباد منتشر می شود

کتاب «رقص مضراب» شاملِ 22 قطعه برای شیوه ی سنتورنوازی معاصر منتشر شد

«وارث» در جشنواره استرالیا

«تابستان قوها» در آرژانتین

اکران دو نمایش کانون با نقش آفرینی نوجوانان دارای نیازهای ویژه

«رضا مقصودی» فیلمنامه فیلم جدید «هادی حاجتمند» می نویسد

زلزله تهران فیلم سینمایی می شود

کدام شبکه ها در تابستان 99 پرمخاطب شدند؟/ مخاطبان 67 درصدی اخبار سیما

«سید محسن فاطمی» مهمان «ساعت سینما» می شود

نشست خبری جشنواره سینماحقیقت برگزار شد/ تغییر در زمان برگزاری جشنواره و اعلام جزییات

یک داستان پسر جایزه رنودو را برد

چرا تلویزیون در سرگرم کردن مخاطبش موفق نیست؟ / مدیران ریسک ناپذیر پشتِ امتحان پس داده ها پنهان شده اند

راهکاری برای مدیریت بحران زلزله احتمالی در تهران

جشنواره «فیلم فجر 39» بهمن ماه 99 برگزار می شود/ انتشار فراخوان

انتشار فراخوان چهارمین جشنواره مد و لباس اسلامی در خراسان جنوبی

«شهری که مردم آن با زانو راه می رفتند»

داستان عجیب «شهری که مردم آن با زانو راه می رفتند»

چامه 15 ویژه م . موید یا محمدحسین مهدوی منتشر شد

مسابقه قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها در گیلان برگزار می شود

چاپ پنجم از سهم من از عاشقی

برگزاری جشنواره آنلاین کمانچه در لیگ جهانی موسیقی

نحوه انتخاب آثار بخش های مختلف هشتمین دوسالانه مجسمه سازی تهران

تهدید اهالی یک روستای ماهشهر بخاطر اطلاع رسانی مشکلات سیلاب +فیلم

ترجمه «منِ او» ی امیرخانی به زبان اندونزیایی

انتقال چالش های شهر از زبان هنر ادامه دار باشد

در شبکه مستند ببینید| سارقین چگونه خودروها را می برند

نمایشگاه مجازی عکس با موضوع حرم حضرت فاطمه معصومه (س)

انتشار کتاب «رقص مضراب» توسط انتشارات هستان

تحلیل «مرد بارانی» در «ساعت سینما»

پیشنهاد لیلی گلستان به علاقه مندان نویسندگی و ادبیات

تبریک تولد «الهام حمیدی» به سبک «نفیسه روشن»/ عکس

تغییر در زمان برگزاری جشنواره حقیقت و اعلام جزییات نمایش آنلاین

افزایش سندرم قلب شکسته

مروری بر سبک های ادب فارسی/ اثری به سرپرستی زنده یاد سعادت منتشر شد

تاکید بر ضرورت گسترش همکاری آموزشی،تربیتی، فرهنگی و هنری

بهترین فیلم های گلشیفته فراهانی که حالا ستاره ی نوظهور هالیوود شده است

بهترین سریال های 2020

ابتلای عبدالله اسکندری به ویروس کرونا

واکاوی تصویر ترور در سینمای ایران

تاکید بر ضرورت گسترش همکاری آموزشی،تربیتی و فرهنگی و هنری

تاکید بر ضرورت گسترش همکاری آموزشی،تربیتی و فرهنگی و هنری

ازدواج یوسف صیادی ممنوع شد

آتش سوزی کلینیک سینای اطهر سوژه سریال رادیویی شد

عبدالله اسکندری به کرونا مبتلا شد

«منِ او»ی امیرخانی به زبان اندونزیایی ترجمه شد

آهنگ مهدی یراحی برای خوزستان/ انگار عاشقی برای ما ممنوع است +فیلم

«منِ او»ی امیرخانی به زبان اندونزیایی ترجمه شد

آنجا سپیده دم، روایتی بی پرده از بخش بیماران کرونا

کتاب «رقص مضراب» منتشر شد

استخدام صفحه آرا در انتشارات شهر قلم در تهران

فیلم نامه بیست کویید با نگاهی کمدی به کرونا در حال نگارش است

توزیع 30 هزار ماسک در روستا های استان قزوین + فیلم

واکاوی تصویر ترور در سینمای ایران

chr(034)ناچیتchr(034) بوکان روستای برتر دوست دار کتاب کشور معرفی شد

فیلم «درس های فارسی» نماینده بلاروس در اسکار شد

ناچیت بوکان روستای برتر دوست دار کتاب کشور معرفی شد

کتاب علمی «نیشِ دارو یا نوشدارو» منتشر شد

راهیابی هفت اثر فیلمسازان مازندرانی به جشنواره سینما حقیقت

چگونگی حمایت از آثار نمایشی برای انتشار در فضای مجازی

« تیران » میراثی به قدمت دوهزار سال

از تغییر زمان برگزاری سینما حقیقت تا نگاه اوینی گونه به کرونا

درس گفتارهای ایدئولوژی و اتوپیای پل ریکور ترجمه شد

ابتلای مشهورترین گریمور ایرانی به کرونا

آدم عاشق وارد فضای مجازی شد

معاون سازمان مدیریت بحران شهر تهران خبر داد: زلزله تهران فیلم سینمایی می شود

آدم عاشق وارد فضای مجازی شد

فهرست بهترین بازیگران قرن 21

نت فلیکس نسخه کره ای «خانه کاغذی» را می سازد

عبدالله اسکندری به کرونا مبتلا شد

تمدید مهلت ارسال آثار به دبیرخانه جشنواره ملی شعر کودک و نوجوان رضوی

معرفی نمایش های بخش «دیگرگونه های اجرایی» تئاتر فجر

چرا تلویزیون در سرگرم کردن مخاطبش موفق نیست؟/ مدیران ریسک ناپذیر پشتِ امتحان پس داده ها پنهان شده اند

فیلم | توزیع بسته های معیشتی توسط گروه طلاب جهادی انصارالمهدی ارومیه

دبیر جشنواره سینماحقیقت مهمان «نردبان» شد

«اسماعیل جلایر»؛ نقاش برجسته عصر قاجار

«اسماعیل جلایر»؛ نقاش برجسته عصر قاجار