مطالب مرتبط:
تیراندازی رژیم صهیونیستی به اهدافی در نوار غزه
ماکرون خواستار اصلاحات در لبنان شد!
رزمایش هوایی مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی
تعطیلی جلسه کابینه رژیم صهیونیستی به سبب اختلافات حزبی
رژیم غذایی مدیترانه ای به کاهش اضطراب کمک می کند
-2 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 20 مرداد 1399 ساعت 04:552020-08-10بين الملل

اصلاحات ارضی؛ بهانه رژیم پهلوی در سرکوب ایلات و عشایر


ایرنا- تابستان گرم و سوزان 1343 خورشیدی در فارس و به ویژه برای عشایر متفاوت رقم خورد زیرا شروع جلسه های دادگاهی برای آنها بود که در نهایت در نیمه های مرداد کار خود را با حکم های سنگین به پایان رساند؛ - دادگاهی که تعدادی از سران عشایر را به اعدام یا با حکم های سنگین روانه زندان کرد.

روز 21 آبان 1341 خورشیدی ملک عابدی رییس اداره اصلاحات ارضی فیروزآباد در محل تنگاب کشته شد(1).

رژیم پهلوی که گویا به نظر می رسید، منتظر چنین بهانه ای بودند تا از ایلات فارس به ویژه قشقایی ها به خاطر اقدام های آنان در 2 دهه گذشته انتقام بگیرند، این واقعه را ناشی از تحریکات مالکان مخالف اصلاحات ارضی خوانده و عکس العمل شدید و تهدیدآمیزی از خود نشان دادند و تعدادی از سران عشایر را دستگیر، روانه زندان و محکوم کردند(2).

عشایر و نبرد با رژیم پهلوی اجرای قانون اصلاحات ارضی باعث شد تا عده ای از سران عشایر در فارس به مخالفت با حکومت پهلوی بپردازند.

در این میان یکی از آنها حبیب الله شهبازی رییس طایفه سرخی بود که در منطقه کوهمره که یکی از مناطق کوهستانی و صعب العبور فارس بود، اسکان داشتند(3).

فشار و اجحاف های نظامی ها که هم زمان با آغاز اجرای قانون اصلاحات ارضی همراه شد، موجب شد که حبیب الله شهبازی با جمع آوری عده ای از سران طایفه سرخی اقدام به شورش علیه نظامیان بکند.

(4) البته برخی از علما از روحانیون فارس از جمله آیت الله بهاءالدین محلاتی و برادرش جلال الدین آیت الله زاده و همچنین آیت الله دستغیب و آیت الله نجابت نیز حمایت هایی از وی به عمل می آوردند.

(5) پس از زد و خوردهای زیاد و درحالی که نیروهای دولتی به شدت به تعقیب حبیب الله شهبازی و دیگران پرداخته بودند.

تفنگچیان همراه وی نیز یکی پس از دیگری وی را رها کرده تنها چند تن در نزد وی باقی مانده بودند، وی به ناچار دست از مقاومت کشید و خود را تسلیم کرد.

(6) پس از تسلیم شدن حبیب شهبازی دیگر تفنگچیان کوهمره نیز تسلیم نظامیان شده و در خرداد و تیرماه 1342 خورشیدی خلع سلاح عشایر سرخی به اجرا درآمد.

(7) مخالفت دیگر توسط خوانین ممسنی، حیات داودی و بویراحمدی سازمان دهی شد.

به این صورت که عبدالله خان ضرغامپور که از جمله مشهورترین خوانین بویراحمد بود برای ناصرخان طاهری کلانتر بویراحمد علیا و حسین قلی خان رستم کلانتر ممسنی پیغام فرستاده و آنها را به اتحاد و اتفاق با خود، با بستن پیمان و قید قسم قرآن دعوت کرد تا متفقاً در مناطق خود علیه حکومت پهلوی ایستادگی کنند.

(8) سپس در تهران با آنها و ولی خان کیانی کلانتر طایفه بَکِش ممسنی و فتح الله خان حیات داودی کلانتر حیات داود بوشهر ائتلافی به وجود آورد.

(9) در ایام اقامت سران عشایر در تهران، فضای عمومی کشور در اعتراض به اصول شش گانه اصلاحات ارضی نامساعد بود.

روحانیون با صدور اعلامیه، تلگراف و سخنرانی مردم را به مخالفت با لوایح مزبور دعوت می کردند و در همین راستا چند تظاهرات اعتراض آمیز شکل گرفت.

(10) البته عبدالله خان در مدت اقامت در تهران در منزل سرهنگ فرازی شوهرخواهرش ساکن بود اما هرگز از ملاقات ها و مذاکراتش با دیگر سران عشایر سخنی به میان نیاورده بود تا اینکه وقتی تصمیم می گیرد به طرف فارس حرکت کند، بدون اطلاع اهل منزل و با جا گذاشتن اثاثیه اش آنجا را ترک کرد.

(11) بدین ترتیب عبدالله خان به اتفاق ناصرخان طاهری از تهران به اصفهان رفته و از آنجا با اتومبیل امیربهمن خان بختیاری به فَلارد و از آنجا نیز به منطقه بویراحمد می روند.

(12) خوانین بویراحمد پس از ورود به منطقه با جمع آوری کدخدایان بویراحمد به تبلیغ علیه حکومت پهلوی پرداختند.

آنان در تبلیغات خود، ضمن نامساعد خواندن اوضاع کشور، از مخالفت روحانیون از جمله آیت الله بهبهانی و گروه های سیاسی و حتی ارتشیان با محمدرضا پهلوی سخن به میان آوردند.

(13) علاوه بر تبلیغات مزبور برخی از روحانیون و طلاب محلی که زیر نظر آیت الله بهاءالدین محلاتی دروس دینی می خواندند، به طور مرتب اعلامیه های علما و روحانیون قم، تهران و شیراز را در منطقه منتشر می کردند.

(14) ساواک شیراز در 11 اسفند 1341 خورشیدی درباره فعالیت خوانین بویراحمد چنین گزارش کرده است: ناصر طاهری و عبدالله ضرغامپور به نحو سابق مشغول گردش در منطقه و جمع آوری افراد و تبلیغات بوده و به مردم اطمینان داده اند که نقشه هایی که دارند عملی خواهد شد و اظهار داشته اند تمام خوانین و مالکین ایران در این عدم اطاعت به دولت همدست هستند.

صراحتاً اظهار نمودند زیر بار این امر تقسیم اراضی نخواهیم رفت.

مطابق خبر یک عده از کدخدایان با نامبردگان همراهی نشان داده و عده دیگر هنوز قول مساعد به آنان نداده اند.

(15) نخستین درگیری میان نظامیان و عشایر بویراحمد با بمباران اجتماع سران عشایر در روستای دروهان بود.

در نتیجه پس از این عملیات عده زیادی از کدخدایان و سران عشایر بویراحمد با قید قرآن با هم عهد بستند تا علیه رژیم پهلوی مبارزه کنند.

(16) در مناطق خود با قوای نظامی درگیر شدند اما پس از مدتی زد و خورد تاب مقاومت نیاوردند و دستگیر شدند.

بهرام آریانا مسئول سرکوب عشایر فارس در چهارم خرداد 1342 خورشیدی در اعلامیه ای عنوان داشت: به افراد ذیل هرگز تأمین داده نخواهد شد: 1- عبدالله ضرغامپور، 2- خداکرم ضرغامپور، 3- منصور ضرغامپور، 4- ناصر طاهری، 5- غلامحسین سیاهپور، 6- کردی انصاری، 7- عیدی و شیخ محمدرضا (نوکران ناصر طاهری)، 8- درویش علی و علی خان (نوکران عبدالله ضرغامپور).

(17) محاکمه و اعدام سران عشایر پس از سرکوب قیام عشایر، سران ایلات شرکت کننده در قیام در دادگاه نظامی ارتش محاکمه شدند.

براساس حکم دادگاه حسین قلی خان رستم، فتح الله خان حیات داودی، ناصرخان طاهری، حبیب الله شهبازی، جعفرقلی خان رستم و خداکرم ضرغامپور به اعدام محکوم شدند.

علاوه بر این ولی کیانی و خواهرزاده و دامادش سهراب کشکولی به 15 و 10 سال زندان محکوم شدند.

منصور بویراحمدی پسر عبدالله خان هم به حبس ابد محکوم شد.

(18) در این میان 2 تن از سران قشقایی و بختیاری که ارتباط چندانی با این حرکت نداشتند، به نام های محمدحسین خان قشقایی و امیربهمن خان صمصام بختیاری هر یک به سه سال زندان محکوم شدند.

(19) حکم اعدام 6 تن از سران شورشی عشایر در سحرگاه 13 مهر 1343 خورشیدی در شیراز به اجرا درآمد.

(20) همچنین ملاغلامحسین سیاهپور و سه تن از افرادش به نام های غلامحسین محمدی، ترکی پیرایش و حسن قلی فرخی در دادگاه جداگانه ای محاکمه و به اعدام محکوم شدند که حکم اعدام این سه تن در 19 دی 1343 خورشیدی در میدان تیر مرکز پیاده شیراز به اجرا درآمد.

(21) منابع 1- نصیری طیبی، منصور.

انقلاب اسلامی در شیراز، ص 279.

2- روزنامه اطلاعات، 23آبان1341، ش 10949، ص1 3- سیاهپور، کشواد، قیام عشایر جنوب 1343-1341، تهران، مؤسسه ی مطالعات و پژوهش های سیاسی، 1388، صص 241-239.

4- نصیری طیبی، ص 286.

5- خاطرات 15 خرداد شیراز، به کوشش جلیل عرفان منش، دفتر دوم، تهران، دفتر ادبیات انقلاب اسلامی، 1375، صص 86 و 115 6- نصیری طیبی، ص 289.

7- کشواد سیاهپور، ص389 8- همان، ص389 9- همان، ص282 10- کشواد سیاهپور، ص291 11- نصیری طیبی، ص 291.

12- صولت قشقایی، محمدحسین، یادمانده ها، خاطراتی از محمدحسین قشقایی، تهران، فرزان روز، 1385، صص 122-123 13- نصیری طیبی، ص 293 14- سیاهپور، ص294 15- نصیری طیبی، ص 297 16- سیدمصطفی تقوی مقدم، پیشین، صص 494-495 17- آریانا، بهرام.

تاریخچه ی عملیات نظامی جنوب، تهران، چاپخانه ارتش شاهنشاهی، چاپ اول، 1342، ص238 18- روزنامه اطلاعات، 26 شهریور 1343 19- محمدحسین صولت قشقایی، صص 130-131 20- روزنامه اطلاعات، 13 مهر 1343 21- روزنامه کیهان، 20 دی1343
کلید واژه ها: رژیم پهلوی - اصلاحات - عشایر - پهلوی - خورشیدی - سران - رژیم - سنگین - زندان - بهانه - رییس اداره - فیروزآباد - ویژه - فارس - تابستان - قشقایی - متفاوت - انتقام - اداره - تنگاب - عابدی - واقعه - محکوم - اقدام - پایان - مرداد - اعدام - گذشته - سوزان - سرکوب

آخرین اخبار سرویس:
تردید آلمان در مورد مطابقت تحریم های نورد استریم با قوانین بین المللی

کمک موزه انگلیس به شناسایی یک کتیبه ربوده شده از عراق

پاشینیان برای اولین بار از جزییات صحبتش با علی اف پرده برداشت

کشته و زخمی شدن پنج غیرنظامی در حمله موشکی به فرودگاه بغداد

پنج غیرنظامی در حمله موشکی به فرودگاه بغداد کشته و زخمی شدند

عکس/ اولین شاسی بلند الکتریکی فولکس واگن

ببینید | تصاویر منتشر شدە از شروع تمرینات نظامی داخل سفارت آمریکا در بغداد

توییتر بار دیگر صحت ادعای ترامپ را زیر سوال برد

ترامپ: آرای برگشتی به ایالت ها را نمی توان به طور دقیق شمارش کرد / واکنش توییتر: بیاموزید که چگونه رای گیری از طریق پست امن و ایمن است

پاشینیان برای اولین باز از جزییات صحبتش با علی اف پرده برداشت

زندگی کنفسیوس

ترامپ قصد داشت دخترش را معاون خود کند

اولین نفت کش ایران وارد حریم آبی ونزوئلا شد

سه کشته و دو زخمی در حمله موشکی در نزدیکی فروگاه بغداد

عذرخواهی شریعتمداری از آیت الله سیستانی

ارمنستان: درگیری ها با آذربایجان در شمال و جنوب قره باغ ادامه دارد

وزیر دفاع قطر: مدرک داریم که نشان می دهد کشورهای محاصره کننده می خواستند به دوحه حمله نظامی کنند

ارمنستان: درگیری ها با آذربایجان در شمال و جنوب قره باغ ادامه دارد

تمدید محدودیت های سفر به مجارستان تا اکتبر

زندگی کنفسیوس

سازمان ملل: اسراییل طی 9 ماه اخیر بیش از 500 ساختمان فلسطینیان را تخریب کرده است

7 کشته در حمله موشکی به نزدیک فرودگاه بغداد

واکنش مشاور شاه بحرین به اظهارات مقام قطری درباره حمله به این کشور

سه کشته و دو زخمی در حمله موشکی در بغداد

حمله راکتی در نزدیکی فرودگاه بغداد

محموله جدید بنزین ایران وارد ونزوئلا شد/ 2 نفتکش دیگر در راه هستند

توییتر بار دیگر صحت ادعای ترامپ را زیر سوال برد

حمله راکتی در نزدیکی فرودگاه بغداد

اولین نفت کش ایران وارد حریم آبی ونزوئلا شد

پاشینیان برای اولین باز از جزییات صحبتش با علی اف پرده برداشت

ستاد مرکزی اربعین: همه مرزهای کشور با عراق مسدود است

شمار مبتلایان بحرینی به حدود 70 هزار نفر رسید

ببینید | تصاویر منتشر شدە از شروع تمرینات نظامی داخل سفارت آمریکا در بغداد

اولین نفت کش سوختی ایران وارد حریم آبی ونزوئلا شد

7 کشته در پی حمله راکتی به نزدیکی فرودگاه بغداد

آشکارسازی روابط با رژیم صهیونیستی؛ تهدید یا فرصت!؟

ارمنستان: درگیری ها ادامه دارد

عکس| نمایشگاه هنری در استرالیا

اولین نفت کش حامل سوخت ایران وارد حریم آبی ونزوئلا شد

دیدار سفیر آمریکا در بغداد با مشاور امنیت ملی عراق

سوء استفاده از نابسامانی های لبنان برای تضعیف مقاومت

طغیان دوباره کرونا در این منطقه

نگرانی مرکل از شیوع کرونا در آلمان

حمله راکتی به نزدیکی فرودگاه بغداد

اولین نفت کش حامل سوخت ایران وارد حریم آبی ونزوئلا شد

بیش از یک میلیون قربانی، نقطه عطفی تلخ در جهان

تکرار حملات راکتی به فرودگاه بغداد

پنج غیرنظامی در حمله موشکی به فرودگاه بغداد کشته و زخمی شدند

اصابت موشک به منطقه ای در نزدیکی فرودگاه بغداد

اصابت موشک به منطقه ای در نزدیکی فرودگاه بغداد

پاشینیان برای اولین باز از جزییات صحبتش با علی اف پرده برداشت

درخواست صلیب سرخ جهانی از طرفین درگیری قره باغ برای عدم حمله به غیرنظامیان

اعتراف به چپاولگری انگلیس توسط مقام حزبی این کشور

اصابت یک راکت به نزدیکی فرودگاه بغداد

درخواست صلیب سرخ جهانی از طرفین درگیری قره باغ برای عدم حمله به غیرنظامیان

درخواست صلیب سرخ جهانی از طرفین درگیری قره باغ برای عدم حمله به غیرنظامیان

رویترز: آمریکا مقدمات خروج دیپلمات های خود از عراق را فراهم کرده

ارمنستان: درگیری ها با آذربایجان در شمال و جنوب قره باغ ادامه دارد

حمله راکتی به نزدیکی فرودگاه بغداد

جریان حکمت ملی عراق: تصمیم بسته شدن سفارت آمریکا آماده اعلام است

تلاش قزاقستان برای میانجیگری میان ارمنستان و جمهوری آذربایجان

پنج رویداد جهان

30 استان در وضعیت قرمز و هشدار

تیپ متفاوت خواهران حسنی دخت در گشت و گذار+عکس

شمار تلفات کرونا در آمریکا به 210 هزار نفر نزدیک شد

فیلم | دلتنگی عجیب پیرزن عراقی برای حاج قاسم و ابومهدی در پیاده روی اربعین

اصابت موشک به منطقه ای در نزدیکی فرودگاه بغداد

موسسه حاکمیت قانون را ایجاد می کنیم

افشاگری جدید علیه ترامپ؛ رییس جمهور مالیات نمی دهد!

قربانیان کرونا در آمریکا به 210 هزار نفر نزدیک شد

چتر ویژه پرتاب نفربر تیپ 55 هوابرد شیراز رونمایی شد

نمایشگاه دستاوردهای نظامی در پایگاه هوایی شهید دوران شیراز

چین واردات مواد غذایی منجمد را ممنوع کرد

ادامه اعتصاب اسیر فلسطینی در بند رژیم صهیونیستی

فیلم | ابراز احساسات پیرمرد عراقی به تصویر حاج قاسم

18 سال انتظار برای رهایی از دست صهیونیست ها

نیروهای امنیتی مصر از گاز اشک آور و گلوله های پلاستیکی استفاده کرده اند

حمله راکتی به نزدیکی فرودگاه بغداد

ارمنستان به اشغال سرزمین های جمهوری آذربایجان پایان دهد

هدف اصلی عادی سازی روابط با اسراییل، ایران و ترکیه هستند

افشاگری های تازه و جنجال آفرین وزیر راه آهن پاکستان علیه نواز شریف

واکنش های منطقه ای و جهانی به مناقشه قره باغ طی 24 ساعت اخیر

رویترز: آمریکا مقدمات خروج دیپلمات های خود از عراق را فراهم کرده

حضور آمریکا در اختلافات مدیترانه شرقی

شرط عجیب قذافی برای دادن موشک به ایران

کلیه مرزهای کشور با عراق مسدود است

الاعرجی با سفیر انگلیس در بغداد دیدار کرد

منابع خبری از حمله به نزدیکی فرودگاه بغداد خبر می دهند

بازداشت 120 هزار فلسطینی از انتفاضه الاقصی تا کنون

اتحادیه اروپا، تحریم های تازه ای علیه روسیه اعمال می کند

فؤاد حسین حامل پیام شفاهی الکاظمی به روحانی بود

ارمنستان باید از منطقه قره باغ عقب نشینی کند

شورای همکاری کشورهای ترک زبان: ارمنستان به اشغال آذربایجان پایان دهد

هدف طرح های منطقه ای آمریکا، تجزیه کشورهای اسلامی است / منطقه مشروعیت اسراییل را نمی پذیرد

تظاهرات یمنی ها در محکومیت سازش با دشمن صهیونیستی

نیرو های یونیفل در بیروت مستقر شدند

5 حرکت برتر شب گذشته بسکتبال NBA+ویدئو

نماینده ویژه ایران در امور افغانستان با مقام های ازبکستان و آلمان رایزنی کرد

چین، آمریکا را به سوء استفاده از قدرت متهم کرد

هرگونه راهپیمایی به سمت مرزها ممنوع است

اصلاحات ارضی؛ بهانه رژیم پهلوی در سرکوب ایلات و عشایر

اصلاحات ارضی؛ بهانه رژیم پهلوی در سرکوب ایلات و عشایر