مطالب مرتبط:
روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی
اشرف پهلوی به دعوت آیت الله کاشانی و برای ساقط کردن دولت مصدق به ایران آمد
تاریخچه ضبط موسیقی از قاجاریه تا پهلوی در ایران مستند شد
تاریخچه ضبط موسیقی از قاجاریه تا پهلوی در ایران مستند شد
-14 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 19 مرداد 1399 ساعت 21:152020-08-09سياسي

روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی


آیا روشنفکران ایرانی به مدرن سازی جامعه با قدرت سرنیزه تمایل داشتند؟ - آیا روشنفکران ایرانی به مدرن سازی جامعه با قدرت سرنیزه تمایل داشتند؟ به گزارش سایت قطره و به نقل ازگروه رسانه های دیگر خبرگزاری آنا" در آغاز قرن 14شمسی، روشنفکران ایرانی که از پیشرفت های چشمگیر غرب در حوزه های مختلف مطلع بودند، وضع و حال کشورشان را با کشورهای غربی مقایسه می کردند و خواستار اجرای فرآیندهایی برای رسیدن به دستاوردهایی بودند که به تعالی تمدن غربی منجر شده بود.

از نظر این گروه، جبران عقب افتادگی ها و کژی ها و کژروی هایی که در ایران شایع بود، تنها به لطف قدرت قاهره ای شدنی بود که می توانست جامعه سنتی و افکار صلب متحجران را با تغییرات وسیع و سریع همگام کند.

این منورالفکران سودای تبدیل دهقان به کارگر و رعیت به شهروند را در کوتاه ترین زمان ممکن در سر داشتند.

به همین دلیل، همان طور که تورج اتابکی در مقدمه کتاب تجدد آمرانه؛ جامعه و دولت در عصر رضاشاه نوشته، اکثر روشنفکران، هنگام انتخاب بین حکومت مقتدر و اصلاحات سریع از یک سو و آزادی های سیاسی گسترده تر از سوی دیگر که می توانست به حال مخالفان اصلاحات نیز سودمند باشد، به حمایت از گزینه نخست گرایش نشان دادند.

.

اتابکی در ادامه می نویسد: این واقعیت که تجددخواهان، روشنفکران آگاهی را که از قدرت دستگاه حکومتی برای پیشبرد اصلاحات برخوردار بودند تنها موتور ممکن تغییر می دانستند بدین معنا بود که بسیاری از آنها آماده بودند که سرانجام این دیدگاه را بپذیرند که تنها نهادهای حکومتی هماهنگ با یک رهبر مقتدر و برانگیزاننده قادرند برای مدرن سازی جامعه به تغییر و اصلاح فراگیر مورد نیاز دست بزنند.

هر چند برخی تلاش های ناموفق در جهت آغاز تغییر و اصلاح از پایین وجود داشت، اکثریت روشنفکران، چه در ترکیه عثمانی و چه در ایران - حتی آنهایی که به عنوان منتقدان صریح حکومت معروف بودند - متقاعد شده بودند که در جهانی که بین قدرت های استعماری تقسیم شده و هر کدام در پی توسعه قلمرو خود هستند، هر تلاشی برای دست زدن به تغییر و اصلاح از پایین به سست شدن یکپارچگی و استقلال کشور می انجامد.

با این تفاصیل، باید پرسید آیا رضاخان حمایت روشنفکران را در اجرای برنامه های خود داشت؟ علی قیصری در کتاب روشنفکران ایران در قرن بیستم معتقد است: وقتی رضاشاه داشت قدرت خود را تحکیم می کرد، از محبوبیت گسترده ای برخوردار بود.

او با حمایت روشنفکران از دستگاه دولت دین زدایی کرد و علما را از برخی حوزه های نفوذ و درآمد سنتی خود، مانند تعلیم و تربیت و قدرت قضایی، برکنار نمود و کوشید آنان را در نظام اداری جدید جذب کند.

مبارزه او با جریان های تندروتر در میان روشنفکران، به ویژه ایدئولوژی های سوسیالیستی و مارکسیستی، مورد حمایت علما قرار گرفت.

رضاشاه بعدها در طول حکومت خود توانست مهار این گروه های اجتماعی گوناگون را در دست بگیرد - مثلا علما و روشنفکران را مقابل هم قرار می داد - بی آنکه از ظهور جبهه متحدی در میان نیروهای مخالف خود ترسی داشته باشد.

طبیعی است که این امر به او مجال می داد از قدرت به نحوی گسترده تر و خودسرانه تر بهره گیرد.

تضاد منافعی که در میان گروه های پرنفوذ اجتماعی وجود داشت و تعمدا از سوی رضاشاه به آن دامن زده می شد، به جای این که به توسعه و مدرن سازی کشور در همه ابعاد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی منجر شود، تنها به اقداماتی محدود شد که قدرت مطلقه شاه را تهدید نمی کرد و حتی می توانست به استحکام جایگاه او یاری برساند.

همین هم شد روشنفکرانی که خودکامگی قاجار را استبداد می نامیدند اما برای توصیف رژیم رضاشاه و سپس محمدرضاشاه کلمه فرانسوی دیکتاتور را به کار بردند.

گرچه بسیاری نیز با توجه به شرایط آن روز ایران همان سبک آمرانه را برای حفظ یکپارچگی ملی و انجام اصلاحات لازم می دیدند.

منبع:همشهری انتهای پیام/4127
کلید واژه ها: روشنفکران - جامعه - ایران - ایرانی - قدرت - هایی - کشورهای غربی - کوتاه ترین - دیکتاتوری - مدرن - گروه - سازی - غربی - خبرگزاری - در ایران - تغییرات - خواستار - پیشرفت - شهروند - مقایسه - کارگر - گزارش - مختلف - قاهره - پهلوی - تعالی - دهقان - رسانه - افکار - کوتاه

آخرین اخبار سرویس:
دانلود آهنگ جدید معین انتظاری بنام دیوونه وار

تقدیر امام جمعه شهرستان دیر از خدمات بیمه سلامت

آسمانی شدن مادری که فرزندش بت های نفسش را شکست

پیام مدیر عامل مجتمع فولاد خراسان به مناسبت هفته دفاع مقدس

اردوغان: شورای امنیت سازمان ملل باید اصلاح شود

در جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سه قوه چه گذشت؟

یک روز به نام امامزاده جعفر(ع) پیشوا در تقویم ملی ثبت شود

تحلیلِ منطقِ عقلانی تصمیم امام(ره) در پذیرش قطعنامه 598 از منظر رهبر انقلاب

همکاری ایران با چین و روسیه باید تقویت شود

عده ای ناخواسته در تلاشند شهرداری را از عملگرایی به شعارزدگی سوق دهند

اهانت به ساحت مقدس پیامبر اسلام (ص)مقدمه توافق رژیم صهیونیستی با برخی از کشورهای عربی است

چهار خبر گوناگون از استان یزد

دلیل تاخیر در انتقال سهام عدالت متوفیان چیست؟

استخدام اپراتور پرینتر صنعتی آقا در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام کارشناس نساجی در تکمیل پارچه تهران

انتقاد امام جمعه یزد از کاستی های صنعت خودروسازی

پرونده ترور سردار سلیمانی بسته نشده است/ برجام زنده است/ درباره آنچه مذاکره شده دوباره گفت وگو نمی کنیم

ضرورت اهتمام ویژه مجلس به تامین اعتبارات مورد نیاز ناجا

ظریف: کسانی که آغازگر جنگی باشند، پایان دهنده آن نخواهند بود

بین سوخت برها و سرشبکه ها تفاوت قائل شویم

روحانی: اهداف بودجه 99 در زمینه رونق تولید و فقر زدایی تحقق خواهد یافت

امام جمعه تبریز: موج بیداری اسلامی برگرفته از دفاع مقدس است

مراسم رژه خودرویی و رزمایش کمک مومنانه در اهواز

دانشگاه تک جنسیتی امکان مناسبی در استان قم است

تجلیل از 27هزار رزمنده پیشکسوت دفاع مقدس در لرستان

امکان اعزام و انتقال هرگونه موکب به کشور عراق در مراسم اربعین سال جاری کاملاً منتفی است

استخدام کارشناس پذیرش خانم در شرکت رایانه همراه در تهران

استخدام کارآموز برنامه نویس اپلیکیشن اندروید در تهران

فیلم|گریه های سوزناک خانواده شهدای حادثه تروریستی اهواز

دانلود آهنگ جدید امیر سینکی بنام پاییز

پیام مدیرعامل صندوق تامین خسارتهای بدنی به مناسبت سالگرد دفاع مقدس

برپایی نمایشگاه عکس اخوان برای بزرگداشت دفاع مقدس در شیراز

محسن رضایی: انتقام سخت ایران تا اخراج آمریکا از منطقه ادامه دارد

کدام نمایندگان دناپلاس اتومات گرفتند؟

روحانی: اهداف فقرزدایی در بودجه تحقق خواهد یافت

ظریف: ما سرافراز ایستادیم

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درگذشت مادر شهید همت را تسلیت گفت

سه گانه ایثار: شهیدان آهنگ، مشجری، جاوید

رایج ترین اشتباهات زندگی پسا طلاق

آماده اعمال مجدد محدودیت های کرونایی هستیم

استقرار استودیو صداوسیما در نمایشگاه دفاع مقدس/ «سرزمین شقایق ها» روی آنتن می رود

اینفوگرافیک/ جزییات طرح مجلس برای حمایت معیشتی از مردم

وزیر دفاع سابق مالی رییس موقت این کشور شد

نصب 5 المان دفاع مقدس در شهر کرمانشاه

نوحه خوانی صادق آهنگران در حضور رهبر انقلاب + فیلم

انتقام سخت ایران تا اخراج آمریکا از منطقه ادامه دارد

افتتاح نمایشگاه رزمی و فرهنگی دفاع مقدس در اردبیل

کسانی که یمن و زیرساخت های آن را نابود کردند حق بازگشت به قدرت را ندارند

ابلاغ مراتب تأیید انتخابات مرحله دوم یازدهمین دوره مجلس در همه حوزه ها

رهبر انصارالله: 21 سپتامبر آغازی بر خروج از گذشته تاریک یمن بود

در زمینه تامین کالاهای اساسی و مواد اولیه تولید، دچار مشکل نخواهیم شد

اهداف بودجه درباره رونق تولید و فقرزدایی تحقق خواهد یافت

نهاد شفافیت در تهران تأسیس شود

اظهارات مهم صالحی درباره انفجار نطنز

ارائه پیشنهاد دورکاری مجدد کارمندان ادارات به ستاد ملی مقابله با کرونا

همکاری ایران با چین و روسیه باید تقویت شود

در تأمین تسلیحات مورد نیاز کشور به خارج نیاز نداریم/ با لغو تحریم های تسلیحاتی روی آمریکایی ها کم می شود

رمز پیروزی انقلاب و دفاع مقدس وحدت کلمه و تبعیت از رهبر بود

کارت پستال های محرمی دوره قاجار در پایتخت

تاکید ادهانوم بر همکاری بین المللی در تولید واکسن کرونا

رژه موتوری نیروهای مسلح قم

افتتاح نمایشگاه چهل سال اقتدار در بیرجند

مناسب سازی فضای شهری و ادارات قزوین برای معلولان و سالمندان

گرامیداشت شهدای روحانیت در شیراز برگزار می شود

تجلیل از 27 هزار رزمنده پیشکسوت دفاع مقدس در لرستان

سخنان رهبر انقلاب در اولین روز از هفته دفاع مقدس / خداحافظی تکان دهنده مادر شهید با فرزندش در سکانس دیدنی فیلم شیار 143 / مردود شدن بچه یوزها در آموزش عملی شکار! + فیلم

پیام تسلیت رییس رسانه ملی در پی درگذشت مادر گرانقدر شهید همت

ضرورت افزایش حساسیت جامعه نسبت به بیماری کرونا

افت فشار و قطعی آب در برخی مناطق دزفول

رییس بنیاد شهید به کرمان سفر می کند+برنامه ها

استخدام کارشناس دیجیتال مارکتینگ در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام مدیر کافی نت تک شیفت در فارس

دانلود دکلمه جدید مصطفی عرفانی بنام منم اهواز

رژه نمادین اتوبوس های شرکت واحد + عکس

تشکیل جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی

اصفهان، عضو جدید شهرهای یادگیرنده یونسکو

استخدام حسابدار در شرکت پدید آورندگان جم در تهران

کمبود محبت در کودک، چه عوارضی دارد؟

برنامه های فرهنگی متروی تهران به مناسبت هفته دفاع مقدس

روحانی: اهداف بودجه درباره رونق تولید و فقر زدایی تحقق خواهد یافت

ظریف در شورای روابط خارجی آمریکا:ایران برای مساله مذاکره شده، دوباره گفت وگو نخواهد کرد/به سرنوشت صدام نگاه کنید

استخدام بازاریاب تلفنی خانم با حقوق ثابت و پورسانت در تهران

دفاع مقدس یک مکتب و کلاس درس کامل است

وزیر دفاع سابق مالی رییس موقت این کشور شد

استخدام حسابدار خانم با حقوق توافقی و بیمه در تهران

روحانی درگذشت مادر شهید همت را تسلیت گفت

عکس | رژه موتوری نیروهای مسلح ملایر در اولین روز از هفته دفاع مقدس

اظهارات مهم صالحی درباره انفجار نطنز | خرابکاری در نطنز توسط آژانس و کشورهای عضو محکوم شود

آخرین عصر تابستانی باغ شاهزاده ماهان

پنجمین خانه هلال اندیکا راه اندازی شد

تکریم از بازنشستگان سازمان بورس و شرکت اطلاع رسانی

تجلیل از 27 هزار رزمنده پیشکسوت دوران دفاع مقدس در لرستان

اقدام دولت در ارایه تسهیلات کرونا قابل تقدیر است

یگان موتوری نیروهای مسلح در قم رژه رفتند

امام جمعه زاهدان: بین سوخت برها و سرشبکه های قاچاق تفاوت قائل شویم

تندیس شهید سپهبد سلیمانی به بلوار اصلی پردیس رسید

زالی: کاهش سفرهای درون شهری تهران هم ضروری است

خودکفایی در تمامی حوزه ها از برکات دفاع مقدس است

اعلام برنامه های سفر رییس قوه قضاییه به استان اردبیل

آزادسازی 16 هکتار بستر و حریم رودخانه کرج در دستورکار قرار گرفت

روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی

روشنفکری به وقت دیکتاتوری پهلوی