مطالب مرتبط:
انتقاد از روند کُند اجرای پروژه های ملی راه و شهرسازی در استان/ کمبود نیروی انسانی مهمترین معضل اجرای پروژه ها
سرخط مهمترین اخبار انفجار بیروت/حمله رژیم صهیونیستی به انبار تسلیحاتی حزب الله صحت ندارد
تولید 2 میلیون قلمه و نشای گیاهان دارویی در لرستان/ 6 هکتار گلخانه مدرن در کوهدشت احداث می شود
ترویج فرهنگ کتابخوانی از مهمترین اهداف مجلس شورای اسلامی است
مبارزه با فساد از مهمترین اولویت های دستگاه قضا
-157 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 15 مرداد 1399 ساعت 01:302020-08-04فرهنگي

هنریک ایبسن؛ مهمترین درام نویسِ جهانِ مدرن


مضمون کلیدی درام های او تقابل «زندگی و مرگ» است مانند فیلم های اینگمار برگمان.

تاثیرات سورن کی یر کگور، فیلسوف دانمارکی هم بر او هویداست.

  هنریک ایبسن بدون شک مهم ترین درام نویس جهان مدرن است و خیلی ها هم او را «پدر درام مدرن» می دانند، - هنریک ایبسن بدون شک مهم ترین درام نویس جهان مدرن است و خیلی ها هم او را پدر درام مدرن می دانند، اما خودش می گوید که تراژدی مدرن می نویسد.

وی آثارش را با توجه به شخصیت پردازی چندلایه و زندگی روزمره و با محوریت اعتراض پیش می برد.

  پس اعتراض به مسائل اجتماعی اصل و اساس درام ایبسنی است و بعد ها نیز مورد توجه آرتور میلر، دیگر نویسنده معترض امریکایی قرار گرفت.

درام معترض قرن بیستم به شدت تحت تاثیر سه نویسنده است: هنریک ایبسن، برتولت برشت و ساموئل بکت.

  ایبسن چیزی را در نمایشنامه نویسی باب کرد که این روز ها در کلاس های فیلمنامه نویسی هم تدریس می شود و یکی از بخش های کلیدی نوشتن آثار دراماتیک قصه گو است که آن را خاطره تلخ یا زخم باز می نامند.

ایبسن می گوید: فکر می کنم ما سرنشینان کشتی ای هستیم که متاعش جسدی است .

  در انجیل لوقا از قول حضرت عیسی (ع) می خوانیم: هر که صلیب خود را برندارد و از عقب من نیاید، نمی تواند شاگرد من گردد .

این بر دوش کشیدن جسد با به ارث بردن گناهان پدران، در پروتستانیزم شمال اروپا، تبدیل به اندیشه ای کلیدی می شود که در نمایشنامه های ایبسن نیز نمود می یابد.

  اگر به نمایشنامه اشباح نگاه کنید به این موضوع پی خواهید برد.

ایبسن از همان دهمین نمایشنامه پر سر و صدای خود یعنی براند (1866) که با آن مشهور شد، و تا آخرین نمایشنامه خود یعنی ما مردگان سر بر داریم (1899)، تمام توجه خود را بر هستی شناسی اکنون جامعه گذاشت و در کنارش گذشته شخصیت ها را فراموش نکرد.

ایبسن اعتقاد داشت، رفتار و منش شخصیت ها در اکنون، وابسته به خاطره ای تلخ یا زخمی باز از گذشته است و آن را جسدی حی و حاضر می دانست.

  مضمون کلیدی درام های او تقابل زندگی و مرگ است مانند فیلم های اینگمار برگمان.

تاثیرات سورن کی یر کگور، فیلسوف دانمارکی هم بر او هویداست، فی المثل، کاراکتر براند می گوید: اگر خداوند بخواهد مرا بیازماید، همان گونه که ابراهیم [ع]را آزمود، چه؟ .

این واژگان ما را یاد دغدغه کی یر کگور در کتاب ترس و لرز می اندازد.

  از سوی دیگر، کاراکتر استاد روبک پیکرتراش در نمایشنامه وقتی ما مردگان سر برداریم می گوید: وقتی از خواب مرگ سر بر داریم، آن وقت می فهمیم که هیچ وقت زندگی نکرده ایم .

به خاطر همین موضوع است که کاراکتر دکتر اشتوکمان در برابر مردم شهر خود قرار می گیرد زیرا زندگی اجتماعی باید معنایی اخلاقی و قابل دفاع داشته باشد .

  ایبسن از نمایشنامه مرغابی وحشی به بعد، مبارزه با پلشتی های جامعه را به گونه ای دیگر پیش برد و حتی به خودکشی فکر کرد.

شاید او ناامید شده بود، زیرا دیگر دچار کهولت سن بود و تغییراتی که مد نظرش بود، جایی در جامعه نداشت.

  رئالیسم انضمامی ایبسن فوق العاده است و همان حلقه مفقوده درام امروز ایران است.

ایبسن دست از تحلیل و بازنمایی جامعه اکنون خود برنمی دارد و مدام آن را نقد می کند.

او آنچنان در این کار پیش می رود که در نمایشنامه خانه عروسک به حقوق زنان توجه ویژه ای می کند و جنجال اجتماعی ایجاد می کند که پایش به روزنامه ها هم باز می شود، اما هیچگاه به حقوق کارگران نظری چشم گیر نداشت؛ این موضوع، کار های او را از برتولت برشت جدا می کند.

  ایبسن به تکنیک، الگو و فرم هم علاقه ای زیاد داشت و در جمله ای تاکید می کند: اگر می خواهی قدرت هنرمند را به کمال بشناسی فقط ببین شاعران چگونه و نه چه می سرایند .

این موضوع نشان می دهد که پس از اعتراض اجتماعی دغدغه اصلی ایبسن فرم نمایشنامه بوده است.

درام ایبسنی در امتداد درام ارسطویی استاین روز ها درام معاصر را به اشتباه تحت تاثیر ارسطو می دانند که کاملا غلط است.

درام ارسطویی دو شیوه مخصوص به خود دارد: 1-بخش کردن نمایش به سه قسمت: آغاز، میانه و پایان که در درام ایبسنی نیز به شکل سه پرده ای درآمده است و توجه به وحدت های سه گانه یعنی وحدت زمان، وحدت مکان و وحدت کنش.

  اگر ملاحظه بفرمایید، بیشتر کار های دراماتیک امروز تحت تاثیر ارسطو هستند ولی ارسطویی نیستند زیرا وحدت زمان (انجام کنش در خلال 24 ساعت) و وحدت مکان (انجام کنش تنها در یک مکان ویژه) رعایت نمی شود.

فیلم وثیقه به کارگردانی مایکل مان تلاش می کند وحدت زمان و وحدت کنش را رعایت کند ولی وحدت مکان ندارد.

  فیلم باجه تلفن به کارگردانی جوئل شوماخر هم بیشتر در یک باجه تلفن می گذرد ولی وحدت کنش ندارد، اما فیلم لاک به نویسندگی و کارگردانی استیون نایت به خوبی قوانین ارسطویی را رعایت می کند.

یک روز پیش از بتن ریزی بزرگ در بیرمنگام، به آیون لاک، یکی از مدیران پروژه خبر می رسد که برای زایمان زودرس بتان، یکی از همکارانش که چند ماه پیش شبی را باهم سر کرده بودند باید به لندن برود.

  لاک هم تصمیم می گیرد زن و بچه های خود را رها کند و برای زایمان به لندن برود.

در تمام طول مسیر با همسرش و زنی که دارد فرزندش را به دنیا می آورد، مسوولان شرکت و معاونش که باید کار بتن ریزی را انجام دهد و پدرش گفتگو می کند.

او به همسرش اعتراف می کند که خیانت کرده است.

  تمام فیلم در اتومبیل آیون لاک می گذرد.

تنها یک بازیگر در فیلم هست و وحدت های سه گانه هم رعایت شده است.

نمایشنامه آگوست: اوسیج کانتی به نویسندگی تریسی لتس که جایزه پولیتزر سال 2008 را ربود نیز به قوانین ارسطویی وفادار است ولی وحدت کنش را رعایت نمی کند زیرا خرده پیرنگ ها و راز های فراوانی در نمایشنامه شکل می گیرد.

  چندگانگی در پیرنگ از میراث های نمایشنامه های شکسپیری است.

فی المثل به نمایشنامه شاه لیر نگاه کنید که چطور رابطه شاه با سه دخترش به صورت موازی با رابطه ادموند و پدرش پیش می رود.

برخی شخصیت ها نیز رابطه ای عاشقانه دارند که در درام امروز با عنوان پیرنگ فرعی شناخته می شود.

  اگر به نمایشنامه فاجعه به نویسندگی ساموئل بکت نیز نگاه کنید، ردپایی محکم از درام ارسطویی- ایبسنی پیدا می شود زیرا شاهد تمرین یک تئاتر سیاسی-ایدئولوژیک در یک مکان و زمان خاص هستیم که در آن برای اهداف سیاسی کلیت هنر زیر سوال رفته است.

این نمایشنامه توانست جان واسلاو هاول را نجات بدهد که در زندان های رژیم کمونیستی چکسلواکی اسیر بود.

خواندن ایبسن را از کدام نمایشنامه آغاز کنیم؟در یک گفتگو که با ایبسن انجام شده است، خبرنگار می پرسد: شما اصطلاح تراژدی مدرن را برای توصیف نمایشنامه خانه عروسک به کار بردید.

تراژدی مدرن چیست؟ و چه تفاوتی با تراژدی سنتی و ارسطویی دارد؟ ایبسن پاسخ می دهد: در حالی که تراژدی مدرن عناصر بسیاری از تراژدی ارسطویی را حفظ می کند، نیروی محرکه تراژدی مدرن یک معضل اجتماعی است به همراه قهرمانی غم انگیز تا او به عنوان واسطه ای این مساله اجتماعی را افشا کند.

  به این ترتیب، کشمکش در این نوع پیرنگ، عموما، توسط یک برخورد میان قهرمان و مساله ای اجتماعی برانگیخته می شود.

همان طورکه در مورد خانه عروسک وجود دارد: نورا در برابر بدنام کردن زنان در جامعه قد برمی افرازد.

بنابراین خانه عروسک (1879) اولین نمایشنامه ای است که باید از ایبسن بخوانیم که مربوط به دوره دوم نمایشنامه نویسی او می شود.

  نمایشنامه های ستون های جامعه (1877)، اشباح (1881) و دشمن مردم (1882) نیز در همین راستا قرار دارند.

سپس به سراغ دوره سوم نمایشنامه های او برویم که از مرغابی وحشی (1884) آغاز می شود.

کار کنرادی، یکی از بازیگران مشهور تئاتر نروژ که در بیشتر آثار ایبسن بازی کرده است در یک مصاحبه می گوید: نمایشنامه های ایبسن، چون بانوی دریایی نمایانگر لایه هایی از تمایلات، اشتیاق ها، قوت ها و ضعف های انسانی هستند که کشف و نمایش آن ها دلهره آور است.

  سوزان سانتاگ، نویسنده و منتقد تئاتر نیز اقتباس معاصری از این نمایشنامه داشته است.

در همان مصاحبه خبرنگار می پرسد که نمایشنامه بانوی دریایی مربوط به 130 سال پیش می شود، پس چه چیزی این کار و دیگر آثار ایبسن را به امروز متصل می کند؟ کار کنرادی پاسخ می دهد: ایبسن می گوید اگر می خواهید من را بشناسید باید نمایشنامه هایم را بخوانید.

  او درون خودش را جست وجو کرد و هدیه ای حقیقی از اعماق خود برای ما به جا گذاشت.

ایبسن ما را همان طورکه هستیم می دید و این موهبت را به ما هدیه داد .

خوانش و شناخت ایبسن، به نوبه خود هدیه ای برای شناخت درام و امکانات آن است.

اکبر رادی با دیدن نمایشنامه خانه عروسک تصمیم به نویسندگی گرفت، کنستانتین استانیسلاوسکی نیز با اجرای دشمن مردم توانست نظریه و سیستم بازیگری خود را ارتقا بدهد.

  او دریافت که باید مانند کاراکتر های ایبسن راه برود و حرف بزند تا بتواند شخصیت های واقعی را روی صحنه زنده کند.

ایبسن، گنجینه ای ارزشمند در راستای آموزش و تولید درام اعتراضی است که به شدت جای خالی اش در ایران حس می شود.


کلید واژه ها: هنریک ایبسن - درام - نویس - مدرن - مهم ترین - نمایشنامه نویسی - نویسنده - فیلمنامه نویسی - مسائل اجتماعی - اعتراض - جهان - شخصیت پردازی - زندگی روزمره - برتولت برشت - زندگی - معترض - نمایشنامه - فیلم - امریکایی - دانمارکی - فیلمنامه - اجتماعی - محوریت - تراژدی - فیلسوف - ساموئل - تقابل - تدریس - مسائل - مضمون

آخرین اخبار سرویس:
گربه بی استخوان +فیلم

حضور در قلب مردم

نگاه مولانا روبه سوی آسمان دارد

جاده ها برای رسیدن ساخته نمی شوند

فرهنگ و هنرمیراث دارنهضت عاشورا

اهدای نشان ویژه به وزیر بهداشت و نشان رسول به مجید انتظامی

مرمت موزه هنرهای معاصر 2 ماه دیگر ادامه دارد/بازگشایی با ستاد ملی کرونا

نوشهر کاندیدای برگزاری جشنواره استانی تئاتر در پساکرونا

خبر تاسف آور از کارگردان مشهور سینما؛ ابتلای ناصر تقوایی آلزایمر

/از ربات های مترجم تا ترجمه های رباتی

فیلم|وداع باشکوه مردم ایذه با پیکر شهید مومن زاده

عباس جوانمرد چشم از جهان فروبست/ وداع با کارگردان مطرح تئاتر

توصیفات شاخه ای برای حفظ تصاویر متعدد

زیرساخت های فرهنگی ملارد پاسخگوی جمعیت نیست

سه شنبه های شعر

استاد بدیع الزمان فروزانفر درگذشت

قصه کرونا هنوز شروع نشده است

پیروزی مرگ بر قدرت انسان

عباس جوانمرد چشم از جهان فروبست/ وداع با کارگردان مطرح تئاتر

قدردانی از پدر به سبک «علیرضا طلیسچی»/ عکس

«عباس جوانمرد»؛ نویسنده و کارگردان پیشکسوت تئاتر درگذشت

تصویری زنده و پویا از مقطعی در تاریخ اندیشه/ سیر فلسفه رنسانس

«عباس جوانمرد»؛ نویسنده و کارگردان پیشکسوت تئاتر درگذشت

شباهت عجیب یک بازیگر به خسرو شکیبایی+ عکس

تصویری تأمل برانگیز در پیج «پولاد کیمیایی»/ عکس

عباس جوانمرد در 92 سالگی درگذشت

جشنواره چشم بادامی ها، پذیرای «مجبوریم» رضا درمیشیان شد

«خاک های نرم کوشک» چاپ 226 را هم رد کرد/ در سیستم فشَل نشر خیلی ها حق کتاب را می خورند!

قدیمی ترین انیمیشن جهان در ایران / بزی که روی سفال می پرد (فیلم)

«ابن جَزله»؛ طبیب نیکوکار بغدادی

واکنش بهنوش بختیاری به انتقادات از مهران مدیری

ویدئو | احمد نجفی: روانی آنهایی هستند که...

عباس جوانمرد درگذشت

نقش هالیوود در نهادینه شدن اندیشه های آخرالزمانی در آمریکا / کمپانی تولید خیال

فیلمبرداری «آواتار 2» به پایان رسید

آخرین خبر ها از سینما در روزی که گذشت

مهران احمدی در خانه قدیمی +عکس

فیلمبرداری «آواتار 2» به پایان رسید

واکنش بهنوش بختیاری به انتقادِ سحر زکریا از مدیری

نیمرو زدن خانم بازیگر در طبیعت+عکس

واکنش اینستاگرامی بهنوش بختیاری به انتقاد سحر زکریا از مهران مدیری

عباس جوانمرد درگذشت

ویلا و خودرو لوکس مهران مدیری +عکس

واکنش اینستاگرامی بهنوش بختیاری به انتقادِ سحر زکریا از مهران مدیری

عباس جوانمرد درگذشت

ژست جالب جمشید هاشم پور و همسرش+عکس

فیلم| له کردن پراید با لودر توسط یک جوان

چهارمین دوره جایزه کتاب سال ایلام برگزار می شود

فیلم| ترانه پاییز از بابک جهانبخش

همشهری آوا | پادکست هم داستان | قسمت سی و هشتم؛ زندگی نیز چنین است، رنج و خوشی با هم

افسانه بایگان با چهره خوفناک! + عکس

گبرلو: کمبود سالن های سینمایی؛ مهمترین معضل اقتصاد سینمای دفاع مقدس است

«مجبوریم» درمیشیان در فستیوال توکیو 2020

عذرخواهی فراستی برای خواندن پر اشتباه شاهنامه

دعوای سحر ذکریا و بهنوش بختیاری بر سر مهران مدیری

معرفی سریال «پاتریک ملروز» | پنج روز با پاتریک ملروز

سینماهای استان خراسان شمالی بازگشایی شد

استخدام مترجم دورکار در هلدینگ ایران تایپیست در کرمانشاه

جدیدترین فیلم برادران روسو با حضور «مرد عنکبوتی»

فرزندان استقلالی شیلا خداداد+عکس

معرفی کتاب «محبوس در هزارتو یا مذاب در آسمان» | نگاهی به هنر مدرن

«مجبوریم» درمیشیان در فستیوال توکیو 2020

بازگشایی سینما های استان

نسخه کرونایی جشنواره کن برگزار می شود

نسخه کرونایی جشنواره کن برگزار می شود

مهران رجبی کرونا را شکست داد

نمره صفر «مسعود فراستی» به خودش!+ فیلم

گریم دیدنی هادی حجازی فر، در نقش یک شهید + عکس

فیلم| بانوی کارآفرین و اشتغال زایی برای جوانان

عذرخواهی فراستی برای اشتباه خواندن شاهنامه+ویدئو

نسخه کرونایی جشنواره کن برگزار می شود

مروری بر خبر های کوتاه استان قزوین + فیلم

گریم دیدنی هادی حجازی فر، در نقش یک شهید + عکس

ویدیو| عذرخواهی مسعود فراستی از مخاطبان برای خواندن پر اشتباه شاهنامه

ماسک توری و آرایش خفن نسیم ادبی+عکس

ویدیو| عذرخواهی مسعود فراستی از مخاطبان برای خواندن پر اشتباه شاهنامه

کارگردان مشهور سینما به آلزایمر مبتلا شد؟+عکس

ناصر تقوایی به بیماری آلزایمر مبتلا شد؟

200 برنامه در هفته تهران برگزار می شود

نسخه ویژه جشنواره کن برگزار می شود

تمدید جشنواره عکس و پوستر «همدلی و مشارکت مردمی در مقابله با کرونا»

200 برنامه در هفته تهران برگزار می شود

نسخه ویژه جشنواره کن برگزار می شود

جمشید هاشم پور و بانو در جشنواره فیلم مقاومت + عکس

نسخه ویژه جشنواره کن برگزار می شود

مهران رجبی از بیمارستان مرخص شد

مسعود فراستی عذرخواهی کرد

شباهت بی نظیر این بازیگر با خسرو شکیبایی+عکس

مدیرکل روابط عمومی استانداری خراسان جنوبی منصوب شد

پایان جشنواره اول مقاومت

از صدور 216 پروانه اجرا تا فراخوان «رادیوتئاتر» جشنواره فجر

فیلم/ عذرخواهی فراستی برای خواندن پر اشتباه شاهنامه

مهران رجبی از بیمارستان مرخص شد

جزییات حمایت وزارت ارشاد از موسسات قرآنی در صفحات معارفی رسانه ها

16 عکس هوایی برگزیده 2020

16 عکس هوایی برگزیده 2020

ترخیص مهران رجبی از بیمارستان بعد از دو هفته+عکس

عذرخواهی مسعود فراستی از مخاطبان برای خواندن پر اشتباه شاهنامه (فیلم)

سحر زکریا: ما را زنده به گور کردید/ گلایه سحر زکریا از مهران مدیری

اولین بارش باران پاییزی در حرم مطهر رضوی

هنریک ایبسن؛ مهمترین درام نویسِ جهانِ مدرن

هنریک ایبسن؛ مهمترین درام نویسِ جهانِ مدرن