مطالب مرتبط:
انتقاد از روند کُند اجرای پروژه های ملی راه و شهرسازی در استان/ کمبود نیروی انسانی مهمترین معضل اجرای پروژه ها
سرخط مهمترین اخبار انفجار بیروت/حمله رژیم صهیونیستی به انبار تسلیحاتی حزب الله صحت ندارد
تولید 2 میلیون قلمه و نشای گیاهان دارویی در لرستان/ 6 هکتار گلخانه مدرن در کوهدشت احداث می شود
ترویج فرهنگ کتابخوانی از مهمترین اهداف مجلس شورای اسلامی است
مبارزه با فساد از مهمترین اولویت های دستگاه قضا
-157 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 15 مرداد 1399 ساعت 01:302020-08-04فرهنگي

هنریک ایبسن؛ مهمترین درام نویسِ جهانِ مدرن


مضمون کلیدی درام های او تقابل «زندگی و مرگ» است مانند فیلم های اینگمار برگمان.

تاثیرات سورن کی یر کگور، فیلسوف دانمارکی هم بر او هویداست.

  هنریک ایبسن بدون شک مهم ترین درام نویس جهان مدرن است و خیلی ها هم او را «پدر درام مدرن» می دانند، - هنریک ایبسن بدون شک مهم ترین درام نویس جهان مدرن است و خیلی ها هم او را پدر درام مدرن می دانند، اما خودش می گوید که تراژدی مدرن می نویسد.

وی آثارش را با توجه به شخصیت پردازی چندلایه و زندگی روزمره و با محوریت اعتراض پیش می برد.

  پس اعتراض به مسائل اجتماعی اصل و اساس درام ایبسنی است و بعد ها نیز مورد توجه آرتور میلر، دیگر نویسنده معترض امریکایی قرار گرفت.

درام معترض قرن بیستم به شدت تحت تاثیر سه نویسنده است: هنریک ایبسن، برتولت برشت و ساموئل بکت.

  ایبسن چیزی را در نمایشنامه نویسی باب کرد که این روز ها در کلاس های فیلمنامه نویسی هم تدریس می شود و یکی از بخش های کلیدی نوشتن آثار دراماتیک قصه گو است که آن را خاطره تلخ یا زخم باز می نامند.

ایبسن می گوید: فکر می کنم ما سرنشینان کشتی ای هستیم که متاعش جسدی است .

  در انجیل لوقا از قول حضرت عیسی (ع) می خوانیم: هر که صلیب خود را برندارد و از عقب من نیاید، نمی تواند شاگرد من گردد .

این بر دوش کشیدن جسد با به ارث بردن گناهان پدران، در پروتستانیزم شمال اروپا، تبدیل به اندیشه ای کلیدی می شود که در نمایشنامه های ایبسن نیز نمود می یابد.

  اگر به نمایشنامه اشباح نگاه کنید به این موضوع پی خواهید برد.

ایبسن از همان دهمین نمایشنامه پر سر و صدای خود یعنی براند (1866) که با آن مشهور شد، و تا آخرین نمایشنامه خود یعنی ما مردگان سر بر داریم (1899)، تمام توجه خود را بر هستی شناسی اکنون جامعه گذاشت و در کنارش گذشته شخصیت ها را فراموش نکرد.

ایبسن اعتقاد داشت، رفتار و منش شخصیت ها در اکنون، وابسته به خاطره ای تلخ یا زخمی باز از گذشته است و آن را جسدی حی و حاضر می دانست.

  مضمون کلیدی درام های او تقابل زندگی و مرگ است مانند فیلم های اینگمار برگمان.

تاثیرات سورن کی یر کگور، فیلسوف دانمارکی هم بر او هویداست، فی المثل، کاراکتر براند می گوید: اگر خداوند بخواهد مرا بیازماید، همان گونه که ابراهیم [ع]را آزمود، چه؟ .

این واژگان ما را یاد دغدغه کی یر کگور در کتاب ترس و لرز می اندازد.

  از سوی دیگر، کاراکتر استاد روبک پیکرتراش در نمایشنامه وقتی ما مردگان سر برداریم می گوید: وقتی از خواب مرگ سر بر داریم، آن وقت می فهمیم که هیچ وقت زندگی نکرده ایم .

به خاطر همین موضوع است که کاراکتر دکتر اشتوکمان در برابر مردم شهر خود قرار می گیرد زیرا زندگی اجتماعی باید معنایی اخلاقی و قابل دفاع داشته باشد .

  ایبسن از نمایشنامه مرغابی وحشی به بعد، مبارزه با پلشتی های جامعه را به گونه ای دیگر پیش برد و حتی به خودکشی فکر کرد.

شاید او ناامید شده بود، زیرا دیگر دچار کهولت سن بود و تغییراتی که مد نظرش بود، جایی در جامعه نداشت.

  رئالیسم انضمامی ایبسن فوق العاده است و همان حلقه مفقوده درام امروز ایران است.

ایبسن دست از تحلیل و بازنمایی جامعه اکنون خود برنمی دارد و مدام آن را نقد می کند.

او آنچنان در این کار پیش می رود که در نمایشنامه خانه عروسک به حقوق زنان توجه ویژه ای می کند و جنجال اجتماعی ایجاد می کند که پایش به روزنامه ها هم باز می شود، اما هیچگاه به حقوق کارگران نظری چشم گیر نداشت؛ این موضوع، کار های او را از برتولت برشت جدا می کند.

  ایبسن به تکنیک، الگو و فرم هم علاقه ای زیاد داشت و در جمله ای تاکید می کند: اگر می خواهی قدرت هنرمند را به کمال بشناسی فقط ببین شاعران چگونه و نه چه می سرایند .

این موضوع نشان می دهد که پس از اعتراض اجتماعی دغدغه اصلی ایبسن فرم نمایشنامه بوده است.

درام ایبسنی در امتداد درام ارسطویی استاین روز ها درام معاصر را به اشتباه تحت تاثیر ارسطو می دانند که کاملا غلط است.

درام ارسطویی دو شیوه مخصوص به خود دارد: 1-بخش کردن نمایش به سه قسمت: آغاز، میانه و پایان که در درام ایبسنی نیز به شکل سه پرده ای درآمده است و توجه به وحدت های سه گانه یعنی وحدت زمان، وحدت مکان و وحدت کنش.

  اگر ملاحظه بفرمایید، بیشتر کار های دراماتیک امروز تحت تاثیر ارسطو هستند ولی ارسطویی نیستند زیرا وحدت زمان (انجام کنش در خلال 24 ساعت) و وحدت مکان (انجام کنش تنها در یک مکان ویژه) رعایت نمی شود.

فیلم وثیقه به کارگردانی مایکل مان تلاش می کند وحدت زمان و وحدت کنش را رعایت کند ولی وحدت مکان ندارد.

  فیلم باجه تلفن به کارگردانی جوئل شوماخر هم بیشتر در یک باجه تلفن می گذرد ولی وحدت کنش ندارد، اما فیلم لاک به نویسندگی و کارگردانی استیون نایت به خوبی قوانین ارسطویی را رعایت می کند.

یک روز پیش از بتن ریزی بزرگ در بیرمنگام، به آیون لاک، یکی از مدیران پروژه خبر می رسد که برای زایمان زودرس بتان، یکی از همکارانش که چند ماه پیش شبی را باهم سر کرده بودند باید به لندن برود.

  لاک هم تصمیم می گیرد زن و بچه های خود را رها کند و برای زایمان به لندن برود.

در تمام طول مسیر با همسرش و زنی که دارد فرزندش را به دنیا می آورد، مسوولان شرکت و معاونش که باید کار بتن ریزی را انجام دهد و پدرش گفتگو می کند.

او به همسرش اعتراف می کند که خیانت کرده است.

  تمام فیلم در اتومبیل آیون لاک می گذرد.

تنها یک بازیگر در فیلم هست و وحدت های سه گانه هم رعایت شده است.

نمایشنامه آگوست: اوسیج کانتی به نویسندگی تریسی لتس که جایزه پولیتزر سال 2008 را ربود نیز به قوانین ارسطویی وفادار است ولی وحدت کنش را رعایت نمی کند زیرا خرده پیرنگ ها و راز های فراوانی در نمایشنامه شکل می گیرد.

  چندگانگی در پیرنگ از میراث های نمایشنامه های شکسپیری است.

فی المثل به نمایشنامه شاه لیر نگاه کنید که چطور رابطه شاه با سه دخترش به صورت موازی با رابطه ادموند و پدرش پیش می رود.

برخی شخصیت ها نیز رابطه ای عاشقانه دارند که در درام امروز با عنوان پیرنگ فرعی شناخته می شود.

  اگر به نمایشنامه فاجعه به نویسندگی ساموئل بکت نیز نگاه کنید، ردپایی محکم از درام ارسطویی- ایبسنی پیدا می شود زیرا شاهد تمرین یک تئاتر سیاسی-ایدئولوژیک در یک مکان و زمان خاص هستیم که در آن برای اهداف سیاسی کلیت هنر زیر سوال رفته است.

این نمایشنامه توانست جان واسلاو هاول را نجات بدهد که در زندان های رژیم کمونیستی چکسلواکی اسیر بود.

خواندن ایبسن را از کدام نمایشنامه آغاز کنیم؟در یک گفتگو که با ایبسن انجام شده است، خبرنگار می پرسد: شما اصطلاح تراژدی مدرن را برای توصیف نمایشنامه خانه عروسک به کار بردید.

تراژدی مدرن چیست؟ و چه تفاوتی با تراژدی سنتی و ارسطویی دارد؟ ایبسن پاسخ می دهد: در حالی که تراژدی مدرن عناصر بسیاری از تراژدی ارسطویی را حفظ می کند، نیروی محرکه تراژدی مدرن یک معضل اجتماعی است به همراه قهرمانی غم انگیز تا او به عنوان واسطه ای این مساله اجتماعی را افشا کند.

  به این ترتیب، کشمکش در این نوع پیرنگ، عموما، توسط یک برخورد میان قهرمان و مساله ای اجتماعی برانگیخته می شود.

همان طورکه در مورد خانه عروسک وجود دارد: نورا در برابر بدنام کردن زنان در جامعه قد برمی افرازد.

بنابراین خانه عروسک (1879) اولین نمایشنامه ای است که باید از ایبسن بخوانیم که مربوط به دوره دوم نمایشنامه نویسی او می شود.

  نمایشنامه های ستون های جامعه (1877)، اشباح (1881) و دشمن مردم (1882) نیز در همین راستا قرار دارند.

سپس به سراغ دوره سوم نمایشنامه های او برویم که از مرغابی وحشی (1884) آغاز می شود.

کار کنرادی، یکی از بازیگران مشهور تئاتر نروژ که در بیشتر آثار ایبسن بازی کرده است در یک مصاحبه می گوید: نمایشنامه های ایبسن، چون بانوی دریایی نمایانگر لایه هایی از تمایلات، اشتیاق ها، قوت ها و ضعف های انسانی هستند که کشف و نمایش آن ها دلهره آور است.

  سوزان سانتاگ، نویسنده و منتقد تئاتر نیز اقتباس معاصری از این نمایشنامه داشته است.

در همان مصاحبه خبرنگار می پرسد که نمایشنامه بانوی دریایی مربوط به 130 سال پیش می شود، پس چه چیزی این کار و دیگر آثار ایبسن را به امروز متصل می کند؟ کار کنرادی پاسخ می دهد: ایبسن می گوید اگر می خواهید من را بشناسید باید نمایشنامه هایم را بخوانید.

  او درون خودش را جست وجو کرد و هدیه ای حقیقی از اعماق خود برای ما به جا گذاشت.

ایبسن ما را همان طورکه هستیم می دید و این موهبت را به ما هدیه داد .

خوانش و شناخت ایبسن، به نوبه خود هدیه ای برای شناخت درام و امکانات آن است.

اکبر رادی با دیدن نمایشنامه خانه عروسک تصمیم به نویسندگی گرفت، کنستانتین استانیسلاوسکی نیز با اجرای دشمن مردم توانست نظریه و سیستم بازیگری خود را ارتقا بدهد.

  او دریافت که باید مانند کاراکتر های ایبسن راه برود و حرف بزند تا بتواند شخصیت های واقعی را روی صحنه زنده کند.

ایبسن، گنجینه ای ارزشمند در راستای آموزش و تولید درام اعتراضی است که به شدت جای خالی اش در ایران حس می شود.


کلید واژه ها: هنریک ایبسن - درام - نویس - مدرن - مهم ترین - نمایشنامه نویسی - نویسنده - فیلمنامه نویسی - مسائل اجتماعی - اعتراض - جهان - شخصیت پردازی - زندگی روزمره - برتولت برشت - زندگی - معترض - نمایشنامه - فیلم - امریکایی - دانمارکی - فیلمنامه - اجتماعی - محوریت - تراژدی - فیلسوف - ساموئل - تقابل - تدریس - مسائل - مضمون

آخرین اخبار سرویس:
حمله تند خانم بازیگر به مهران مدیری/ من و امثال من را زنده بگور کردید!

«بازمانده» بهترین «جشنواره جشنواره ها»

تیپ جدید خانم بازیگرِ کم کار/ عکس

سریال «هومن سیدی» از آبان می آید؟

مستند سینمایی «ف-الف» در مراحل پایانی تولید

توریست ها و آثار تاریخی

مراسم اختتامیه شانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت

روزهای پرکاری داریوش مهرجویی در کرونا

دفاع مقدس پدیده ای تمام نشدنی است

«میز شعر» آتشی در تلویزیون برپا می شود

درخواست فهیمه «پایتخت» از مردم/ عکس

«میز شعر» آتشی در تلویزیون برپا می شود

اختتامیه شانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت

«مهرانه مهین ترابی» در جمع خانواده/ عکس

نگارش داستان برپایه خاطرات شهدا باید به دور از نگاه کلیشه ای باشد

سریال «هومن سیدی» از آبان می آید؟/ فرجی: «قورباغه» فعلا پروانه نمایش ندارد

بهترین فیلم های تاریخ سینما درباره سرگردانی در طبیعت

تولیدات شبکه نمایش خانگی با سبک زندکی ایرانی اسلامی تناسبی ندارد

کنسرت نمایش عاشورایی علمدار

پایان جشنواره فیلم مقاومت با اهدای دو نشان ویژه

اختتامیه شانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم مقاومت

»قیصر« از سنت تا اعتراض

نتیجه حذف داستان از کتاب های درسی

نتیجه حذف داستان از کتاب های درسی

خوشحالم که با خسرو شکیبایی مقایسه می شوم!

مهران رجبی: به خاطر سلفی گرفتن کرونایی شدم!

هنرمندان باید حقایق ارزشمند دفاع مقدس را با زبان هنر به جامعه معرفی کنند

خوشحالم که با خسرو شکیبایی مقایسه می شوم!

فیلم/رم 2 - یوونتوس 2

«کامران تفتی» از نمایی خیلی نزدیک/ عکس

«ابن هشام»؛ مؤلف سیره پیامبر(ص)

سماع جامه دران در سکوت پاییزی تبریز / «مجسمه شمس» چگونه ماندگار شد؟

پایان جشنواره مقاومت و اهدای جوایز در بخش های مختلف

پایان جشنواره «مقاومت»/ اولین نشان «رسول» به مجید انتظامی اهدا شد

مجید انتظامی نخستین «نشان رسول» را به خانه برد/ تندیس ویژه جشنواره در دستان وزیر بهداشت

توسط انتشارات ققنوس؛ کتاب بررسی حیات فلسفه از سقراط تا دریدا چاپ شد

آخرین خبر ها از سینما در روزی که گذشت

چهره جذاب فریبا نادری با کلاه فرنگی +عکس

هشتم مهرماه؛ بزرگداشت شمس تبریزی و مولانا جلال الدین محمد بلخی برگزار می شود

فیلم/النصر یک - التعاون صفر

اهدای جایزه ویژه و نشان شانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت به وزیر بهداشت

وزیر بهداشت نشان ویژه «مقاومت» گرفت

بهاره کیان افشار با ست نارنجی +عکس

ویژگی مهم جشنواره فیلم مقاومت حمایت نهادها و بخش های دولتی از آن است

تجلیل از سه پیشکسوت سینمای دفاع مقدس

شانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم مقاومت برگزیدگانش را شناخت

تجلیل از وزیر بهداشت در اختتامیه جشنواره مقاومت

پایان جشنواره «مقاومت»/ اولین نشان «رسول» به مجید انتظامی اهدا شد

نشان رسول به مجید انتظامی رسید

برگزیدگان جشنواره شعر «بر بلندای غدیر» در بوشهر معرفی شدند

اهدای جایزه ویژه و نشان شانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت به وزیر بهداشت

آن 22 نفر بافقی

عکس قدیمی از جهانگیر الماسی

نمایشگاه مجازی آثار نقاشی «دفاع مقدس» در یزد برپا شد

گشت و گذار عباس غزالی در جنگل +عکس

آیین اختتامیه جشنواره فیلم مقاومت برگزار شد

برگزیدگان جشنواره شعر «بر بلندای غدیر» در بوشهر معرفی شدند

فیلم| ترانه خلاصم کن از احسان خواجه امیری

اهدای جایزه ویژه و نشان شانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت به وزیر بهداشت

تقدیر از هنرمندان فعال عرصه تئاتر دفاع مقدس

کت و شلوار عجیب غریب نوید محمدزاده +عکس

شانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم مقاومت برگزیدگانش را شناخت

مفهوم مقاومت در هیچ عصر و زمانه ای رنگ نمی بازد

ویژگی مهم جشنواره فیلم مقاومت حمایت نهادها و بخش های دولتی از آن است

تصویر مدافعانی که لباس رزم اندازه شان نبود! + عکس

موفقیت سریال جدید «جود لاو» میان مخاطبان

گزارشی از پایان جشنواره مقاومت و اهدای یک نشان به مجید انتظامی

مجید انتظامی، نشان رسول را دریافت کرد/ عکس

خانه تاریخی بنیادی نایین مرمت شد

فیلم| کسی باورش می شد که این پسر به این زیبایی خراطی کند؟

نمایش دو فیلم جدید از چهارشنبه

اعتراض شدید سحر زکریا به مهران مدیری + عکس

استوری شاعرانه شقایق دهقان+عکس

پایان جشنواره «مقاومت»/ اولین نشان «رسول» به مجید انتظامی اهدا شد

شهاب حسینی محبوب ترین بازیگر نقش شهدا

اولین نشان «رسول» به مجید انتظامی اهدا شد

صائمی: استراتژی نباید تبدیل به ایدئولوژی در سینمای دفاع مقدس شود

نخستین «نشان رسول» بر سینه مجید انتظامی نشست

اکران 5 فیلم جدید به زودی در سینما های کشور

همشهری آوا | پادکست ریلکس | قسمت چهلم؛ دروغگویی

اپیدمی خودکشی در میان بازیگران جوان یک کشور

شباهت باورنکردنی هادی حجازی فر به شهید باکری

شانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم «مقاومت» به ایستگاه پایانی رسید

گوشی لاکچری شاهرخ استخری+عکس

استقبال کم نظیر از شانزدهمین جشنواره فیلم مقاومت

شانزدهمین جشنواره بین المللی فیلم «مقاومت» به ایستگاه پایانی رسید

ویدیو| سوت زدن گل محمدی به جای داور در ثانیه های پایانی!

برترین های جشنواره نهم شعر بسیج کردستان معرفی شدند

ماجرای فرار بیمار از دندانپزشکی

زندگی نامه سردار شهید حسین پورجعفری جلوی دوربین می رود

ویدیو| سوت زدن یحیی گل محمدی به جای داور در ثانیه های پایانی!

شروع توفانی اتلتیکو و سوارس

آغاز اختتامیه جشنواره بین المللی فیلم مقاومت

ماجرای فرار بیمار از دندانپزشکی

اما و اگر های حضور ایمن دانش آموزان در مدارس + فیلم

اغاز ایین پایانی جشنواره بین المللی مقاومت

انتشار محتوای صوتی «زنانگی و جنگ به روایت عاشورایی»

مهناز افشار با میکاپ جلف در خارج+عکس

استاندار تهران: هر کس به افراد فاقد ماسک خدمت برساند مجرم است + فیلم

فیلم| موزه دیدنی دفاع مقدس

هنریک ایبسن؛ مهمترین درام نویسِ جهانِ مدرن

هنریک ایبسن؛ مهمترین درام نویسِ جهانِ مدرن