مطالب مرتبط:
میراث های اجتماعی مجلس دهم برای دوره یازدهم
میراث های اجتماعی مجلس دهم برای دوره یازدهم
ستاد انتخابات وزارت کشور؛ یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی و اولین میاندوره ای مجلس خبرگان پنجم
یازدهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در ساری
انتخابات یازدهمین دوره مجلس شورای اسلامی - پل خواجو اصفهان
-239 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 3 اسفند 1398 ساعت 08:402020-02-22اجتماعي

هیچ منبعی درباره رقص های کردی موجود نیست/ رقص ها در دوره میتراییسم به تکامل رسیدند/ «هه لپه رکه ی» میراث تاریخی کردهاست/ اولین نفری هستم که رقص های کردی را آموزش می دهم


ئاسو نادری درباره رقص مرسوم در مناطق کردستان و کرمانشاه که قدمت بسیار دارد، می گوید: در فرهنگ ما اولین رقص کردی که در اکثر مناطق به آن پرداخته می شود «گَریان» نام دارد.

- ئاسو نادری درباره رقص مرسوم در مناطق کردستان و کرمانشاه که قدمت بسیار دارد، می گوید: در فرهنگ ما اولین رقص کردی که در اکثر مناطق به آن پرداخته می شود گَریان نام دارد.

پس از گریان رقص های دیگر آغاز می شود.

آنها زمانی که تصمیم به انجام کاری می گیرند یعنی آن راه درست و نیک است.

آن افراد سپس به میتراییسم یا الهه نور توجه نشان می دهند و برای خورشید دست تکان می دهند به این معنا که ما راه را آغاز کرده ایم و شما نیز نورت را از ما برندار.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرنگار ایلنا، موسیقی در مناطق مختلف ایران با حرکت و ریتم همراه است که آن حرکات را در زبان عامیانه رقص می گویند.

رقص های محلی ایران اتفاقی عامیانه منحصر به شادی ها و جشن ها نیست بلکه آیینی ست که بوسیله آن تاریخ و پیشینه هویت مردم هر منطقه را بیان می کند.

انواع مختلف این رقص ها بر اساس نمادها و سنبل های مختلف، موضوعات مختلفی را روایت می کنند.

شکرگزاری، دعا و درخواست از خالق تنها بخشی دیگر از مضامین رقص های محلی مناطق مختلف ایران است.

در میان مناطق مختلف، موسیقی کردستان و کرمانشاه (جدا از موسیقی عرفانی و مقامی که مبنای آن تنبور و دف است) از بقیه ریتمیک تر است.

موسیقی و رقص در کردستان و کرمانشاه و توابع آنها دو اصل جدایی ناپذیر هستند.

رقص در این دو منطقه انواع مختلف دارد و شیوه و مضمون آن در هر شهر و روستا متفاوت است.

علاوه بر وجه حماسی، آنچه که رقص کردی را منحصربفرد کرده، شیوه روایی و سمبلیک بودن آن است.

با این وجود کتابی در بازار نیست که به قدمت و پیشنه رقص کردی و گونه هایم مختلف آن بپردازد.

ئاسو نادری (پژوهشگر، موسیقی دان و مدرس هنرهای حرکتی) درباره اصل و هویت موسیقی کردی می گوید: تمام حرکات موجود در رقص کردی و گونه های مختلف آن برگرفته از طبیعت است.

از نماد درختان، رودخانه، باران، دریا، کوه و آسمان نیز در حرکات موزون استفاده می شود.

گرچه این الهام گرفتن ها منحصر به طبیعت نیست و حتی حیوانات نیز مورد توجه بوده اند.

رقص آیینی کردی و گونه های مختلف حال حاضر آن چقدر دارای اصالت و هویت است و پیشینه تاریخی آن چیست؟ رقص های کردی به دلیل تنوع و گستردگی حرکات که هر کدام با هدفی خاص و برای بیان موضوع مورد نظر طراحی شده است، دارای فرم و فیگورهای خاصی است که در طول سال ها بیان درست هر موضوع یا حرکت، کم کم رو به فراموشی رفته و تغییراتی اساسی در آن رخ داده و یا به کلی فراموش شده است.

به فرض مثال رقص هایی با بیان موضوعاتی چون زایش، شکرگذاری، بزم، رزم، حرکاتی که در محافل عرفانی اجرا می شد و همچنین حرکاتی که در مراسم عزا به کار می رفت را در سال ها قبل تر داشته ایم.

یکی از اسناد این داشته نیز نام رقص هاست.

متاسفانه خیلی از این حرکات در حال حاضر فراموش شده اند.

آن تعداد رقص های کهن باقی مانده نیز با سلیقه جوانان عصر مدرن همسو شده است.

یکی از دلایل این تغییرات، جایگزینی سازهای جدید با سازهای قدیم است که همین مسئله باعث تغییر در سرعت مترونوم موسیقی رقص ها شده است.

برای مثال در زمان های قدیم برای رقص از سازهای دهل و سرنا، ضرب و نایه، ضرب و شمشال و دیگر سازها استفاده می شد، اما در حال حاضر نوازنده ها با کیبورد موسیقی این حرکات هنری را اجرا می کنند.

شما اگر یک موسیقی 20 سال پیش که با دهل و سرنا اجرا شده را با اثری که در حال حاضر با کیبورد اجرا شده، مقایسه کنید، متوجه تغییر در سرعت ریتم خواهید شد.

یعنی نوازنده های قدیمی و فولک، موسیقی رقص ها را درست با مترونوم واقعی اجرا می کردند، اما نوازنده های فعلی با تغییراتی در بالا و پایین آوردن مترونوم آنها را اجرا می کنند.

بخشی دیگر از تغییرات هم شامل تغییر در اجرای حرکات توسط رقصنده هاست.

معمولا رقصنده ها حرکات جدیدی خلق می کنند که البته گهگاه زیبا هم هستند.

به طور کلی علل پیدایش هنرهای حرکتی در تاریخ کهن چیست و در این میان رقص آیینی کردی چه جایگاهی دارد؟ جواب این سوال را باید در اسطوره ها و آیین های عصر کشاورزی دنبال کنیم.

قبل از دوره انقلاب کشاورزی انسان شکارگر و خوراک جو به جمع آوری و جستجوی گیاهان و حیوانات می پرداخت و آنها را دارای موقعیتی برابر با انسان می دانست.

موجودات (انسان، حیوانات و نباتات) مستقیما با هم در رابطه متقابل بوده اند و در خصوص قوانین حاکم بر زیستگاه مشترکشان با هم توافق می کرده اند.

اما در عصر کشاورزی، انسان ها خود را مالک نباتات و حیوانات می دانستند و آنها را اداره می کردند و نمی توانستند خود را تا آن حد تنزل دهند که با آنها که مایملکشان بودند بر سر چیزی توافق یا معامله کنند و همین مسئله در آن عصر سرمنشا یک مشکل بزرگ شد.

آنها به این امر تمایل داشتند که بر حیواناتشان تسلط کامل و مطلق داشته باشند، اما این را هم می دانستند که این کنترل محدود است.

آنها می توانستند حیوانات را در حصاری جمع کنند، آنها را پرورش دهند یا حتی برخی از حیوانات را اخته کنند.

اما آنها نه مطمئن بودند که میش ها یا گوسفند هایشان باردار می شوند و بره های سالم به دنیا می آورند و نه می توانستند از شیوع بیماری های فراگیر و کشنده جلوگیری کنند.

پس باروری و سالم ماندن گله را چگونه می شد تضمین کرد؟ یک نظریه غالب درباره منشأ خدایان و اهمیتشان این بود که آنها می توانستند برای حل این مشکل و مشکلات دیگر راه حل ارائه دهند.

وقتی نباتات و حیوانات توانایی خود را برای سخن گفتن از دست دادند، خدایانی چون الهه باروری، خدای آسمان و خدای طب جایگاهی محوری پیدا کردند و نقش اصلی شان میانجی گری میان انسانها از یک طرف و نباتات و حیوانات خاموش از طرف دیگر بود.

تا هزاران سال پس از انقلاب کشاورزی، مراسم عبادی عمدتا شامل قربانی کردن گوسفند و اهدای شراب و شیرینی به قدرت های آسمانی بود که در ازاء آن وعده فراوانی محصول و باروری گله را می دادند.

عبادت ها و قربانی ها و گناهان و اعمال نیکو، تعیین کننده سرنوشت تمامی اکوسیستم بود.

یک سیل سهمگین می توانست میلیاردها مورچه و ملخ و لاک پشت و آهو و زرافه و فیل را نابود کند، فقط به این دلیل که یک عده انسان نادان خدایان را خشمگین کرده بودند.

انسان ها در این مرحله به جادو روی آوردند و برای خرسند کردن خدایان و الهه هایشان جشن ها و مراسم بر پا می کردند.

همان طور که اشاره کردم آنها نذر می کردند و قربانی می دادند.

گاهی قربانی ها حیوانات اهلی شان بود و گاه برای برکت زمین، پیروزی ها و تضمین در نبرد، انسان یا انسان ها را قربانی می کردند تا به این وسیله بتوانند روح طبیعت سرکش و خدایانشان را به تسخیر خود درآورند.

آنها برای اجرای درست و تاثیرگذاری بیشتر در مراسم، قربانی ها، پیروزی ها، جشن ها و زایش ها، حرکاتی را با اعضای بدنشان ادا می کردند و این علل پیدایش حرکات بود.

بر همین اساس که فلسفه وجودی حرکات رقص کردی نیز از راز و رمزهای زایش، رزم، بزم نشات می گیرد، می توانیم ریشه هایی از حرکات آیینی را در عصر کشاورزی و دوره های پس از آن دنبال کنیم؛ هرچند به لحاظ تاریخی می توانیم از نمونه های بسیار نادر نام ببریم که به عنوان رفرنسی دقیق نماینگر وجود حرکت در دوره قبل از انقلاب کشاورزی باشد.

رقص آیینی کردی حرکات زیادی دارد که هر کدام از آنها نماد و سمبل محسوب می شوند.

این حرکات برگرفته از چه مواردی هستند؟ تمام حرکات موجود در رقص کردی و گونه های مختلف آن برگرفته از طبیعت است.

یعنی اینگونه نبوده که شخص یا اشخاصی تفکر کند و طراحی کند تا آن نیروهای ماورایی را به کنترل خود درآورند.

همه حرکات برگرفته از همان نیروهای موجود و طبیعت است.

درختان، رودخانه، باران، دریا، کوه و آسمان برخی از مواردی هستند که به طبیعت تعلق دارند و از آنها در رقص ها استفاده می شده است.

همه حرکات به لحاظ نمادشناسی و فلسفی برگرفته از طبیعت و قابل بررسی هستند.

به طور مثال عبادت ها، تعظیم ها و حالت های نیایشی مربوط به آن دقیقا بر اساس بادی طراحی شده که در نیزارها و گندم زارها و بیشه زارها می وزیده است.

این الهام گرفتن ها منحصر به طبیعت نیست و حتی حیوانات نیز مورد توجه بوده اند.

اگر توجه کنید حیواناتی چون ببر، سگ و دیگر چهارپایان در زمان استراحت و پیش از خواب بدنشان را کش می دهند و منقبض می کنند و در زمان برخاستن حرکاتی انجام می دهند.

تمام این موارد در رقص و رقص های کردی وجود دارد.

اگر توجه کنید حرکات سم اسب نیز در رقص کردی وجود دارد.

اتفاقا مقاله ای در این باره دارم که بخشی از آن در رسانه ها منتشر شده و اسب؛ اسطوره و رقص در کردستان نام دارد و در بخش هنری مجله ای به نام دنیای اسب منتشر شده است.

شما به عنوان یکی از معدود مدرسان هنرهای حرکتی و رقص آیینی کردی، چقدر پژوهش در این بخش داشته اید و به نظرتان اساس و منشأ ابداع آن چیست؟ بنده پژوهشگر هَه لپَه رکِی (رقص آیینی و حماسی کردی) هستم و آنچه به شما گفتم و می گویم با سند است و احتمالاً آنها را جایی نشنیده یا نخوانده اید؛ زیرا هیچ منبع مکتوب و موثقی در مورد هه لپه رکی یا همان رقص کردی وجود ندارد.

اگر مقاله های معدودی در فضای مجازی پیدا شوند نیز در آنها با دیدی سطحی نگرانه به هله په ر کی پرداخته شده است.

قطعاً مطالعه و تحقیق در مورد این آیین هزاران ساله کمی سخت تر از چیزی است که فکرش را بکنیم.

هه لپه رکی آیین هزاران ساله ای است که راز و رمز آن توسط، نیاکانمان نگه داشته شده و سینه به سینه و نسل به نسل انتقال پیدا کرده است.

این هنر مقدس مانند گوهری درخشان در میان فرهنگ و هنر و تاریخ این مردمان می درخشد.

پژوهش در زمینه هه لپه رکی کار دشواری است؛ زیرا باید در چند زمینه گسترده از جمله مطالعه تاریخ، اسطوره، آیین، افسانه، حماسه، مردم شناسی، جامعه شناسی، رواشناسی، ادبیات، موسیقی و فلسفه دست به پژوهش، تحقیق و بررسی بزنیم.

پس از انجام تحقیقات میدانی و بررسی های کامل در حوزه های ذکر شده، می توانیم به نتیجه و پاسخی درست درباره ریشه و نهاد این حرکات و جایگاه آن در اجتماع و زندگی مردمان کرد بپردازیم.

من اگر بخواهم مثلا در زمینه شناخت اسطوره در رقص ها به نتیجه ای درست برسم باید کتاب های زیادی از پژوهشگران و اسطوره شناسان مطالعه کنم و پس از مطالعه آنهاست که می توانم به شباهت ها و تفاوت های اسطوره ها در رقص کردی بپردازم.

طی این سالها اوقات زیادی را برای مطالعه در مورد این آیین هزاران ساله پشت سر گذاشته ام و نتیجه و حاصل آن را در کتابی به نام هه لپه رکی سرود مقدس کُردها نوشته ام، اما هنوز به چاپ نرسیده است.

تعدادی مقاله نیز نوشته ام که در رسانه های مختلف به چاپ رسیده اند.

آنچه که در تمام حرکات هنری و آیینی قومی مشترک است، چیست؟ رقص کردی مانند رقص های تمام قومیت های دنیا در دو اصطلاح خلاصه شده است که آن دو مقوله آیین و اسطوره است و به هر منطقه با هر قوم و فرهنگ بروید، متوجه اهمیت این دومقوله در رقص های اقوام خواهید شد.

من دانشنامه هفت جلدی بین المللی رقص های دنیا را مطالعه کرده ام و می توانم بگویم ما فقط نوع بیان حرکاتمان متفاوت است.

یعنی، کل حرکات موجود، در رقص های آیینی کشورهای دنیا و مناطق مختلف ایران وجود دارد.

ما به طور کلی در حرکات آیینی مان از زایش و به دنیا آمدن حرف می زنیم و از تسخیر و به دست آوردن می گوییم.

اصل موضوع این بوده که مردم کشورها و مناطق مختلف بتوانند خدا و خدایانشان را به تسخیر خود درآورند تا خدایان از آنها ناراحت نباشند و به زندگی شان برکت دهند و آن انسان ها بتوانند طی این روند زنده بمانند.

با توجه به عدم وجود منابع مکتوب موثق درباره این نوع حرکات آیینی، خودتان بر اساس چه منابعی به قدمت رقص های کردی پی برده اید؟ در تاریخ پر راز و رمز کردستان رقص ها دارای قدمت و پیشینه بسیارند، اما همانطور که گفتم هیچ کتابی از پژوهشگر یا مؤلفی موجود نیست تا بتوانیم به آن رجوع کنیم و تاریخ دقیق و مکتوبی را از یک منبع موثق داشته باشیم.

در میان مردم عام که رازهای زیادی از فرهنگ هزاران ساله شان در سینه دارند نیز، هیچکس از تاریخ به وجود آمدن حرکات اطلاع دقیق ندارد و هر آنچه هست میراث گرانبهایی ست که از نسل های گذشته به ارث برده اند.

یحیی ذکایی در مورد تاریخ رقص های کردی از سندی نام برده که قدمت آن به هزار سوم پیش از میلاد می رسد.

آن اسناد تکه های سفال متعلق به کاسوها یا کاسیها هستند که در شمال ایلام، پیرامون کرمانشاهان و دره های کوه های زاگرس( پشتکوه و پیشکوه ) زندگی می کرده اند.

بر روی آن نگاره سه رقصنده در نزدیکی چادرها یا کلبه هایی از نی نشان داده شده است (پیکره شماره 32 صفحه 13).

به جز این سند، اسناد دیگری در تایید قدمت رقص آیینی کردی وجود دارد؟ بله.

در جنوب شرقی ترکیه و در توابع شهری به نام اورفا (که در حال حاضر کردنشین است) روستایی وجود دارد که گوبک لی تپه نام دارد.

این روستا دارای پرستشگاهی عظیم است که سندی معتبر به حساب می آید.

هر ستون این پرستشگاه تا هفت تن وزن داشته و ارتفاع آن به 5 متر می رسیده است.

به گفته باستان شناسان این سازه عظیم برای اهداف فرهنگی مرموزی ساخته شده که متخصصان باستان شناسی از شناخت آن ناتوان هستند.

به هر حال، هدف هر چه بوده ، خوراک جویان و شکارچیان فکر می کردند ارزش صرف وقت و انرژی بی اندازه را دارد.

نکته مسلم این است که فقط یک نظام دینی یا ایدئولوژیک می توانسته منجر به ساخت چنین سازه عظیمی در آن زمان شود.

روستای گوبک لی تپه راز جالب دیگری نیز در خود داشته است.

متخصصان ژنتیک سال ها به دنبال یافتن منشا گندم اهلی شده بودند.

کشفیات اخیر نشان می دهد که خاستگاه حداقل یک گونه اهلی شده یعنی گندم آینکورن از تپه های قرچه داغ ، تقریبا در 30 کیلومتری گوبک لی تپه است.

یووال نوح هراری نیز پرستشگاهی بوده که انسان ها برای پرستش الهه و خدایان شان در آنجا جمع می شدند تا آنها را ستایش و عبادت کنند و نذرها و قربانی شان را به آنجا ببرند تا خدایان را از خودشان خشنود سازند و متقابلأ بواسطه خدایان برکت، پیروزی و وفور نعمت را تضمین کنند.

از آنجا که حرکات ابداعی توسط انسان اولیه نیز کاملا برگرفته از ذات طبیعتش بوده، با تقلید از طبیعت برای رسیدن به اهدافشان به انجام چنین حرکات و اعمالی می پرداختند.

با توجه به آنکه رقص و موسیقی دو مقوله جدایی ناپذیرند، آیا قدمت آنها به لحاظ تاریخی یکی است؟ به طور کلی موسیقی و رقص در کنار یکدیگر حرکت کرده اند و نمی توان دقیقا گفت کدام زودتر ایجاد شده است؛ اگر در مورد تاریخ موسیقی هم بخواهیم بگوییم، قطعا به تاریخی برمی خوریم که به ما نشان می دهد موسیقی نیز مانند حرکت در زندگی انسان های اولیه کاربرد فراوانی داشته است.

از استفاده آواهای آهنگین برای تقلید صدای حیوانات گرفته تا ابداع ریتم و خلق سازهای بادی.

برای اولین بار انسان ها ساخت ساز بادی را از بادی که به نیزار می خورد و تولید صدا می کرد کشف کردند و بعد از آن برای اطلاع رسانی و برقراری ارتباط با نیز استفاده کردند.

پس می توان نتیجه گرفت که رقص و موسیقی در زندگی انسان های اولیه کاملا همسو و هم جهت برای پیشبرد موفقیت در کنار هم حرکت کرده اند.

به نظر می رسد رقص آیینی کردی از رقص های اقوام دیگر ایرانی حماسی تر است و نمادهای بیشتری دارد؛ زیرا گونه های مختلف آن بر اساس قصه و روایت اجرا می شوند و بار دراماتیک دارند.

بله، درست است اما اگر نسبت به این سوال با دیدی بازتر و بر اساس مشاهدات کنکاش کنیم به پاسخ های درست تر و بهتری خواهیم رسید.

ساختار یا ریشه به وجود آمدن حرکت و رقص را باید در آیین و اسطوره ها بررسی کنیم.

آیین ها اعمالی هستند که اندیشه، احساس و اعتقادات انسان ها را متجلی می سازند.

اسطوره نیز مقوله ای فراواقعی است.

اسطوره در واقع اساسی ترین فکر و ذهنیت انسان اولیه از خود و جهان پیرامونش بوده است.

لذا، براین اساس آیین و اسطوره رابطه ای بسیار عمیق باهم داشته اند.

اسطوره و حیات بشر نیز رابطه ای مستقیم دارند.

می توان گفت آیین، زبانی بین المللی است و تمام قومیت ها در تمام دنیا دارای یکسری آیین و اسطوره اند.

آیین زبانی بین المللی است یعنی در فرهنگ ها و سرزمین های مختلف یکی است؟ می توان گفت تنها تفاوت بزرگ آیین قومیت های مختلف در نحوه بیان حرکت مورد نظر برای آن هدف خاص است وگرنه از نظر فلسفی می توان تمام قومیت ها را بسیار نزدیک به هم دانست.

برای مثال در رقص های کردی با پایکوبی بر زمین، آیین کشاورزی را تضمین می کردند و گرامی می داشتند.

در آتن جشنی به نام باکوس وجود داشته که طی آن با پاشیدن بخشی از شراب بر زمین سهم خدایانشان را می داند و برکت محصول سال بعد را تضمین می کردند.

درباره حماسی بودن رقص های کردی در مقایسه با رقص های دیگر اقوام بگویید.

در تمام قومیت ها رقص های حماسی وجود دارد اما آنچه که باعث ایجاد تفاوت هایی شده غنای فرهنگی، جغرافیایی و موسیقایی مردمان کرد است که به خاطر تعدد و تنوع در حرکات رقص های کردی، دارای نقطه قوتی نسبت به رقص های سایر قومیت هاست.

آیا می توان گفت یکی از دلایل حماسی بودن و دیگر تفاوت های رقص کردی با رقص های دیگر اقوام، موقعیت جغرافیایی، سیاسی و اجتماعی کردهاست؟ بله درست است.

این موارد بخشی از دلایل تشکیل حرکات است که حماسی بودن نیز قسمتی از آن به حساب می آید.

موضوع مهمی که نباید نادیده گرفته شود این است که صرفا حرکت باعث ایجاد رقص نشده است.

زبان، مترونوم مکالمات (یعنی ریتم و سرعت بیان کلمات)، جغرافیا، محیط پیرامون، نوع موسیقی و حتی راه رفتن و غذا خوردن ما بر نحوه و چگونگی تشکیل رقص و حرکات مربوط به آن تاثیر بسیار دارد.

موارد مذکور تا آن حد بر رقص و جزییات آن تاثیر دارند که باعث شده ا ند، رقص کردی و گونه های آن در شهرهای استان های کردنشین با هم متفاوت باشد.

اما آنچه وجود دارد این است که تمام حرکات آیینی رقص های کردی دارای فلسفه و نماد و اِلِمان های خاص و مشخص است، که بخش هایی از آنها به تاراج رفته اند یا فراموش شده اند.

تمام نمادها و اِلِمان هایی که گفتم دارای پیشته تاریخی بسیار هستند و اینگونه نبوده که مثلا من نوعی بگویم معنی فلان حرکت در رقص کردی این است.

انسان های بدوی از علم کمک می گیرند تا عالم طبیعی را تحت کنترل خود درآورند و آنجا که علم متوقف می شود به جادو روی می آوردند.

آنجا که جادو متوقف می شود، انسان های بدوی به اسطوره روی می آورند.

رقصنده ها با تشکیل دایره مقدس هم پیمانی خود را با خورشید (الهه میترا و طبیعت) نوید می دهند.

آنها رزم با نیروهای اهریمنی را آغاز می کنند و با تمرکز درست در مسیر نور و روشنی، با قدرت گام برمی دارند.

این فلسفه و نمادها در رقص های آیینی کردی چگونه نمود پیدا می کند؟ بگذارید با نام بردن از چند هله په رکی و فلسفه وجودی آنها، موضوع را برایتان روشن کنم.

کردها با پشت پا که فلسفه آدم بودن است، انسان شدن را به عاریت می گیرند.

با فَه تاح به رزم با اهریمن می پردازند.

با لبلان تفکر و دوراندیشی می کنند و با سه پا سه بار بر بدی ها می کوبند.

آنها با شَه لان در رزم واقعی با دشمن کشته می شوند، زخمی می شوند، اما سرچوپی (یکی از رقصندگان که هدایت گروه را به عهده دارد و به نوعی لیدر آنهاست) که تیر زهرآلود دشمن او را زخمی کرده، کماکان لنگ لنگان بر زمین راه می رود و قامتش را استوارتر از قبل به نمایش می گذارد تا مبادا دشمن از زخمی شدن آنها خوشحال شود.

سه رچوپی همچون ریشه درخت بلوط سبز، امیدش به زندگی بلند است.

او مانند زنجیره کوه های سر به فلک کشیده زاگرس با قدرت و استوار است و هیچ گاه امیدش به زندگی را از دست نمی دهد.

او می گوید چیزی که ما را نکشد برعکس قدرتمندترمان می کند.

او با یک پا و با بهره مندی از قدرت پای سالم به رزمش ادامه می دهد و با نیروی دو چندان میترا در رزم با اهریمن به پیروزی می رسد و رهاتر از همیشه در مسیر نور و روشنی گام برمی دارد.

اتفاقات مهم نمادین و فلسفی در رقص های کردی طی چه مقطع تاریخی رخ داده و آن گونه ای که از آن دوران به جا مانده و حال وجود دارد، چیست؟ پس از روندی که درباره اش توضیح دادم به دوره میترایسم می رسیم که مربوط به سه تا چهار هزار سال پیش است.

در این دوره بخش عظیمی از فلسفه رقص های ما ایجاد شده و به تکامل رسیده است.

در این مقطع است که اشاره به نور مورد استفاده قرار می گیرد.

گذشتگان معتقد بودند اگر نور نباشد دیگر نمی توانند به راهشان ادامه دهند.

در فرهنگ ما نیز اولین رقص کردی که در اکثر مناطق به آن پرداخته می شود گَریان نام دارد.

گریان یعنی راه رفتن و نوعی گشت و گذار.

آدم های حاضر با آغاز این رقص تصمیم به انجام کاری می گیرند، آنهم درحالیکه پیش از آن ساکن بوده اند و پس از گریان است که رقص های دیگر آغاز می شود.

آنها زمانی که تصمیم به انجام کاری می گیرند یعنی آن راه درست و نیک است.

آن افراد سپس به میتراییسم یا الهه نور توجه نشان می دهند.

آنها برای نور و خورشید دست تکان می دهند به این معنا که ما راه را آغاز کرده ایم و شما نیز نورت را از ما برندار.

رقص های آیبنی کردی چند نوع هستند؟ آیا در این باره اطلاعات آماری مشخصی وجود دارد؟ متاسفانه در این باره نیز کتاب یا منبعی موثق وجود ندارد.

میراث فرهنگی استان کردستان با آن همه بودجه ای که در اختیار دارد، تمام زحماتی که طی این سال ها کشیده فقط طراحی یک بروشور بوده است.

البته بعضی از دوستان در این باره نظرات خودشان را اعلام کردند و می گویند که 12 نه زم وجود دارد.

بعضی دیگر از استادان نظرشان این است که 13 نه زم اصلی بوده و از این هه لپه رکی ها بیست وهفت هه لپه رکی دیگر نیز منشعب شده اند.

برخی دیگر از استادان می گویند 47 نه زم وجود دارد.

شما طی گفتگو به جای واژه رقص از اصطلاح هله په ر کی نام بردید.

درباره معنای هله په ر کی و نه زم کمی توضیح دهید.

نه زم که همان نظم در زبان فارسی است، برای نامیدن انواع رقص که ما به آن هه لپه رکی می گوییم به کار می رود و در ارتباط با موسیقی، هه لپه رکی معادل با متر و دور ریتمیک (دور ایقاعی) است.

درباره چند و چون واژه باید بگویم که در کردستان زمانی که می خواهند از رقصی نام ببرند از واژه نه زم استفاده می کنند.

به همین خاطر زمانی که در مراسم از موزیسین یا خواننده می خواهند آهنگی را برای اجرای رقص اجرا کند، نمی گویند فلان آهنگ یا موسیقی را برای ما اجرا کنید، می گویند فلان نه زم را برای ما اجرا کنید.

هه لپه رکی نیز از لحاظ لغوی، معنا و ریشه ای آیینی دارد.

اگر به شهرهای کرد زبان سفر کنید به هیچ عنوان واژه رقص را نخواهید شنید و همه آن را به عنوان هه لپه رکی می شناسند، البته ما واژه های دیگری در میان سایر لهجه های کردی داریم.

مثلا در هورامی آن را به نام هورپرای می شناسند و در زبان کرمانجی به آن گوفند یا دیلان می گویند.

در مناطق کردنشین همه زبان یکدیگر را متوجه می شوند ولی اگر در تهران و دیگر شهرها و کشورهای دیگر بگویید هه لپه رکی کسی متوجه منظورتان نخواهد شد و به همین دلیل آن را به عنوان رقص می شناسند.

نظر خودتان درباره تعداد رقص ها یا هه لپه رکی ها چیست؟ به نظرم چهل یا چهل و هفت هه لپه رکی وجود دارد.

در سراسر کردستان هر منطقه این 47 نه زم را به نحوی خاص و طبق محیط طبیعی و شرایط پیرامونشان انجام می دهند، که نشانگر افکار، احساسات، عادات و عواطف آنها است.

به عقیده من باید ملاک آمار و شمارش هه لپه رکی ها، نوع یا بهتراست بگویم فرم حرکات باشد.

ما نباید در آمار این هه لپه رکی ها فقط به تعداد نه زم ها اکتفا کنیم.

هه لپه رکی در غرب کشور نه زم های مشابهی دارد؛ اما در اجرا حرکات آنها متفاوت است.

چنانکه می بینیم هه لپه رکی ای به نام سه پا در استان های ایلام و کرمانشاه و حتی لرستان با مهاباد و کردستان تفاوت های دارد.

به طور مثال نام هه لپه رکی سه پا ، از نظر شمارش حرکت و به لحاظ نوع اجرای حرکت، متفاوت است، اما می توان گفت ریتم موسیقی آنها تقریبا یکی است.

به نظر من، باید اصطلاح نه زم را برای اسم هه لپه رکی به کار ببریم نه برای تعداد شمارش فرم حرکات.

پس ما وقتی که حتی در شمارش تعداد حرکات هه لپه رکی مورد نظر اضافه و کم داریم چطور باید بگویم 47 نه زم یا فقط 12 نه زم اصلی و فرعی وجود دارد؟ با این تفاسیر می توان گفت آمار تعداد هه لپه رکی در کردستان ایران تقریبا دو برابر آمار ذکرشده است.

در حال حاضر و طی سال های گذشته گروه های بسیاری در زمینه رقص های کردی فعالیت کرده اند و گاه می بینیم که آنها به طراحی رقص های جدید می پردازند.

این اتفاق قاعده ای طبیعی است یا در طولانی مدت مخرب خواهد بود و باعث تحریف می شود؟ رقص های کردی کاملا آیینی هستند.

حال اگر بخواهیم آن رقص ها را در جشنواره ها یا رویدادهای موسیقی محور اجرا کنیم و اصل رقص کردی را به مخاطبان ارائه کنیم، باید رقص موردنظر با همان شیوه و همان موسیقی و همان حرکات اجرا شود و هیچ تغییری جایز نیست.

اما در کنسرت ها و برنامه های مشابه قضیه متفاوت است.

ما در کنسرت ها از ملودی های مختلفی استفاده می کنیم.

اگر نسبت به حرکات آگاهی و خلاقیت داشته باشیم، متوجه خواهیم شد طی رقص، هر میزان نسبت به میزان بعد متفاوت است.

قضیه فی البداهه رقصیدن آیینی است.

همه چیز باید بر اساس ریتم انجام شود و خلاقیت در انجام و ایجاد حرکت ها در رقص هایی با مدت زمانی طولانی باعث می شود که مخاطب خسته نشود.

می توان گفت چنین اجراهایی وجهه نمایشی دارند و آن تغییرات و طراحی ها لازم است اما به شیوه درست.

یعنی آن حرکات باید بر اساس پایه اصلی رقص شکل گیرند و اجرا شوند.

از چه زمانی فعالیت های پژوهشی و اجرایی را در زمینه رقص های آیینی کردی آغاز کردید و چه شد که آموزشگاه راه اندازی کردید؟ کار پژوهش را از سن 18 سالگی شروع کرده ام.

پدر و مادرم در زمینه رقص های آیینی کردی فعال و کاربلد بودند.

بویژه پدرم از رقصنده های درجه یک رقص کردی است که حال با بالا رفتن سن توانایی رقصیدن ندارد.

در سن 18 سالگی برای تحصیلات دانشگاهی در رشته گرافیک به تهران آمدم.

یادم هست بابت هزینه های دانشگاه از پدر پول می گرفتم و بدون اینکه به خانواده بگویم برای تحقیق و پژوهش به شهرهای دیگر می رفتم و بازهم به تهران بازمی گشتم و این رویه آنقدر جدی بود که ما ه ها به خانه پدری نمی رفتم.

تحقیقات و پژوهش هایم ادامه داشت و طی دوران حضورم در دانشگاه به استادانی کاربلد برخوردم و زمانی که به آنها در مورد فعالیت هایم گفتم مورد تشویق قرار گرفتم و در آن مقطع به تایید استادان نیاز داشتم و این اتفاق ها برای ادامه راه به من انگیزه می داد.

این روند ادامه داشت تا آنکه سال 1388 به مقوله آموزش پرداختم و تدریس را شروع کردم و این رویه تا به امروز ادامه داشته و فعالیت های پژوهشی ام را نیز همزمان با آن ادامه داده ام.

به جز شما چه کسانی در زمینه آموزش رقص آیینی کردی فعالیت می کنند؟ در این زمینه اساتیدی را می شناسم که حال حدود 55 تا 60 سال سن دارند اما اولین نفری هستم که آموزش و ترویج رقص های کردی را به صورت آکادمیک و به صورت گسترده در سطح شهر تهران آغاز کردم.

آموزشگاه خود را چه زمانی تاسیس کردید؟ از سال 1388 همزمان با تحصیل ، کار آموزش را در مراکز فرهنگی سطح تهران آغاز کردم و خوشبختانه با استقبال خوبی روبرو شدم و هنرجویان مشتاقانه به خاطر ظرایف و زیبای های (هه لپه رکی) سر کلاس هایم حضور می یافتند.

اما نکته ای که باعث تمایل بیشتر هنرجویان می شود، مواجه آنها با روح اسطوره و فلسفه وجودی حرکات و آمیختگی آنهاست.

همزمان با آموزش هر نه زم حتما فلسفه آن را نیز برای هنرجویان توضیح می دهم و این باعث می شود که آنها در هر حرکت فلسفه وجودی آن را درک کنند.

طی این سال ها به اتفاق اعضای گروهتان در چه رویدادهایی حضور یافته اید؟ از سال های گذشته تاکنون، علاوه بر شرکت در جشنواره های مختلف، بیش از ده بار در تالار وحدت، سالن اصلی تئاتر شهر، تالار رودکی، تالار حافظ به اجرای برنامه پرداخته ام.

علاوه بر حضور در شبکه های یک، دو و جام جم به مناسبت های مختلف در آثاری چون سریال خانگی عروس ، فیلم سینمایی حکایت عاشقی و سریال نون خ حضور یافته ام.

در حال حاضر نیز تنها گروه رقص کردی هستیم که برای اجرا در تالار وحدت مجوز دارد.

مگر اجرای گروهی رقص در تالار وحدت مجوز می خواهد؟ ماجرا از این قرار است که گروه های تازه کار اجازه اجرای مستقیم در تالار وحدت را ندارند و باید قبل از آن در سالن های کوچکی چون فرهنگسرای نیاوران یا حوزه هنری اجرای رسمی داشته باشند و پس از آن است می توانند مجوز اخذ کنند و در تالار وحدت اجرا بروند.

آیا گروه های رقص های محلی صنف یا اتحادیه دارند؟ انجمنی وجود دارد با نام نمایشگران حرکت که در واقع با نام طراحان حرکت شناخته می شود.

یکی از اتفاقاتی که باعث شده کارم را به صورت آکادمیک ادامه دهم، عضویت پیوسته در انجمن مذکور است.

این انجمن مانند دیگر انجمن ها، دارای دو نوع عضویت پیوسته و وابسته است.

اعضای پیوسته حرفه ای هستند و حق عضویت در هیئت مدیره انجمن را دارند، اما وابسته ها هنرجویان یا اساتیدی هستند که رزومه کاریشان کمتر از 10 سال است.

در زمینه اجراهای برون مرزی به چه فعالیت هایی پرداخته اید؟ بنده سال 1391 در شهر فتحیه (واقع در مرز یونان و ترکیه) به یک جشنواره رقص و موسیقی دعوت شدم و در این جشنواره لوح تقدیر دریافت کردم.

از آن زمان تاکنون نیز حدود 25 دعوت نامه از جشنواره های معتبر کشورهای مختلفی چون آلمان، ایتالیا، جمهوری چک، هلند، اتریش، فرانسه، روسیه ، بلغارستان دریافت کرده ام، اما متاسفانه بدلیل نبود اسپانسر از حضور در این رویدادها بازمانده ام.

همچنین طی این سال ها چندین ورکشاپ و دوره آشنایی با انواع رقص های محلی ایران برای هنرجویان رقص چند کشور خارجی که به همین منظور به ایران سفر کرده بودند برگزار کرده ام که خوشبختانه از آنها استقبال شده است.


کلید واژه ها: مناطق - کرمانشاه - اولین - کردستان - فرهنگ - نادری - قدمت - خبرنگار - موسیقی - تاریخی - خورشید - تکامل - گزارش - تصمیم - آموزش - میراث - مختلف - ایران - زمانی - افراد - درست - نشان - دوره - معنا - الهه - دیگر

آخرین اخبار سرویس:
هشدار سازمان هواشناسی؛ دستگاه ها برای عبور سیلاب آماده باشند

اعمال محدودیت های ورود مسافران به مازندران

جزییات چگونگی تردد در جاده های برون شهری مهاباد

بارش 40 میلی متری باران طی چند روز آینده در خراسان شمالی

مناطق مستعد وقوع سیلاب در کشور مشخص شد/ هشدار برای 11 استان

روایت یک جانباز بعد از سه دهه استفاده از دستگاه اکسیژن ساز

تردد کارمندان بدون کارت هماهنگی باارگان ها در رباط کریم ممنوع است

دوخت 83 هزار اقلام بهداشتی در آموزشگاه های فنی و حرفه ای گلستان

کمبود زمین؛ مشکل خیران مدرسه ساز البرز

خاموشی نماد مینودر شهر قزوین به مدت یک ساعت

اسکان زوجی زائران حج امسال فراهم شد

ترافیک برگشت مسافران نوروزی در جاده چالوس

ورود گردشگران به هرمزگان مطلقاً ممنوع است

گزارش تصویری: طبیعت زیبای بهاری درجزین

ورود به پناهگاه های حیات وحش اصفهان ممنوع شد

سامانه بارشی تا دوشنبه بر خوزستان حاکم است

هوای تهران در نهمین روز سال قابل قبول است

واگذاری رایگان 150 کپسول اکسیژن

حرم علی بن حمزه(ع) کارگاه تولید ماسک جهادگران

زمان اجرای مجدد طرح ترافیک تهران

محدودیت تردد بین شهری برای کارمندان/تردد صرفا با حکم ماموریت

ممنوعیت تردد خودرو در ورودی های شهر قم اعمال شده است

احتمال بارش تگرگ در خراسان شمالی

خروج »ووهان«کانون شیوع ویروس کرونا از قرنطینه

خیابان های خلوت تهران

تهران بارانی می شود/ماندگاری سامانه بارشی تا 12 فروردین در کشور

ممنوعیت ورود به مناطق تحت حفاظت محیط زیست استان بوشهر

خاموشی نماد مینودر قزوین

بازدید شهردار از پروژه های ترافیکی و مطالعات پروژه های جدید و در دست اقدام

خیابان های خلوت تهران/عکس

ممنوعیت ورود خودروهای غیر بومی به شهر قم

توصیه مهم به کهگیلویه و بویراحمدی ها| بارش به معنای پایان کرونا نیست؛ به طبیعت نروید

اقدامات ضد کرونایی در تبریز + فیلم

لایه اوزون در حال ترمیم است

دلیل تغییر رنگ دریاچه مهارلو چیست؟

تصاویری از قرنطینه شهروندان شیکاگو

طرز تهیه موس زعفران

کارگاه تولید ماسک اداره کل اوقاف و امور خیریه استان تهران در شهرستان ورامین

طبیعت چشم نواز دشت های کلزا - مازندران

اجرای طرح فاصله گذاری اجتماعی و محدودیتهای ترافیکی در همدان

فعالیت 1992 داوطلب هلال احمر در همدان برای مقابله با کرونا

ممنوعیت تردد خودرو در ورودی های شهر قم اعمال شده است

نصب روشویی در اماکن پرتردد تهران توسط اوقاف شرق تهران

احتمال بارش تگرگ در خراسان شمالی

ظرفیت های اوقاف استان تهران برای ریشه کنی کرونا بسیج شده است

آسمان همدان برفی می شود

ورود به بوستان های ملایر ممنوع شد

بارش ها در چهارمحال و بختیاری تداوم دارد

تندباد و بارش های بهاری در راه تهران

هشدار سازمان هواشناسی؛ دستگاه ها برای عبور سیلاب آماده باشند

ترافیک سبک پس از اجرای طرح فاصله گذاری اجتماعی در محور های خراسان رضوی

پیش بینی بارش شدید باران در 13 استان

همیاری 95 درصدی مردم در قالب کمپین سفر نروید

ممنوعیت تردد بین شهری در خوزستان

دوره مجازی حفظ و مفاهیم سوره حجرات در خمینی شهر برگزار می شود

ترافیک برگشت مسافران نوروزی از سمت جاده چالوس در ورودی شهر کرج

فعالیت 11 هزار و 75 نفرساعت داوطلبان هلال احمر همدان

تاثیرات ویروس کرونا بر آلودگی هوای ووهان

بارش ها در چهارمحال و بختیاری تداوم دارد

ورود به بوستان های ملایر ممنوع شد

سواحل و تفرجگاههای کیش مسدود شد

ساعت زمین را امشب کوک کنید

اگر بارندگی ها به شدت سال 98 باشد نگرانی وجود ندارد

هفت اقدام ویژه سازمان ملی پرورش استعدادهای درخشان در سال 98

بارش ها در چهارمحال و بختیاری تداوم دارد

سامانه بارشی تا 12 فروردین میهمان ایران است

صدور 541 گواهینامه برای هنر آموختگان صنایع دستی در خراسان شمالی

اخبار کرونا در خوزستان| تعطیلی تفرجگاه ها و اماکن تفریحی اندیمشک / تعطیلی کلیه ادارات هندیجان + تصاویر

13 بدر پارک ها و بوستان های کرج تعطیل است

سامانه بارشی تا 12 فروردین میهمان ایران است

بارش پراکنده همراه با غبار در آبادان

فعالیت 11 هزار و 75 نفرساعت داوطلبان هلال احمر همدان

عملیات ضدعفونی معابر روستایی لامرد توسط گروه جهادی شهید سلیمانی

باران در راه مازندران

عکس روز/ قرنطینه به اختیار

بارش باران طی 3 روز آینده در قم وزش باد شدید

مترو پایتخت تعطیل نمی شود

ورود افراد به مناطق حفاظت شده محیط زیست اصفهان ممنوع شد

جمع آوری کمک برای خسارت دیدگان کرونا در خراسان شمالی کلید خورد

بسته اینترنت هدیه 20 گیگی معلمان همراه اولی فعال شد

ورود سامانه بارشی از اواخر امشب به خراسان جنوبی/ بارش های شدید در راه است

تردد در سواحل کیش ممنوع شد

ورودی های استان کرمان بسته شد

استاندار تهران: مترو پایتخت تعطیل نمی شود

پیش‎ بینی افزایش محسوس دما در البرز

جریمه 500 هزار تومانی برای 25 خودروی مسافر در همدان

عکس روز/ قرنطینه به اختیار

خبری خوش برای سیستان ها / پیش بینی ورود موج دوم سیلاب افغانستان به منطقه / هامون سیراب می شود

زندگی را به علت ویروس کرونا به هم نریزیم

کشف نوعی باکتری که می تواند پلاستیک را تجزیه کند

افتتاح بیمارستان 220 تخت خوابی امیرالمومنین (ع) قم

مترو پایتخت تعطیل نمی شود

بارش باران طی 3 روز آینده در قم/ وزش باد شدید

محدودیت و ممنوعیت تردد کارمندان در سطح مازندران

مترو پایتخت تعطیل نمی شود

ورودی های استان کرمان بسته شد

محدودیت تردد کارمندان در مازندران

تردد در سواحل کیش ممنوع شد

ضعف های آموزش وپرورش در آموزش مجازی

مترو پایتخت تعطیل نمی شود

هیچ منبعی درباره رقص های کردی موجود نیست/ رقص ها در دوره میتراییسم به تکامل رسیدند/ «هه لپه رکه ی» میراث تاریخی کردهاست/ اولین نفری هستم که رقص های کردی را آموزش می دهم

هیچ منبعی درباره رقص های کردی موجود نیست/ رقص ها در دوره میتراییسم به تکامل رسیدند/ «هه لپه رکه ی» میراث تاریخی کردهاست/ اولین نفری هستم که رقص های کردی را آموزش می دهم