مطالب مرتبط:
پمپئو با پادشاه عمان در مسقط دیدار کرد
علی ارسلانی حضور گسترده مردم ارومیه پای صندوق های رای
در دیدار پمپئو و پادشاه جدید عمان چه گذشت؟
سفیر ایران با وزیر بهداشت سلطنت عمان دیدار کرد
علی پاکدامن از جام جهانی شمشیربازی لهستان حذف شد
-208 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 3 اسفند 1398 ساعت 08:352020-02-22بين الملل

عمان علی طوال التاریخ


رِحله الی موطن الأباضیین - عمان بلد سلطنتی أشبه بالملکی ، یقع الی الجنوب الشرقی من شبه جزیره العرب یحده من الشرق خلیج عمان و من الجنوب البحر العربی و من الغرب جمهوریه الیمن و من الشمال و الشمال الشرقی ، العربیه السعودیه و الامارات العربیه المتحده ، کما لعمان حدود بحریه مع ایران ایضاً .

انبثق اسم عمان عن شخصیه تدعی عمان و هو نجل (قحطان ) أحد أحفاد النبی ابراهیم علیه السلام ، و قد عرفت بلاد عمان بهذا الاسم منذ قرون قبل ظهور الاسلام .

و بالطبع فان هذا البلد کان یعرف فی الألفیه الثانیه قبل المیلاد ببلاد مغان (Magan) و لاتتوفر معلومات عن معنی ذلک و دائره استعماله ، إلا ان ابرز الاسماء هو مغان ثم تغیر الی (مجان) .

و مجان فی العهود القدیمه کان اسم لولایه تقع فی جنوب ایران ثم أطلق علیها فیما بعد اسم (مکران) ، و نفس هذا الاسم یستخدم علی منطقه عمان الحالیه ایضاً و هو ذو علاقه کبیره بقطاع بناء السفن و مناجم النحاس فی لغه السومریین .

کما ان اسم عمان ، یستخدم لوجود عدد کبیر من عیون المیاه العذبه فی عهد آل (مزون) .

فعمان من الاساس کان یطلق علی مکان قدیم جداً فی الیمن ، هاجرت الیه القبائل العربیه عقب انهیار سد مأرب و هی المنطقه التی تعرف ب(عمان) الحالیه ، و کذلک کتب بعض المؤرخین ان السبب فی تسمیه عمان بهذا الاسم یعود ال (عمان بن سبأ بن یغثان بن ابراهیم).

عمانا) فی الحقیقه هو اسم لاحدی مدن جنوب ایران و تقع الی الغرب من میناء جابهار الحالی و میناء جاسک ، و کانت تطلق اسماء اخری علی عدد من اجزائها ک(ظفار) و (حضرموت) و(مسقط) و غیرها و بقی مسقط هو الاسم الوحید الذی نعتت به هذه الارض تاریخیا و سیاسیاً.

و تبلورت مسقط وازدادت اهمیه عندما سیطرت حکومتها آنذاک علی جزائر زنگبار و من ثم غیرت اسم حکومتها و دولتها الی سلطنه (مسقط زنگبار) و استمر اطلاق هذا الاسم علی تلک المنطقه اعتباراً من (1060) و حتی (1273) ه ق .

ثم و عقب انفصال زنگبار عن هذا الجزء ، اشتهرت باسم سلطنه مسقط وعمان و عرفت رسمیاً بهذا الاسم لفترات مدیده ، کما یطلق علیها فی هذه الاثناء ایضاً سلطنه عمان ایضاً .

فی عام (1970) م حصل هذا البلد علی استقلاله من بریطانیا وبات اسمه الرسمی (سلطنه عمان) .

و فی التسمیه الدولیه یطلق علی هذا البلد اسم عمان (Oman).

منذ القرن السابع عشر المیلادی کان لعمان حکومه مستقله بلغت ذروه قوتها فی القرن ال19 المیلادی ، و فی القرن العشرین تدنّت القدره السیاسیه فیه و اصبح هذا البلد تحت تأثیر و نفوذ المملکه المتحده بشکل واسع إلا انه لم یعرف ابداً بصوره رسمیه انه مستعمره بریطانیه أو جزء من تلک المملکه .

عمان لدیه علاقات واسعه النطاق علی المستوی العسکری و السیاسی مع الولایات المتحده الامریکیه و انجلترا ، إلا انه یتابع سیاسه خارجیه مستقله به و قد کان ناجحاً فی هذا المجال.

ان نظام الحکم فی هذا البلد هو الملکیه المطلقه إلا ان للبرلمان دور فی التشریع و فی الرقابه بشکل محدود ایضاً .

ان هذا البلد کباقی البلدان العربیه فی حوض الخلیج الفارسی التی تعتمد بشکل رییسی فی عائداتها علی النفط بالرغم من انه قیاساً بباقی جیرانه یعتبر علی مستویً متوسط فی انتاج النفط ، کما ان الزراعه وصید الاسماک، یشکلان موردین مهمین ضمن عائدات عمان کذلک .

یبدو انه وحسب وجهات نظر بعض المسؤولین فی هذا البلد و الذی حظیت باللقاء معه ومصاحبته خلال ایام سفرتی الی هذا البلد من ناحیه ، و من ناحیه اخری کانت له مساع فی ازدهار عدد من قطاعات عمان و اکتسبت منه معلومات مفیده ، ان عمان کباقی بلدان المنطقه و نتیجه لاتجاهه نحو ثقافه الحیاه العصریه ، فقد بارت الکثیر من بساتین النخیل و الغابات فیه ، ویجری الیوم تنفیذ مشروع زراعه ملیون نخله فی مختلف المناطق من محافظات و مدن هذا البلد ،وقد لاحظت عن قرب خلال زیارتی لمدینه (نزوی) و التجول فی مزارعها و سهولها الخضراء ، کیفیه تنفیذ ذلک المشروع الضخم ، حیث یرتجی من خلاله التمکّن من زیاده مستوی العائدات الاقتصادیه للبلاد .

البدیل الآخر لعائدات عمان هو السیاحه و قد شاهدت بنفسی کیف ترسو یومیاً بواخر کروز المتطوره التی تقل مئآت السیاح الاجانب علی سواحل مسقط و فی منطقه (مطرح) المحله القدیمه من العاصمه و یتجول المسافرون فی ازقه هذه المدینه و شوارعها و باقی المدن الجمیله من هذا البلد و یتمتعون بطبیعته الخلابه الخاصه به .

فی القرن السادس قبل المیلاد (530 – 550 ق م) قام جیش الامبراطوریه الفارسیه بفتح عمان، و یقال ان شبکه القنوات الموجوده و التی یطلق علیها (الفَلَج) و جمعها (الأَفلاج) قد تمً شقها منذ تلک الحقبه والیوم تشتهر کثیراً هذه الطریقه من الری فی عمان ، و یوجد فی الوقت الحاضر مئآت الفروع من القنوات فی عمان .

و فی هذا المجال وخلال زیارتی لمدینه (نزوی) یوم الاثنین 2020/2/10 ذهبت لزیاره قناه (فلج دارس) التی تقع فی ضواحی المدینه و تمر من وسط احدی الحدائق ، و کان الماء الصافی الزلال یجری فی تلک القناه و حسب قول کبار السن من تلک المحله ، إنً عمرها یعود لاکثر من عشره قرون و قد قام أَحَد رفاقی الذین یصحبونی بالسباحه فی میاهها الدافئه .

کما توجد شبکه اخری من القنوات فی عمان ایضاً و تعرف ب ( الداوودی ) حیث قیل بان قنوات الداودی هی بادره و اختراع النبی داود و النبی عمران و النبی ایوب (علیهم السلام) فی مدینه صلاله و ما حولها و هی مرکز محافظه ظفار فی عمان .

إنً ضریح النبی عمران یقع فی تلک المنطقه و یبلغ طوله (30متراً) و هو اطول ضریح فی العالم .

تتشعب شبکه القنوات الداودیه فی مدینه صلاله التی تبعد بحوالی (1000) کم عن مسقط العاصمه .

یذکر تاریخ عمان انه خلال اعوام (65 – 610 میلادی) کانت عمان و الیمن تحت سلطه الدوله الساسانیه ، دخل الاسلام بلاد عمان علی عهد حکم (اسره الجلندی) حیث کان یحکم عمان فی تلک الفتره (جیفر الجلندی ) و شقیقه عبد الجلندی .

یقال ان الرسول الاکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) قد بعث کتاباً بواسطه عمرو بن العاص الی (جیفر و عباد) نجلی الجلند ملک عمان یدعوهما فیه الی الاسلام و قد آمن کلاهما بالاسلام و عُیّنا من قبل الرسول الکریم (ص) والیین علی عمان .

و بما إنً والی عمان قد اعتنق الاسلام ، فان اهالی عمان اعتنقوا الاسلام باجمعهم و منذ ذلک الحین تحولت عمان الی احدی قلاع الاسلام الحصینه التی دافعت عن الدین الحنیف فی حرب الیمامه (و هی حروب الرده).

عُرفَ العمانیون علی مدی التاریخ بالتجاره و کانت لدیهم سفن شحن عدیده ، تبحر الی مناطق ناییه و حتی الی حدود الصین و شرق افریقیا .

کانت (صحار) فی ذلک العهد احدی الموانئ التجاریه المهمه فی عمان و تنطلق البواخر التجاریه من هذا المیناء المهم الی سواحل افریقیا وماداغاسکار و غیرها من الموانئ المشهوره آنذاک و ترسو فیها .

و لکن فی القرن السادس الهجری قام بنی نبهان بالسیطره علی المناطق الداخلیه و المرکزیه فی عمان و اعلنوها عاصمه لحکومتهم و ترکوا المناطق الساحلیه ، و من هنا قام البرتغالیون الذین کانوا یتزعمون القوه البحریه فی العالم آنذاک باستغلال هذا الفراغ و اخذوا احتلال تلک المناطق ، وسقطت دوله بنی نبهان فی مناطق عمان المرکزیه فی القرن التاسع الهجری .

فی القرن السادس عشر المیلادی اجتاز البرتغالیون شبه جزیره رأس الرجاء الصالح و فرضوا سیطرتهم بالکامل تقریباً علی کافه المدن الساحلیه فی شرق افریقیا ثم وصلوا الی سواحل الهند و المحیط الهندی.

فی عام (1507)م هاجم البرتغالیون عمان و واجهوا مقاومه شدیده من قبل اهالی هذا البلد إلا انهم بالتالی استطاعوا احتلال عمان و بقی البرتغالیون هناک ما یقارب القرن و نصف القرن وفرضوا هیمنتهم علی جمیع سواحل و عائدات ذلک البلد و امتصوا خیراته .

فی عام (1624) میلادی تأسست دوله الیعاربه بقیاده الامام ناصر بن مرشد الیعربی و استطاع هذا القائد و بمساعده ابناء عمان من محاربه البرتغالیین و تمکّن خلال فتره وجیزه تحریر عدد من المدن الساحلیه من قبضه البرتغالیین إلا ان الاجل لم یمهله و وافته المنیه .

ثم جاء من بعده خلیفته الامام سیف بن سلطان الیعربی و واصل ذات سبیله ، و استطاع عام 1649 میلادی تحریر مسقط من ایدی البرتغالیین و عقب تحریر مسقط اخذت جمیع معسکرات البرتغالیین تنهار واحده تلو الاخری، و استطاع فی نهایه المطاف تخلیص عمان بأسرها من قبضه البرتغالیین و تحریرها .

و لم یکتفِ العمانیون بتحریر ارضهم من دنس البرتغالیین بل قاموا بملاحقه فلول هولاء فی سواحل الهند و الساحل الشرقی من افریقیا و استطاعوا من خلال عده هجمات متتالیه طرد القوات البرتغالیه من تلک المناطق ، حتی تم بالتالی اخراج البرتغالیین و الی الابد من المنطقه عالم 1698 میلادی وتمکن العمانیون من خلال هذا الانجاز الشجاع تسجیل اسم عمان بأحرف من نور فی صفحات التاریخ المشرقه .

و کانت ثمره هذا الانتصار تاسیس حکومه کبیره و قدیره فی عمان تمتلک اسطول بحری ضخم یسیطر علی جمیع میاه المنطقه ، عقب ذاک اصبح العمانیون یمتلکون اکبر اسطول بحری و تجاری فی المحیط الهندی ، کما امتدت حدود دوله عمان حتی سواحل افریقیا الشرقیه واستمر حکمها علی کافه الجزر من تلک المناطق و ساحل افریقیا حتی العقد السادس من القرن العشرین.

فی ذلک الحین کانت عمان تعتبر احدی اغنی دول المنطقه ، و فی تلک الفتره جری شق عشرات القنوات (أو الفلج بالتسمیه المحلیه) حتی عشرات الکیلومترات فی باطن اراضی تلک المنطقه الوعره من اجل اداء عملیه الری و ازدهرت الزراعه و ظهرت بساتین عدیده من مختلف انواع الحمضیات، و تم انشاء ثلاث قلاع ضخمه و مهمه فی مناطق مختلفه من عمان .

تلک القلاع هی :- قلعه نزوی ، و قلعه حصن الحزم ، و قلعه حصن جبرین فی مناطق تقع حوالی العاصمه ، اضافه الی قلعتین شهیرتین هی قلعه میرانی و قلعه جلالی التی تشرف علی مدینه مسقط.

فی یوم الاثنین 2020/2/10 و خلال زیارتنا لمدینه (نزوی) تجولنا فی قلعه هذه المدینه .

و مما اثار عجبی هناک ان احد المدفعین القدیمین الاثریین اللذین وضعا علی جانبی بوابه القلعه هو من مدافع الغنائم التی اخذت فی عهد شاه عباس الصفوی من البرتغالیین حیث نقش تحت شعار الحکومه البرتغالیه علی سبطانه المدفع الحدیدیه الصلبه هذا النص باللغه الفارسیه وترجمتها هکذا :- (تمت السیطره علی هذا المدفع غنیمه علی عهد حکم ملک الارض الزمان الشاه عباس الصفوی الموافق لسنه (1031) هجری قمری .

الله وردی خان الجندی المخلص للملک امام قلی خان بیگلر الذی یبسط سیطرته علی بلاد فارس ولار و کوه کیلویه و البحرین و قلعه هرموز .

) و هذا بحد ذاته دلاله علی عهد الدوله الصفویه فی فتره شاه عباس الصفوی خلال الحرب مع البرتغالیین فی جزیره غامرون السابقه و میناء بندر عباس الحالی ، کما یحتمل انه یشیر الی تعاون هذین القوتین البحریتین فی ذلک الحین ضد البرتغالیین .

و خلال تطلّعی علی اقسام هذه القلعه المختلفه ، وقع بصری علی خارطه عمان التاریخه فی تلک الاحقاب القدیمه حیث اشیر فیها الی فتره سیطره الدوله الصفویه علی عمان و سواحلها و قد عبّر عنها فی الخارطه بعباره (احتلال الفرس) بینما عبّر عن فتره سیطره الحکومه العثمانیه علی تلک الاراضی بعباره عهد الدوله العثمانیه !.

النقطه الاخری التی اثارت انتباهی انه عند تعریف کافه المعدّات الحربیه و المدافع و غیرها الموجوده فی قلعه (نزوی) ثبّت علی لوحاتها الاسم الحقیقی و الفتره التاریخیه الخاصه بها ، إلا انه و للاسف بالنسبه الی المدفع العائد للعهد الصفوی و شاه عباس لم تجرِ ایه اشاره الی ذلک .

و قد افصحت و استفسرت بهذا الخصوص من احد مسؤولی متحف القلعه حیث واجهنی بأدب و احترام کبیر وشکرنی علی الدقه التی توخیتها و وعدنی بتثبیت هذا الموضوع علی لوحه ذلک المدفع المذکور .

- وهو ما استبعده کثیراً -.

علی ایه حال عقب الانتصار الکبیر الذی حققه (الیعاربه) فی الحرب مع البرتغالیین شهدت عمان فتره من الاستقرار و الهدوء و الامن ، إلا انه فی نهایه حکم هذه الاسره برزت خلافات داخلیه و بالتالی کانت النتیجه ان طرأت حالات من انعدام الامن فی المناطق المرکزیه من البلاد .

و شیئاً فشیئاً تعرضت عمان الی اضطرابات و فوضی و بدأت اعمال شغب و انعدام الامن ، فی تلک الاثناء ثار (احمد بن سعید البوسعیدی) الذی کان والیاً علی مدینه (صحار) علی دوله الیعاربه.

تمکن احمد بن سعید جمع اهالی صحار و رستاق حوله و استطلع بالتعاون معهم القضاء علی معارضیه.

و فی عام (1744) میلادی اجتمع الاهالی و کبار السن و اصحاب النفوذ من المجتمع فی مدینه (رستاق) و اختاروا بشکل رسمی احمد بن سعید زعیماً و اطلق علیه لقب الامام احمد بن سعید .

وهذه الزعامه و القیاده کانت بدایه لزعامه و حکم ملوک (آلبو سعید) و هو مستمر حتی الیوم فی حکم و سلطنه عمان .

بعد اختیار الامام احمد بن سعید البوسعیدی للزعامه و القیاده ، جعل مدینه (رستاق) عاصمه لدولته و قام بتأسیس قوه عسکریه بحریه لیتسنی له الحفاظ علی بلاده و الدفاع عنها .

انه جعل من مدینه مسقط احدی المراکز التجاریه المهمه و اقام علاقات وطیده و فریده مع الهند و افریقیا بشکل کانت قوته البحریه تبسط سیطرتها علی جمیع النقاط البحریه ، و عقب وفاته تولی ابنه مقالید الامور من بعده .

کانت فتره حکم سعید بن احمد بن سعید خلال اعوام 1783 – 1784 میلادی ، و بعد رحیله تولی ابنه حمد بن سعید دفه الحکم فی عمان اعتباراً من عام 1784 و حتی 1792 میلادی، ونقل حمد بن سعید عاصمته من رستاق الی مسقط و وسع نفوذه حتی بحر شرق افریقیا ، و تولی من بعده ابنه سلطان بن احمد بن سعید الحکم من عام 1792 – 1804 میلادی .

تضاعف عدد سفن القوه البحریه العمانیه علی عهد سلطان بن احمد و من بعده تولی السلطان سعید بن سلطان مقالید الحکم بدایهً من عام 1804 و حتی 1856 میلادی و بلغ شأن القوه البحریه العمانیه الذروه خلال فتره حکم سعید بن سلطان الذی کان واحد من الشخصیات المرموقه فی عمان ذو اداره قویه و سیاسی محنّک و قائد عسکری مقدام اضافه الی کونه ذو توجهات تجاریه ، و هو رجل ذکی فطن و یعتبر متحایل و مکّار و ذو معرفه بالعالم .

کان شعاره (ان مالم تستطع الحصول علیه بالحرب یمکنک اکتسابه بالحیله و المکر) .

و قد طالت فتره حکمه (52) عاماً استطاع خلالها تاسیس امبراطوریه مترامیه الاطراف تمتد حدودها من شرق افریقیا الی سواحل ایران .

فی تلک الحقبه التی کانت تعصف فیها الحروب و الهجمات کافه ارجاء المنطقه استطاع هو ببراعه الحفاظ علی استقرار عمان ، ففی بدایه حکومته کان یبسط نفوذه علی جزء من التراب العمانی وعدد من مقاطعاته فقط ، و کانت الطرق فیما بینها ترابیه تقطعها قوافل الابل بصعوبه و انعدام الامن ، إلا انه فی یوم وفاته ترک امبراطوریه قویه واسعه النطاق .

تمتد حدود امبراطوریته من سواحل عمان و میناء غوادر و مکران و جزیره زنگبار و بمبا فی الساحل الشرقی من افریقیا و حتی استئجار میناء بندر عباس و جزیره قشم و جزیره هرمز فی الخلیج الفارسی و ابرام العقود التجاریه مع الحکومات البریطانیه و الفرنسیه و الهولندیه و البرتغال و الولایات المتحده الامریکیه .

فی عام 1840 میلادی بعث سعید بن سلطان مندوبه الخاص و هو احمد بن نعمان الکعبی بصفته اول سفیر عربی علی متن سفینته الخصوصیه التی تدعی (السفینه السلطانیه) الی نیویورک .

وکانت هذه السفینه اول سفینه عربیه تصل الی نیویورک .

کان لسعید بن سلطان ولع خاص بالبحر، یقال انه کان یملک اکثر من (20) سفینه خاصه و کانت فتره حیاته فی البحر اکثر من فترتها علی الیابسه ، و علیه فقد عرف (بالسید البحّار).

لقد قضی سعید بن سلطان اغلب اوقات حیاته فی السفر علی میاه البحار .

الجدیر ذکره ان السلطان سعید بن سلطان حینما حلّت به الوفاه عام 1856 میلادی کان علی البحر فی سفر من مسقط الی زنگبار علی متن سفینته الخصوصیه المسماه فیکتوریا فی بحر (سیشل) .

و سیشل هو الاسم الرسمی لجمهوریه سیشل و هی بلد علی شکل جزیره فی المحیط الهندی و تعتبر اصغر دوله فی القاره الافریقیه و عاصمتها فیکتوریا.

و مع وفاه السلطان سعید عام (1856 م) برز انشقاق من جدید فی سلطنه عمان ، فقد حکم ثوینی بن سعید عمان اعتباراً من 1856 و حتی 1886 میلادی ، بینما کانت مستعمره زنگبار تدار من قبل مائد بن سعید من عام 1856 و حتی 1870 م .

فقد ثم التوقیع علی معاهده انفصال زنگبار عن سلطنه عمان المباشره عام 1861 بتدخل من بریطانیا .

و من خلال هذه المعاهده عرفت زنگبار انها إماره ذات حکم ذاتی کفیله بشؤونها الداخلیه ، و فی مقابل ذلک علیها ارسال الخراج الی البلاط الملکی العمانی .

و تواصل ارسال هذا الخراج حتی عام 1964 عندما اعلنت زنگبار عن استقلالها .

و الی جانب انفصال زنگبار عن عمان انبرت (قیس) احدی افخاذ اسره (آل سعید) لاحیاء مبدأ الامامه ایضاً ، و اعتبر (عظّام بن قیس آل سعید) عام 1868 نفسه اماماً لعمان ، و اعترفت عدد من القبائل (الهیناویه) بامامته ایضاً .

إلا ان عامه العمانیین لم یعترفوا به اماماً علی الیمن .

کان الامام (عظّام) یتابع التضامن مع القبائل العمانیه للسیطره علی کافه ارجاء عمان إلا انه فی ذلک الحین کانت القوات البریطانیه تعتبر ان ازدیاد قوه عمان تشکل خطراً علی قوتها التی استقرت فی المحیط الهندی ، من هنا بدأت بالعداء معه .

بینما واجه الامام عظّام تمرداً من قبائل الغفیری عام 1870 ، و تسلم منافسه ترکی بن سعید آل سعید مساعده مالیه من البریطانیین فتمکن إثر ذلک من دحر الامام عظام فی معرکه خارج مدینه (مطرح) عام 1871م و قتله .

کانت عمان فی القرن الثامن عشر المیلادی محطاً للتنافس بین فرنسا و انجلترا ، إلا انه فی القرن التاسع عشر ابرمت حکومه عمان عدد من معاهدات الصداقه و المکاسب التجاریه مع انجلترا وبهذا الترتیب ازدادت هیمنه بریطانیا علی ملوک سلطنه عمان .

و فی عهد ترکی بن سعید الذی وصل الی سده الحکم بمساعده من البریطانیین ازداد نفوذ انجلترا علی سیاسه عمان .

استمر حکم ترکی حتی 4/1/1888 میلادی ، و بعد وفاته تسلم مقالید السلطه ابنه فیصل و نصّب سلطاناً علی عمان و استمر حکمه حتی عام 1913 میلادی .

مع بدایه القرن العشرین و فی عام 1908 م ابرمت معاهده صداقه اخری بین بریطانیا و عمان .

و خلال هذه الفتره واجهت حکومه مسقط تمرد القبائل الاباضیه فی عمق الاراضی العمانیه وکانت اغلب تلک التمردات تقع فی اطراف مدینه (نزوی) ، فهذه القبائل کانت تطالب بحکومه زعیم دینی ای تدعو ل(امام عمان) ، و بالتالی و من خلال (معاهده التفاح) التی ابرمت بین حکومه عمان و المتمردین المؤیدین للامامه الدینیه الاباضیه وافق السلطان علی ان یکون هناک امام دینی أباضی یکون لدیه حکم ذاتی فی المناطق الداخلیه من السلطنه إلا انه یخضع لحکم سلطنه عمان ویعترف رسمیاً بحکم سلطان عمان .

فی 15/10/1913 تسلم تیمور بن فیصل مقالید الحکم فی سلطنه عمان و تزامن حکمه مع اندلاع الحرب العالمیه الاولی ، و بوفاته حلّ نجله سعید بن تیمور خلیفه له فی 10/2/1932 .

وعقب مرور 38 عاماً علی سلطته أقیل من قبل ابنه قابوس بن سعید فی 23/7/1970 و نفی الی لندن ، و وافته المنیه هناک.

أهم الاحداث فی عمان خلال فتره حکم سعید بن تیمور هو التمرد من جدید من قبل انصار الامامه عام 1954 الذی استمر خمسه اعوام ثم جری قمعه بمساعده البریطانیین .

و منذ قمع التمرد قام السلطان سعید بالغاء معاهده التفاح و ازال کرسی امامه الیمن ایضاً ، و نفی امام عمان الی العربیه السعودیه .

تمکن احمد بن سعید جمع اهالی صحار و رستاق حوله و استطلع بالتعاون معهم القضاء علی معارضیه.

و فی عام (1744) میلادی اجتمع الاهالی و کبار السن و اصحاب النفوذ من المجتمع فی مدینه (رستاق) و اختاروا بشکل رسمی احمد بن سعید زعیماً و اطلق علیه لقب الامام احمد بن سعید .

وهذه الزعامه و القیاده کانت بدایه لزعامه و حکم ملوک (آلبو سعید) و هو مستمر حتی الیوم فی حکم و سلطنه عمان .

بعد اختیار الامام احمد بن سعید البوسعیدی للزعامه و القیاده ، جعل مدینه (رستاق) عاصمه لدولته و قام بتأسیس قوه عسکریه بحریه لیتسنی له الحفاظ علی بلاده و الدفاع عنها .

انه جعل من مدینه مسقط احدی المراکز التجاریه المهمه و اقام علاقات وطیده و فریده مع الهند و افریقیا بشکل کانت قوته البحریه تبسط سیطرتها علی جمیع النقاط البحریه ، و عقب وفاته تولی ابنه مقالید الامور من بعده .

کانت فتره حکم سعید بن احمد بن سعید خلال اعوام 1783 – 1784 میلادی ، و بعد رحیله تولی ابنه حمد بن سعید دفه الحکم فی عمان اعتباراً من عام 1784 و حتی 1792 میلادی، ونقل حمد بن سعید عاصمته من رستاق الی مسقط و وسع نفوذه حتی بحر شرق افریقیا ، و تولی من بعده ابنه سلطان بن احمد بن سعید الحکم من عام 1792 – 1804 میلادی .

تضاعف عدد سفن القوه البحریه العمانیه علی عهد سلطان بن احمد و من بعده تولی السلطان سعید بن سلطان مقالید الحکم بدایهً من عام 1804 و حتی 1856 میلادی و بلغ شأن القوه البحریه العمانیه الذروه خلال فتره حکم سعید بن سلطان الذی کان واحد من الشخصیات المرموقه فی عمان ذو اداره قویه و سیاسی محنّک و قائد عسکری مقدام اضافه الی کونه ذو توجهات تجاریه ، و هو رجل ذکی فطن و یعتبر متحایل و مکّار و ذو معرفه بالعالم .

کان شعاره (ان مالم تستطع الحصول علیه بالحرب یمکنک اکتسابه بالحیله و المکر) .

و قد طالت فتره حکمه (52) عاماً استطاع خلالها تاسیس امبراطوریه مترامیه الاطراف تمتد حدودها من شرق افریقیا الی سواحل ایران .

فی تلک الحقبه التی کانت تعصف فیها الحروب و الهجمات کافه ارجاء المنطقه استطاع هو ببراعه الحفاظ علی استقرار عمان ، ففی بدایه حکومته کان یبسط نفوذه علی جزء من التراب العمانی وعدد من مقاطعاته فقط ، و کانت الطرق فیما بینها ترابیه تقطعها قوافل الابل بصعوبه و انعدام الامن ، إلا انه فی یوم وفاته ترک امبراطوریه قویه واسعه النطاق .

تمتد حدود امبراطوریته من سواحل عمان و میناء غوادر و مکران و جزیره زنگبار و بمبا فی الساحل الشرقی من افریقیا و حتی استئجار میناء بندر عباس و جزیره قشم و جزیره هرمز فی الخلیج الفارسی و ابرام العقود التجاریه مع الحکومات البریطانیه و الفرنسیه و الهولندیه و البرتغال و الولایات المتحده الامریکیه .

فی عام 1840 میلادی بعث سعید بن سلطان مندوبه الخاص و هو احمد بن نعمان الکعبی بصفته اول سفیر عربی علی متن سفینته الخصوصیه التی تدعی (السفینه السلطانیه) الی نیویورک .

وکانت هذه السفینه اول سفینه عربیه تصل الی نیویورک .

کان لسعید بن سلطان ولع خاص بالبحر، یقال انه کان یملک اکثر من (20) سفینه خاصه و کانت فتره حیاته فی البحر اکثر من فترتها علی الیابسه ، و علیه فقد عرف (بالسید البحّار).

لقد قضی سعید بن سلطان اغلب اوقات حیاته فی السفر علی میاه البحار .

الجدیر ذکره ان السلطان سعید بن سلطان حینما حلّت به الوفاه عام 1856 میلادی کان علی البحر فی سفر من مسقط الی زنگبار علی متن سفینته الخصوصیه المسماه فیکتوریا فی بحر (سیشل) .

و سیشل هو الاسم الرسمی لجمهوریه سیشل و هی بلد علی شکل جزیره فی المحیط الهندی و تعتبر اصغر دوله فی القاره الافریقیه و عاصمتها فیکتوریا.

و مع وفاه السلطان سعید عام (1856 م) برز انشقاق من جدید فی سلطنه عمان ، فقد حکم ثوینی بن سعید عمان اعتباراً من 1856 و حتی 1886 میلادی ، بینما کانت مستعمره زنگبار تدار من قبل مائد بن سعید من عام 1856 و حتی 1870 م .

فقد ثم التوقیع علی معاهده انفصال زنگبار عن سلطنه عمان المباشره عام 1861 بتدخل من بریطانیا .

و من خلال هذه المعاهده عرفت زنگبار انها إماره ذات حکم ذاتی کفیله بشؤونها الداخلیه ، و فی مقابل ذلک علیها ارسال الخراج الی البلاط الملکی العمانی .

و تواصل ارسال هذا الخراج حتی عام 1964 عندما اعلنت زنگبار عن استقلالها .

و الی جانب انفصال زنگبار عن عمان انبرت (قیس) احدی افخاذ اسره (آل سعید) لاحیاء مبدأ الامامه ایضاً ، و اعتبر (عظّام بن قیس آل سعید) عام 1868 نفسه اماماً لعمان ، و اعترفت عدد من القبائل (الهیناویه) بامامته ایضاً .

إلا ان عامه العمانیین لم یعترفوا به اماماً علی الیمن .

کان الامام (عظّام) یتابع التضامن مع القبائل العمانیه للسیطره علی کافه ارجاء عمان إلا انه فی ذلک الحین کانت القوات البریطانیه تعتبر ان ازدیاد قوه عمان تشکل خطراً علی قوتها التی استقرت فی المحیط الهندی ، من هنا بدأت بالعداء معه .

بینما واجه الامام عظّام تمرداً من قبائل الغفیری عام 1870 ، و تسلم منافسه ترکی بن سعید آل سعید مساعده مالیه من البریطانیین فتمکن إثر ذلک من دحر الامام عظام فی معرکه خارج مدینه (مطرح) عام 1871م و قتله .

کانت عمان فی القرن الثامن عشر المیلادی محطاً للتنافس بین فرنسا و انجلترا ، إلا انه فی القرن التاسع عشر ابرمت حکومه عمان عدد من معاهدات الصداقه و المکاسب التجاریه مع انجلترا وبهذا الترتیب ازدادت هیمنه بریطانیا علی ملوک سلطنه عمان .

و فی عهد ترکی بن سعید الذی وصل الی سده الحکم بمساعده من البریطانیین ازداد نفوذ انجلترا علی سیاسه عمان .

استمر حکم ترکی حتی 4/1/1888 میلادی ، و بعد وفاته تسلم مقالید السلطه ابنه فیصل و نصّب سلطاناً علی عمان و استمر حکمه حتی عام 1913 میلادی .

مع بدایه القرن العشرین و فی عام 1908 م ابرمت معاهده صداقه اخری بین بریطانیا و عمان .

و خلال هذه الفتره واجهت حکومه مسقط تمرد القبائل الاباضیه فی عمق الاراضی العمانیه وکانت اغلب تلک التمردات تقع فی اطراف مدینه (نزوی) ، فهذه القبائل کانت تطالب بحکومه زعیم دینی ای تدعو ل(امام عمان) ، و بالتالی و من خلال (معاهده التفاح) التی ابرمت بین حکومه عمان و المتمردین المؤیدین للامامه الدینیه الاباضیه وافق السلطان علی ان یکون هناک امام دینی أباضی یکون لدیه حکم ذاتی فی المناطق الداخلیه من السلطنه إلا انه یخضع لحکم سلطنه عمان ویعترف رسمیاً بحکم سلطان عمان .

فی 15/10/1913 تسلم تیمور بن فیصل مقالید الحکم فی سلطنه عمان و تزامن حکمه مع اندلاع الحرب العالمیه الاولی ، و بوفاته حلّ نجله سعید بن تیمور خلیفه له فی 10/2/1932 .

وعقب مرور 38 عاماً علی سلطته أقیل من قبل ابنه قابوس بن سعید فی 23/7/1970 و نفی الی لندن ، و وافته المنیه هناک.

أهم الاحداث فی عمان خلال فتره حکم سعید بن تیمور هو التمرد من جدید من قبل انصار الامامه عام 1954 الذی استمر خمسه اعوام ثم جری قمعه بمساعده البریطانیین .

و منذ قمع التمرد قام السلطان سعید بالغاء معاهده التفاح و ازال کرسی امامه الیمن ایضاً ، و نفی امام عمان الی العربیه السعودیه .

حدث عام 1964 میلادی تمرد اکبر فی منطقه ظفار ، حیث طالب المتمردون باستقلال منطقه ظفار و کان هولاء یدعمون من قبل بعض الحکومات الیساریه و الشیوعیه فی المنطقه کجمهوریه الیمن الدیمقراطیه الشعبیه (الیمن الجنوبی) ، و شکّل المتمردون جبهه تحریر ظفار .

عقب إقاله السلطان سعید من قبل ابنه قابوس و نفیه الی لندن فان السلطان الجدید الذی تسلم مقالید الحکم و هو السلطان قابوس بن سعید بن تیمور آل سعید بدأ حکمه الطویل بشعار القضاء علی الامراض و زیاده مستوی التعلم و مکافحه الفقر ، و کانت خطه السلطان الجدید تشکیل حکومه متطوره و بلد متقدم ، کما قام السلطان قابوس بتجهیز الجیش بالمعدات و استعان بالقوی الاجنبیه لقمع متمردی ظفار .

و فی عام 1975 تدخلت بریطانیا و الحکومه الشاهنشاهیه الایرانیه و المملکه الاردنیه الهاشمیه بشکل عملی مباشر و قضت علی قوات الملیشیات الثوریه فی ظفار .

الجدیر ذکره لایزال شعب و حکومه عمان یتذکرون مساعدات دوله ایران فی قمع المتمردین ویکّنون مکانه خاصه للایرانیین فی هذا المجال .

و المثیر انه عند حدیثی مع بعض المواطنین العمانیین لما یفهموا اننی من الرعایا الایرانیین ، یفصحون ان أمن و تقدم و استقرار بلادهم کان نتیجه لسیاسات السلطان قابوس الذکیه و العقلاییه و البعیده النظر من جانب ، و کذلک من جانب آخر کان رهین لمسانده و مساعده حکومه ایران قبل الثوره اثناء المعارک مع متمردی ظفار ، وکانوا یعتبرون ان ذلک جزءاً من تاریخ بلادهم المشرق و المعاصر .

یقال ان ایران تحملت اکبر الخسائر الانسانیه اثناء المعارک مع متمردی ظفار فی عمان و تنص الاحصاییات ان عدد القتلی الایرانیین تجاوز ال(500) قتیلا .

و علی صعید تحسین العلاقات مع الدول التی کانت فی السابق تدعم المتمردین فی ظفار ، قامت حکومه عمان عام 1987 میلادی بفتح سفاره لها فی مدینه عدن فی الیمن الجنوبی و عینت اول سفیر دائمی لها فی ذلک البلد .

منذ العقد السابع من القرن الماضی و حتی الیوم کانت القضایا المحلیه و القبلیه و العرقیه فی عمان تدار بشکل مباشر من خلال اشراف و اوامر السلطان قابوس و خضعت تحت رقابه الحکومه الوطنیه .

ان المجلس الوزراء الذی بالحقیقه یعادل الکابینه الوزاریه فی باقی البلدان یضم 26 وزیراً یجری اختیارهم بشکل مباشر من قبل السلطان قابوس .

و کذلک مجلس الشوری فی عمان یاخذ علی عاتقه اعاده النظر و تدارس القوانین التی تتعلق بالتقدم الاقتصادی و الخدمات الاجتماعیه قبل ان یصادق علیها من قبل السلطان .

یجری انتخاب نواب هذا المجلس من قبل ابناء الشعب ، یضم المجلس (83) مقعداً منها اثنین حالیاً للنساء .

قام السلطان قابوس عام 1996 میلادی بابلاغ (القوانین الاساسیه للبلاد) لابناء الشعب ،وتعتبر هذه القوانین اول دستور لهذه السلطه المطلقه .

ضمن هذا القانون الجدید صیانه الکثیر من حقوق الشعب فی حدود القرآن و السنه النبویه .

فی عام 2000 میلادی تم تاسیس مجلساً آخر من قبل السلطان قابوس یتألف من 48 عضواً باسم (مجلس الدوله) ، حیث یعمل اعضائه کعمل اعضاء مجلس الشیوخ فی الدول التی لدیها مجلسین ، و یتم اختیار کافه اعضائه من قبل السلطان .

ان عمان و نتیجه لامتلاکها صلاحیات منطقه الی جانب مضیق هرمز تدعی (رأس مسندام) تمتلک موقعاً ستراتیجیاً اکبراً ایضاً .

فهذه المنطقه تبعد (35) میلاً عن الساحل الایرانی .

فایران وعمان هما البلدان الوحیدان اللذان یسیطران علی جانبی مضیق هرمز .

ان عمان من الحلفاء المقربین للغرب خاصه الولایات المتحده الامریکیه و بشکل عام یمکننا القول بان السیاسه الخارجیه لهذا البلد قائمه علی اقامه علاقات مع کافه بلدان المنطقه و العالم و القوی الکبری .

ان السلطان قابوس الذی تسلم مقالید الامور فی عمان لحوالی (50) عاماً استطاع عقب سلسله من المعارک الطویله التغلب علی المتمردین فی جمیع ارجاء البلاد و ارساء الامن و النظام فیها.

انه فی هذه الاوساط و من خلال تفاهم دولی تمکن ان یلعب دور الوسیط لاعوامٍ فی منطقه الشرق الاوسط کما تلعب سویسرا نفس الدور فی اوربا .

و من هنا یعتبر الکثیرون و منهم شعب عمان ان هذا الموطن من الارض هو سویسرا الشرق الاوسط .

و بما ان هذا البلد لم و لایحمل أیه ایدولوجیه خاصه کی یحکّمها علی علاقاته مع البلدان ، لذا نجده اقام علاقات وثیقه مع جمیع البلدان ، و کانت عملیه التنظیر هذه علی عهد حکم السلطان قابوس خلال نصف قرن من الزمن ، و کذا بعد رحیله و تولی السلطان الجدید مقالید السلطه نجدها لاتزال و ستبقی علی رأس هرم السیاسه الخارجیه فی هذا البلد.

سائر حکومات المنطقه هی ایضاً لاتبتغی تغییر توجهات عمان و تنتفع من خلال وساطه عمان معها فی علاقاتها مع باقی البلدان و شعوب المنطقه والعالم .

و انطلاقاً من ذاک فاننی أتوقع ان سیاسه السلطان قابوس هذه و التی دون ای شک جرت بالتنسیق مع الدول العظمی و کذا الدول الاقلیمیه ، و هی شبیهه بالتنسیق و التفاهم بین الدول الاوریبه العظمی و غیرها بخصوص سویسرا، إذ أن تلک للتوازن و التفاوض فی منطقه الغرب ، و هذه لنفس الغرض فی منطقه الشرق الاوسط، ستتابع علی الدوام و ستکون میراثاً خالداً یظل باقیاً لعمان .

یذکر ان السلطان قابوس بن سعید کان قد وافته المنیه فی 10/1/2020 عن عمر یناهز ال79 عاماً .

انه عدیم العقب و لیس له ابن ، و لم یختر له خلفاً بشکل علنی وصریح ، إلا انه قبیل فتره و بشکل سری قدم خلیفته الی المجلس السلطانی من خلال رساله مختومه و مشمعه .

استناداً الی دستور عمان بعد وفاه الملک علی المجلس السلطانی اختیار شخصاً جدیداً خلال فتره ثلاثه ایام ، و اذا لم یجر الاتفاق ، یقوم مجلس عمان العسکری و رییس المحکمه العلیا و رؤساء غرفتی الشوری السلطانیه باختیار الشخص الذی اختاره السلطان قابوس بصوره سریه و نص علیه فی رساله مختومه و مشمعه ، و تعریفه سلطاناً جدیداً للشعب و البلاد .

الجدیر بالذکر عقب وفاه السلطان قابوس اتخذ المجلس السلطانی قراراً باحترام وجهه نظر و اختیار السلطان الراحل تثمیناً لخدماته الفطنه و العقلاییه للبلاد ، و قام فی اول خطوه بتنفیذ وصیته .

وقد جری علی هذا الصعید فتح وصیته المختومه و المشمعه فی اجتماع رسمی للمجلس السلطانی و باقی اصحاب الحل و العقد ، و ظهر انه اختار ابن عمه (هثیم بن طارق آل سعید) سلطاناً للبلاد.

یبلغ سلطان عمان الجدید من العمر (65) عاماً و هو ابن عم السلطان قابوس و کان قبل هذا وزیراً للتراث و الثقافه و مسؤولاً رفیعاً لدی وزاره الخارجیه .

-نهایه الحلقه الثانیه من رحلتی الی موطن الاباضیین / تابعوا ذکریات الرحله فی الحلقات التالیه .

* الدکتور هادی الانصاری عضو المجمع العلمی الطبی الایرانی و ناشط اجتماعی .


کلید واژه ها: عمان - العرب - العربی - العربیه - جنوب - ایران - جنوب ایران - شبه جزیره - علیه - مغان - ابراهیم - السلام - منطقه - النبی - جزیره - ظهور - خلیج

آخرین اخبار سرویس:
الفتح تفاهم با صالح بر سر موافقت با نخست وزیر مکلف را رد کرد

نیمار هم قرنطینه را دور زد

تنش لفظی میان نوه ملکه انگلیس و ترامپ بالا گرفت

ترامپ: یک میلیون نفر در آمریکا تست کرونا داده اند/ از روسیه و چین کمک دریافت کردیم

عکس روز| انتقال بیمار کرونا با بالگرد نظامی

تنش لفظی میان نوه ملکه انگلیس و ترامپ بالا گرفت

حضور گسترده بالگردهای آپاچی در عراق/ احتمال وقوع یک عملیات نظامی

اردوغان با آغاز پویش ملی، هفت ماه حقوق خود را به آسیب دیدگان کرونا داد

از درخواست سازمان ملل برای کمک 2٫5 تریلیون دلاری تا کمپین همبستگی ملی در ترکیه

احتمال انتقال سفارت آمریکا به پایگاه عین الاسد

جهان پساکرونا چگونه خواهد بود

آمریکا در شمال و غرب عراق سامانه دفاع موشکی مستقر کرد

نتیجه آزمایش کرونای نتانیاهو منفی شد

عمان: آتش بس در یمن، تنها راه تحقق امنیت در این کشور است

روزنامه های جهان در دوران کرونا چه وضعیتی دارند؟

آمریکا در شمال و غرب عراق سامانه پاتریوت مستقر کرد

پاسخ جالب نیمار به اتهام «نقض قرنطینه»-

ظریف: آمریکا در حال انتقام جویی از طریق یک فاجعه بشری است

کتائب حزب الله:مقاومت در اوج آمادگی برای مقابله با هر حمله آمریکاست

فرانسه بیشترین میزان مرگ روزانه کرونا را گزارش کرد| شمار کل عفونت ها در جهان از سه چهارم میلیون گذشت

فرانسه بیشترین میزان مرگ روزانه کرونا را گزارش کرد| شمار کل عفونت ها در جهان از سه چهارم میلیون گذشت

بیانیه وزارت خارجه ایران به مناسبت روز سرزمین فلسطین

آیا کاغذ، ناقل ویروس کرونا است؟/ چالشِ انتشار روزنامه ها در دوره بحران

نتیجه آزمایش کرونای نتانیاهو منفی شد

کرونا و نابرابری درآمدی

بایدن خطاب به ترامپ: بجنب تا دیر نشده

میدل ایست آی از استقرار پاتریوت های آمریکا در اربیل و عین الاسد خبر داد

طرح شکایت علیه عربستان و امارات به جرمِ جنایات جنگی در یمن

بایدن خطاب به ترامپ: بجنب تا دیر نشده

معرفی نامزد نخست وزیری حق اکثریت پارلمانی است

بیانیه وزارت خارجه ایران به مناسبت روز سرزمین فلسطین

آمریکا در شمال و غرب عراق سامانه پاتریوت مستقر کرد

گردان های حزب الله: تحرکات اخیر آمریکا در عراق اتفاقی نیست

دستور «ماندن در خانه» در واشنگتن هم صادر شد

شمار مبتلایان به کرونا در اروپا از 400 هزار نفر فراتر رفت

ترامپ از آغاز ضدعفونی ماسک پزشکی مصرف شده خبر داد

احتمال مرگ 82 هزار آمریکایی بر اثر کرونا تا ماه اوت

جواب تست کرونای نتانیاهو مشخص شد

ثبت اولین مرگ ناشی از ابتلا به کرونا در بولیوی

ترامپ از آغاز ضدعفونی ماسک پزشکی مصرف شده خبر داد

تمدید قرنطینه در ایتالیا تا عید پاک

نهاوندیان: بسیاری از کشورهای اروپایی برای اعطای وام به ایران موافقت کرده اند

یک چهارم پزشکان انگلیس یا بیمارند و یا در قرنطینه

تعداد جانباختگان بر اثر ابتلا به ویروس کرونا در فرانسه از 3 هزار نفر گذشت

طرح شکایت علیه عربستان و امارات به جرمِ جنایات جنگی در یمن

تصاویر/ قرنطینه پایتخت آلمان در پی شیوع کرونا

شاهزاده چارلز، ولیعهد بریتانیا پس از یک هفته از قرنطینه خارج شد

تاکید ائتلاف الفتح بر حق اکثریت پارلمان عراق برای انتخاب نامزد نخست وزیری

چرا فقط 3 کشور در مقابله با کرونا موفق بودند؟

شورش افراد مسلح داعش در زندان حسکه

نهاوندیان: بسیاری از کشورهای اروپایی برای اعطای وام به ایران موافقت کرده اند

انتقال هوایی بیمار کرونایی به بیمارستان/ گزارش تصویری

آخرین آمار رسمی کرونا در جهان

امریکا از یک فاجعه بشری در راستای انتقام جویی و گسترش نفرت استفاده می کند

یک چهارم پزشکان انگلیس در بحبوحه کرونا یا بیمارند و یا در قرنطینه

یک چهارم پزشکان انگلیس یا بیمارند و یا در قرنطینه

بیانیه وزارت امور خارجه به مناسبت یوم الارض

اقدام عربستان در ریختن ماسک به روی شهرهای یمن/الحدیده بمباران شد

یک چهارم پزشکان انگلیس در بحبوحه کرونا یا بیمارند و یا در قرنطینه

5 مرحله؛ واریز کمک معیشتی

اقدامات قاطع در روسیه موجب محدود شدن شیوع ویروس کرونا و جلوگیری از رشد انفجاری شمار مبتلایان شد

دلایل خروج آمریکا از پایگاه های عراق چه بود؟

اردوغان با آغاز پویش ملی، هفت ماه حقوق خود را به آسیب دیدگان کرونا داد

خواننده لس آنجلسی در تهران دستگیر شد/ آیا قاتل سردار سلیمانی در افغانستان کشته شد؟/ ماجرای انتشار فایل صوتی مربوط به پرواز اوکراینی/ ایران 700 میلیارد بشکه ذخیره نفت درجا دارد/ انتقاد از سلبریتی شدن مداحان

آخرین آمار از تلفات کرونا ویروس در جهان

پاسخ جالب نیمار به اتهام «نقض قرنطینه»

پیام آمریکا به عادل عبدالمهدی در خصوص حمله به الحشد الشعبی

ظریف: با ویروس بجنگید نه با ما

ارزیابی اندیشکده آمریکایی از توازن قوا در خلیج فارس و قدرت ایران

الحشد الشعبی: آمریکا درباره حملات به مقاومت به عبدالمهدی پیام داده است

جواب تست کرونای نتانیاهو مشخص شد

همبستگی و حمایت دولت و ملت موریتانی با دولت و مردم ایران در مبارزه با کرونا

الحشد الشعبی حمله داعش در شرق دیالی را دفع کرد

احتمال مرگ 82 هزار آمریکایی بر اثر کرونا تا ماه اوت

معافیت های هسته ای ایران برای یک دوره 60 روزه دیگر تمدید می شوند

گفتگوی تلفنی پوتین و ترامپ در باره کرونا

آخرین آمار از تلفات کرونا ویروس در جهان/از خودکشی وزیر تا درگیری لفظی ترامپ با عروس ملکه/مسکو قرنطینه شد

ظریف: آمریکا در حال انتقام جویی از طریق یک فاجعه بشری است

پاسخ جالب نیمار به اتهام «نقض قرنطینه»

واقعیت هایی جالب درباره «شهر زیرزمینی کرد علیا»

نزدیک به 35 هزار نفر قربانی کرونا در جهان

سفارت آمریکا به پایگاه عین الاسد عراق نقل مکان می شود؟

واکنش برنده ی جایزه نوبل به وضعیت آمریکای کرونا زده

صنعت خبر در روزگار کرونا

پاسخ جالب نیمار به اتهام «نقض قرنطینه»

ترامپ: کمتر از 100 هزار کشته به دلیل کرونا بدهیم بسیار خوب عمل کرده ایم!

الحشد الشعبی حمله داعش در شرق دیالی را دفع کرد

توهین ترامپ به رییس مجلس نمایندگان: یک توله سگ مریض است

استقرار صلح در منطقه تنها با ادامه مقاومت میسر خواهد بود

نتیجه آزمایش کرونای نتانیاهو منفی شد

آمریکا معافیت تحریم های هسته ای ایران را تمدید می کند

کرونا سرنوشت بشر را به خطر انداخته است/امریکا از یک فاجعه بشری در راستای انتقام جویی و گسترش نفرت استفاده می کند

سفارت آمریکا به پایگاه عین الاسد عراق نقل مکان می شود؟

افزایش مبتلایان کرونا در ترکیه به 10 هزار نفر

انتقام وحشتناک این مرد از همسر مورد علاقه اش+ تصویر

واشنگتن فری بیکن: معافیت های هسته ای ایران برای یک دوره 60 روزه دیگر تمدید می شوند

آخرین آمار از تلفات کرونا ویروس در جهان/از خودکشی وزیر تا درگیری لفظی ترامپ با عروس ملکه/مسکو قرنطینه شد

آمریکا معافیت تحریم های هسته ای ایران را تمدید می کند 

پاسخ تند شاهزاده هری و مگان به اظهارات ترامپ

نتیجه آزمایش کرونای نتانیاهو منفی شد

عمان علی طوال التاریخ

عمان علی طوال التاریخ