مطالب مرتبط:
از خردادماه تا کنون هیچ آزمایش ایدزی از معتادان گرفته نشد
اعتراض سایپا به پنالتی ای که گرفته نشد (عکس)
شیطنت ها و سلب امتیاز میزبانی هم مانع پیروزی استقلال نشد
صدا و سیما خلاف جمهوریت رفتار کرد | چرا سخنرانی رییس جمهور پخش نشد؟
شیطنت ها و سلب امتیاز میزبانی هم مانع پیروزی استقلال نشد آفتاب نو | اخبار ورزشی
-2 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 7 بهمن 1398 ساعت 16:202020-01-27سياسي

هشداری که جدی گرفته نشد


ایرنا- «حسین ایمانی جاجرمی»، گفت: «موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی» دانشگاه تهران در سال 1341 طی بررسی های به عمل آمده هشدار داده بود که این شهر در آینده با چالش های زیادی در زمینه فراهم کردن زیرساخت ها، - تهران- ایرنا- حسین ایمانی جاجرمی ، گفت: موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران در سال 1341 طی بررسی های به عمل آمده هشدار داده بود که این شهر در آینده با چالش های زیادی در زمینه فراهم کردن زیرساخت ها، اسکان جمعیت و مطالبات آن ها روبرو خواهد بود.

حسین ایمانی جاجرمی در نشست بحران های اخیر و چالش های همبستگی در ایران که در روز یکشنبه ششم بهمن ماه، دفتر انجمن جامعه شناسی ایران در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار شد، وقایع چند ماه اخیر ایران را از منظر جامعه شناسی شهری تحلیل کرد.

به گفته ایمانی، اعتراضات اخیر در دو دسته سیاسی و معیشتی قابل طبقه بندی است که هریک نماینده بخشی از طبقات اجتماعی هستند.

مشروح نظرات وی در ادامه قابل ملاحظه است.

وضعیت اعتراضات اخیر در جامعه ایران از ابعاد گوناگونی قابل بررسی است که هر بار گوشه ای از آن نمایان می شود.

نتایج بررسی ها تا بدین لحظه نشان داد که اعتراضات ایران در دو دسته قابل طبقه بندی هستند: 1.

اعتراضات سیاسی به مانند جنبش سال 1388 که مربوط به طبقه متوسط مدرن شهری بود و 2.

اعتراضات معیشتی ، که بر خلاف باور عموم تنها مختص سال های اخیر نبوده و طی سال های قبل در دهه 70 هم شاهد نمونه هایی در مشهد و اسلامشهر(1372)، بودیم.

نکته مهم در رابطه با این اعتراضات سرعت آن است که از سال 1396 تا آبان 1398 به شکل قابل ملاحظه ای افزایش یافته است.

اگر از دید جامعه شناسی شهری به این رخداد اجتماعی نگاه کنیم متوجه خواهیم شد که این اتفاقات محصول چند خطا و برنامه از جانب حاکمیت طی چند سال اخیر بوده است.

هرچند طبیعی خواهد بود که هر حاکمیتی برای بقای خویش به برنامه های متفاوتی روی بیاورد، اما باید در نظر داشت که این برنامه ها دارای اشکالات مهمی بوده است.

برنامه های شکست خورده آن دسته از اعتراضات که در کلان شهر تهران با هدف دست یابی به آزادی و قدرت شکل می گرفت، بیشتر جنبه سیاسی داشت.

یعنی افراد در این شهرها می خواهند تا قدرت داشته و از آزادی هم برخوردار باشند.

این دقیقا موضوعی است که برای نسل جدید طبقه متوسط مدرن از اهمیت زیادی برخوردار است.

در همین راستا، ایده تشکیل شوراهای شهر که با هدف افزایش مشارکت طبقه متوسط شهری برای نخستین بار در سال 1377 و توسط دولت سید محمد خاتمی اجرا شد، یکی از این برنامه های شکست خورده بود.

شوراهای شهر نه تنها توانایی اداره شهر را نداشتند، بلکه در سال های بعد نیز به زائده ای از شهرداری تبدیل شدند.

چیزی که می توان امروزه از آن به عنوان بن بست پروژه شوراهای شهر از آن یاد کرد.

مثلاً در شورای اول شهر هدف تسری دادن مشارکت اجتماعی به سطح محلات بود که حتی منجر به ایده تشکیل شورایاری محلات شد؛ ایده ای که در پنجمین دوره آن به دلیل مشارکت اندک مردم و در نتیجه عدم مشروعیت ، با شکست مواجه شد.

رویکرد اقتصادی به سیاست های اداره شهر از دهه 70 در شهرهای بزرگ با پدیده ای به نام سیاست های فروش شهر یا فروش تراکم روبرو هستیم که عملاً کالاسازی و فروش قانون و ضابطه است.

این سیاست مدیریت فروش شهر هرچند درآمدی را برای شهرداری فراهم آورد ولی، موجب شد تا زیرساخت های اجتماعی شهری تحلیل رفته و طبقه متوسط شهری که اهل تعامل و مشارکت است، چندان فضایی نداشته باشد.

در بعد فضای شهری هم عملاً بسیاری از فضاهای طبقه متوسط شهری از مردم گرفته شد.

به عنوان مثال قرار بود تا یک فضای خالی که در شهرک اکباتان وجود داشت به یک فضای سبز مجانی برای استفاده عموم تبدیل شود اما با تغییر کاربری شهرداری، این فضا تبدیل به مگامال اکباتان شد.

یعنی مدیریت شهری هم اکنون هیچ فضای گفتگو و تعامل نداشته و لذا این فضا به فضای مجازی نقل مکان کرد.

با این تفسیر می توان گفت مدیریت فضای شهری با دست خودش فضای گفتگو و مطالبه را مسدود کرد و بنابراین نباید از نقل مکان تعداد زیادی از افراد به فضای عمومی متعجب باشیم.

سیاست های اداره شهر در این زمینه بیشتر از بعد اقتصادی مد نظر بود تا بعد اجتماعی و فرهنگی.

طبقاتی شدن نهادهای عمومی اشتباه بعدی که نارضایتی طبقه متوسط مدرن را بیشتر کرد، مربوط به طبقاتی شدن و یا به عبارتی دیگر پولی شدن نهادهای عمومی مانند آموزش و پرورش، بیمارستان و .

است که مطابق با قانون اساسی باید برای تمام مردم رایگان و یا با هزینه بسیار پایین باشد.

یعنی برای استفاده از خدمات بهداشتی مناسب باید به بیمارستان های خصوصی مراجعه کرد که در ازای دریافت پول بیشتر خدمات باکیفیت تری را به مراجعه کنندگان ارائه می دهد.

درست همین موضوع در رابطه با مدارس غیرانتفاعی و خصوصی هم مطرح است.

یعنی افرادی که به لحاظ مالی از وضعیت بهتری برخوردارند، می توانند از خدمات بهتر آموزشی استفاده کرده و در نتیجه برای ورود به دانشگاه هم از وضعیت مناسب تری برخوردار باشند.

بدین ترتیب این پولی شدن به خودی خود موجب ایجاد نارضایتی در سطح شهر شد.

ناکارآمدی سازمان های اجرایی مطابق با نظر پاتنام اگر جامعه و نهادهای مدنی قوی شود، سرمایه اجتماعی تولید شده هم قدرت زیادی خواهد یافت.

در این صورت هم مشارکت اجتماعی افزایش یافته و بر بحران اعتماد غلبه خواهیم یافت.

بنابراین حاکمیت هم باید در انجام این کار ثابت قدم باشد.

برخلاف این رویکرد، دیدگاه دیگری وجود دارد که می گوید سرمایه اجتماعی تنها در فضای مدنی ایجاد نمی شود و اتفاقاً آن چه که به تقویت فضای مدنی یاری می رساند، کارآمدی و بی طرفی سازمان ها و نهادهای اجرایی است.

اشتباهی هم که دولت در این زمینه مرتکب شد همین بحث بی توجهی به ناکارآمدی نهادهای سیاسی بود که دولت انتظار داشت این نقیصه را از طریق افزایش مشارکت و قوی تر کردن نهادهای مدنی، پوشش دهد.

غافل از این که چنین چیزی در عمل غیر ممکن بوده و بی اعتمادی به نهادهای اجرایی را هم بیشتر می نمود.

البته به گمان من احتمالاً چیزی که مورد غفلت قرار گرفت این بود که ساز و کارهای اجرایی به شدت سیاسی شده بود.

مثلاً به مانند دوره قاجار که تیول فروشی در کشور رایج بود و حاکم هر آن کاری که می خواست با تیول می کرد، این سازمان های اجرایی هم بعد از واگذاری کاملاً رها شدند.

مثلاً شهرداری، صدا و سیما و .

از حالت سازمان های مدرن به سازمان های ارائه پاداش و تامین رضایت حلقه بزرگ بالادستی سیاسیون تبدیل شد.

شعار منجی مختص اعتراضات معیشتی است مجموعه موارد فوق موجب شد تا ما با یک شهر فقیر مواجه شویم.

از طرف دیگر روندهای مهاجرتی هم که از دهه 40 در کشور راه افتاده بود، همچنان ادامه داشته و در 5 سال ( از 90 تا 95 ) نزدیک به 400 هزار نفر به تهران مهاجرت کردند.

غالب این مهاجران هم کسانی هستند که به لحاظ معیشتی چندان وضعیت مناسبی نداشته و بیشتر در شهرهای حاشیه ای و اقماری تهران ساکن شده بودند.

مطابق با گزارش وزارت کشور که در مورد اعتراضات اخیر به دست رسیده بود، بیشترین اعتراضات در مناطق مهاجرپذیر استان تهران نظیر شهریار، اندیشه، رباط کریم، نسیم شهر و .

که تراکم جمعیتی بالایی هم دارند رخ داده است.

اگر به شهرها نگاه کنیم به نوعی شاهد شهری شدن پدیده فقر و نبرد طبقاتی در شهر هستیم که در همه جای این شهر هم مشهود است.

مثلاً خیابان و پیاده رو تحت سلطه موتورسواران و یا بخش عمده آن تحت کنترل دستفروشان است.

فارغ از خوبی و بدی، این پدیده ای است که رخ داده و ما هم اکنون شاهد یک نبرد طبقاتی در طبقه سیاسی مدرن هستیم که این طبقه اصولاً اعتراضاتشان از نوع دانشگاهی است.

این طبقه هیچ گاه در شعارهای خود از رضاشاه یاد نمی کند یعنی شعار منجی در اعتراضات معیشتی بیشتر به چشم می خورد که به دنبال تامین نیازهای اولیه نظیر نان، مسکن و کار هستند و عمدتا در پیرامون شهر و از طبقه پایین هستند.

برخلاف طبقه متوسط مدرن که قدرت و آزادی می خواست.

اعتراضات نتیجه چند سیاست اشتباه است این که چرا این وضعیت در کشور ایجاد شد به این دلیل بود که چند سیاست اشتباه در کشور پیاده شد.

مثلا سیاست نسبی ایجاد شهرهای جدید در دهه 70 یکی از این موارد بود.

دولت در این دهه مکان هایی را در خارج از شهرهای بزرگ برای مهاجران ایجاد کرد و پیش بینی ها بر این بود که غالب این شهرها با جمعیتی قابل ملاحظه در آن ساکن شوند که چنین پیش بینی محقق نشد.

بخش عمده ای از این ساکنان در خارج از محیط های شهری هم ساکنان مسکن مهر و سکونت گاه های غیر رسمی بودند که جمعیت فقیر در آن اسکان یافت.

به عنوان مثال منطقه 22 در تهران قرار بود تا برای کاربری فضاهای فرهنگی مورد بهره برداری قرار بگیرد ولی بدون توجه به برنامه ها و سیاست های شهری، به جولانگاه ساخت و ساز ساختمان های مسکونی بدل شد.

بدین ترتیب در بسیاری از قسمت های حاشیه ای شهرها که از کمترین حد امکانات شهری نظیر مدرسه، بیمارستان دسترسی مناسب و .

برخوردار بود مطالبات و تقاضاهایی داشت که پاسخ به آن ها مبهم بود.

در این جا باید به فعالیت پژوهشی موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی دانشگاه تهران اشاره کرد که در سال 1341 طی بررسی های به عمل آمده هشدار داد، تهران در آینده با چالش های زیادی در زمینه اسکان جمعیت و مطالبات آن ها روبرو خواهد بود.

یعنی تهران به عنوان یک شهر مدرن به سمت فضایی پیش می رفت که بر خلاف شهرها در کشورهای توسعه یافته زیرساخت مناسب در بسیاری از زمینه ها از جمله حمل و نقل را نداشت.

باید توجه داشت که فقرا به حمل و نقل بیشتری نیاز دارند و وقتی که تامین چنین نیازی از این قشر مورد توجه قرار نگیرد، شکل گیری اعتراضات نیز دور از انتظار نخواهد بود.

این افراد از این جهت که از طبقه پایین بوده و آگاهی چندانی از وضعیت خود نداشته و گمان می کنند هیچ تمهیدی از جانب حاکمیت برایشان اندیشیده نشده است.

مضاف بر این موارد مسئله نوسازی بافت فرسوده هم در تهران مطرح شد که آن هم موفق عمل نکرد.

بنابراین ما در شرایطی قرار داریم که به نارضایتی طبقه متوسط و پایین اضافه شده است.

در چنین وضعیتی اگر گروهی بیاید و نوید آینده بهتری را داده(که هیچ گروهی در حال حاضر وجود ندارد) و تصویر مشخصی از آن را فراهم کند، در این شرایط، جنبش طبقه فقیر و متوسط به هم پیوند خورده و اوضاع بدتر خواهد شد.


کلید واژه ها: دانشگاه تهران - اجتماعی - انجمن جامعه شناسی ایران - دانشگاه - جامعه شناسی - تهران - ایران - هشدار - تحقیقات - زیرساخت - اعتراضات اخیر - چالش - حسین - علوم اجتماعی - بررسی - جامعه - موسسه - آینده - طبقه بندی - اعتراضات - داده - در ایران - مطالبات - نماینده - دانشکده - همبستگی - معیشتی - یکشنبه - برگزار - بحران

آخرین اخبار سرویس:
نماینده باید چهار سال کنار مردم باشد

ایران رتبه پنجم سدسازی در دنیا

فرمانده قرارگاه خاتم الانبیا: تحریم را پشت سر می گذاریم

روحانی فرا رسیدن روز ملی کشور «برونیی دارالسلام» را تبریک گفت

اولین آمار غیررسمی از آرای حوزه انتخابیه تهران/ قالیباف صدرنشین شد

جهت دریافت طرح ترافیک خبرنگاری کلیک کنید

نتایج غیررسمی انتخابات مجلس در تهران اعلام شد / قالیباف صدرنشین ،آقاتهرانی و نادران در رده های بعدی + اسامی

استخدام کارشناس مکاترونیک در یک شرکت معتبر در تهران

نتایج انتخابات مجلس یازدهم در حوزه انتخابیه شازند

استخدام منشی خانم در موسسه حقوقی پارتیکان مهر در اصفهان

آغاز ثبت نام طرح ترافیک خبرنگاران

ویدئو/ پیام حضرت آیت الله سبحانی پیرامون مقابله با کرونا

پیشتازی آیت الله یزدی در انتخابات میان دوره ای خبرگان

استخدام نیروی فعال در زمینه برق و الکترونیک با حداکثر سن 30 سال

استخدام کارمند خانم برای شرکت ساختمانی در قم

فیلم| سلفی افتخار مردم استان بوشهر در انتخابات

استخدام تعدادی نیروی نصاب کولر گازی و کارآموز در البرز

متینیان، نماینده مردم رامهرمز و رامشیر در مجلس یازدهم شد

اعلام نتایج پذیرفته شدگان امریه سربازی اعزام اردیبهشت ماه

انتخابات مجلس یازدهم در سمیرم به دور دوم کشیده شد

محمد سمیعی مهمان این هفته «چراغ مطالعه» می شود

استخدام همکار کارآموز خانم یا آقا گرافیست در خراسان رضوی

گمانه زنی نتایج انتخابات غیرقانونی است

استخدام فروشگاه کفش مستر ماهان

نتایج شمارش آرا در 5 حوزه انتخابیه استان گلستان/شادمهر نماینده گنبد کاووس شد

نماینده حوزه ساوجبلاغ، طالقان و نظرآباد مشخص شد

دخل و خرج های انتخاباتی زیر ذره بین قانون

پیشتازی اصولگرایان؛ سرتیتر و تحلیل برخی رسانه های عربی

قدردانی استاندار آذربایجان شرقی از حضور مردم در انتخابات

اهدا گواهی قدمت و ثبت در خاطرات جمعی به کانون زبان ایران

استخدام یک نفر منشی خانم در آموزشگاه مهرگان

نتیجه غیر رسمی از حوزه انتخابیه تهران: قالیباف ولیست وحدت صدرنشین شد

اولین آمار غیررسمی از 30 نفر اول حوزه انتخابیه تهران / قالیباف صدرنشین شد

آخرین نتایج انتخابات مجلس در برخی حوزه ها تا ساعت 10:45 شنبه + جدول

دادستان مازندران اعلام کرد: رای نفر دوم در ساری قطعی نشده است/ تکذیب گمانه ها

عکس |حماسه حضور مردم ارومیه

استخدام آشپز حرفه ای خانم یا آقا و کانترکار جهت کار در تهران

استخدام منشی خانم با مدرک دیپلم کامپیوتر در مشهد

روابط محترمانه مقام معظم رهبری و آیت الله سیستانی از زبان سفیر ایران در بغداد

استخدام تعمیرکار مکانیک نیمه ماهر جهت وردست در تهران

«علی جدی» نماینده منتخب مردم شیروان شد

ثبت نام طرح ترافیک خبرنگاران آغاز شد

اعلام اسامی نامزد های منتخب در کهگیلویه و بویراحمد

دکتر شهریاری و فداحسین مالکی به عنوان نمایندگان زاهدان انتخاب شدند

مشارکت حدود 58 درصدی مردم گلستان/ اعلام نتایج 5 حوزه انتخابیه

مشارکت در انتخابات بد نبود/ نظام و دولت پیام حضور مردم را دریافت کنند

نتایج انتخابات در برخی حوزه های انتخابیه استان کرمان مشخص شد

اعلام اسامی منتخبین مجلس یازدهم در برخی حوزه های انتخابیه

داودی نماینده مردم سراب شد

نتایج آرای کلانشهر ها حداکثر تا روز یکشنبه اعلام می شود

احمد دنیا مالی منتخب مردم بندرانزلی شد

نماینده باید چهار سال کنار مردم باشد

مصطفی طاهری راهی مجلس شد/ باقری و محمدی به دور دوم رفتند

غلامحسین کرمی نماینده دشتی و تنگستان شد

ثبت اثر انگشت در شهرداری تهران ممنوع شد

پیشتازی اصولگرایان.. سرتیتر و تحلیل برخی رسانه های عربی

محمدیاری نماینده تالش، رضوانشهر و ماسال در مجلس شد/ کام تلخ شکری و تلاش پایاپای فتح اللهی

نتایج قطعی شمارش آرا در 55 حوزه انتخابیه اعلام شد

مشارکت پایین کلیدواژه رسانه های معاند برای کمرنگ جلوه دادن انتخابات

قالیباف رای آورد + نتایج آرای انتخابات مجلس یازدهم

برگزاری جشن میلاد امام باقر (ع) در حرم امام رضا (ع)

قالیباف و یارانش پیشتاز در انتخابات مجلس یازدهم

استخدام نگهبان آقا جهت کار در یک موسسه در مشهد

کلیه مدارس علمیه خواهران استان قم امروز تعطیل است

استاندار چهارمحال و بختیاری از حضور مردم در انتخابات تشکر کرد

تشکر پورابراهیمی از حضور گسترده مردم کرمان در انتخابات مجلس یازدهم

آیت الله جنتی 93 ساله شد

اولین آمار غیررسمی از آرای حوزه انتخابیه تهران/ قالیباف صدرنشین شد

منتخبین مردم در خراسان جنوبی مشخص شدند

دادستان مازندران اعلام کرد: رای نفر در ساری قطعی نشده است/ تکذیب گمانه ها

اعلام فراخوان جشنواره عکس اماکن متبرکه در کردستان

تحلیل رسانه های خارجی از نتایج انتخابات مجلس

دادستان مازندران اعلام کرد: رای نفر دوم بالاترین رای در ساری قطعی نشده است/ تکذیب گمانه ها

رضایی کوچی در جهرم و خفر بیشترین رای را کسب کرد

لیست بیمارستان های پذیرش کننده بیماران کروناویروس اعلام شد

مشارکت 67درصدی مردم اسفراین در انتخابات/حسین پور نماینده منتخب مردم شهرستان

نماینده مردم اهر و هریس مشخص شد

اسامی نمایندگان منتخب 6 حوزه انتخابیه در همدان اعلام شد

برگزاری انتخابات در فارس با کمترین مشکل

5 بیمارستان البرز بیماران احتمالی کرونا را پذیرش می کند

علت تأخیر در اعلام نتایج/ نتیجه قطعی پنج حوزه اعلام شده است

لیست بیمارستان های منتخب کشور برای مقابله با کرونا

گفت وگو، مستلزم به رسمیت شناختن «دیگری» است

دستگاه تولید گایدهای جراحی فک و صورت در ایران ساخته شد

موسی احمدی نماینده حوزه انتخابیه کنگان، دیر، جم و عسلویه شد

نتایج 19 حوزه انتخابیه

احمد محرم زاده از حوزه انتخابیه اهر و هریس به مجلس راه یافت

لیست بیمارستان های منتخب کشور برای مقابله با کرونا

استاندار گلستان نتایج شمارش آرا در 5 حوزه انتخابیه استان را ...

استاندار گلستان نتایج شمارش آرا در 5 حوزه انتخابیه استان را ...

جدیدترین آمار از منتخبین مجلس یازدهم را ببینید

استخدام کارمند اداری خانم در یک شرکت معتبر در تهران

اسامی برخی منتخبان حوزه های انتخابیه اعلام شد

نمایندگان چهار حوزه انتخابیه استان یزد مشخص شدند

نتایج اولیه انتخابات در استان کرمانشاه اعلام شد

ویترین روزنامه ها/ امیدواری «دنیای اقتصاد» برای بازگشت ایران از لیست سیاه اف آی تی اف/ تجربه جهانی چگونگی مقابله با «کرونا» به روایت «همشهری»/ نگاه آسیب شناسانه «آفتاب یزد» به حاکم شدن ترس ناشی از کرونا در جامعه

قالیباف در تهران صدرنشین شد/ آرای 200 هزار صندوق شمارش شد/آقاتهرانی و نادران در رده های بعدی/چند میلیون نفر در تهران رأی دادند؟

انتشار اولین نسخه گاهنامه پژوهشی مدرسه علمیه امام صادق(ع)

6 حوزه انتخابیه استان همدان تعیین تکلیف شد

استخدام گل فروشی اریکا

هشداری که جدی گرفته نشد

هشداری که جدی گرفته نشد