مطالب مرتبط:
یک قرن وقف آب در بیرجند
جذب سرمایه گذار برای احداث دهکده فرهنگی ورزشی بیرجند
محفل انس با قرآن کریم در بیرجند
روزنامه استخدامی استان خراسان جنوبی و شهر بیرجند | چهارشنبه 20 آذر 98
دو وقف جدید در فردوس ثبت شد
-37 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 20 آذر 1398 ساعت 09:062019-12-11اجتماعي

یک قرن وقف آب در بیرجند


- استحصال آب زیرزمینی یکی از تکنیک های بشر در مناطق خشک و کویری است و قنات سهم بسزایی در این میان دارد.

گذشته های دور آبادی های فاقد رودخانه در خراسان جنوبی، آب مورد نیاز خود را از طریق چاه و قنات تامین می کردند و چون وقف یکی از آموزه های دینی است، وقف آب قنات در این استان قدمت بسیار طولانی دارد.

شرایط جغرافیایی شهر بیرجند و استقرار آن در حاشیه کویر، این خطه را از وزش بادهای مرطوب و گذر ابرهای باران زا محروم کرده است لذا به خاطر کمبود ریزش های جوی، مردم از قدیم مشکلاتی فراوان در دستیابی به آب داشتند.

آب مصرفی مردم بیرجند در روزگار قدیم به وسیله صنف سقا (آب کش) در اختیار مصرف کننده قرار می گرفت.

اینها پس از برزگرهای بیرجند، مهم ترین صنفی بودند که اعضا، بدون آیین نامه و عضویتی مدون، خود را به رعایت اصولی ویژه ملزم می کردند.

بیرجند چگونه لوله کشی شد؟ اما همان دسترسی های اندک به آب نیز عاری از آلودگی های بهداشتی نبود که وجود فراگیر بیماری های پوستی، حصبه، اسهال خونی و کچلی در آن زمان بر این موضوع صحه می گذارد.

وضع آب آشامیدنی بیرجند و شیوه تامین آن تا سال 1302 خورشیدی با دشواری های فراوان همراه بود.

در این سال به ابتکار و همفکری شوکت الملک و بزرگانی چون میرزا محمدولی خان اسدی و همراهی صاحب همتانی دیگر، شهر بیرجند لوله کشی شد.

انتقال لوله از هند به بیرجند با شتر بر اساس منابع اطلاعاتی موجود، ایده تامین آب شرب مردم بیرجند از راه لوله کشی و شبکه آبرسانی را برای اولین بار توسط محمدولی اسدی که مامور دولت در قهستان بود مطرح شد که این ایده به اطلاع امیر شوکت الملک رسید.

پس از طرح آن، جلسه ای با حضور علما، تجار، مالکان و افرادی از بزرگان شهر در مدرسه شوکتیه تشکیل شد، شوکت الملک برای عملیاتی کردن طرح، 50 هزار ریال پرداخت؛ حاضران هم به اندازه توانایی خود مبالغی را تعهد کردند که اینگونه هسته اولیه بنگاه خیریه آبلوله بیرجند تشکیل و سرمایه اولیه آن تأمین شد.

خیران پس از بررسی های لازم تصمیم گرفتند قنات علی آباد در حدود 10 کیلومتری جنوب شرقی بیرجند را بخرند و آب آن را با لوله به شهر بیاورند زیرا این قنات در بلندترین نقطه شهر قرار داشت و آب آن نیز بسیار شیرین و گوارا بود.

اعضای کمیسیون که از مالکان علی آباد بودند هر یک سهم ملک خود را به صورت وقف در اختیار کمیسیون قرار دادند بنابراین حدود نیمی از سهم آب علی آباد توسط اعضا تأمین و نیم دیگر به تدریج به وسیله خیران دیگر خریداری و وقف شد.

جنگ اول جهانی در همین زمان پایان یافت و لوله هایی که نیروهای بریتانیایی برای کمپ نظامی خود به سفیدآبه آورده بودند، بی استفاده ماند، توجه امیرشوکت الملک به این لوله ها جلب شد پس از کمیسیون آن لوله ها را از انگلیسی ها خرید، مقداری لوله نیز از هندوستان خریداری و با شتر به بیرجند جابه جا شد که نماد انتقال این لوله ها اکنون در ورودی شهر بیرجند نصب شده است.

یک نفر از روس های مهاجر به نام سویستانف که به کار لوله کشی وارد بود و در آن هنگام، در بیرجند اقامت داشت.

این فرد برای لوله کشی شهر استخدام و با همکاری چند نفر از اهالی بیرجند که در این کار سررشته داشتند، به کار مشغول شد.

این طور بود که به وسیله 2 رشته لوله شمالی- جنوبی و تعبیه شیرهای همگانی در محله های مختلف، آب شرب مورد نیاز ساکنان توسط بنگاه خیریه آب لوله تأمین شد و بیرجند بدین ترتیب نخستین شهری بود که به آب لوله کشی دست یافت.

پس از آن نیز تلاش های زیادی صورت گرفت تا شهر به طور کامل لوله کشی و منازل از آب آشامیدنی برخوردار شدند ؛ لذا معضلی به نام آب دیگر در بیرجند آزاردهنده نبود.

آب انبارها که بیشتر در بهار و تابستان آب داشتند، آرام آرام تعطیل و جلوی همه آنها نرده کشیده شد و دیگر آنها را از آب پر نمی کردند.

بنگاه خیریه آبلوله بیرجند از آن روزگار به گونه رسمی به مدت 70 سال یعنی تا سال 1372 خورشیدی، وظیفه تأمین آب شرب مردم بیرجند را برعهده داشت.

مجلس شورای اسلامی در این زمان با وجود مخالفت گردانندگان آن بنگاه خیریه، ادامه فعالیت مستقل این بنگاه را به عنوان تامین کننده آب شرب بیرجند به شرکت آب و فاضلاب واگذار کرد.

موقوفه بنگاه خیریه آب لوله یکی از مهمترین موقوفه های خراسان جنوبی است که با نیت آب برای اولین بار به صورت مشارکتی با کمک 30 نفر از خیران شهر به ثبت رسید تا سال 72 در قالب آبرسانی به شهر فعالیت داشت و نتیجه این اقدامات آن بود که در بیرجند 32 سال زودتر از پایتخت کشور آب رسانی از طریق لوله انجام شد .

( منبع کتاب: بنگاه خیریه آبلوله بیرجند به روایت اسناد؛ نوشته زهرا علیزاده بیرجندی و الهام ملک زاده) آب وقفی از قنات علی آباد تا سقاخانه ها اکنون که قریب به یک قرن از آن وقف تاریخی می گذرد در حالی بخشی از شبکه آب شهری بیرجند توسط مخازنی که شرکت آب و فاضلاب احداث کرده تامین می شود اما بازهم نیت آن موقوفه تعطیل نشده و اداره کل اوقاف و امور خیریه برای زنده شدن آن نیت، سقاخانه هایی را احداث کرده است.

این سقاخانه ها به گونه ای ساخته شده است که در نگاه اول هر رهگذری، آن را اثری تاریخی و قدیمی و حتی بی کاربرد در شرایط حال می داند در صورتی که این طور نیست و از آنجایی که مردم شهر بیرجند اغلب آب شرب خود را از دستگاه های تصفیه تامین می کنند سقاخانه هایی ایجاد شده تا آن آب شیرین و گوارا را رایگان در اختیار مردم قرار دهد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی در تشریح بیشتر از معرفی موقوفه بنگاه آب لوله بیرجند گفت: متأسفانه در اذهان عمومی تلقین می کنند که اداره اوقاف می خواهد این موقوفه را بخورد لذا با توجه به ابهاماتی که وجود دارد اکنون درآمد این موقوفه تنها در محل نیت واقف هزینه خواهد شد.

حجت الاسلام پرویز بخشی پور با بیان اینکه نیت موقوفه آب لوله بیرجند خاص آب شرب مردم است، اظهار داشت: یک ریال از درآمد موقوفه آب لوله بیرجند در جای دیگر هزینه نمی شود.

وی با اشاره به اخذ مجوز احداث هشت سقاخانه در پارک های بیرجند از محل نیت موقوفه بنگاه خیریه آب لوله افزود: تاکنون 6 سقاخانه در محلات مختلف شهر ایجاد و یک میلیارد و 400 میلیون تومان برای آنها هزینه شده است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی هزینه ساخت هر باب سقاخانه را 162 میلیون تومان اعلام کرد و گفت: با حمایت های شرکت آب و فاضلاب شهری آب کاملا بهداشتی و سالم در این سقاخانه ها جریان دارد که برای حفاظت از آن نیز مسئول مشخص شده است.

وی تاکید کرد: براساس میزان درآمد موقوفه خیریه آبلوله برنامه ساخت سقاخانه ها در سطح شهر ادامه خواهد داشت تا به طور کامل نیاز به آب شرب سالم و شیرین در بیرجند تامین شود.

بخشی پور با بیان اینکه وقف آب در بیرجند در طول تاریخ نیز تکرار شده است، عنوان کرد: اما بزرگترین وقف آب در کشور مربوط به بیرجند است.

وی افزود: در حال حاضر افراد و خیران زیادی در روستاهای خراسان جنوبی و شهرستان ها، آب قنات و یا چاه خود را در راستای آبرسانی وقف کرده اند.

اکنون سقاخانه های وقفی در بوستان های شهر به ویژه نقاط محروم و کم برخوردار از جمله بوستان های ظفر، پروفسور بلالی مود در مهرشهر، معتمدنژاد شعبانیه، آیت ا.

عارفی، نیلوفر، علی آباد لوله و الهیه، احداث شده و مردم از آب شیرین آن استفاده می کنند.

البته بر اساس شواهد خبرنگار ایرنا ایستگاه برداشت آب در خیابان نیلوفر از چند روز گذشته به خاطر بازسازی قنات تعطیل شده است که بنا به اعلام روابط عمومی اوقاف و امور خیریه استان بعد از رفع مشکل دوباره راه اندازی خواهد شد.

حال دیگر مردم شهر بیرجند مجبور نیستند برای تامین آب شیرین و گوارا گالن به دست بگیرند و به نقاط دورتری از شهر برای تامین آب شیرین بروند بلکه اگر به نزدیک ترین نقطه یعنی همان بوستان محل سکونت خود مراجعه کنند می توانند از این خدمت وقف بهره مند شوند.

همه اسناد نشان می دهد بنگاه مستقل خیریه آبلوله بیرجند از جمله بزرگترین موسسات وقف عام در استان خراسان جنوبی و شاید ایران است که در تامین آب به عنوان یکی از حیاتی ترین ماده مورد نیاز مردم شهر بیرجند نقش بسزایی داشته است.

البته هنوز هم بخشی از آب شرب بیرجند به وسیله چاه هایی تامین می شود که مربوط به موقوفه بنگاه خیریه آب لوله این شهر بوده که به صورت اجاره در اختیار شرکت آب و فاضلاب شهری قرار دارد.

انتهای پیام
کلید واژه ها: بیرجند - آموزه های دینی - قنات - آب زیرزمینی - مصرف کننده - آیین نامه - زیرزمینی - قرار - مصرف - مردم - قدیم - مهم ترین - لوله کشی - رودخانه - خراسان - طولانی - آلودگی - محروم - شرایط - مناطق - باران - حاشیه - تامین - رعایت - گذشته - کمبود - استان - نامه - لوله - آیین

آخرین اخبار سرویس:
استخدام منشی تلفنی خانم در شرکت سناپارس ایرانیان در تهران

استخدام کارشناس دیجیتال مارکتینگ با مزایا در اصفهان

هفتمین شورای آموزش و پرورش آذربایجان غربی در ارومیه

آخرین وضعیت پرونده تخلفات نیروگاه برق شهید رجایی+ فیلم

کدام استان ها بارانی هستند؟

ارزش حاکم بر مدارس «نمره» است/ ضرورت مطالبه آموزش قرآن از سوی والدین

بحران پسماند در قزوین؛ ظرفیت تکمیل است زباله نیاورید!

آغاز ثبت نام دوره فراگیر کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور از 7 بهمن

چرا برخی پروژه های عمرانی کرج در اوج شلوغی انجام می شود؟

39 حیوان بر اثر تصادف در پارک ملی گلستان تلف شدند

افزایش آلاینده های جوی در برخی از شهر های خراسان رضوی

میزان بارش باران در کهگیلویه و بویراحمد اعلام شد

ارزش حاکم بر مدارس «نمره» است/ ضرورت مطالبه آموزش قرآن از سوی اولیا

آخرین اخبار از تعطیلی مدارس کشور فردا دوشنبه 7 بهمن

روش های پیشگیری از یخ زدگی کنتور آب

بخشودگی جرایم در دستور کار پلیس نیست

بخشودگی جرایم در دستورکار پلیس نیست

استخدام گرافیست ، حسابدار ، منشی در تهران

کارگاه آموزشی دبیران شیمی مازندران

اعطای 100 میلیارد ریال برای تجهیز مدارس و خوابگاه های شبانه روزی آذربایجان غربی

ظرفیت تکمیل است زباله نیاورید

ارزش های حاکم بر مدارس و محیط آموزشی «نمره» است/ ضرورت مطالبه آموزش قرآن از سوی اولیا

بخشودگی جرایم رانندگی به کجا رسید؟

کدام استان ها بارانی هستند؟

کوتاهی شهرداری در مقابله با آلودگی هوا

حضور احتمالی دانش آموزان در 50 مدرسه ناایمنی که حکم قضایی قلع و قمع گرفتند/تلاش خود را برای حفظ سلامت محصلان می کنیم

پشت پرده انتقال حیوانات نادر از تنها مرکز بازپروری حیات وحش کشور چیست؟

آمــوزش فــشار

میزان بارش باران در کهگیلویه و بویراحمد اعلام شد

کدام استان ها بارانی هستند؟

آخرین وضعیت جوی و ترافیکی راه های کشور

بخشودگی جرایم رانندگی به کجا رسید؟

وقتی آسمان را هم می فروشند!

کدام استان ها بارانی هستند؟

افزایش آلاینده های جوی در برخی ازشهرهای خراسان رضوی

بارش برف و مه گرفتگی در برخی محور های فارس

اعلام میزان بارش های دیشب و امروز

دلیل عمده آلودگی دریا و تالاب انزلی شیرابه های زباله سراوان است

بخشودگی جرایم رانندگی به کجا رسید؟

تعطیلی روزهای پنج شنبه و جمعه مترو گلشهر به شهر جدید هشتگرد منتفی شد

39 حیوان مختلف بر اثر تصادف در پارک ملی گلستان تلف شدند

بهبود وضعیت مدارس حاشیه شهر کرمانشاه در اولویت است

61 درصد از کارجویان مهارت آموخته فنی و حرفه ای کرمان مشغول بکار شدند

بخشودگی جرایم رانندگی به کجا رسید؟

زیر و بم انتقال حیوانات از تنها مرکز بازپروری حیات وحش کشور؛ به چه قیمتی و چرا؟

برگزاری مسابقه «کوچه های آشتی کنون» در یزد

ویدئوی هوایی فارس از پهنه رود «جگین»

برنامه ریزی جهت ساخت خطوط 8 تا 11 مترو

کوتاهی شهرداری در مقابله با آلودگی هوا

استخدام برنامه نویس، تدوینگر،تصویربردار در تهران و البرز

استخدام کارمند اداری خانم در یک شرکت معتبر در اصفهان

میزان بارش باران در کهگیلویه و بویراحمد اعلام شد

آلودگی هوا در شهرهای صنعتی؛ باران در جنوب کشور

استفاده از فناوری تولید خارج رحمی جنین با استفاده از تکنیک اخذ سونوگرافیک تخمک از گاو زنده

لزوم توجه بیشتر و جدی تر دستگاه های متولی به مدارس حاشیه شهر کرمانشاه

قانونمند شدن اقامت 560 تبعه خارجی غیرمجاز در قم

شهرداری تهران در ارسال لایحه اساسنامه صندوق محیط زیست تاخیر دارد

جزییاتی از زمان برگزاری امتحانات دانش آموزان سیل زده

39 حیوان مختلف بر اثر تصادف در پارک ملی گلستان تلف شدند

توقف بارش باران و برف در تهران تا پایان هفته/کاهش 3 تا 5 درجه ای دما در نوار شرقی کشور

وقتی آسمان را هم می فروشند!

بارش برف و باران در 7 استان

حضور احتمالی دانش آموزان در 50 مدرسه ناایمنی که حکم قضایی قلع و قمع گرفتند/تلاش خود را برای حفظ سلامت محصلان می کنیم

تمام جاده های کردستان بازگشایی شد

تاخیر 4 ماهه شهرداری در ارسال یک لایحه به شورا

استخدام کارشناس فروش در یک شرکت معتبر در تهران

تفریح فوق لاکچری ترلان پروانه +عکس

کیفیت هوای مشهد قابل قبول است

برنامه ریزی جهت ساخت خطوط 8 تا 11 مترو آغاز شد

استخدام منشی اداری خانم در یک شرکت معتبر در تهران

استقرار جوی نسبتاً پایدار تا پایان هفته جاری در استان اردبیل

سردترین روز سال در همدان

سراب در آذربایجان شرقی 24 درجه زیر صفر

انتقاد معلمان از نحوه اجرای دوره های ضمن خدمت الکترونیک

راهنمای انتخاب عینک مناسب صورتتان

در برف و یخبندان چطور رانندگی کنیم؟

خطر اخراج قشم از یونسکو جدی شد

استخدام کارشناس نقشه برداری آقا در خراسان رضوی

استخدام کارمند اداری در شرکت چوب و فلز آرام گستر در تهران

شهرهای صنعتی آلوده می شود/برف و باران در 10 استان کشور

سامانه بارشی از عصر امروز در کرمان فعال می شود

مدارس ابتدایی و پیش دبستانی بویراحمد و دنا تعطیل شدند

کدام استان ها برفی و بارانی است؟

دانش آموز دختر کرمانشاهی موفق به کسب مقام اول شد

تداوم سرما و یخبندان در استان یزد

شهادت سلیمانی بازیابی اعتماد عمومی نسبت به نیروهای انقلاب بود/ هدف تعلیم و تربیت، کنکور نیست

ثبت دمای زیر صفر در همه ایستگاه های هواشناسی آذربایجان غربی

کیفیت هوای اصفهان سالم است / شاخص کیفی هوا 84

9 نکته طلایی برای پخت ماکارونی و پاستا

زمین های بسکتبال رنگارنگ در نیوزیلند

مشکلات راه های بشاگرد حل شود، هرچه باران می خواهد بیاید

کاهش 5 درجه ای دما در نوار شرقی کشور

مصرف روانگردان ها موجب ارتکاب جرائم خشن همچون چاقوکشی و قتل می شود

واکنش پلیس به بخشودگی جرایم رانندگی | بخشش در کار نیست؛ دو برابر می شود

هوای مطلوب تهران در بیشتر ساعات امروز

آسمان کربلا گریست +فیلم

روزگار سخت دانش آموزان میان تونل های برفی ‏

بازدید سرزده وزیر آموزش وپرورش از دبیرستانی در منطقه 11 تهران

فعالیت سامانه بارشی از عصر امروز در کرمان

سراب سردترین شهر کشور

یک قرن وقف آب در بیرجند

یک قرن وقف آب در بیرجند