مطالب مرتبط:
یک قرن وقف آب در بیرجند
جذب سرمایه گذار برای احداث دهکده فرهنگی ورزشی بیرجند
محفل انس با قرآن کریم در بیرجند
روزنامه استخدامی استان خراسان جنوبی و شهر بیرجند | چهارشنبه 20 آذر 98
دو وقف جدید در فردوس ثبت شد
-37 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 20 آذر 1398 ساعت 09:062019-12-11اجتماعي

یک قرن وقف آب در بیرجند


- استحصال آب زیرزمینی یکی از تکنیک های بشر در مناطق خشک و کویری است و قنات سهم بسزایی در این میان دارد.

گذشته های دور آبادی های فاقد رودخانه در خراسان جنوبی، آب مورد نیاز خود را از طریق چاه و قنات تامین می کردند و چون وقف یکی از آموزه های دینی است، وقف آب قنات در این استان قدمت بسیار طولانی دارد.

شرایط جغرافیایی شهر بیرجند و استقرار آن در حاشیه کویر، این خطه را از وزش بادهای مرطوب و گذر ابرهای باران زا محروم کرده است لذا به خاطر کمبود ریزش های جوی، مردم از قدیم مشکلاتی فراوان در دستیابی به آب داشتند.

آب مصرفی مردم بیرجند در روزگار قدیم به وسیله صنف سقا (آب کش) در اختیار مصرف کننده قرار می گرفت.

اینها پس از برزگرهای بیرجند، مهم ترین صنفی بودند که اعضا، بدون آیین نامه و عضویتی مدون، خود را به رعایت اصولی ویژه ملزم می کردند.

بیرجند چگونه لوله کشی شد؟ اما همان دسترسی های اندک به آب نیز عاری از آلودگی های بهداشتی نبود که وجود فراگیر بیماری های پوستی، حصبه، اسهال خونی و کچلی در آن زمان بر این موضوع صحه می گذارد.

وضع آب آشامیدنی بیرجند و شیوه تامین آن تا سال 1302 خورشیدی با دشواری های فراوان همراه بود.

در این سال به ابتکار و همفکری شوکت الملک و بزرگانی چون میرزا محمدولی خان اسدی و همراهی صاحب همتانی دیگر، شهر بیرجند لوله کشی شد.

انتقال لوله از هند به بیرجند با شتر بر اساس منابع اطلاعاتی موجود، ایده تامین آب شرب مردم بیرجند از راه لوله کشی و شبکه آبرسانی را برای اولین بار توسط محمدولی اسدی که مامور دولت در قهستان بود مطرح شد که این ایده به اطلاع امیر شوکت الملک رسید.

پس از طرح آن، جلسه ای با حضور علما، تجار، مالکان و افرادی از بزرگان شهر در مدرسه شوکتیه تشکیل شد، شوکت الملک برای عملیاتی کردن طرح، 50 هزار ریال پرداخت؛ حاضران هم به اندازه توانایی خود مبالغی را تعهد کردند که اینگونه هسته اولیه بنگاه خیریه آبلوله بیرجند تشکیل و سرمایه اولیه آن تأمین شد.

خیران پس از بررسی های لازم تصمیم گرفتند قنات علی آباد در حدود 10 کیلومتری جنوب شرقی بیرجند را بخرند و آب آن را با لوله به شهر بیاورند زیرا این قنات در بلندترین نقطه شهر قرار داشت و آب آن نیز بسیار شیرین و گوارا بود.

اعضای کمیسیون که از مالکان علی آباد بودند هر یک سهم ملک خود را به صورت وقف در اختیار کمیسیون قرار دادند بنابراین حدود نیمی از سهم آب علی آباد توسط اعضا تأمین و نیم دیگر به تدریج به وسیله خیران دیگر خریداری و وقف شد.

جنگ اول جهانی در همین زمان پایان یافت و لوله هایی که نیروهای بریتانیایی برای کمپ نظامی خود به سفیدآبه آورده بودند، بی استفاده ماند، توجه امیرشوکت الملک به این لوله ها جلب شد پس از کمیسیون آن لوله ها را از انگلیسی ها خرید، مقداری لوله نیز از هندوستان خریداری و با شتر به بیرجند جابه جا شد که نماد انتقال این لوله ها اکنون در ورودی شهر بیرجند نصب شده است.

یک نفر از روس های مهاجر به نام سویستانف که به کار لوله کشی وارد بود و در آن هنگام، در بیرجند اقامت داشت.

این فرد برای لوله کشی شهر استخدام و با همکاری چند نفر از اهالی بیرجند که در این کار سررشته داشتند، به کار مشغول شد.

این طور بود که به وسیله 2 رشته لوله شمالی- جنوبی و تعبیه شیرهای همگانی در محله های مختلف، آب شرب مورد نیاز ساکنان توسط بنگاه خیریه آب لوله تأمین شد و بیرجند بدین ترتیب نخستین شهری بود که به آب لوله کشی دست یافت.

پس از آن نیز تلاش های زیادی صورت گرفت تا شهر به طور کامل لوله کشی و منازل از آب آشامیدنی برخوردار شدند ؛ لذا معضلی به نام آب دیگر در بیرجند آزاردهنده نبود.

آب انبارها که بیشتر در بهار و تابستان آب داشتند، آرام آرام تعطیل و جلوی همه آنها نرده کشیده شد و دیگر آنها را از آب پر نمی کردند.

بنگاه خیریه آبلوله بیرجند از آن روزگار به گونه رسمی به مدت 70 سال یعنی تا سال 1372 خورشیدی، وظیفه تأمین آب شرب مردم بیرجند را برعهده داشت.

مجلس شورای اسلامی در این زمان با وجود مخالفت گردانندگان آن بنگاه خیریه، ادامه فعالیت مستقل این بنگاه را به عنوان تامین کننده آب شرب بیرجند به شرکت آب و فاضلاب واگذار کرد.

موقوفه بنگاه خیریه آب لوله یکی از مهمترین موقوفه های خراسان جنوبی است که با نیت آب برای اولین بار به صورت مشارکتی با کمک 30 نفر از خیران شهر به ثبت رسید تا سال 72 در قالب آبرسانی به شهر فعالیت داشت و نتیجه این اقدامات آن بود که در بیرجند 32 سال زودتر از پایتخت کشور آب رسانی از طریق لوله انجام شد .

( منبع کتاب: بنگاه خیریه آبلوله بیرجند به روایت اسناد؛ نوشته زهرا علیزاده بیرجندی و الهام ملک زاده) آب وقفی از قنات علی آباد تا سقاخانه ها اکنون که قریب به یک قرن از آن وقف تاریخی می گذرد در حالی بخشی از شبکه آب شهری بیرجند توسط مخازنی که شرکت آب و فاضلاب احداث کرده تامین می شود اما بازهم نیت آن موقوفه تعطیل نشده و اداره کل اوقاف و امور خیریه برای زنده شدن آن نیت، سقاخانه هایی را احداث کرده است.

این سقاخانه ها به گونه ای ساخته شده است که در نگاه اول هر رهگذری، آن را اثری تاریخی و قدیمی و حتی بی کاربرد در شرایط حال می داند در صورتی که این طور نیست و از آنجایی که مردم شهر بیرجند اغلب آب شرب خود را از دستگاه های تصفیه تامین می کنند سقاخانه هایی ایجاد شده تا آن آب شیرین و گوارا را رایگان در اختیار مردم قرار دهد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی در تشریح بیشتر از معرفی موقوفه بنگاه آب لوله بیرجند گفت: متأسفانه در اذهان عمومی تلقین می کنند که اداره اوقاف می خواهد این موقوفه را بخورد لذا با توجه به ابهاماتی که وجود دارد اکنون درآمد این موقوفه تنها در محل نیت واقف هزینه خواهد شد.

حجت الاسلام پرویز بخشی پور با بیان اینکه نیت موقوفه آب لوله بیرجند خاص آب شرب مردم است، اظهار داشت: یک ریال از درآمد موقوفه آب لوله بیرجند در جای دیگر هزینه نمی شود.

وی با اشاره به اخذ مجوز احداث هشت سقاخانه در پارک های بیرجند از محل نیت موقوفه بنگاه خیریه آب لوله افزود: تاکنون 6 سقاخانه در محلات مختلف شهر ایجاد و یک میلیارد و 400 میلیون تومان برای آنها هزینه شده است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی هزینه ساخت هر باب سقاخانه را 162 میلیون تومان اعلام کرد و گفت: با حمایت های شرکت آب و فاضلاب شهری آب کاملا بهداشتی و سالم در این سقاخانه ها جریان دارد که برای حفاظت از آن نیز مسئول مشخص شده است.

وی تاکید کرد: براساس میزان درآمد موقوفه خیریه آبلوله برنامه ساخت سقاخانه ها در سطح شهر ادامه خواهد داشت تا به طور کامل نیاز به آب شرب سالم و شیرین در بیرجند تامین شود.

بخشی پور با بیان اینکه وقف آب در بیرجند در طول تاریخ نیز تکرار شده است، عنوان کرد: اما بزرگترین وقف آب در کشور مربوط به بیرجند است.

وی افزود: در حال حاضر افراد و خیران زیادی در روستاهای خراسان جنوبی و شهرستان ها، آب قنات و یا چاه خود را در راستای آبرسانی وقف کرده اند.

اکنون سقاخانه های وقفی در بوستان های شهر به ویژه نقاط محروم و کم برخوردار از جمله بوستان های ظفر، پروفسور بلالی مود در مهرشهر، معتمدنژاد شعبانیه، آیت ا.

عارفی، نیلوفر، علی آباد لوله و الهیه، احداث شده و مردم از آب شیرین آن استفاده می کنند.

البته بر اساس شواهد خبرنگار ایرنا ایستگاه برداشت آب در خیابان نیلوفر از چند روز گذشته به خاطر بازسازی قنات تعطیل شده است که بنا به اعلام روابط عمومی اوقاف و امور خیریه استان بعد از رفع مشکل دوباره راه اندازی خواهد شد.

حال دیگر مردم شهر بیرجند مجبور نیستند برای تامین آب شیرین و گوارا گالن به دست بگیرند و به نقاط دورتری از شهر برای تامین آب شیرین بروند بلکه اگر به نزدیک ترین نقطه یعنی همان بوستان محل سکونت خود مراجعه کنند می توانند از این خدمت وقف بهره مند شوند.

همه اسناد نشان می دهد بنگاه مستقل خیریه آبلوله بیرجند از جمله بزرگترین موسسات وقف عام در استان خراسان جنوبی و شاید ایران است که در تامین آب به عنوان یکی از حیاتی ترین ماده مورد نیاز مردم شهر بیرجند نقش بسزایی داشته است.

البته هنوز هم بخشی از آب شرب بیرجند به وسیله چاه هایی تامین می شود که مربوط به موقوفه بنگاه خیریه آب لوله این شهر بوده که به صورت اجاره در اختیار شرکت آب و فاضلاب شهری قرار دارد.

انتهای پیام
کلید واژه ها: بیرجند - آموزه های دینی - قنات - آب زیرزمینی - مصرف کننده - آیین نامه - زیرزمینی - قرار - مصرف - مردم - قدیم - مهم ترین - لوله کشی - رودخانه - خراسان - طولانی - آلودگی - محروم - شرایط - مناطق - باران - حاشیه - تامین - رعایت - گذشته - کمبود - استان - نامه - لوله - آیین

آخرین اخبار سرویس:
استخدام بازاریاب خانم در یک شرکت در تهران

راهکارهای جدید برای جلوگیری از یخ زدگی و لغزندگی معابر

استخدام کارمند دفتری خانم در شرکت حمل و نقل مهدی بار خوزستان

سرما، برخی مدارس بجنورد را تعطیل کرد

گیاهی به نام «نوزاد برف»

11 موردی را که نباید در سرویس های بهداشتی بگذارید

سیلاب وحشی در راه جنوب شرق

تخریب کامل 16 هزار واحد مسکونی و خسارت به یک سوم راه ها

توقف خدمات بهداشتی دختران مناطق محروم به خاطر 20 میلیون تومان!

استخدام کارشناس بازرگانی خانم در یک شرکت در تبریز

5 راهکار مدرن برای مقابله با یخ زدگی معابر هنگام بارش برف + تصاویر

برگه جریمه رانندگی حذف می شود

ارسال رایگان کتاب های درسی به مناطق سیل زده

تهیه طرح جامع برای 90 بقعه متبرکه استان سمنان

باباهای بی نام و نشان/ باباهایی که ماندگار نشدند

تمیزکردن واگن های مترو در مسکو

مهلت ثبت نام بر اساس سوابق تحصیلی تمدید شد

استخدام 3 ردیف شغلی در هتل الماس نوین در خراسان رضوی

باباهای بی نام و نشان

کدام مدارس چهارشنبه تعطیل هستند؟

مدارس کدام استان ها امروز تعطیل است؟

رسایی: دفتر هیات تهران را بگیرند، ضربه جبران ناپذیری به گلف وارد می شود

رانندگان از سفرهای غیر ضروری در محورهای لرستان پرهیز کنند

رسایی: دفتر هیات تهران را بگیرند، ضربه جبران ناپذیری به گلف وارد می شود

رسایی: دفتر هیات تهران را بگیرند، ضربه جبران ناپذیری به گلف وارد می شود

40 میلیارد ریال برای مقابله با ریزگردهای استان اختصاص یافت

چه راه هایی برای پیشگیری از لیز خوردن در هوای برفی وجود دارد؟

مدارس پیرانشهر فردا چهارشنبه تعطیل است

دست اندا زهایی در اجرای رتبه بندی فرهنگیان!

نظام معلمان طراحی می شود

جمعه ناجوانمردانه سرد است!

برخی مدارس استان ها چهارشنبه 2 بهمن تعطیل شد

استخدام کارشناس حسابداری خانم در یک شرکت معتبر در البرز

مدارس پیرانشهر فردا چهارشنبه تعطیل است

فقط تا پایان سال جاری برای هوشمند سازی کارت سربازی فرصت هست

رانندگان از سفرهای غیر ضروری در محورهای لرستان جلوگیری کنند

برودت هوا مدارس بجنورد را به تعطیلی کشاند

استخدام ناخن کار از تهران و البرز جهت کار در تهران

اوقات شرعی به افق یاسوج

برودت هوا مدارس بجنورد را به تعطیلی کشاند

«چرخ» علیه خرافات در حیات وحش!

هشدار خطر طوفان خورشیدی زمین را تهدید می کند

نمای آخرالزمانی از طوفان در نیو ساوث ویلز استرالیا+فیلم

به علت برودت هوا و بارش برف برخی مدارس آذربایجان غربی تعطیل شد

روزهای سرد و برفی در انتظار لرستان/ پیش بینی بارش 50 سانتی متر برف در گردنه ها

هوای تهران ناسالم برای گروه های حساس

راهکارهای مدرن جلوگیری از یخ زدگی و لغزندگی معابر هنگام بارش برف

طرح زوج و فرد به کرج رسید! / جزییات طرح

برخی از مدارس اردبیل فردا تعطیل است

زمین در معرض خطر طوفانهای خورشیدی!

استخدام نیروی آقا جهت تولیدی جوراب در اصفهان

ارسال کمک های دانش آموزان اصفهانی به سیل زدگان سیستان و بلوچستان

تعطیلی برخی مدارس در اردبیل، خراسان شمالی و رضوی

کاهش 13 درصدی تصادفات در فارس/ افزایش 13 درصدی سرعت غیرمجاز

سمپاد در کیش تأسیس می شود/ زمین رایگان برای ساخت مدرسه داده می شود

موج جدید سرما در راه کشور

ارسال رایگان کتاب های درسی به مناطق سیل زده

به علت برودت هوا و بارش برف برخی مدارس آذربایجان غربی تعطیل شد

برودت هوا برخی از مدارس چهارشنبه اردبیل را تعطیل کرد

تغییر زمان آزمون المپیادهای علمی به دلیل بارندگی های استان های جنوبی کشور

برودت هوا برخی از مدارس چهارشنبه اردبیل را تعطیل کرد

سرما برخی مدارس بجنورد را تعطیل کرد

بارش مجدد برف از فردا/ دمای شهرکرد به منفی 17 درجه می رسد

ارسال رایگان کتاب های درسی به مناطق سیل زده

دومین سیل مهربانی همکلاسی ها/ هر مدرسه، یک پایگاه همدلی

از تعطیلی برخی مدارس خراسان شمالی تا کشف کوزه دوران اسلامی

استخدام کارشناس نصب مودم آقا در شرکت صدف نت/ آذربایجان شرقی

سرما، برخی مدارس بجنورد را تعطیل کرد

تردد در جاده های روانسر با زنجیر چرخ امکان پذیر است

پویش دانش آموزی من سلیمانی ام در مدارس کشور آغاز شد

بارندگی ها در نیمه جنوبی و مناطق شرقی استان بوشهر تشدید می شود

شباهت باورنکردنی سارا خویینی و دخترش +عکس

محبوب ترین رنگ برای ماشین ها در دنیا/عکس

ارسال کمک های دانش آموزان اصفهانی به سیل زدگان سیستان در دو مرحله

تفاهم نامه همکاری مشترک حقوق کودک در استان بوشهر امضا شد

اجرای طرح «مدارس دوستدار شهر» برای آموزش شهروند مسئولیت پذیر

تعطیلی برخی مدارس در خراسان رضوی

ماجرای تنبیه دانش آموز در مدرسه رونقی فهرج!

تصویری زیبا از حال و هوای مزار شهید سلیمانی +تصویر

ارسال رایگان کتاب های درسی به مناطق سیل زده

استاندار آذربایجان شرقی: تحول در نظام آموززش و پرورش نیازمند تلاش بیشتر است

تعطیلی برخی مدارس در خراسان رضوی

پیش بینی هواشناسی برای 24 ساعت آینده

ارسال رایگان کتاب های درسی به مناطق سیل زده

آغاز طرح مدارس دوستدار شهر برای 160 هزار دانش آموز تهرانی

کارت های قدیمی معافیت تا پایان سال اعتبار دارد

مدارس خراسان رضوی چهارشنبه 2 بهمن تعطیل شد

برگزاری مراسم اعزام دانش آموزان به اردوی راهیان نور درچهاردانگه

صف های طولانی تعویض پلاک در شیروان

تعطیلی برخی مدارس در خراسان رضوی

وقوع 65 درصد تصادفات در 30 کیلومتری مقصد/ انسان عامل 92 درصد تصادفات

پرداختن به مسائل فرهنگی در مدارس اهمیت ویژه ای دارد

سرمای فردا دانش آموزان بعضی نقاط خراسان رضوی را خانه نشین کرد

عکسی تماشایی از آسمان خراش های چین در مه

موج جدید سرما در راه کشور

سرمای هوا دانش آموزان بعضی نقاط خراسان رضوی را خانه نشین کرد

روستای وفس معروف به ماسوله استان مرکزی+تصاویر

خودروهای فاقد زنجیر چرخ اجازه تردد در جاده ها ندارند

برودت هوا مدارس برخی شهرستانهای خراسان رضوی را تعطیل کرد

خدمت رسانی در سازمان تامین اجتماعی مهم و با ارزش است

یک قرن وقف آب در بیرجند

یک قرن وقف آب در بیرجند