مطالب مرتبط:
جذب سرمایه گذار برای احداث دهکده فرهنگی ورزشی بیرجند
روزنامه استخدامی استان خراسان جنوبی و شهر بیرجند | چهارشنبه 20 آذر 98
دو وقف جدید در فردوس ثبت شد
-2 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 20 آذر 1398 ساعت 08:302019-12-11اجتماعي

یک قرن وقف آب در بیرجند


ایرنا - تامین آب شرب و گوارا یکی از نیت هایی است که در حوزه وقف به عنوان سنت دینی قدمت دیرینه دارد به طوری که بعد از گذشت نزدیک به یک قرن این نیت زنده مانده و کام مردم شهر بیرجند از موقوفه ای با نیت آب، - شیرین است.

استحصال آب زیرزمینی یکی از تکنیک های بشر در مناطق خشک و کویری است و قنات سهم بسزایی در این میان دارد.

گذشته های دور آبادی های فاقد رودخانه در خراسان جنوبی، آب مورد نیاز خود را از طریق چاه و قنات تامین می کردند و چون وقف یکی از آموزه های دینی است، وقف آب قنات در این استان قدمت بسیار طولانی دارد.

شرایط جغرافیایی شهر بیرجند و استقرار آن در حاشیه کویر، این خطه را از وزش بادهای مرطوب و گذر ابرهای باران زا محروم کرده است لذا به خاطر کمبود ریزش های جوی، مردم از قدیم مشکلاتی فراوان در دستیابی به آب داشتند.

آب مصرفی مردم بیرجند در روزگار قدیم به وسیله صنف سقا (آب کش) در اختیار مصرف کننده قرار می گرفت.

اینها پس از برزگرهای بیرجند، مهم ترین صنفی بودند که اعضا، بدون آیین نامه و عضویتی مدون، خود را به رعایت اصولی ویژه ملزم می کردند.

بیرجند چگونه لوله کشی شد؟ اما همان دسترسی های اندک به آب نیز عاری از آلودگی های بهداشتی نبود که وجود فراگیر بیماری های پوستی، حصبه، اسهال خونی و کچلی در آن زمان بر این موضوع صحه می گذارد.

وضع آب آشامیدنی بیرجند و شیوه تامین آن تا سال 1302 خورشیدی با دشواری های فراوان همراه بود.

در این سال به ابتکار و همفکری شوکت الملک و بزرگانی چون میرزا محمدولی خان اسدی و همراهی صاحب همتانی دیگر، شهر بیرجند لوله کشی شد.

انتقال لوله از هند به بیرجند با شتر بر اساس منابع اطلاعاتی موجود، ایده تامین آب شرب مردم بیرجند از راه لوله کشی و شبکه آبرسانی را برای اولین بار توسط محمدولی اسدی که مامور دولت در قهستان بود مطرح شد که این ایده به اطلاع امیر شوکت الملک رسید.

پس از طرح آن، جلسه ای با حضور علما، تجار، مالکان و افرادی از بزرگان شهر در مدرسه شوکتیه تشکیل شد، شوکت الملک برای عملیاتی کردن طرح، 50 هزار ریال پرداخت؛ حاضران هم به اندازه توانایی خود مبالغی را تعهد کردند که اینگونه هسته اولیه بنگاه خیریه آبلوله بیرجند تشکیل و سرمایه اولیه آن تأمین شد.

خیران پس از بررسی های لازم تصمیم گرفتند قنات علی آباد در حدود 10 کیلومتری جنوب شرقی بیرجند را بخرند و آب آن را با لوله به شهر بیاورند زیرا این قنات در بلندترین نقطه شهر قرار داشت و آب آن نیز بسیار شیرین و گوارا بود.

اعضای کمیسیون که از مالکان علی آباد بودند هر یک سهم ملک خود را به صورت وقف در اختیار کمیسیون قرار دادند بنابراین حدود نیمی از سهم آب علی آباد توسط اعضا تأمین و نیم دیگر به تدریج به وسیله خیران دیگر خریداری و وقف شد.

جنگ اول جهانی در همین زمان پایان یافت و لوله هایی که نیروهای بریتانیایی برای کمپ نظامی خود به سفیدآبه آورده بودند، بی استفاده ماند، توجه امیرشوکت الملک به این لوله ها جلب شد پس از کمیسیون آن لوله ها را از انگلیسی ها خرید، مقداری لوله نیز از هندوستان خریداری و با شتر به بیرجند جابه جا شد که نماد انتقال این لوله ها اکنون در ورودی شهر بیرجند نصب شده است.

یک نفر از روس های مهاجر به نام سویستانف که به کار لوله کشی وارد بود و در آن هنگام، در بیرجند اقامت داشت.

این فرد برای لوله کشی شهر استخدام و با همکاری چند نفر از اهالی بیرجند که در این کار سررشته داشتند، به کار مشغول شد.

این طور بود که به وسیله 2 رشته لوله شمالی- جنوبی و تعبیه شیرهای همگانی در محله های مختلف، آب شرب مورد نیاز ساکنان توسط بنگاه خیریه آب لوله تأمین شد و بیرجند بدین ترتیب نخستین شهری بود که به آب لوله کشی دست یافت.

پس از آن نیز تلاش های زیادی صورت گرفت تا شهر به طور کامل لوله کشی و منازل از آب آشامیدنی برخوردار شدند ؛ لذا معضلی به نام آب دیگر در بیرجند آزاردهنده نبود.

آب انبارها که بیشتر در بهار و تابستان آب داشتند، آرام آرام تعطیل و جلوی همه آنها نرده کشیده شد و دیگر آنها را از آب پر نمی کردند.

بنگاه خیریه آبلوله بیرجند از آن روزگار به گونه رسمی به مدت 70 سال یعنی تا سال 1372 خورشیدی، وظیفه تأمین آب شرب مردم بیرجند را برعهده داشت.

مجلس شورای اسلامی در این زمان با وجود مخالفت گردانندگان آن بنگاه خیریه، ادامه فعالیت مستقل این بنگاه را به عنوان تامین کننده آب شرب بیرجند به شرکت آب و فاضلاب واگذار کرد.

موقوفه بنگاه خیریه آب لوله یکی از مهمترین موقوفه های خراسان جنوبی است که با نیت آب برای اولین بار به صورت مشارکتی با کمک 30 نفر از خیران شهر به ثبت رسید تا سال 72 در قالب آبرسانی به شهر فعالیت داشت و نتیجه این اقدامات آن بود که در بیرجند 32 سال زودتر از پایتخت کشور آب رسانی از طریق لوله انجام شد .

( منبع کتاب: بنگاه خیریه آبلوله بیرجند به روایت اسناد؛ نوشته زهرا علیزاده بیرجندی و الهام ملک زاده) آب وقفی از قنات علی آباد تا سقاخانه ها اکنون که قریب به یک قرن از آن وقف تاریخی می گذرد در حالی بخشی از شبکه آب شهری بیرجند توسط مخازنی که شرکت آب و فاضلاب احداث کرده تامین می شود اما بازهم نیت آن موقوفه تعطیل نشده و اداره کل اوقاف و امور خیریه برای زنده شدن آن نیت، سقاخانه هایی را احداث کرده است.

این سقاخانه ها به گونه ای ساخته شده است که در نگاه اول هر رهگذری، آن را اثری تاریخی و قدیمی و حتی بی کاربرد در شرایط حال می داند در صورتی که این طور نیست و از آنجایی که مردم شهر بیرجند اغلب آب شرب خود را از دستگاه های تصفیه تامین می کنند سقاخانه هایی ایجاد شده تا آن آب شیرین و گوارا را رایگان در اختیار مردم قرار دهد.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی در تشریح بیشتر از معرفی موقوفه بنگاه آب لوله بیرجند گفت: متأسفانه در اذهان عمومی تلقین می کنند که اداره اوقاف می خواهد این موقوفه را بخورد لذا با توجه به ابهاماتی که وجود دارد اکنون درآمد این موقوفه تنها در محل نیت واقف هزینه خواهد شد.

حجت الاسلام پرویز بخشی پور با بیان اینکه نیت موقوفه آب لوله بیرجند خاص آب شرب مردم است، اظهار داشت: یک ریال از درآمد موقوفه آب لوله بیرجند در جای دیگر هزینه نمی شود.

وی با اشاره به اخذ مجوز احداث هشت سقاخانه در پارک های بیرجند از محل نیت موقوفه بنگاه خیریه آب لوله افزود: تاکنون 6 سقاخانه در محلات مختلف شهر ایجاد و یک میلیارد و 400 میلیون تومان برای آنها هزینه شده است.

مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان جنوبی هزینه ساخت هر باب سقاخانه را 162 میلیون تومان اعلام کرد و گفت: با حمایت های شرکت آب و فاضلاب شهری آب کاملا بهداشتی و سالم در این سقاخانه ها جریان دارد که برای حفاظت از آن نیز مسئول مشخص شده است.

وی تاکید کرد: براساس میزان درآمد موقوفه خیریه آبلوله برنامه ساخت سقاخانه ها در سطح شهر ادامه خواهد داشت تا به طور کامل نیاز به آب شرب سالم و شیرین در بیرجند تامین شود.

بخشی پور با بیان اینکه وقف آب در بیرجند در طول تاریخ نیز تکرار شده است، عنوان کرد: اما بزرگترین وقف آب در کشور مربوط به بیرجند است.

وی افزود: در حال حاضر افراد و خیران زیادی در روستاهای خراسان جنوبی و شهرستان ها، آب قنات و یا چاه خود را در راستای آبرسانی وقف کرده اند.

اکنون سقاخانه های وقفی در بوستان های شهر به ویژه نقاط محروم و کم برخوردار از جمله بوستان های ظفر، پروفسور بلالی مود در مهرشهر، معتمدنژاد شعبانیه، آیت ا.

عارفی، نیلوفر، علی آباد لوله و الهیه، احداث شده و مردم از آب شیرین آن استفاده می کنند.

البته بر اساس شواهد خبرنگار ایرنا ایستگاه برداشت آب در خیابان نیلوفر از چند روز گذشته به خاطر بازسازی قنات تعطیل شده است که بنا به اعلام روابط عمومی اوقاف و امور خیریه استان بعد از رفع مشکل دوباره راه اندازی خواهد شد.

حال دیگر مردم شهر بیرجند مجبور نیستند برای تامین آب شیرین و گوارا گالن به دست بگیرند و به نقاط دورتری از شهر برای تامین آب شیرین بروند بلکه اگر به نزدیک ترین نقطه یعنی همان بوستان محل سکونت خود مراجعه کنند می توانند از این خدمت وقف بهره مند شوند.

همه اسناد نشان می دهد بنگاه مستقل خیریه آبلوله بیرجند از جمله بزرگترین موسسات وقف عام در استان خراسان جنوبی و شاید ایران است که در تامین آب به عنوان یکی از حیاتی ترین ماده مورد نیاز مردم شهر بیرجند نقش بسزایی داشته است.

البته هنوز هم بخشی از آب شرب بیرجند به وسیله چاه هایی تامین می شود که مربوط به موقوفه بنگاه خیریه آب لوله این شهر بوده که به صورت اجاره در اختیار شرکت آب و فاضلاب شهری قرار دارد.


کلید واژه ها: بیرجند - آموزه های دینی - قنات - مردم - آب زیرزمینی - تامین - مصرف کننده - قرار - قدمت - مصرف - دینی - قدیم - زیرزمینی - تامین آب - رودخانه - موقوفه - طولانی - خراسان - آب شرب - کمبود - گذشته - نزدیک - مناطق - محروم - شرایط - حاشیه - ایرنا - استان - باران - مورد

آخرین اخبار سرویس:
پلیس: در کنار مردم منطقه زلزله زده خان زنیان خواهیم بود

قرنطینه تالاب بین المللی »میانکاله«

آغاز بکار نخستین پایانه اقماری مسافری شهر تهران

علت تلفات وسیع پرندگان در میانکاله در دست بررسی است/ قوت گرفتن مسمومیت پرندگان

نحوه پذیرش داوطلبان در رشته های تحصیلی بدون آزمون

احداث 7 مدرسه در ناحیه یک اهواز

نگهداری گل هورتانسیا (ادریسی) و اصول تکثیر و پرورش این گیاه

تعطیلی مدارس در سه شنبه 8 بهمن + جزییات

فراخوان سازمان ملل برای چالش سبک زندگی کم کربن

مدارس ابتدایی اراک فردا به دلیل آلودگی هوا تعطیل شد

استقرار کمپ های اسکان موقت در خانه زنیان

مدارس ابتدایی اراک فردا به دلیل آلودگی هوا تعطیل شد

استقرار کمپ های اسکان موقت در خانه زنیان

مدارس ابتدایی اراک فردا تعطیل شد

آلودگی صوتی در 15 نقطه تهران خطرناک است

نگرانی کشاورزان شیروان از نبود بارش های موثر پاییزه

استقرار جو پایدار تا اواخر هفته جاری در اردبیل

مدارس ابتدایی اراک فردا به دلیل آلودگی هوا تعطیل شد

تلفات پرندگان تالاب میانکاله به 8 هزار قطعه رسید

دلیل مرگ دلفین 400میلیون تومانی در برج میلاد

تعطیلی مدارس ابتدایی شهرستان اراک در روز سه شنبه

اخطار وقوع بهمن در جاده های شمال و اردبیل از فردا تا جمعه

تلف شدن 8000 قطعه پرنده مهاجر در میانکاله

مدارس ابتدایی شهرستان اراک فردا در نوبت صبح و عصر تعطیل اعلام شد

امنیت منطقه زلزله زده خانه زنیان تامین است

هدف آزمون جامع ارتقاء کیفی مهارت آموزان است

کابوس پل فردیس فعلاً ادامه دارد، صبور باشید

دانش آموزان در بهترین سن و ساعت های زندگی شان را در مدرسه هستند

مدارس کدام استان ها فردا 8 بهمن تعطیل است؟

تلف شدن 8000 قطعه پرنده مهاجر در میانکاله

تداوم هوای سرد تا چهارشنبه در آذربایجان غربی

زنان و دختران مجرد بالای 30 سال می توانند فرزندخوانده بگیرند

محیط زیست قربانی جدال برف و نمک

اخذ وجه در مدارس کیش

تلف شدن 8000 قطعه پرنده مهاجر در میانکاله

آلودگی هوای اراک مدارس ابتدایی را به تعطیلی کشاند

استخدام حسابدار با حقوق ثابت و بیمه در یک شرکت معتبر در تهران

سرود هزار نفری دانش آموزان آملی برای حماسه ششم بهمن اجرا شد

هوای ناسالم پایتخت برای گروه های حساس

تالاب «قره گُل» بوکان احیا شد

آلودگی هوای اراک مدارس ابتدایی را به تعطیلی کشاند

حال ناخوش مادر پلهای تاریخی ایران/کشکان را آب برد،مسئولان را خواب

حال ناخوش مادر پل های تاریخی ایران/ «کشکان» را آب برد، مسئولان را خواب!

معماری داخلی ساختمان

اساسی ترین راه کاهش معضلات محیط زیست، آموزش و فرهنگ سازی تفکیک زباله از مبداء است

ممنوعیت شکار پرندگان در گلستان/پایش ادامه دارد

تشنگی زیادی برای آموزش زبان فارسی در جهان وجود دارد

پرشکفت روستایی تاریخی در دل زاگرس

مدارس اراک فردا سه شنبه تعطیل شد

اجرای طرح قاضی مدرسه در فسا

احتمال سقوط بهمن در جاده های کوهستانی البرز

آخرین وضعیت راه های کشور/ ترافیک راه ها کمتر شد

اجرای گروه سرود 1000 نفری دانش آموزان آملی به مناسبت 6 بهمن

اعزام کاروان راهیان نور آستارا به جنوب کشور

رویداد کارساز گردهمایی صاحبان کسب و کارهای موفق و مدیران منابع انسانی

احتمال سقوط بهمن در جاده های کوهستانی البرز

جوی پایدار، پیش بینی کارشناسان هواشناسی

اجرای گروه سرود 1000 نفری دانش آموزان آملی به مناسبت 6 بهمن

نابودی جنگل های کشور تا چند سال آینده شایعه است

مدارس اراک روز سه شنبه تعطیل اعلام شد

کمک 500 میلیون ریالی اوقاف کرمانشاه به سیل زدگان سیستان

اردبیل با 14 درجه زیر صفر سردترین مرکز استان کشور شد

آشنایی با بهترین جاذبه های توریستی و مکان های دیدنی ابهر

اجرای طرح فراگیر کاشت نهال در منازل شهروندان شمال شرق پایتخت

طرح بانوان فرهنگ یار ترافیک در شهریار اجرا می شود

بازگشایی بیش از 200 کیلومتر از راه های آسیب دیده از سیل هرمزگان

احتمال برخورد سیارک ها به زمین چقدر است؟

مقدمه شهر «دوستدار کودک» تحقق شهر انسان محور است

هوای مشهد ناسالم می شود

حمله گرگ های گرسنه به تبریز شایعه بود

رکورد 135پیوند قرنیه چشم طی یکسال

آخرین وضعیت تعطیلی مدارس کشور فردا سه شنبه 8 بهمن 98

ارائه تسهیلات برای کودکان دارای نیازهای ویژه

هوای مشهد ناسالم می شود

موزه شاهرود به روایت تصویر

واگذاری اماکن بلااستفاده آموزش و پرورش به دهیاری ها

تعطیلی مدارس ابتدایی شهرستان اراک در روز سه شنبه

آلودگی هوای تهران باز هم بالا زد

آموزش تیم رصد فوریت های شهری محله ای برای معاونان شهرداران مدارس تهران

آب و برق در مناطق زلزله زده شیراز وصل است

کمک دانش آموزان تهرانی به سیل زدگان سیستان و بلوچستان+ عکس

مجوز خرید 90 دستگاه اتوبوس به شهرداری مشهد داده شد

توضیحات سازمان امور عشایر کشور درباره یک خبر ایرنا

برگزاری سومین نشست تخصصی محله دوستدار کودک

برگزاری سومین نشست تخصصی محله دوستدار کودک

استخدام سالن کار در رستوران چنین واقع در جهانشهر کرج

عجیب ترین پل های دنیا که مردم واقعا از روی آن ها عبور می کنند! + تصاویر

ظرفیت گردشگری تالاب میقان نباید به تهدیدی برای آن مبدل شود

ایرانیان در ایام شهادت حضرت زهرا (س) در عتبات حضور ندارند

عجیب ترین پل های دنیا که مردم واقعا از روی آن ها عبور می کنند! + تصاویر

ظرفیت گردشگری تالاب میقان نباید به تهدیدی برای این زیستگاه مبدل شود

مراحل اداری جذب استخدام پیمانی ماده 28 خراسان رضوی در حال انجام است

تجمع 2هزار نفری دختران رهروان یاس نبوی در امامزاده سید جعفر(ع) یزد

اختلاف نزدیک به 30 درجه ای هوا در دو شهر یک استان!

ثانیه هایی که طولانی ترین غار نمکی دنیا را تهدید می کند

درگذشت پدر دو شهید مرندی

این روزها همه شهر من فاطمیه است.

اجرای طرح فراگیر کاشت نهال در منازل شهروندان شمال شرق پایتخت

ثانیه هایی که طولانی ترین غار نمکی دنیا را تهدید می کند

برگزاری طرح «روز درهای باز دانشگاه» در دانشگاه حکیم سبزواری

یک قرن وقف آب در بیرجند

یک قرن وقف آب در بیرجند