مطالب مرتبط:
درخواست از زنان عربستان برای سوزاندن برقع هایشان جنجال به پا کرد/ دادستانی ورود کرد
تظاهرات زنان در پاریس علیه خشونت
نقش ویژه روزبه چشمی در تیم استراماچونی
6 ایراد به طرح جدید نظام جامع بانکی
خانم بازیگر پیشکسوت: حتی نقش پیرها را هم به جوان ها می دهند
-6 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 28 مهر 1398 ساعت 10:002019-10-20سياسي

نقش سیطره نظام فقاهت در تقویت نگاه جنس دومی به زنان


ـ با وجود تساوی ارزش ذاتی مرد و زن در اسلام، در اثر هژمونی خوانش فقیهانه، تساوی ارزشی زن و مرد به فراموشی سپرده شد و زن به مثابه ابژه جنسی بدل شد.

- جایگاه زن در اسلام همواره یکی از مسائل چالش برانگیز در حوزه مطالعات اسلامی به شمار می آید.

در طی زمان، خصوصاً سال های اخیر نظرات گوناگونی در این زمینه ابراز شده و کتاب های بسیاری تدوین شده است.

توجه به جایگاه و شخصیت زن در قرون متقدم چندان موضوع حائز اهمیتی تلقی نمی شد، اما در دوران مدرنیسم با قوت گرفتن جریان فمینیسم و مواجهه مستقیم آن با برخی آرای پذیرفته شده و ریشه دار در فقه اسلامی، مسئله حقوق زنان اهمیت بسیاری یافته است.

در نظر برخی از مدافعان فمینیسم، دین اسلام از جمله ادیانی است که نقش مؤثری در نقض حقوق زنان و تبعیض جنسیتی میان مرد و زن برعهده داشته است.

با وجود این، مراجعه به آثاری که در دفاع از منزلت حقیقی زن در اسلام به رشته تحریر درآمده است، همچنین واکاوی کتب روایی و حتی مراجعه به قرآن کریم بیانگر تساوی و ارزش ذاتی مرد و زن است.

شهید مطهری از نخستین اندیشمندانی بود که به روشنگری در این زمینه پرداخت و آثار قابل توجهی در این راستا پدید آورد.

فقه؛ ضوابط نظام حقوقی و نه ارزشی هدف این نوشتار پرداختن به جایگاه زن در دین اسلام نیست؛ چراکه به میزان کافی در این زمینه سخن گفته شده است.

مسئله این جستار، بررسی چرایی نگاه دست دوم به زن در اسلام است.

به بیان دیگر پرسش اصلی این است که چرا با وجود تصریحات بزرگان دین بر اشتراک و تساوی زن و مرد در مبدأ و معاد، جایگاه حقوقی و اجتماعی آن دو تبعیض آمیز است؟ چرا در سنت ما نگاه دست دوم به زن حاکم است و شواهد بسیاری در فرهنگ عامیانه برای اثبات این باور یافت می شود؟ به نظر می رسد باید منشأ این نگرش را در غلبه و سیطره نظام فقاهت در عرصه الهیات اسلامی جست وجو کرد.

پیش از توضیح مطلب، بیان این نکته ضروری به نظر می رسد که ظرفیت فقه، ترسیم ضوابط یک نظام حقوقی جامع است که مناسبات اجتماعی را سامان می بخشد ولی نظام فقه یک نظام ارزشی نیست که با استناد به آن بتوان ارزش ذاتی افراد را روشن ساخت.

در نظام فقه، حقوق و جایگاه زنان به دلایل متعدد که بازشماری آن ها از موضوع این جستار خارج است، متفاوت است.

این نگاه تبعیض آمیز به حقوق زنان، آرام آرام در اثر سیطره یافتن رویکرد فقاهتی در عرصه الهیات دینی فزونی یافت و از حوزه حقوق اجتماعی فراتر رفت.

به عبارت دیگر، در اثر هژمونی خوانش فقیهانه از دین اسلام، تساوی ارزشی زن و مرد به فراموشی سپرده شد و زن به مثابه ابژه جنسی بدل گشت.

خوانش اسلام پژوهان از آیات این نگاه ناصواب موجب شد تا خوانش اسلام پژوهان از آیات و روایات نیز صبغه جنسیتی پیدا کند و زمینه انزوا و محرومیت هرچه بیشتر زنان از فعالیت اجتماعی فراهم شود.

در همین راستا، روایاتی که به نوعی موید این نگرش بود، با وجود ضعف سندی تقویت شد و روایاتی که این نگاه را به چالش می کشید متروک واقع شد؛ برای مثال روایاتی مانند خَیْرُ لِلْنِّساءِ اَنْ لا یَرَیْنَ الرِّجالَ وَ لا یَراهُنَّ الرِّجالُ و مسجد المرأه بیتها علی رغم ضعف سندی و تعارض با سایر ادله مورد توجه قرار گرفت و در نتیجه، محبوس ساختن زنان در خانه فضیلت به شمار آمد.

این خوانش در سال های اخیر با مخالفت هایی از سوی فقیهان مواجه شده است؛ از جمله امام(ره) معتقد بودند که نماز خواندن زنان در مسجد بهتر از اقامه نماز در خانه است(توضیح المسائل، مسئله 894).

نکته ای که باید به آن توجه کرد این است که گرچه در نظام فقه اسلامی، حقوق زنان در برخی موضوعات مورد اجحاف و تبعیض قرار گرفته است، اما مسائل حقوقی تابع شرایط زمان و مکان است و در هر دوره امکان تبدل و تغییر آن ها وجود دارد؛ برخلاف ارزش وجودی زن و مرد که امری ثابت و تابع عوامل همه زمانی است.

بر این اساس، پیوند زدن این دو مسئله به هم می تواند موجبات استمرار و فراگیری احکام حقوقی را فراهم سازد و آن ها را به اموری قطعی و غیرقابل تخلف بدل سازد.

هویت مستقل جامعه زنان سخن را با اشاره به مصاحبه اخیر آیت الله علوی بروجردی به پایان می برم: امروز جامعه زنان هویتی است که باید بهره برداری و استفاده کنیم.

در طول تاریخ مملکت ما و کشور های دیگر، نه در اسلام، چون مرد سالاری بوده خیلی از حقوق زنان تضییع شده است.

هنوز هم هند و پاکستان زیاد تضییع می شود.

طبعاً جامعه زنان هم برای حفظ حقوقشان مطالباتی از ما دارند.

زن کالای خوشگذرانی مرد نیست.

زن وجودی است که در جامعه و اجتماع یک واحد فعال است.

مثل مرد در جامعه حقوق دارد؛ این حقوق باید استیفا شود.

اگر ما هم ندهیم باید از ما بگیرند.

در اسلام این حقوق شناخته شده است.

اسلام حتی می گوید زن حق دارد برای شیر دادن حقوق بگیرد.

مهریه در برابر استمتاع است.

نمی توان زن را اجبار کرد بچه دار شود.

من نمی توانم زن را اجبار کنم که در خانه من لباس بشورد.

در عناوین اولیه و ثانویه و مسائلی که در مقام تزاحم در اجتماع پیدا می شود، باید حقوق زن را بررسی کنیم.

توجه داشته باشیم که این زنان در اجتماع امروز زندگی می کنند؛ نمی توانیم آن ها را محدود کنیم.

اگر حق رأی دارد، مطالبه هم دارد.

تمام حقوق اجتماعی مردان را زنان هم دارند.

ما باید این را به رسمیت بشناسیم.

البته این فقط عیب جامعه ما نیست و در جامعه آمریکا و اروپا همین طور است.

متأسفانه آنجا حقوق و ارزش مالی که برای کار زن قائل هستند کمتر از مرد است.

گاهی در آنجا زن به معنای واقعی کالا می شود.

شاکری، طلبه حوزه علمیه انتهای پیام
کلید واژه ها: اسلام - حقوق - نظام - حقوق زنان - اجتماعی - زنان - اسلامی - فقاهت - الهیات - پرداخت - جنسی - تبعیض جنسیتی - اهمیت - سپرده - شهید مطهری - قرآن کریم - حوزه - روشنگری - نخستین - متفاوت - مطهری - فرهنگ - میزان - حقیقی - شهید - نگرش - دفاع - کتاب - چالش - رشته

آخرین اخبار سرویس:
توصیه سخنگوی حزب کارگزاران به روسای قوا: زانو به زانو نشسته و مشکلات را حل کنید

وزیر آموزش و پرورش فردا به قزوین سفر می کند | اخبار ایران و جهان

موافقت رییس جمهور موقت بولیوی با بازگشت مورالس به کشور

مجید انصاری: اقدام رییس قوه قضاییه در عفو محکومان دانشجویی و رسانه ای بدیع و شایسته بود

«جشن ملی مترجمان» برگزار شد

متن مکالمه اول ترامپ با رییس جمهوری اوکراین منتشر شد

ابتلای 300 نفر به سالک در دامغان

مقدسات دینی را برای رسیدن به اهداف و آمال خود به حراج نگذارید

تشکر و قدردانی رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها از آیت الله رییسی به دلیل پیگیری عفو و تخفیف احکام برخی دانشجویان

روایت ایثار و مقاومت و نام نیک

اخبار پربازدید امروز جمعه 24 آبان | 98/08/24

ابتلای 300 نفر به سالک در دامغان

بازتاب بیانات رهبر معظم انقلاب در رسانه های غربی

محمود صابری در بیمارستان بستری شد

محو اسراییل یعنی صاحبان اصلی فلسطین بتوانند دولت را انتخاب کنند

دادگاه فدرال آمریکا مشاور ترامپ را مجرم شناخت

تلاوت دلنشین مرحوم محمدزاده در محضر آیت الله سبحانی/ یک دهه مدیریت جهادی در حسینیه خیاط ها

نظر آیت الله بهجت درباره توهین به مقدسات اهل سنت

حقیقت وجودی پیامبر(ص) را تحقیق کنیم نه تصور

جمع آوری قرآن چگونه انجام شده است؟

بازتاب بیانات رهبر معظم انقلاب در رسانه های غربی

استخدام مشاور ثبتی خانم در موسسه حقوقی ثبت هدف/ تهران

استخدام مهندس مکانیک آقا در شرکت پوژه پارت ارایا در تهران

اسلام با «کتاب» متولد شد

احزاب در هیچ کجای دنیا اینگونه کاندیدا معرفی نمی کنند

آیت الله علم الهدی: لباس روحانیت، لباس خدمت است

مبارزه با فساد سیاسی باید در دستور کار قرار گیرد

سردار سلامی: سپاه از امنیت، عزت، اقتدار و کرامت امت اسلامی دفاع می کند

علی ستاری روزی مفرح و شاد در کنار خانواده/همایش پیاده روی

توضیح امام جمعه قم درباره یک نقل قول کذب

وزیر آموزش و پرورش فردا به قزوین سفر می کند

واکنش عضو مجمع تشخیص به عفو تعدادی از محکومین امنیتی، دانشجویان و اصحاب رسانه

ادعای پناهیان درخصوص آیت الله منتظری/پای داماد نعمت زاده هم به دادگاه مفاسد اقتصادی باز شد/خطر استیضاح بیخِ گوش حجتی/مولاوردی: اگر حمایت اصلاح طلبان از دولت روحانی نبود.../نماینده ای که به دنبال رو کردن دست روحانی است

دیدار رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با رییس آکادمی علوم آذربایجان

تجلیل ازبانوان پژوهشگر کیش

دیدار مسئولان نظام و میهمانان کنفرانس وحدت اسلامی با رهبر معظم انقلاب

دانلود آهنگ جدید آرمان حیدری بنام مستی

دادگاه فدرال آمریکا دوست 40 ساله ترامپ را مجرم شناخت

توضیحات آیت الله سعیدی درباره نقل قول دروغ از او در فضای مجازی

تشکر رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها از رییس قوه قضاییه برای عفو جمعی از دانشجویان

قطعی فیبرنوری موجب اخلال در ارتباطات غرب هرمزگان شد

6 هزار فراگیر مشغول یادگیری قرآن در مدارس تخصصی وزارت دفاع هستند

رهبر انقلاب: محو اسراییل به معنای محو مردم یهودی نیست

استخدام کارمند فروش در یک شرکت معتبر تولیدی/تهران

استخدام مدیر هنری در یک انتشارات معتبر در تهران

استخدام طراح و روتوش کار در کرمانشاه

اقتدار نیروی انتظامی دشمنان را به وحشت انداخته است

تشکر رییس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها از رییس قوه قضاییه برای عفو جمعی از دانشجویان

واکنش عضو مجمع تشخیص به عفو تعدادی از محکومین امنیتی، دانشجویان و اصحاب رسانه

تقویت مدارا با سایر مسلمانان باید در جهان اسلام دنبال شود

تقدیر رستمی از رییس قوه قضاییه در پی عفو و تخفیف احکام جمعی از دانشجویان

همایش وحدت اسلامی ضامن صلح و پیشرفت مسلمانان در باکو برگزار شد

هفته ای بدون ویژه برنامه قرآنی در دانشگاه ها

خاطرات یک مبلّغ از ارادت دیرینه اهل سنت به معصومین(ع)

جزییات بازداشت بدهکار کلان بانکی

جاذبه شخصیتی پیامبر(ص)، عامل توفیق ایشان در تبلیغ دین بود

تقدیر رستمی از رییس قوه قضاییه در پی عفو و تخفیف احکام جمعی از دانشجویان

حمله ترامپ به رییس مجلس نمایندگان آمریکا

احیای حقوق عامه مورد غفلت واقع شده است

وقتی همه خواب بودیم؛ آقای دولت چرا نیمه شب؟

پایان ماموریت نخستین سفیر زن کشورمان در مالزی

رییس جمهور، پیامبر (ص) را نعوذبالله ساده لوح معرفی کرد

دیدار رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با رییس آکادمی علوم آذربایجان

شرکت های حمل و نقل بین المللی گرفتار در گره مشکلات گمرکی

توصیه سخنگوی حزب کاگزاران به روسای قوا: زانو به زانو نشسته و مشکلات را حل کنید

نسرین عابدیان پور افتتاح مسجد فاطمه الزهرا(س) محمودآباد یاسوج

احیای حقوق عامه مورد غفلت واقع شده است

دانلود آهنگ جدید احمد فیلی بنام ابریشم

حضور سفیر سابق آمریکا در اوکراین در کنگره

دیدنی های نیویورک و مکان های گردشگری جذاب و تماشایی این شهر مدرن

توصیه سخنگوی حزب کاگزاران به روسای قوا: زانو به زانو نشسته و مشکلات را حل کنید

علی اکبر شجاعی فر برگزاری جشن های میلاد نبی مکرم اسلام(ص) در سیستان و بلوچستان

واکنش عضو مجمع تشخیص به عفو تعدادی از محکومین امنیتی، دانشجویان و اصحاب رسانه

جشن میلاد پیامبر مهربانی

استخدام پتینه کار، رنگ پاش، کارگر بتونه کار در تهران

مهمترین استخدامی های خراسان رضوی و مشهد - هفته 34 ام

مبانی نظری توسعه منابع انسانی

تاثیر افزایش قیمت بنزین در تورم به روایت رییس بانک مرکزی

آرامش و امنیت در سراسر کشور حاکم است

ترامپ حملات خود را علیه مخالفان شدت بخشید

توصیه سخنگوی حزب کارگزاران به روسای قوا: زانو به زانو نشسته و مشکلات را حل کنید

دیدار رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با رییس آکادمی علوم آذربایجان

کمیسیون اتحادیه جهانی خیرین مسلمان و موسسات خیریه جهان اسلام برگزار شد

قوانین مجلس از زبان حقوقی جامعه دور است

توضیحات آیت الله سعیدی درباره نقل قول دروغ از او در فضای مجازی

دانلود آهنگ جدید مسعود مرادی بنام فاصله

توصیه سخنگوی حزب کاگزاران به روسای قوا: زانو به زانو نشسته و مشکلات را حل کنید

برپایی ایستگاه صلواتی به مناسبت میلاد حضرت محمد ص درسی سخت

جانشین فرمانده کل سپاه: توان نظامی ایران روز به روز ارتقاء می یابد

وزیر اوقاف سوریه با آیت الله اراکی دیدار کرد

احمدی نژاد باز هم جنجال بپا کرد؛ کاری نکنید که از خجالت نتوانید بین مردم بروید!

دولت نیازمند حمایت انجمن های مردم نهاد است

بهره برداری از سالن ترانزیت فرودگاه بین المللی چابهار- کنارک

بسیاری از مفاسد اقتصادی ریشه در قولنامه دارد

همگرایی امت در سایه سار شخصیت پیامبر رحمت(ص)

استخدام مشاور تلفنی و کارمند اداری در یک مجموعه در تهران

پرسشنامه احساس تنهایی دهشیری (1387) همراه با پایایی و روایی معتبر

ضرورت مبارزه با توده چرکین فساد در جامعه

10 آذر؛ آغاز عملیات اجرایی ستاد انتخابات

سپاه مدافع مردم در سختی ها است

نقش سیطره نظام فقاهت در تقویت نگاه جنس دومی به زنان

نقش سیطره نظام فقاهت در تقویت نگاه جنس دومی به زنان