مطالب مرتبط:
جوی پایدار بر اصفهان حاکم است/ پیش بینی بارندگی در روز جمعه
جمعه و شنبه سینماها به مناسبت اربعین تعطیل شد + جزییات
عکاس پیشکسوت سینما درگذشت/ برگزاری مراسم یادبود در روز جمعه
عراقی ها برای تظاهرات میلیونی در روز جمعه فراخوان دادند
خطر روزمرگی شهرداری را تهدید می کند
-208 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 23 مهر 1398 ساعت 18:512019-10-15فرهنگي

کشتار روزمرگی در جمعه کشدار


«جمعه مثل یک سال می­مونه صبحش مث بهاره، ظهرش مث تابستون، عصرش پاییز و غروبش زمستون» این تکه از دیالوگ مرد دوچرخه ساز، جان مایه نمایش «جمعه ­کشی» است.

- جمعه مثل یک سال می­مونه صبحش مث بهاره، ظهرش مث تابستون، عصرش پاییز و غروبش زمستون این تکه از دیالوگ مرد دوچرخه ساز، جان مایه نمایش جمعه ­کشی است.

جمعه ها تمام نمی شوند و لحظه لحظه اش تکرار می شود.

جمعه ­کشی ، نوشته اسماعیل خلج، نویسنده، کارگردان و بازیگری است که بیش از 5 دهه در تئاتر، سینما و تلویزیون مشغول بوده است.

خلج 83 ساله (متولد 1315 آستارا) این نمایشنامه را سال 52 نوشته و اجرا کرده و حالا 46 سال بعد، امسال دوباره به صحنه آورده و همچنان توانسته با تماشاچیانی همچون من که دو سال بعد از نوشته شدن اثر به دنیا آمده ایم و جوانانی که دو تا سه دهه بعد از من هم به دنیا آمده اند، ارتباط بگیرد که نشان از زنده بودن اثر است، اثری که جوان مرگ نشده و حداقل تا این زمان هنوز زنده و تأثیرگذار است.

قصد تعریف تاریخ تئاتر ندارم و کاری که خلج، استادمحمد، نعلبندیان و دیگرانی که در فضای قهوه خانه ای کردند و تئاتر را از دل روزمره مردمی که در جغرافیای ایران زندگی می کنند؛ روایت کردند؛ می خواهم درباره جمعه ­کشی ، مستقل از آثار قبل و بعدش صحبت کنم.

پیرنگ نمایشنامه، روایت آدم هایی است که یک روز جمعه از صبح تا شب در یک قهوه خانه با هم حرف می زنند، این جمعه می تواند به اندازه تمام جمعه های یک سال حتی یک عمر کشدار باشد و تکرار شود، چرا؟ چون جمعه ها این ریختی هستند.

آدم های نمایش از طبقات مختلف اجتماعی انتخاب نشده اند، همه از یک طبقه و به هم تنیده و وابسته­ اند، طبقه ای که پزشکش اصلاً سواد ندارد و با ترکیبات عجیب وغریب خرافی، معجون درست می کند که یا مریض در حال احتضار را بهبود می بخشد و یا عمرش به دنیا نیست و خلاص.

دکتری که خودش ترکیب بیماری­ ها است و شفای آدم ­ها دست اوست.

دوچرخه ساز فراری از خانه، استوار صاحب قهوه خانه که زد و بند کرده و با خست و ندادن مزد کارگرانش، غیر قهوه خانه، نانوایی را هم خریده است با آن باغ بالای شمیران و خانه و ماشین و چه و چه.

راننده وانتی که هیچی نداشته، از گرفتن گواهینامه پایه یک شروع کرده تا امروز که وانت دارد.

شاگرد قهوه چی که از حقوقش ناراضی است اما جایی که باید اعتراض کند، لال می شود، دست فروش دوره گرد کت شلواری که اصرار دارد آدم باید رادیو داشته باشد، آگاهی دارد و آبرویش نمی رود و مردی که با یک خط آدرس روی یک برگ کاغذ، یک ماهی است به تهران آمده اما نه آدرس درست است، نه کسی انتظارش را می کشد و بلاتکلیف و سرگردان این شهر شده.

ساختار نمایشنامه این گونه است که هرکدام از شخصیت ها لحظه و آنی دارند که هرچه در دل شان هست می گویند و در این خودگویی، پازل شخصیت را می چینند، مخاطب یا با آن ها همدردی می کند یا لبخندی گوشه لبش می نشیند.

اسماعیل خلج در بافت و ساختار نمایشنامه برای اجرای امروز تغییری نداده است، مثلاً وقتی بحث قیمت کالاها پیش می آید یا کارکرد رادیو و.

او تغییری ایجاد نمی کند؛ حتی از آن مهم تر، کارکرد قهوه خانه هم دیگر آن کارکرد گذشته برای جامعه ایرانی نیست؛ اما خلج بازهم این نمایش را با بافت امروزی جامعه همگن و همساز نمی کند، شاید دلایل متعددی داشته که می توان به چندتایی از آن­ها اشاره کرد.

یک اینکه نمایش قرار است یک بافت تاریخی را نشان دهد، همچون کاری که موزه می کند.

خلق دوباره یک موقعیت تاریخی برای شناخت جامعه­ شناختی از گذشته.

این بافت تاریخی از یک منظر تغییرات اجتماعی جامعه ایرانی را در طول 5 دهه نشان می دهد.

خواست ها، ارزش ­ها و اعتبارهای اجتماعی ، ابزارهای موردنیاز، و.

مشاغلی که حذف شدند، ارزش پول ملی، ابزارهای ارتباط جمعی که نبودند و ضرورت شان وجود نداشت، ابزارهای ارتباطی که اعتبار خود را از دست داده ­اند یا کم فروغ شده اند و.

از همه مهم تر فانتزی گذشته ­گرایی که یک تصویر ایده آل از دهه 40 و 50 ارائه می دهد را با واقعیت آنچه بود روبرو می کند.

عدم تغییر نمایشنامه و اجرای همان اثری که در دهه 50 به صحنه رفته بود، یک نشانه دیگر هم برای مخاطب امروز دارد، دغدغه های انسانی ما کماکان همان است که بود و قطعاً دغدغه های آن روز آدم ها با آدم ها و نسل های پیش تر خود هم یکی است، فقط در این میانه، ابزارهای ارتباطی تغییر کرده یا از دور خارج شده­ اند؛ اما بعضی از دغدغه های عمیق در لایه های زیرین کماکان همان است که بود؛ یعنی دل تنگی از زندگی و روزمرگی، ترس از مرگ، رابطه نافرجام کارگر و کارفرما، مسئله رابطه حق وحقوق و افزایش دستمزد و.

خلاصه گذران زندگی که جمعه ها روز تعطیل آن است.

همه آدم های نمایش (به جز آن مرد که با آدرس اشتباهی به تهران آمده است) زندگی را از یک جایی شروع کرده اند و امروز یک رتبه بالاتر از قبل به لحاظ معیشتی ایستاده اند، دوچرخه ساز فقیر بوده و زیردست برادر؛ با کتک خوردن کار یاد گرفته ولی حالا مغازه ای دارد و خودش استادکار شده.

راننده هم همین طور، هیچی نداشته اما الان وانتی دارد و.

اما با همه این احوال و ترقیات، همه آدم ­ها چیزی کم دارند.

شاید ذات زندگی است که چیزی کم دارد، هیچ چیزش تمام و کمال نیست، بقول قائلش همیشه یه پای بساط لنگه .

این نمایشنامه یک آبزورد ایرانی است.

درباره اجرا هم باید گفت اسماعیل خلج، میزانسن­ های ساده و بی ­تکلفی را در راستای هدف نمایشنامه طراحی و اجرا می کند.

بازی بازیگران به قاعده است و بازی اسماعیل خلج در نقش مردی که با آدرس اشتباه در تهران سرگردان شده، بسیار جان دار و لذت بخش است.

5757
کلید واژه ها: جمعه - نمایش - خانه - قهوه - دوچرخه - نمایشنامه - تئاتر - روایت - ترکیب - پاییز - درست - لحظه - وانت - کارگردان - جوان - زنده - تلویزیون - روزمرگی - بازیگری - اجتماعی - نانوایی - اعتراض - ارتباط - انتخاب - راننده - سینما - ماشین - تاریخ - امروز - دکتری

آخرین اخبار سرویس:
همسر و پسر زیبای شهاب حسینی+عکس

فیلمی از خسارت آشوبگران به اموال عمومی در خرم آباد

فیلم | 2000 پهپاد، تریلی 40 تنی اسکانیا را به هوا بردند

ترجمه کتاب های فارسی باید بازار داشته باشد

گریم دیدنی بازیگر مشهور هندی در فیلم جدیدش+عکس

مجری مراسم گلدن گلوب مشخص شد

باورپذیری 70 درصدی سریال ها!

حیدری: 28 میلیارد تومان هزینه بازسازی تئاترشهر شد/اسدی: تمام سعی ما حفظ فضای نوستالژیک سالن بود

آخرین مصوبات شورای پروانه نمایش آثار غیر سینمایی

جدول پخش برنامه های امروزسیمای دنا

80 درصد مردم بیننده برنامه های تلویزیون هستند/ رضایت 80 درصدی مخاطبان از ستایش 3

درخشش مربی کانون کرمانشاه در جشنواره ملی هویت کودکان ایران اسلامی

فیلمی از تیرانداری اغتشاشگران به سمت مردم در اندیمشک

ترجمه کتاب «قصه های مجید» به زبان صربستانی

آثار جشنواره فیلم کوتاه تهران در سینما بهمن زنجان اکران می شود

بازپخش فیلم «محمد رسول الله» مجیدی از شبکه سه

ماجرای ملاقات 2 غول دنیای ادبیات

سالن اصلی «تئاتر شهر» با اعتماد به مهندسان جوان ایرانی نو شد

تصویربرداری «ایلدا» به نیمه نزدیک شد/ ادامه تولید در بارندگی و کاهش دمای هوا

اما و اگرهای فیلم سازی درباره پیامبر رحمت/ «الرساله» با مخالفت جهان اسلام رو به رو شد

کتاب «قصه های مجید» به زبان صربی ترجمه شد

بازپخش فیلم «محمد رسول الله» مجیدی از شبکه سه

بیست و هفتمین دوره جشنواره تئاتر استانی در اردبیل در حال برگزاری است

ماجرای ملاقات 2 غول دنیای ادبیات

خواننده ایرانی در احاطه بادیگاردها +عکس

کیانوش عیاری: بالاترین آمار زن آزاری به اروپا تعلق دارد/ مخالفان خانه پدری 4 دسته هستند

کیانوش عیاری: «خانه پدری» بعد از 12 سال رنگ پرده را دیده است

آیا «عاشقانه 2» با حضور «محمدرضا گلزار» شروع می شود؟/ «منوچهر هادی» پیش تولید سری دوم سریال پربیننده اش را شروع کرد

جزییات جشنواره ملی «فانوس» اعلام شد

ریکی جرویز برای پنجمین بار مجری مراسم گلدن گلوب شد

کیانوش عیاری :نون ماستم را می خورم به هیچ جریان سیاسی کار ندارم

فیلمی از تیرانداری اغتشاشگران به سمت مردم در اندیمشک

انتقاد فاطمه گودرزی از روابطی که راه ورود جوانان به سینما را سد می کند

دهکده عروسک ها در مهریز

7 سال انتظار برای انتشار دو کتاب کودک!

سوژه بد نسبت به استیضاح ایدئولوژیک حاکم طغیان می کند

رضایت از «ستایش3» 80 درصدی شد/ باورپذیری 70 درصدی سریال ها!

پخش مجدد فیلم محمد رسول الله (ص) از شبکه سه سیما

آشتی مردم با تلویزیون / «ستایش سه» و «گیله وا» پر مخاطب ترین برنامه تلویزیون

چرا ادبیات ما کمتر به جهان معرفی می شود؟

جذابیت های ایران برای گردشگران هندی

پخش مجدد فیلم محمد رسول الله (ص) از شبکه سه سیما

جبهه کتاب را به نفع فضای مجازی خالی نکنیم

کیانوش عیاری: «خانه پدری» نماد ایران و ایرانی نیست

رضایت از «ستایش3» 80 درصدی شد/ باورپذیری 70 درصدی سریال ها!

پخش «محمد رسول الله(ص)» از شبکه 3

لرستان،بخش خبری:19:30دوشنبه 27آبان ماه

برگزیدگان اولین دوره کتاب مدافعان حرم در تهران معرفی شدند

سنگ تراشی هنر دستی مردم جهرم

بازپخش «محمد رسول الله (ص)» مجید مجیدی از شبکه سه سیما

کافه گردی سحرولدبیگی و همسر معروفش+عکس

سودابه بیضایی لب دریاچه وطنی با حیوانات

کنسرت حسام الدین سراج به یاد خواننده افغانستانی

کیانوش عیاری: «خانه پدری» نماد ایران و ایرانی نیست/ بالاترین آمار زن آزاری در اروپا است

سالن اصلی «تئاتر شهر» نو شد/ اعتماد به مهندسان جوان ایرانی

سودابه بیضایی لب دریاچه وطنی با حیوانات

آغاز تولید فیلم کوتاه پدر در یاسوج

کیانوش عیاری: «خانه پدری» نماد ایران و ایرانی نیست/ بالاترین آمار زن آزاری در اروپا است

پاسخ شرکت گلدیران به مخاطب تابناک

تازه ترین خبرها از وضعیت ساخت سریال «ایل دا»

آغاز جشنواره قصه گویی منطقه ای در مشهد

مجموعه خبری 20:45 دوشنبه 1398/8/27

سالن اصلی «تئاتر شهر» نو شد/ اعتماد به مهندسان جوان ایرانی

حسینی: هدف بازسازی تئاترشهر حفظ اصالت معماری بنا بود / تالار اصلی مجموعه تئاترشهر بازگشایی شد

رزا جمالی و ترجمه گزینه ای از شعر انگلیسی / نمایشنامه جنایی «سایه» در بازار کتاب

«لامینور» مهرجویی به ایستگاه پایانی رسید/حضور دوباره «علی نصیریان» در جشنواره فیلم فجر

جزییات کنسرت دانشجویی با حضور هنرمندان اتریشی

کنسرت حسام الدین سراج به یاد خواننده افغانستانی

سنندج شهر خلاق موسیقی یونسکو

علی سنتوری جایش را به یک نوازنده زن داد

فاطمه گودرزی: هیچ معیار و ملاکی برای سنجش بازیگران وجود ندارد

آیین گرامیداشت هفته کتاب در سمنان

برخی از سالن های «چشم و گوش بسته» را گرفته اند

بازپخش «محمد رسول الله(ص)» مجید مجیدی از شبکه سه سیما

عکس داریوش فرضیایی و عشقش

«ستایش سه» و «گیله وا» درصدر سریال های جدید تلویزیون

سال 2019 با اکران فیلم های همچون «زنان کوچک: پایان می یابد

حسام الدین سراج با «سور» به «میلاد» می رود

برگزیدگان نخستین دوره جایزه کتاب مدافعان حرم معرفی شدند

گپ و گفتی جذاب با بازیگر نقش فهمیه در سریال پرطرفدار پایتخت

بازیگر «آقای رییس جمهور»: تهدید به ترور شدم! +عکس

رقابت «چشم و گوش بسته» امین حیایی با فیلم های توقیفی

بازیگران جوان که به طرز شگفت آوری پیر شدن +عکس

نمایشگاه اولین سالانه ملی طراحی معاصر سمنان گشایش یافت

مساجد می توانند در پیشبرد راه دانش ورزی از طریق مطالعه نقش آفرین باشند

شب شعر انجمن شعر و ادب سمنان در هفته کتابخوانی

سه شنبه های شعر

چگونگی کاربرد نخ کاغذی در طراحی لباس مفهومی و انتقال مفاهیم / تأثیر دستاوردهای علمی قرون 20 و 21 بر هنر معاصر

زمان دار/شب شعر انجمن شعر و ادب سمنان در هفته کتابخوانی

140 خاطره اهالی هنر از دفاع مقدس در «تا پلاک 140»

کارگردان خجالت نکش سریال نوروزی می سازد

قهرمان ملی مردم الجزایر در فیلم سینمایی جمال شورجه

اوضاع گیشه جهانی در چه حالی است؟/ «فورد علیه فراری» مدعی اصلی اسکار روی پرده سینما

جدول پخش برنامه های سیمای چهارمحال و بختیاری

فاطمه گودرزی: با بازیگران بی کیفیت زیادی روبرو هستیم

دستمزد های نجومی بیشتر گریبان سینما را گرفته/با بازیگران بی کیفیت زیادی روبرو هستیم

مرمت هزاران ساله یک بنای تاریخی/ داستان مرمت پارسه

جزییات کنسرت و جایزه «احمد پژمان» اعلام شد/ حضور هنرمندان اتریشی

هدیه تهرانی با لباس خلبانی+عکس

موتورسواری محسن تنابنده و پریناز ایزدیار در «سه کام حبس»

کشتار روزمرگی در جمعه کشدار

کشتار روزمرگی در جمعه کشدار