مطالب مرتبط:
تفاوت قیمت خودروهای ایران خودرو در کارخانه و بازار امروز 28 مرداد 98
توصیه توییتری جهانگیری در سالگرد کودتای 28 مرداد
دوشنبه 28 مرداد | نرخ فروش دلار 11 هزار و 700 تومان اعلام شد
پیام های کودتای 28 مرداد
نرخ دلار دوشنبه 28 مرداد به 11700 تومان رسید
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 28 مرداد 1398 ساعت 14:482019-08-19اقتصادي

چگونه مختصات اقتصاد بعد از 28 مرداد بر مدار بی عدالتی قرار گرفت؟


دوران پهلوی با ایجاد سیاست های اقتصادی اصلاحات ارضی و سیاست های اقتصادی موازی ساختاری را پدید آورد که خود ریشه ناعدالتی هستند - به گزارش سایت قطره و به نقل ازراهبرد معاصر؛ تاریخ سیاست های جدی اقتصادی دوران پهلوی را میتوان از وقایع اوایل دهه سی دنبال کرد، دوره پهلوی را میتوان دهشتناکترین دوره ناعدالتی در یکصدسال اخیر جامعه ایران توصیف کرد؛ ضریب جینی حدود 5 دهمی خود یادآوری این فاجعه بزرگ است، در دوره پهلوی شاید به ظاهر بسیاری از صنایع تاسیس شد ولی واقعیت این بود که با تخریب نواحی غیر از مرکز و کوچاندن جمعیت به شهرهای بزرگی که تنها مصرف ارزش آنها بود، مردم را در یک مسابقه کسب سود بیشتر قرار داد که طبیعت مسئله پامال شدن عدالت در جامعه بود، نتیجه آنکه نسبت حاشیه نشینی 22 درصدی در کشور رخ داد، جالب است بدانید هم اکنون میزان حاشیه نشینی 18 درصد است.

دولت مصدق و اقتصادش اکنون اوایل سالهای 1330 است.

با توجه به کاهش درآمد نفتی دولت ایران و تحریم ها، مالیه ی دولت به مرز بحرانی شدن رسیده است.

دولت سه اقدام اساسی را در دستور کار قرار می­دهد: انتشار اوراق قرضه ی ملی، چاپ پول و چشم دوختن به کمک ­های خارجی دولت آمریکا که کمی پیش تر در سفر مصدق به آمریکا از مک گی معاون وزیر خارجه آمریکا به نمایندگی دولت آمریکا قول وام 1200 میلیون دلاری را دریافت کرده است.

مصدق در سفر 45 روزه به آمریکا در طی دوران 28 ماهه نخست وزیری ­اش به نظر می­ رسد حساب ویژه ­ای را برای کمک های خارجی باز کرده است.

مصدق تا روزهای آخر نیز به چشم به کمک آمریکا داشت به گونه­ ای که بر اساس تهدید سفیر آمریکا درست یک روز قبل از کودتای 28 مرداد دستور داد مردم خیابانها را ترک کنند.

جالب اینجاست که با دستور آیزنهاور در 14 شهریور 1332 و تنها 17 روز پس از سقوط مصدق، ایالت متحده به عنوان کمک فوری، مبلغ 45 میلیون دلار در اختیار دولت فضل الله زاهدی قرار داد.

[1]" اما این آغاز یک فرآیند بزرگ برای تاریخ ایران بود.

بروز پدیده مرکز پیرامون در جغرافیای اقتصادی-سیاسی ایران اوایل دهه 40 شمسی همزمان است با بروز دو سیاست اقتصادی مجزا؛ سیاست های اصلاحات ارضی و سیاست های اقتصادی مرکزگرا که باعث بروز پدیده مرکز پیرامون شده و علاوه بر به نابودی کشاندن زیرساخت تولید در مناطق حاشیه مانند شهرهای متوسط و کوچک و علی الخصوص روستا که منشا کشاورزی بود و ایجاد فرهنگ مصرف گرایانه در شهرهای بزرگ زمینه را برای ناعدالتی هر چه بیشتر در جامعه پدید آورد، طی برنامه اصلاحات ارضی مقرر شد تا زمین های بالای چهار صد هکتار ( آیش و زیر کشت) از اراضی آبی و یا هشتصد هکتار ( آیش و زیر کشت) از اراضی دیم از مالکان خریداری شده و به صورت اقساط به کشاورزان و خوش نشینان فروخته شود، در این میان برای تامین هزینه این خریدها بایستی از محل فروش کارخانجات دولتی استفاده میشد، طی این مدت با بی مهری هایی که به جامعه روستایی شد و همچنین تمرکز امکانات در شهر که حاصل تمرکز درآمدهای نفتی دولت و طبقه هزار فامیل وابسته بود، درصد روستا نشینی جمعیت از 4/68درصد در 1335 به 53 درصد در سال 1355 برسد، همچنین در طی این مدت سهم بخش کشاورزی از کل تولید ناخالص ملی از 4/27 درصد در سال 1341 به 2/9درصد در سال 1356، بر اساس این فرآیند نیروی کار به جای اینکه خود صاحب ابزار تولید خود در محل زندگی باشد، به شهرهای بزرگتر مهاجرت میکرد تا در خدمت سرمایه داری صنعتی و رانتی کلان قرار گیرد.

یکی از عوامل این مسئله این بود که مالکان بزرگ حذف شده بودند، این مالکان به صورت سنتی در سرمایگذاری در منابع آبی و قنات ها نقش عمده داشتند، که این کار برای خود آنها نیز سودآور بود، چرا که آنها بستگی زیادی به جامعه روستایی داشتند[2]".

مهیا کردن مقدمات بی عدالتی با از هم پاشیدگی اجتماعی دوره پهلوی آخرین بقایای نظامات اجتماعی اقتصادی سنتی ایران از بین رفت؛ از این دوره با قوانین اصلاحات ارضی نظام اجتماعی اقتصادی کنترل و مدیریت دارایی های محلی در ایران فروپاشید، شاید به حق از نظام ارباب رعیتی به مثابه یک نظام ظالمانه یاد کنید ولی واقعیت این است که این نظام در زمان پیدایش اتفاقا یک نظام تنظیم عادلانه برای جامعه ایرانی بوده است؛ از 5 سهم بذر، آب، زمین، ابزار تولید و نیروی کار، سه سهم به ارباب میرسید ولی ارباب که در یک سلسله مراتب اجتماعی موجه قرار داشت سهم خود را صرف توسعه زیزرساخت های کشاورزی و تولید در جامعه میکرد.

این مسئله در بعد از انقلاب باز هم ادامه پیدا کرد و همزمان با شهر کردن روستاها روستاییان مجبور به مهاجرت از روستاهای خود شدند، این در حالی بود که دولت همچنان در حال استفاده از منابع طبیعی آنها است.

تمرکز ثروت و نظام تولیدی در مراکز علت بروز بی عدالتی دوره پهلوی مختصات بی عدالتی جدیدی را برای جامعه ایرانی ترسیم کرد، در مدل مرکز-پیرامونی مد نظر پهلوی استفاده بی چون و چرا و بی منطق یک دولت و وابستگان آن از بهره مالکانه معادن و ذخایر زیر زمینی دیگر مناطق توجیه شده است، در این مدل دولت مرکزی با بهره بردن و دست اندازی به منابع طبیعی هر منطقه، سود و اضافه ارزش آن را به مقر خود که پایتخت باشد میبرد و به صورت ناعادلانه ای آن را بازتوزیع میکند، در این مسیر تنها این ذخایری همچون نفت نیستند که مورد دست اندازی حکومت مرکزی قرار میگیرند، منابع مالی حکمرانی همچون مالیات و عوارض نیز باید در خزانه کل منسجم بشود، نتیجه این مسیر این خواهد بود که مثلا تعداد واحد های صنعتی تهران 13.

7 برابر خوزستان است، این در حالی است که جمعیت این استان حدود 3.

1 برابر استان خوزستان است، جالب این است که کل مساحت تهران 0.

008 درصد کل مساحت ایران است[6]".

الگوی غلطی که گسترش پیدا کرد پهلوی در ادامه این سیاست ها به سراغ کل کشور رفته و کشور را تهرانیزه میکند، این مسئله با کپی برداری مقیاس تولید در چند مرکز قطب های صنعتی را به وجود بیاوریم.

در دهه 40 و 50 شمسی تحت سیاست عدم تمرکز اقتصادی مناطق مهم کشور مورد بررسی قرار گرفت و در پنج استان خوزستان، فارس، اصفهان، گیلان و آذربایجان قطب های صنعتی شکل گرفت، همین طور برای ارتباط بین این مناطق جاده ها و بزرگراه ها ایجاد شد.

تاسیس بانکهای استانی گسترش خزر، گسترش آذربایجان و گسترش خوزستان و تاسیس بانکهای تخصصی در همین رابطه بود.

بانکهای صنعتی که در سال 48 در حدود 42 درصد از اعتبارات را تامین میکردند، در سال 54 حدود 68 درصد از اعتبارات این بخش را تامین میکردند[7]".

بهره سخن شاید برخی بروز و ظهورهای بی عدالتی در کوتاه مدت درست شده باشند ولی ناعدالتی مسئله ای نیست که یک روزه پدید آمده باشد، باید آن را در رگ و ریشه های تاریخ محلی یک ملت جستجو کرد، بر همین اساس خط تطهیری که در رابطه با دوران پهلوی پیش گرفته شده است را نمیتوان خط درستی دانست، کارنامه این دوره علی الخصوص در مسئله عدالت، کارنامه قابل دفاعی نیست، پهلوی با از بین بردن و فروپاشی جامعه سنتی ایرانی(که بر دوش تجربه های تاریخی ملت سوار بود) هم ساختارها ناعدالتی را از بین برد و هم جامعه مدنی برای مبارزه با فساد، انقلاب اسلامی نیز اگر نتواند با مختصات پدید آمده در دوران رژیم پهلوی مقابله جدی کند، در زمینه عدالت نخواهد توانست کارنامه موفقی داشته باشد.

توضیح: ایده اصلی مطلب فوق پیشتر در مرکز تحقیقات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه السلام
کلید واژه ها: اقتصاد - اقتصادی - آمریکا - دولت - معاون وزیر خارجه آمریکا - اصلاحات - حاشیه نشینی - دولت آمریکا - ایران - وزیر خارجه آمریکا - بزرگ - حاشیه - معاون وزیر خارجه - جامعه - کودتای 28 مرداد - سفیر آمریکا - پدیده - تاریخ - وزیر خارجه - درصد - مردم - زمین - جالب - مصرف - دلار - وزیر - نمایندگی - کشاورزی - برنامه - نابودی

آخرین اخبار سرویس:
تعرفه واردات 222 درصدی آمریکا بر محصولات سرامیکی چین

اختصاص 50 میلیارد تومان اعتباربه آبادانی روستاهای

رشد واحد های ساخت تجهیزات ورزشی

نیمه دوم سال 100هزار میلیارد تومان تسهیلات به بخش های پیشران اختصاص می یابد

توسعه صنایع تبدیلی موجب جلوگیری از خام فروشی می شود

ظرفیت های رقابت پذیر قم در بخش دام و آبزیان مورد توجه قرار گیرد

معابر نا ایمن شهر مشهد زیر چرخ رکاب زنان

میزان آلایندگی پالایشگاه نفت امام خمینی(ره) شازند به حداقل رسیده است

رشد 30 درصدی ورود گردشگران به همدان

رالی دلار در بازارهای جهانی!

برنده نبرد کارت خوان ها چه کسی خواهد بود؛ پزشکان یا اداره مالیات؟

تدوین سند راهبردی ساخت داخل قطعات خودرو

خودروهایی که با 300 میلیون، می شود خرید کدامند؟+جدول

شرکت بیمه دولتی چین پشتیبان صادرکنندگان در جنگ تجاری

با کارآفرینان بزرگ دنیا بیشتر آشنا شوید

تولید 2 برابری گوجه فرنگی در نیشابور

قیمت سکه و طلا در بازار

اگر جابز زنده بود اپل و دیزنی احتمالا با هم ادغام می شدند

ضرورت پلاک کوبی دامها توسط دامداران در کهگیلویه و بویراحمد

زنگنه: نام این دوران را آخرین نبرد گذاشتم| دریافت پول نفت در زمان جنگ راحت تر بود

تشکیل کارگروه تخصصی طلا و جواهرات در وزارت صمت

حمله به آرامکو چقدر برای سعودی ها آب خورد؟

دلار 50 تومان گران شد

صنعت بیمه در بورس

مقابله با جنگ اقتصادی؛ «آخرین نبرد» وزیر نفت

بسته شدن 400 هکتار معدن غیر مجاز در توس

حمایت از توسعه باغات انگور در آذربایجان شرقی

اجرای طرح های بوم گری در لرستان

کاهش 20هزار تومانی قیمت گوشت!

رییس کل بانک مرکزی: رشد غیرنفتی اقتصاد ایران مثبت شد

شرکت کارن تجارت بهین، ارائه دهنده راهکارهای نظافت صنعتی در ایران

12 میلیارد ریال برای ساخت مسکن مددجویان اندیکا اختصاص یافت

400 هکتار معدن غیر مجاز در توس بسته شد

تخفیف 50 درصدی صدور پروانه کسب برای واحدهای صنفی روستایی

انعقاد 50 میلیارد دلار قرارداد نفتی و گازی جدید برخلاف توافقنامه پاریس

کاهش ازدواج و افزایش طلاق/ رشد 20درصدی جمعیت سالمند

تجهیز 287 کلاس درس به سامانه گرمایش مرکزی و تابشی

ساماندهی گلزار شهدای 18 روستای استان قزوین

ثبت شرکت در کیش و منطقه آزاد با ثبت شرکت هانا

اخبار ورزشی 14:30 پنج شنبه 28 شهریور 1398

جدولی از خودروهای کارکرده با قیمت 100 میلیون تومان

تحریم برکتی برای خداحافظی کشور با اقتصاد نفتی است

250 دانش آموز نیازمند در اشنویه بسته های حمایتی دریافت کردند

عامل اصلی گران شدن دلار مشخص شد!

ظرفیت پارکینگ پایانه شلمچه تا 40 هزار خودرو در حال گسترش است

ضرورت ایجاد انجمن سنگ در استان اصفهان

اختصاص 100 هزار میلیارد تومان تسهیلات برای بخش های پیشران

بسته شدن واحدهای صنفی متخلف

سایبانی بر سر تاکستان های مرودشت

برنامه ریزی برای تقویت زیست بوم استارت آپ ها در ارتباط با صنعت نفت

رشد غیرنفتی اقتصاد ایران مثبت شد

چگونه یک خودرو دست دوم سالم بخرم؟

اهدای «خط کش طلا» به برگزیدگان المپیاد هندسه

جزییات افزایش سقف تسهیلات مسکن جوانان

برنامه ریزی برای تقویت زیست بوم ارتباط صنعت نفت با استارت آپ ها

4 راز خرید موفق خودرو دست دوم

رییس بانک مرکزی: رشد غیرنفتی اقتصاد ایران مثبت شد

ارائه خدمات بیمه ای 27 کارگزار تامین اجتماعی به ایرانیان در 18 کشور

نوسان جزیی در بازار ارز؛ دلار 50 تومان گران شد

استخدام کارشناس فروش و بازاریابی،کارشناس بازرگانی،حسابدار فروش

:: شجاعی ـ آغاز هشتمین نشست اقتصادی ایران و اروپا دربرلین

کلانتری: رهبرانقلاب دستور داده اند میزان کربن را تا 40 درصد کاهش دهیم / ایران مخرب ترین کشور جهان در حوزه خاک

آیا انصارالله در آینده نزدیک تولید نفت عربستان را به صفر می رساند؟

پیشرفت حفاری فاضلاب بومهن به 70 درصد رسید

92 شرکت فناور در پارک علم و فناوری آذربایجان غربی فعالیت می کند

تداوم حمایت دژپسند از پوری حسینی: واگذاری ها قانونی بود/تعیین تکلیف هپکو در هفته آینده

گوشت ارزان شد!

بازی Call of Duty: Mobile اوایل مهر ماه منتشر می شود

تعیین تکلیف هپکو در هفته آینده!

استخدام کارشناس دیجیتال مارکتینگ،کارشناس بازرگانی،بازاریاب

بی توجهی به اصول استخراج مواد معدنی سولفیدی اثر تخریبی به همراه دارد

پرداخت 100 هزار میلیارد تومان تا پایان سال به بنگاه های تولیدی

استاندار مرکزی: راه حل مشکل هپکو فسخ قرارداد واگذاری سهام 60 درصد به سهامدار فعلی است

برنامه دولت در سال رونق تولید، حمایت همه جانبه از بخش های مختلف تولیدی است

استخدام کارمند ،منشی در یک شرکت معتبر بازرگانی در تهران

محل موزه فرش شیخ صفی اردبیلی در حال بهسازی است

نظام بانکی، متعهد به تامین نقدینگی بنگاه ها

اختصاص 26 میلیارد تومان تسهیلات بانکی برای بازسازی مناطق سیل زده

نوسان جزیی در بازار ارز؛ دلار 50 تومان گران شد

احتمال تعطیل شدن سرویس های ارزش افزوده

درخواست استاندار مرکزی از رییس جمهور / راه حل مشکل هپکو فسخ قرارداد واگذاری سهام 60 درصد به سهامدار فعلی است

نرخ 47 ارز بین بانکی در 28 شهریور 98 + جدول

تجمع سهامداران پدیده مقابل استانداری مشهد

سهم اشتغال روستایی در کشور به 25.3 درصد رسیده است

همه اقدامات امور مالیاتی اصفهان برای جلوگیری از فرار مالیاتی است

عربستان سعودی برای جبران کمبود نفت، از عراق نفت وارد می کند

قیمت روز خودرو امروز 28 شهریور

نرخ بالای بیکاری در کرمانشاه نگران کننده است

80 درصد مطب ها هنوز کارت خوان ندارند!

فرار مالیاتی 12,000,000,000,000 مدافعان حقوق عامه بغل گوش قوه قضاییه!

بررسی حادثه شرکت آرامکو از زاویه اقتصادی و رقابت

:: شجاعی ـ هشتمین نشست تجاری و بانکی ایران و اروپا دربرلین

واگذاری 529 واحد مسکن مهر در هفته آینده

طرح پلاک کوبی دامها برای مبارزه با قاچاق

نظارت بر رفع اشکالات تابلو های مزین به نام شهدا

نظارت دقیق بر رفع اشکالات احتمالی تابلو های مزین به نام شهدا

درآمد نقدی پزشکان مشمول مالیات می شود

معامله 895 میلیون کیلووات ساعت برق در بورس انرژی

ترامپ: از بانک مرکزی آمریکا راضی نیستم

جزییات حذف یارانه نقدی 200 هزار خانوار پر درآمد در شهریور

چگونه مختصات اقتصاد بعد از 28 مرداد بر مدار بی عدالتی قرار گرفت؟

چگونه مختصات اقتصاد بعد از 28 مرداد بر مدار بی عدالتی قرار گرفت؟