مطالب مرتبط:
تفاوت قیمت خودروهای ایران خودرو در کارخانه و بازار امروز 28 مرداد 98
توصیه توییتری جهانگیری در سالگرد کودتای 28 مرداد
دوشنبه 28 مرداد | نرخ فروش دلار 11 هزار و 700 تومان اعلام شد
پیام های کودتای 28 مرداد
نرخ دلار دوشنبه 28 مرداد به 11700 تومان رسید
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 28 مرداد 1398 ساعت 14:482019-08-19اقتصادي

چگونه مختصات اقتصاد بعد از 28 مرداد بر مدار بی عدالتی قرار گرفت؟


دوران پهلوی با ایجاد سیاست های اقتصادی اصلاحات ارضی و سیاست های اقتصادی موازی ساختاری را پدید آورد که خود ریشه ناعدالتی هستند - به گزارش سایت قطره و به نقل ازراهبرد معاصر؛ تاریخ سیاست های جدی اقتصادی دوران پهلوی را میتوان از وقایع اوایل دهه سی دنبال کرد، دوره پهلوی را میتوان دهشتناکترین دوره ناعدالتی در یکصدسال اخیر جامعه ایران توصیف کرد؛ ضریب جینی حدود 5 دهمی خود یادآوری این فاجعه بزرگ است، در دوره پهلوی شاید به ظاهر بسیاری از صنایع تاسیس شد ولی واقعیت این بود که با تخریب نواحی غیر از مرکز و کوچاندن جمعیت به شهرهای بزرگی که تنها مصرف ارزش آنها بود، مردم را در یک مسابقه کسب سود بیشتر قرار داد که طبیعت مسئله پامال شدن عدالت در جامعه بود، نتیجه آنکه نسبت حاشیه نشینی 22 درصدی در کشور رخ داد، جالب است بدانید هم اکنون میزان حاشیه نشینی 18 درصد است.

دولت مصدق و اقتصادش اکنون اوایل سالهای 1330 است.

با توجه به کاهش درآمد نفتی دولت ایران و تحریم ها، مالیه ی دولت به مرز بحرانی شدن رسیده است.

دولت سه اقدام اساسی را در دستور کار قرار می­دهد: انتشار اوراق قرضه ی ملی، چاپ پول و چشم دوختن به کمک ­های خارجی دولت آمریکا که کمی پیش تر در سفر مصدق به آمریکا از مک گی معاون وزیر خارجه آمریکا به نمایندگی دولت آمریکا قول وام 1200 میلیون دلاری را دریافت کرده است.

مصدق در سفر 45 روزه به آمریکا در طی دوران 28 ماهه نخست وزیری ­اش به نظر می­ رسد حساب ویژه ­ای را برای کمک های خارجی باز کرده است.

مصدق تا روزهای آخر نیز به چشم به کمک آمریکا داشت به گونه­ ای که بر اساس تهدید سفیر آمریکا درست یک روز قبل از کودتای 28 مرداد دستور داد مردم خیابانها را ترک کنند.

جالب اینجاست که با دستور آیزنهاور در 14 شهریور 1332 و تنها 17 روز پس از سقوط مصدق، ایالت متحده به عنوان کمک فوری، مبلغ 45 میلیون دلار در اختیار دولت فضل الله زاهدی قرار داد.

[1]" اما این آغاز یک فرآیند بزرگ برای تاریخ ایران بود.

بروز پدیده مرکز پیرامون در جغرافیای اقتصادی-سیاسی ایران اوایل دهه 40 شمسی همزمان است با بروز دو سیاست اقتصادی مجزا؛ سیاست های اصلاحات ارضی و سیاست های اقتصادی مرکزگرا که باعث بروز پدیده مرکز پیرامون شده و علاوه بر به نابودی کشاندن زیرساخت تولید در مناطق حاشیه مانند شهرهای متوسط و کوچک و علی الخصوص روستا که منشا کشاورزی بود و ایجاد فرهنگ مصرف گرایانه در شهرهای بزرگ زمینه را برای ناعدالتی هر چه بیشتر در جامعه پدید آورد، طی برنامه اصلاحات ارضی مقرر شد تا زمین های بالای چهار صد هکتار ( آیش و زیر کشت) از اراضی آبی و یا هشتصد هکتار ( آیش و زیر کشت) از اراضی دیم از مالکان خریداری شده و به صورت اقساط به کشاورزان و خوش نشینان فروخته شود، در این میان برای تامین هزینه این خریدها بایستی از محل فروش کارخانجات دولتی استفاده میشد، طی این مدت با بی مهری هایی که به جامعه روستایی شد و همچنین تمرکز امکانات در شهر که حاصل تمرکز درآمدهای نفتی دولت و طبقه هزار فامیل وابسته بود، درصد روستا نشینی جمعیت از 4/68درصد در 1335 به 53 درصد در سال 1355 برسد، همچنین در طی این مدت سهم بخش کشاورزی از کل تولید ناخالص ملی از 4/27 درصد در سال 1341 به 2/9درصد در سال 1356، بر اساس این فرآیند نیروی کار به جای اینکه خود صاحب ابزار تولید خود در محل زندگی باشد، به شهرهای بزرگتر مهاجرت میکرد تا در خدمت سرمایه داری صنعتی و رانتی کلان قرار گیرد.

یکی از عوامل این مسئله این بود که مالکان بزرگ حذف شده بودند، این مالکان به صورت سنتی در سرمایگذاری در منابع آبی و قنات ها نقش عمده داشتند، که این کار برای خود آنها نیز سودآور بود، چرا که آنها بستگی زیادی به جامعه روستایی داشتند[2]".

مهیا کردن مقدمات بی عدالتی با از هم پاشیدگی اجتماعی دوره پهلوی آخرین بقایای نظامات اجتماعی اقتصادی سنتی ایران از بین رفت؛ از این دوره با قوانین اصلاحات ارضی نظام اجتماعی اقتصادی کنترل و مدیریت دارایی های محلی در ایران فروپاشید، شاید به حق از نظام ارباب رعیتی به مثابه یک نظام ظالمانه یاد کنید ولی واقعیت این است که این نظام در زمان پیدایش اتفاقا یک نظام تنظیم عادلانه برای جامعه ایرانی بوده است؛ از 5 سهم بذر، آب، زمین، ابزار تولید و نیروی کار، سه سهم به ارباب میرسید ولی ارباب که در یک سلسله مراتب اجتماعی موجه قرار داشت سهم خود را صرف توسعه زیزرساخت های کشاورزی و تولید در جامعه میکرد.

این مسئله در بعد از انقلاب باز هم ادامه پیدا کرد و همزمان با شهر کردن روستاها روستاییان مجبور به مهاجرت از روستاهای خود شدند، این در حالی بود که دولت همچنان در حال استفاده از منابع طبیعی آنها است.

تمرکز ثروت و نظام تولیدی در مراکز علت بروز بی عدالتی دوره پهلوی مختصات بی عدالتی جدیدی را برای جامعه ایرانی ترسیم کرد، در مدل مرکز-پیرامونی مد نظر پهلوی استفاده بی چون و چرا و بی منطق یک دولت و وابستگان آن از بهره مالکانه معادن و ذخایر زیر زمینی دیگر مناطق توجیه شده است، در این مدل دولت مرکزی با بهره بردن و دست اندازی به منابع طبیعی هر منطقه، سود و اضافه ارزش آن را به مقر خود که پایتخت باشد میبرد و به صورت ناعادلانه ای آن را بازتوزیع میکند، در این مسیر تنها این ذخایری همچون نفت نیستند که مورد دست اندازی حکومت مرکزی قرار میگیرند، منابع مالی حکمرانی همچون مالیات و عوارض نیز باید در خزانه کل منسجم بشود، نتیجه این مسیر این خواهد بود که مثلا تعداد واحد های صنعتی تهران 13.

7 برابر خوزستان است، این در حالی است که جمعیت این استان حدود 3.

1 برابر استان خوزستان است، جالب این است که کل مساحت تهران 0.

008 درصد کل مساحت ایران است[6]".

الگوی غلطی که گسترش پیدا کرد پهلوی در ادامه این سیاست ها به سراغ کل کشور رفته و کشور را تهرانیزه میکند، این مسئله با کپی برداری مقیاس تولید در چند مرکز قطب های صنعتی را به وجود بیاوریم.

در دهه 40 و 50 شمسی تحت سیاست عدم تمرکز اقتصادی مناطق مهم کشور مورد بررسی قرار گرفت و در پنج استان خوزستان، فارس، اصفهان، گیلان و آذربایجان قطب های صنعتی شکل گرفت، همین طور برای ارتباط بین این مناطق جاده ها و بزرگراه ها ایجاد شد.

تاسیس بانکهای استانی گسترش خزر، گسترش آذربایجان و گسترش خوزستان و تاسیس بانکهای تخصصی در همین رابطه بود.

بانکهای صنعتی که در سال 48 در حدود 42 درصد از اعتبارات را تامین میکردند، در سال 54 حدود 68 درصد از اعتبارات این بخش را تامین میکردند[7]".

بهره سخن شاید برخی بروز و ظهورهای بی عدالتی در کوتاه مدت درست شده باشند ولی ناعدالتی مسئله ای نیست که یک روزه پدید آمده باشد، باید آن را در رگ و ریشه های تاریخ محلی یک ملت جستجو کرد، بر همین اساس خط تطهیری که در رابطه با دوران پهلوی پیش گرفته شده است را نمیتوان خط درستی دانست، کارنامه این دوره علی الخصوص در مسئله عدالت، کارنامه قابل دفاعی نیست، پهلوی با از بین بردن و فروپاشی جامعه سنتی ایرانی(که بر دوش تجربه های تاریخی ملت سوار بود) هم ساختارها ناعدالتی را از بین برد و هم جامعه مدنی برای مبارزه با فساد، انقلاب اسلامی نیز اگر نتواند با مختصات پدید آمده در دوران رژیم پهلوی مقابله جدی کند، در زمینه عدالت نخواهد توانست کارنامه موفقی داشته باشد.

توضیح: ایده اصلی مطلب فوق پیشتر در مرکز تحقیقات بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق علیه السلام
کلید واژه ها: اقتصاد - اقتصادی - آمریکا - دولت - معاون وزیر خارجه آمریکا - اصلاحات - حاشیه نشینی - دولت آمریکا - ایران - وزیر خارجه آمریکا - بزرگ - حاشیه - معاون وزیر خارجه - جامعه - کودتای 28 مرداد - سفیر آمریکا - پدیده - تاریخ - وزیر خارجه - درصد - مردم - زمین - جالب - مصرف - دلار - وزیر - نمایندگی - کشاورزی - برنامه - نابودی

آخرین اخبار سرویس:
افشاگر سعودی: کمبود سوخت در عربستان سعودی در آینده تشدید خواهد شد

قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار، امروز یکشنبه 98/6/31+ تغییرات

هر دو روز یک نفر به جمع میلیارد دلاری ها اضافه شده است

استخدام منشی محجبه با سابقه بازرگانی در مشهد

استخدام کارشناس برنامه ریزی و کنترل پروژه در شرکت معتبر /تهران

استخدام سرپرست PM در شرکت پیشگامان صنعت کاغذ/البرز

افزایش قیمت روپوش مدارس نسبت به سال گذشته

تسکین درد قاعدگی بانوان با این خوراکیها

قیمت طلا، قیمت دلار، قیمت سکه و قیمت ارز امروز 98/06/30

قیمت دلار و قیمت یورو در صرافی ملی امروز 98/06/30

بخشنامه تغییر ساعات کاری کارکنان دستگاه های اجرایی و بانک ها در نیمه اول مهر ماه ابلاغ شد

استخدام کارمند فروش تلفنی خانم در فروشگاهی در تهران

رشد بخش کشاورزی 6.5درصد و صنعت صفر شد

ماشین های لوکس بازیگران سرشناس + تصاویر

خرید کالای با کیفیت ایرانی به پشتوانه بانک ملی ایران

وزیراقتصاد: توسعه صادرات خدمات فنی مهندسی در شرایط تحریم، یکی از اولویت های کشور است

استخدام اپراتور تولید در شرکت کاوش انرژی پاسارگاد در اصفهان

شیوه تعیین نرخ سود بانکی چه تغییری می کند؟

تصادفات درون شهری در کردستان 20 درصد کاهش یافت

استخدام مهندس برق در شرکت معتبر در شیراز

رفع مشکلات کارکنان هپکو آغاز شده است

وزیر صنعت: حفظ تولید به 361 هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد

شرایط کسب و کار در استان مرکزی رو به بهبود است

فعالیت راهنمایان غیرمجاز گردشگری ممنوع می شود

استخدام کارشناس تولید محتوا در شرکت مهندسی ونداد تجهیز -تهران

توزیع گسترده گوشت های فاسد در پایتخت| هشدار قرمز به تهرانی ها

صنعت نفت عربستان تا 6 ماه مختل خواهد بود

واکنش وزیر صمت به گزارش خام فروشی سنگ آهن/ سیاست های کلی دولت جلوگیری از خام فروشی است

استخدام کارشناس فروش در بازرگانی سیدعلی موسوی/تهران

نخستین محموله قطارهای سریع السیر اصفهان تحویل شد

چرا مردم به داروهای ایرانی اعتماد ندارند؟

32 واحد تولیدی در استان اردبیل فعال شد

استخدام ویزیتور مویرگی،سوپروایزر فروش مسیر مویرگی،موزع در فارس

استخدام مدیر فروش آقا از قم جهت کار در کاشان

تاثیر رمزارز تلگرام در کاهش ارزش ریال

موافقت ازبکستان با تأمین برق افغانستان به مدت 10 سال

ابلاغ بخشنامه تغییر ساعات کاری کارکنان دستگاه های اجرایی و بانک ها در نیمه اول مهر ماه

استخدام موزع در شرکت زرین دانه 133 آسمان در فارس

استخدام کارمند برنامه ریزی،کارشناس اداری و منابع انسانی-البرز

استخدام نماینده علمی و فروش در آذربایجان غربی

آمریکا واردات برخی قطعات چینی اپل را از تعرفه معاف کرد

بازسازی صنعت نفت عربستان 3 تا 6 ماه زمان می برد

کارگران شهرداری سی سخت تجمع کردند

جبران کسری بودجه با مصوبه سران قوا

استخدام مشاور فروش با آموزش رایگان و 45 درصد کمیسیون در تهران

تاخیر در ساخت یواره ساحلی رودخانه کشکان در پلدختر

ابلاغ بخشنامه تغییر ساعات کاری کارکنان دستگاه های اجرایی و بانک ها در نیمه اول مهر

شناسایی و برخورد قضایی با واحد های غیرمجاز پرورش ماهی

استخدام تعدادی نیرو جهت مغازه خشکبار فروشی – قم

استخدام کارشناس فروش و انباردار در یک موسسه بازرگانی در تهران

استخدام مشاور املاک در گروه مشاورین یک در تهران

قیمت خودرو امروز شنبه 98/06/30 + جدول

38 درصد اعتبارات امسال خراسان رضوی تخصیص یافت

میز اصفهان در وزارت صمت تشکیل شود

نظر مراجع تقلید و آیات عظام درباره فرار مالیاتی؛ سازمان امور مالیاتی با شجاعت وارد میدان شود / برخورد با فرار مالیاتی باعث دلگرمی مردم می شود

کارخانه فراوری زغال 550 هزار تنی شرکت ممرادکو راه اندازی شد

استخدام مدیر کارگاه و بازاریاب در مجموعه هانری الکترونیک-تهران

هزینه مدرسه رفتن چقدر تمام می شود؟

باید مسیر صنعت نفت را برای گام های مبتکرانه جوانان هموار کرد

بازیگران سرشناس چه ماشین هایی سوار می شوند؟+عکس

ابلاغ بخشنامه تغییر ساعات کاری کارکنان دستگاه های اجرایی و بانک ها در نیمه اول مهر ماه

قیمت این خودروها آماده سقوط به کانال پایین تر

بایدها و نبایدهای چک

رشدمنفی اقتصاد متوقف شد

ونزوئلا تحریم بانک مرکزی ایران را محکوم کرد

رشد چشمگیر تولید و صادرات تجهیزات پزشکی

فال روزانه یکشنبه 31 شهریور 98 + فال حافظ و فال روز تولد 98/6/31

استخدام کارشناس فروش جهت شرکت معتبر در تهران

‍ بانک ها در ایجاد اشتغال و تامین اعتبار نقش مهمی دارند

نیاز به مقاوم سازی بیش از 6 هزار کلاس درس در آذربایجان غربی

6.3 میلیون دلار سرمایه خارجی در خراسان جنوبی جذب شد

استخدام نجار برای کار در تولیدی مبل راحتی در کرج

استخدام کارمند بازرگانی داخلی در یک شرکت معتبر در تهران

گرانی در بازار شلوغ نوشت افزار

برخورد قضایی در انتظار واحدهای غیرمجاز پرورش ماهی

رفع مشکلات پیش روی طرح توسعه کارخانه کویرتایر ، بزودی

ساعت 24 امشب؛ ساعت رسمی کشور یک ساعت به عقب کشیده می شود

گرانی 60 تا 200 درصدی لوازم التحریر

استخدام مدیر مالی،مدیر IT در یک شرکت معتبر تولیدی در اصفهان

استخدام کارمند کال سنتر خانم در شرکتی معتبر در تهران

استخدام پروموتر در یک شرکت معتبر غذایی در تهران

تحریم بانک مرکزی تامین نهاده های کشاورزی را کندتر و هزینه برتر می کند/ تبادلات ارزی ایران با روسیه و ترکیه در بخش کشاورزی و صنایع غذایی

استخدام کارمند کارشناس فروش در شرکت داده کاوان پارس

نظرات علما و مراجع تقلید درباره فرارهای مالیاتی

عدم توافق با دولت عراق برای تامین دینار در اربعین

هشدار پلیس درمورد کلاهبرداری با بنزین دونرخی

راه اندازی سامانه تدارکات الکترونیکی دولت در منطقه آزاد ارس

آشفته بازار لباس فرم نافرم مدارس خراسان شمالی

ریل موردنیاز شرکت های تابعه وزارت راه از ذوب آهن اصفهان تامین می شود

تولید گوشت عشایرکهگیلویه و بویراحمد1180تن افزایش یافت

صادرات ایران به کشورهای همسایه 2 برابر می شود

ماشین های لوکس بازیگران سرشناس / عکس

رونمایی پوستر اجلاس بین المللی فرصت های سرمایه گذاری خراسان رضوی

استخدام کارشناس بازرگانی خرید خانم مسلط به زبان انگلیسی در اصفهان

استخدام کارشناس حسابداری و مالی خانم جهت یک شرکت در اصفهان

استخدام کارگر فنی آقا در یک شرکت معتبر

استخدام کارشناس مکانیک در شرکت تولیدی، صنعتی و بازرگانی

استخدام کارشناس شیمی جهت شرکت معتبر در اصفهان

آگهی های استخدام استان تهران | شنبه 30 شهریور 98

سفر وزیر راه و شهرسازی به اصفهان

چگونه مختصات اقتصاد بعد از 28 مرداد بر مدار بی عدالتی قرار گرفت؟

چگونه مختصات اقتصاد بعد از 28 مرداد بر مدار بی عدالتی قرار گرفت؟