مطالب مرتبط:
خبرنگار اردبیلی در آرامگاه ابدی آرام گرفت
برداشت پیاز در خوزستان؛ بیم ها و امیدها
پیکر محمد تقایی ، شاعر مرثیه سرای اردبیلی پنجشنبه تشییع می شود
بیم ها و امیدها در ماه مبارک رمضان
نهضت جهانی صلیب سرخ و هلال احمر، جوانان و بیم و امیدها
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 4 تیر 1398 ساعت 13:032019-06-25سياسي

کوچ ابدی مرثیه سرایان نامدار اردبیلی؛ بیم و امیدها


ایرنا- گویا مرثیه سرایان نامدار و شهیر اردبیلی در این دهه های اخیر برای کوچ از دیار فانی به صف شده اند، پس از خیلی ها که رفتند چند روز پیش هم یکی از آخرین بازمانده های نسل درخشان مرثیه سرایی در آذربایجان به جمع مسافران جهان باقی پیوست، - استاد تقایی که به نوعی حلقه وصل و ارتباط نسل قدیم و جدید مرثیه سرایان منطقه بود چشم از جهان فروبست.

استاد محمد تقایی که در سال 1319 در محله حاجی قهرمان اردبیل در خانواده مذهبی دیده به جهان گشود و قلم توانایش از جوانی تاکنون در شرح مناقب و مصایب اهل بیت و خاندان نبوی (ع) نوشته بود روز 22 خرداد امسال دوستداران فرهنگ غنی ادبیات آیینی و اهل بیت (ع) در اردبیل را به سوگ نشاند.

زمانی که عباسقلی یحیوی تاج الشعرای مرثیه پرداز ایران؛ 26 آبان 1358 رهسپار آخرت شد کمتر فردی در اردبیل؛ زادگاه او تصور می کرد در آینده ای نه چندان دور با فقدان دیگر پرورده های ادبیات عاشورایی این دیار در حسرت این گنجینه های بی بدیل خواهند ماند.

وفات آن شاعر ارزنده آیینی؛ نخستین مرحله از سلسله ضایعه های جبران ناپذیر عظیم آغاز شده از دهه 50 خورشیدی به این طرف برای این مکتب غنی و هواخواهانش در ایران و به خصوص ساکنان آذری زبان کشور محسوب می شد.

اما حضور دهها شاعر گرانمایه عاشورایی دیگر تا اندازه ای دوستداران مراثی ناب و حماسی را دلگرمی می بخشید و اغلب چنین تصور می شد که شاعران مرثیه سرای ارزشمند دیگری از این سرزمین برخاسته و پا به این عرصه خواهند نهاد غافل از اینکه ظواهر زندگی پیچیده و ابزارهای حاصل از فن آوری های پیشرفته؛ درهم تنیده و هزار لای ارتباطی اجازه نخواهند داد مام فلک دیگر چنین فرزندان مخلصی را با آن خصوصیات کم نظیرادبی در زمان های آینده به دنیا آورد.

اقلیم اردبیل برای چندین قرن انسان هایی برخوردار از طبع لطیف شاعری پرورش داد اما قریحه ای که تفاوت عمده بیشترشان گرایش و اشتیاق شدید به سرودن اشعار مراثی است.

اما پس از گذشت حدود هفت سال از فقدان استاد عباسقلی یحیوی؛ اردبیل یک شاعر مخلص و توانمند مذهبی خود به نام ناصر آزاد را در هشتم فروردین سال 1366 ازدست داد.

زنده یادان استاد قدیر جلیل زادگان متخلص به انور در اول خرداد 1371 و استاد رحیم منزوی اردبیلی در نهم مرداد همان سال پس از یک عمر عرض ارادت خالصانه به آستان حضرت دوست و آستانه مقدس حضرت اباعبدالله الحسین (ع) به فاصله کوتاهی از هم دعوت حق را لبیک گفته و غباری از ماتم بر فضای اردبیل مهد اشعار و ادبیات عاشورایی؛ سایه انداخت.

1371 سال خوبی برای پیروان اهل بیت (ع) و دوستداران اشعار نغز عاشورایی در اردبیل نبود ولی افسوس گویا گردش گردون یک سال مشابه دیگری به نام 1383 را در این زمینه رقم زد به گونه ای که استاد یداله منعم اردبیلی در 9 آبان سال 1383 و سید حجت معنوی اردبیلی به فاصله کوتاهی در 29 آذر همان سال دنیای فانی را ترک کردند.

صالح عاصم کفاش اردبیلی نیز که سروده های تاثیرگذاری از مصایب و مناقب خاندان نبوی و علوی را در کارنامه درخشان چندین دهه خویش دارد در 15 اردیبهشت 1393 از جمع سلسله جلیله شاعران پیش کسوت اردبیلی به دیار باقی شتافت و امسال استاد تقایی به دیار باقی پیوست.

آثار ارزنده ای مانند یادگار تقایی، افکار تقایی، سریر عشق، صلای عشق، برگ سبز تقایی، نماز عشق، سفیر عشق، شمیم عشق، نسیم عشق و در حریم بیضا از این مرثیه پرداز گرانمایه اردبیلی به یادگار مانده اند.

شقایق خونی؛ نیز از آثار این مرثیه سرای اردبیلی به زبان فارسی است.

شاعرانی که قلم توانای اکثرشان بیش از نیم قرن در شرح مناقب و مصائب اهل بیت (ع) نوشته و صحنه هایی از حماسه جاوید عاشورای 61 هجری قمری را برای مشتاقان و دوستداران این مکتب بی نظیر به تصویر کشیده اند اما فقدانشان اینک نه تنها مردم این دیار بلکه ساکنان پهنه وسیعی از ایران و حتی مسلمانان ساکن فرامرزها را از انفاس قدسیشان محروم کرده است.

شاعران نوحه پرداز متوفی اردبیلی از شنیده های خود در منابر علما و نیز مطالعه کتاب هایی چون مقاتل، تاریخ اسلام و وقایع کربلا در سرودن اشعار حماسی استفاده می کرده اند و در زمان حاضر نیز از آنها بهره می برند.

مرثیه سرایی به عنوان یکی از هنرهای اصیل که در واقع از عشق اهل بیت و سرور آزادگان حضرت اباعبدالله الحسین (ع) سرچشمه می گیرد در ایران اسلامی به خصوص در منطقه آذربایجان تاثیر به سزایی در گسترش فرهنگ بی نظیر و غنی عاشورا دارد، بیان وقایعی که در گذر قرون متمادی شاکله تاریخ پر افتخار مذهب و فرهنگ مسلمانان به ویژه شیعیان محسوب می‏شود با زبان احساس و ذوق لطیف هنرمندانه بدون شک نقش مهمی در ماندگاری و تاثیرگذاری این رویدادها دارد.

تاریخ مرثیه اردبیل به این چند دهه محدود نیست و بلکه این سرزمین از چندین سده قبل یکی از کانون های مهم مرثیه سرایی در ایران محسوب می شود و بعضی صاحبنظران معتقدند: تنوع آب و هوایی، طبیعی و شرایط ویژه اقلیمی در پرورش ذوق و قریحه انسان برای سرودن اشعار زیبا و دل انگیز تاثیر زیادی دارند.

در کنار طبیعت و اقلیم بکر اردبیل اما عامل اصلی ترویج مرثیه سرایی در این منطقه عشق و علاقه قلبی مردم این سرزمین به خاندان نبوی است که در قالب هنر تجلی یافته و شکوفا شده است.

این هنر در اردبیل به همین دلیل در دوره صفویه در ادبیات منطقه مطرح شد و به اوج درخشش خود رسید.

از آن هنگام بود که ده ها نفر از عندلیبان دیار شیخ صفی با نظمی روان و دلنشین به توصیف حماسه حسینی و مدح و منقبت و ذکر مصائب ائمه معصومین (ع) پرداختند.

به نوشته مورخان معتبر، مردم اردبیل به عنوان یکی از پیشگامان پذیرش دین اسلام به خاندان عصمت و طهارت عشق ورزیده و ادیبان خوش قریحه منطقه از آن زمان مدح و منقبت چهارده معصوم (ع) را به نظم و نثر کشیده اند.

شهر اردبیل نزدیک به 200 سال مرکز تجمع و حضور عارفان و شاعران پرآوازه بوده و به همین دلیل دارالارشاد لقب گرفته و مرکزیت این شهر به عنوان خاستگاه مذهب تشیع در دوران حکومت صفویه گرایش شاعران و عندلیبان را به پرداختن به مسایل اهل بیت (ع) سبب شده است.

تعداد زیادی از بنیانگذاران و پادشاهان سلسله صفویه از جمله خود شیخ صفی الدین و نیز شاه اسماعیل اول شاعر بودند که از آنان دیوان هایی به یادگار مانده است.

گنجینه های بی بدیل و فراوان مرثیه سرایی ازجمله میرزا صادق مشهور به بیضا، دلخون، ثابت، عاصم، بهجت خامه یار، میرزا فضلعلی صدرالممالکی، مختار نخستین، میرزا محمد صادق کاتب اردبیلی، میرزا محمد علی ناطق، میرزا جلال الدین مطلع، روح الله حامد علی شایق، ستار ذاکر اردبیلی، رحمان نیک نژاد، نادر جلیلی وند، غمگین، سید حکاک، بختیاری، در این شهر می زیسته اند که اکنون نقابی از خاک بر رخ کشیده اند و تنها آثار ارزشمند آنان به یادگار مانده است.

با رفتن این ستاره های سپهر ادبیات مراثی در استان اردبیل و منطقه آذربایجان اکنون بیم و امید در دل عاشقان اهل بیت (ع) به جوشش افتاده که آینده مرثیه منطقه چه می شود، آیا نسل جدید میراث داران خوب و در خوری برای سفر کردگان خواهد بود و یا اینکه حسرت نوای سوزناک یحیوی ها، نوری ها، منزوی ها، منعم ها و… در دل آنها خواهد ماند.

برخی از علاقه مندان مرثیه هنوز هم امیدوارند و می گویند که امروز نیز اشعار مرثیه سرایان به نام اردبیلی که با هنرنمایی مداحان اهل بیت (ع) به شکلی دلپذیر و تاثیرگذار ارایه می گردد نقش به سزایی در رونق عزاداری های محرم در مناطق آذری نشین و سایر نقاط ایران دارد.

به رغم لطمه های فراوان بر پیکر اشعار و ادبیات عاشورایی به واسطه فقدان مرثیه پردازان؛ مردم متدین ایران و به خصوص آذری زبانان به دهها شاعر مشهور منطقه ازجمله استاد هادی، استاد غفاری، معزی، شفیع تفاخری، صبا، صنعا، حسین بختیاری، میرعلی عابدیان، یوسف معماری، شفیع خلیل زاده، آذر اوغلی، مجرد، راثی، رسول ناصر آزاد، استاد عباسعلی یحیوی متخلص به ایلچی، استاد سید تقی سیفی اردبیلی، استاد فرهاد فکری، مهدی قلندری، غفور رجبی، بهزاد قاسمی و ده ها شاعر نوجوان و جوان اردبیلی دیگر که بطور مکرر آثار گرانبهایی از اشعار آیینی را خلق می کنند چشم امید دوخته اند.

گزارش از: مسعود وسیله 7119/‏6016
کلید واژه ها: اردبیل - شاعر - ادبیات - آخرین بازمانده - جهان - ایران - خرداد - آینده - آذربایجان - زنده - مسافران - خانواده - خورشیدی - فرزندان - شاعران - درخشان - نخستین - زندگی - منطقه - فرهنگ - تفاوت - جوانی - انسان - هایی - جدید - فانی - زبان - عظیم - آزاد - حاجی

آخرین اخبار سرویس:
تحـقـق 5 خواسته قدیمی شهروندان

گرما و گرد و غبار در راه همدان

شنیدن صدای عدالت به کمک شبکه های اجتماعی

اتصال واحد نخست نیروگاه برق آبی سردشت به شبکه سراسری برق کشور

نگرانی سازمان ملل از محدودیت ظریف در نیویورک / رایزنی سازمان ملل با آمریکا درباره ظریف

6 کشته دربرخورد اتوبوس با خودرو حامل سوخت

کشته شدن 7 نفر در الجزایر در جشن فینالیست شدن

صدور حکم سید هادی رضوی/ ورود قوه قضاییه به ماجرای نفتکش توقیف شده ایران

برگزاری جشن «حذف بخاری های نفتی مدارس»

حکم هادی رضوی صادر شد / اعلام جزییات محکومیت برادران ریخته کران

نمایشگاه بین المللی بزرگ به مهمترین مشخصه شهر اصفهان تبدیل خواهد شد

حمایت از ایده های برتر نوآور و کارآفرینانه در مرکز رشد بانوان صراح

افتتاح ویژه برنامه های «دوشنبه های سالمندی»

وزیر امور اقتصاد و دارایی با رییس قوه قضاییه دیدار کرد

دستورالعمل جامع حفظ کرامت و ارزش های انسانی اجرایی است نه ابلاغی و انشایی

همه رو با چشم پاک ببین

تذکر نماینده مردم فلاورجان در خصوص مشکلات آب آشامیدنی این استان

چشم و گوشمان را به روی ناشنوا نبندیم!

امروز جایگاه حوزه دفاع از دین و خدمت به مردم است

تسلیت آیت الله اعرافی به مدیر حوزه علمیه یاسوج

نتایج تایید صلاحیت داوطلبان شورایاری ها امروز اعلام می‎شود

خانه خیرین بهزیستی هرمزگان افتتاح شد

ماجرای عزل شهردار رباط کریم توسط استانداری تهران

اعضای جدید شورای نگهبان انتخاب شدند

اعلام وصول 5 طرح و انصراف 4 نماینده در طرح سوال از وزرا

پیام استاندار مرکزی به مناسبت روز بهزیستی و تامین اجتماعی

پاسخ اسماعیلی به قانونی بودن محتوای پیامک های پلیس درباره حجاب

اظهارات ترامپ تلاش برای انحراف افکار عمومی از ناکارآمدی دولت است

خبر بازداشت طبری صحت دارد/ از دو نماینده مجلس گله دارم

دادگاه حسین حبیبی 28 مرداد ماه برگزار می شود

کنترل فشار خون با مصرف نمک درست نیست

ترامپ و پلوسی رو در روی هم این بار به اتهام نژادپرستی

سه حکم برای معاون فرهنگی و دانشجویی وزارت بهداشت

نوزدهمین کنگره ملی پرسش مهر ریاست جمهوری

جنگل های مکزیک سوخت

فرمانده پلیس راه کشور تغییر کرد

جهانگیری: اروپا به آمریکا فشار بیاورد تا از تحریم های ظالمانه دست بردارد

حکم هادی رضوی صادر شد / اعلام جزییات محکومیت برادران ریخته کران

صدور حکم قطعی برای هادی رضوی/جرم او چیست؟

رییس سازمان بازرسی: برگزاری انتخابات شورایاری ها غیرقانونی است/ از برگزاری آن جلوگیری کنید

استخدام سه رده شغلی برای رستوران بیرون بر در تهران

استخدام مسئول امور اداری در یک شرکت پیمانکار ساختمان در فارس

عدم وجود تخلف در آزمون سردفتری 97

استخدام کارشناس فروش آقا یا خانم در خانه اقتصاد

استخدام کارگر ساده خانم در تولیدی پوشاک

استخدام حسابدار خانم مسلط به کامپیوتر در تهران

هنر جنگیدن!

سردار سلیمانی در دیدار 140 دقیقه ای به پوتین چه گفت؟

تاکید بر همکاری برنامه سازان و تولید کنندگان برای رونق تولید

سخنگوی قوه قضاییه: معاون قالیباف جاسوس نبود، پرونده مالی دارد| تایید بازداشت اکبر طبری| صدور احکام برادران ریخته گران و هادی رضوی| چرا دادگاه نحفی علنی شد؟

استاکس نت نخستین سلاح سایبری به کار گرفته شده توسط دولت های رسمی بود

ارتباط آسیب های اجتماعی با اعتیاد

کرد: مردم در استان های محروم با یارانه زندگی می کنند

سخنگوی قوه قضاییه:اعدام و جاسوسی دروغ است پرونده عیسی شریفی مالی است

رامک خودرو چگونه خریداران تیوولی را سرکار گذاشت؟ +عکس

آخرین تصمیم نمایندگان مجلس درباره سن ازدواج دختران

روایت دبیر سرویس سیاسی انصاف نیوز از دادگاه نجفی

پرونده عیسی شریفی در حوزه جرایم مالی است

سخنگوی قوه قضاییه:اعدام و جاسوسی دروغ است پرونده عیسی شریفی مالی است

خرازی: مذاکره مجدد با آمریکا خیانت است

واکنش حناچی به اظهارات سراج درباره غیرقانونی بودن انتخابات شورایاری ها

تجلیل از فعالان جشن های دهه کرامت و زیر سایه خورشید

پربیننده ترین خبر های استان ها

سامانه شفافیت مالی اتحادیه تشکل های قرآن و عترت کشور رونمایی شد

فعالیت های قرآنی انقلاب را بیمه کرده است

علنی بودن دادگاه نجفی با دستور رییسی بود

دیدار ائمه جمعه سراسر کشور با مقام معظم رهبری

بازنشستگان بافنده سوزنی تهران خواستار پایبندی به حقوق کار شدند

تنها راه توسعه کشور توجه به مدرسه است

ذوالقدر: اگر کشاورزی خود را رونق دهیم نیازمند نفت نیستیم

تعقیب قضایی 3 نفر درحوزه سازمان غذا و دارو به اتهام اخذ رشوه

کاهش 10 درصدی ارزش بیت کویین

شمارقربانیان پروازمرگبار مینی بوس به 13 تن رسید

دهقان، طحان نظیف و صادقی مقدم، اعضای حقوقدان شورای نگهبان شدند

هشدار، وزش باد شدید در تهران طی امروز

آیا اروپا از پیشنهاد عراق به فرانسه و انگلیس برای میانجیگری میان ایرن و آمریکا حمایت می کنند؟

بازداشت و بازجویی افراد متخلف در سازمان غذا و دارو

تکلیف کودکان کار و خیابان در کرمان هرچه زودتر روشن شود

عکس / دیدار ائمه جمعه سراسر کشور

دیدار ائمه جمعه سراسر کشور با رهبر انقلاب

4 رشته مهارتی از سال 99 به مدارس سمپاد می آیند

بدعت عجیب دیوان محاسبات برای شریعتمداری/ معاونت تفریغ بودجه مسئول بررسی رزومه های وزارت کار شد! +سند

ادامه روندی که صداوسیما درپیش گرفته است مطمئناً به ضرر این رسانه تمام خواهد شد

انتشار متن کامل «دستورالعمل حفظ کرامت و ارزش های انسانی در قوه قضاییه»

دیدار ائمه جمعه سراسر کشور با رهبر معظم انقلاب

هیچ موضوعی نمی تواند جلوی پیشرفت ایران را بگیرد

پیام تسلیت رییس مجلس در پی درگذشت امیر سرتیپ احمد ترکان

ندای «هیهات من الذله» ملت در پسابرجام

سخنگوی قوه قضاییه: معاون قالیباف جاسوس نبود، پرونده مالی دارد| صدور احکام برادران ریخته گران و هادی رضوی| چرا دادگاه نحفی علنی شد؟

موقوفات قرآنی آذربایجان غربی کمتر از یک درصد است

سلسله دروس اندیشه اسلامی آیت الله العظمی سبحانی در مشهد آغاز می شود

نشست علمی کلام کاربردی برگزار می شود

حمیدرضا جلایی پور: حرف مخالفان این است اصلاحات بی اصلاحات

مجلس با استعفای «دهقان» از نمایندگی موافقت کرد

دستگیری متخلفان ارزی در سازمان غذا و دارو!

ائمه ی جمعه ی سراسر کشور با امام خامنه ای دیدار کردند

فوری / صدور حکم داماد شریعتمداری

پیام لاریجانی برای درگذشت پدر توپخانه ایران

دیدار ائمه جمعه سراسر کشور با رهبری

اعلام جزییات حکم برادران ریخته گران

کوچ ابدی مرثیه سرایان نامدار اردبیلی؛ بیم و امیدها

کوچ ابدی مرثیه سرایان نامدار اردبیلی؛ بیم و امیدها