مطالب مرتبط:
کار درمانی نقش مهمی در بهبود بیماران اعصاب و روان دارد
مدیرکل بهزیستی استان کرمانشاه خبر داد ایجاد 2 مرکز تخصصی روان درمانی در مناطق زلزله زده
انتشار دو کتاب فلسفی و یک کتاب روان درمانی
ماجرای فرار زندانی با تیراندازی در مرکز روان درمانی چه بود؟
ماجرای فرار یک زندانی با تیراندازی در مرکز روان درمانی قم/ فرمانده یگان حفاظت زندان بازداشت شد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 1 اسفند 1397 ساعت 05:002019-02-20پزشكي

«روان درمانی» یا «بغل درمانی»؟


برخی در توصیف کار روانشناسان می گویند کار آنها حرف زدن است و حرف هم که باد هواست.

تقلیل دادن این درمان پزشکی به «حرف زدن» البته درست نیست اما همین زمینه باعث شده است که خیلی ها روانشناسی را به آن اندازه که باید، - برخی در توصیف کار روانشناسان می گویند کار آنها حرف زدن است و حرف هم که باد هواست.

تقلیل دادن این درمان پزشکی به حرف زدن البته درست نیست اما همین زمینه باعث شده است که خیلی ها روانشناسی را به آن اندازه که باید، آسیب شناسانه نگاه نکنند.

بسیاری از دانشجویان روانشناسی معتقدند که روانشناسی نمی تواند آسیب زا باشد و اگر تأثیری داشته باشداین تأثیر حتماً در جهت مثبت است .

تجربه البته چیز دیگری را نشان داده است.

نمونه های سوءاستفاده روانشناسان از مراجعان و حتی از یکدیگر کم نیست، با این حال به دلیل اینکه عوامل متعددی در سوءاستفاده تلقی کردن یک رفتار دخیل است، نمی شود تمام روایت ها از چنین برخوردهایی را با اظهارات یکی از طرفین یک رابطه که ممکن است در برخی موارد از محدوده درمان تجاوز کند، قضاوت کرد.

هرچند برخی موارد مثل تشویق به رابطه جنسی با درمانگر، ادامه دادن رابطه درمانی وقتی که رابطه از هدف خود دور شده است، ادامه دادن رابطه وقتی روشن است که شیوه درمان انتخاب شده جوابگو نیست و مواردی از این دست، راحت تر از آسیب های دیگر این رابطه قابل تشخیص است.

المیرا ، به دلیل اختلاف های خانوادگی به یک مؤسسه روانشناسی مراجعه کرده است: کسی که با من صحبت کرد، می گفت باید برای شفای کودک درون کار کنم تا بتوانم رابطه ام با خانواده ام را درست کنم.

کارگاه های یک روزه شناخت کودک درون در همان مؤسسه برگزار می شود و همیشه هم باید اسم نویسی کرد و حتی تا یک ماه منتظر بود تا نوبت برسد.

در این کارگاه ها که هزینه هر یک روز آنها دو سال پیش 500 هزار تومان بود، با خمیرِ بازی و ظرف غذای مهدکودک بازی می کردیم و به ما که حدود سی چهل نفر بودیم می گفتند با برگشتن به دوران کودکی می توانیم مشکلات امروزمان را حل کنیم.

محمد ، مراجع یک روان درمانگر یونگی است.

می گوید آقای درمانگر در معرفی خودش چیزی نگفته و او را از طریق دوستان پیدا کرده است.

در اینجا صرفاً برخی توصیه هایی که برای بهبود رابطه به او شده است را تعریف می کند: معتقد بود زنانی که دامن نمی پوشند زن نیستند و باید از ارتباط با آنها دوری کرد.

همین طور مردانی که رفتار مردانه ندارند و روی زن های خانواده شان غیرت ندارند، نمی توانند در رابطه هایشان موفق باشند.

به من گفت چون قبول کردم نامزدم برای مدتی از من فاصله بگیرد و فکر کند، او را برای همیشه از دست داده ام و هیچ مردی نباید چنین کاری در رابطه اش بکند.

همین مساله را دلیل شکست های متعدد من در روابطم می دانست و اصرار داشت که من در کلاس های گروهی در مورد رابطه هایم حرف بزنم تا دیگران نظرشان را در مورد رفتار من بگویند.

برای من چیزهایی که می شنیدم خیلی تحقیرآمیز و آزاردهنده بود اما فکر می کردم دکتر حتماً اینها را لازم می داند.

مونا ، دختر جوانی که در معرفی خودش می گوید مشکل وابستگی و ارتباط برقرار کردن و همین طور وسواس فکری دارد، در مورد یکی از تجربه های مراجعه به یک روانشناس می گوید: تا ماه ها بعد از اینکه روانشناسم را عوض کردم و با راهنمایی دوستانم که دانشجوی روانشناسی بودند روانشناس دیگری پیدا کردم، نمی فهمیدم که چیزی در جلسه های درمان من اشتباه است.

اول یکی دو باری بغلم کرد، بعد کمی پیش تر رفت و کار به جایی رسید که در تمام طول جسله بغلم می کردم تا احساس آرامش بیشتری داشته باشم اما حس خوبی نسبت به این بغل شدن ها نداشتم.

نمی توانستم اعتراض کنم چون مدام نگران بودم که از من ناراحت شود و نخواهد دیگر من را ببیند.

سمیرا و همسر سابقش، برای حل مشکلات خانوادگی به یک زوج درمانگر مراجعه کردند.

سمیرا که حالا از همسرش جدا شده در مورد تجربه اش می گوید: برایم عجیب بود که تمام چیزهایی که برای من آزاردهنده بودند را عادی می دانست.

خیلی چیزها را حق شوهرم می دانست و کاملاً روی زور او سوار می شد که من را مجبور کند حرف شوهرم را قبول کنم و کارهایی که او دوست دارد را برایش انجام دهم.

توصیه اش به ما این بود که بچه دار شویم تا مشکل رابطه مان برطرف شود.

این توصیه، دعواهای من و همسرم را شدید کرد و در نهایت به صورت توافقی جدا شدیم.

علی ، مرد جوانی که به دلیل فاصله گرایش جنسی اش با گرایش جنسی عمومی تر به مشاور مراجعه کرده می گوید: اول برای این سراغ مشاور رفتم که کمک کند مساله را با مادرم در میان بگذارم و کمی احساس راحتی بیشتری بکنم اما مشاورم توصیه کرد که این کار را انجام ندهم.

گفت اگر دختر مناسبی را پیدا کنم می توانم عادی زندگی کنم و حتی گفت که کسی را می شناسد که رفتارهای مردانه زیادی دارد و اگر او را ببینم حتماً از او خوشم می آید.

فکر می کرد با یک ازدواج عادی می توانم مشکلم را با مادرم حل کنم .

در نهایت توصیه اش به من این بود که چون جامعه ظرفیت پذیرش ما را ندارد، باید مهاجرت کنم! توضیح اینکه اسامی افراد برای حفظ حریم خصوصی آنها تغییر کرده است و نگارنده هم دیدگاهی در رد یا اثبات آنچه که مصاحبه از آن به عنوان تجربه های ناخوشایند یاد می کند، ندارد.

ضمن اینکه روانشناسان محترم ناراحت نشوند چون قطعا مشاورانی که افراد بالا این تجربیات ناخوشایند را از مراجعه به آنان روایت کرده اند، نماینده همه مشاوران و روانشناسان و روان درمانگران و روانکاوان نیستند و در هر قشر و صنفی افراد حرفه ای و غیرحرفه ای وجود دارد.

اینکه گروهی از مراجعان به روانشناسان درمورد توصیه ها و درمان هایی که در معرضش قرار می گیرند، احساس سوءاستفاده یا ناکارآمدی دارند نشان می دهد که رابطه درمانی بین روان شناسان و درمانگران و مراجعانشان آنقدرها هم که به نظر می رسد بدون حاشیه و با پذیرش دو طرف نیست.

در روند جا باز کردن درمان های روانشناختی در جامعه هم آسیب هایی وجود دارد که به این حاشیه ها پر و بال می دهد.

دکتر رضا پورحسین استاد روانشناسی دانشگاه تهران در گفت وگو با ایسنا معتقد است یکی از دلایل مراجعه مردم به روانشناسان غیرحرفه ای و بازاری ، نیاز فراوان جامعه به استفاده از خدمات روانشناسی و کم تعداد بودن روانشناسان حرفه ای است: در حالی که آموزش در سال های اخیر، تقاضا برای مراجعه به روانشناس، مجله های روانشناسی، کلینیک ها، مشاوران و مانند آن را بیشتر کرده است، مردم خودشان تصمیم می گیرند که به چه کلینیکی مراجعه کنند، در حالی که مردم صلاحیت تشخیص اینکه به چه نوع درمانی نیاز دارند را ندارند.

از طرف دیگر، ارائه خدمات روانشناسی تابع منطق عرضه و تقاضاست و این مساله بر بازاری شدن روانشناسی به معنای رواج یک نوع روانشناسی که الزاماً به تحقیقات آکادمیک متکی نیست و نظارت دقیقی هم بر آن وجود ندارد، کمک می کند.

او می گوید: الان خیلی از فارغ التحصیلان مشاوره و روانشناسی و حتی افرادی که در رشته هایی غیر از اینها تحصیل کرده اند، بدون پروانه سازمان نظام روانشناسی کار درمان انجام می دهند و مردم هم به آنها اعتماد می کنند! بخشی از مشکل این است که علاوه بر سازمان نظام روانشناسی، بهزیستی هم مجوز صدور پروانه دارد اما بخش دیگری از مشکل این است که کسانی که هیچیک از این مجوزها را هم دریافت نکرده اند می توانند خدمات درمانی ارائه دهند و مردم به واسطه نیازی که دارند به آنها مراجعه می کنند؛ در حالی که تنها روانشناس مجرب و کارگاه دیده و کارآزموده است که می تواند پاسخ درستی به مشکلات مراجعان بدهد.

مشاوره کردن در مورد روح و روان فرد به همان میزان که می تواند کمک کند می تواند خطرناک هم باشد.

ممکن است یک مشکل را حل کند ولی ده مشکل دیگر بیفزاید.

همین الان با وجود اینکه مقررات اجازه نمی دهد افراد غیرمتخصص کلینیک های روان درمانی دایر کنند، به دلیل نبود نظارت های کافی از طرف سازمان نظام روانشناسی، افرادی که پروانه ندارند هم در کلینیک ها کار می کنند و خدمات ارائه می دهند.

افراد با این تصور که مراجعه به روانشناس قرار است وضعیت آنها را بهتر کند، برای درمان مراجعه می کنند اما بعد از مدتی احساس می کنند که حالشان بدتر شده است.

متأسفانه دید انتقادی نسبت به بسیاری چیزها از جمله نسبت به روانشناسی آنچنان که باید قوی نیست و علاوه بر این، آموزشی هم در مورد اینکه مردم باید از روانشناس چه انتظاری داشته باشند و چطور درمانی که به آنها ارائه می شود را قضاوت کنند، وجود ندارد.

مهدی میناخانی، روان درمانگر تحلیلی هم که در حوزه روانکاوی فعالیت می کند، در مورد وضعیت حاکم بر جامعه روانشناسان کشور به ایسنا می گوید: هر چند همه چیز وابسته به مدارک دانشگاهی و تاییدیه های صنفی نیست اما سازمان نظام روانشناسی و گروه های حرفه ای می توانند نقش موثرتری در شرایط فعلی به عهده بگیرند.

بهترین مدل برای جلوگیری از تخلف های حرفه ای یا دور شدن رابطه درمانی از اهداف اصلی آن این است که سازمان ها نظارت بیشتری بر اعضای خود داشته باشند و در مورد صدور پروانه نظام سخت گیری های بیشتری انجام دهند یا اینکه گروه های حرفه ای رشد بیشتری کنند و برای اینکه اعتبار خودشان را از دست ندهند فشارهایی روی اعضا بگذارند که به برخی اصول متعهد بماند اما مشکل می تواند در جاهای دیگر حتی از این هم پررنگ تر باشد.

مثلا اغلب روانشناسان سواد درمانگری کافی برای درمان ندارند؛ موضوعی که روان درمانی را پیچیده می کند لزوماً دانش نیست بلکه پاتولوژی هاست.

یکی از محتمل ترین اتفاقات در اتاق درمان، چفت شدن آسیب های مراجع و درمانگر است.

مثلاً یک مراجع که در رابطه با شخصی سرزنش گر است به روانشناسی مراجعه می کند که شخصیت سرزنش گر دارد! آسیب های این دو در هم چفت می شوند و احتمال اینکه مراجع دوباره به دفتر روانشناس برگردد بسیار زیاد است، در صورتی که لزوماً رابطه این چنینی ممکن است به درمان ختم نشود! اینجاست که سوپرویژن (قرار گرفتن درمانگر زیر نظر یک روانشناس باتجربه تر و برقراری یک رابطه مشورتی برای پیشبرد بهتر جلسه های درمانی) مهم است.

وقتی چنین رابطه ای وجود نداشته باشد روانشناس نمی تواند آسیب های جلسه های درمانی با مراجعانش را تشخیص بدهد! در شرایطی که به نظر می رسد یک آشفتگی بر وضعیت کاری روانشناسان حاکم است، آقای میناخانی معتقد است: شاید راه سریع تر این باشد که مردم را در مورد حقوق خودشان نسبت به درمانگران و جلسه درمان آگاه کنیم تا بدانند که وقتی به روانشناس مراجعه می کنند چه حقوقی دارند.

بسیار طبیعی است که مراجع معمولی که خودش با روانشناسی آشنایی جدی ندارد نتواند تشخیص دهد که یک رابطه درمانی چقدر درست و در راستای هدف درمانی پیش می رود اما یک سری شاخص ها می تواند به فهم وضعیت و قضاوت در مورد آن کمک کند.

به عقیده من مراجعانی که حداقل تجربه مراجعه به دو روانشناس را دارند خودشان به دانشی دست پیدا می کنند که تفاوت بین روانشناسان را تشخیص دهند.

علاوه بر این، یک سری شاخص برای سنجش جلسه درمان وجود دارد که البته مطلق نیست اما خوب است که درمانگرها و مراجعان به آن توجه داشته باشند.

یکی از آنها شروع و پایان جلسه درمان در ساعت مقرر است.

موضوع دیگر این است که چقدر درمانگر در اتاق درمان به درمان اهتمام دارد.

یک تراپیست تا آخر عمر شما تراپیست شماست و شما تا آخر عمر مراجع او هستید و نه چیز دیگر.

لمس کردن به صورت کاملاً واضح، غیراخلاقی و غیرحرفه ای است.

رابطه جنسی درمانگر و مراجع به هیچ عنوان قابل قبول نیست.

گاهی درمانگر با مراجع به رقابت می پردازد و از خودش تعریف می کند.

درمانگری که بیش از مراجع حرف می زند، پرخاش می کند یا مراجع را تحقیر می کند، درمانگری که اصول و چارچوب هایش را نمی گوید، جلسه را زودتر یا دیرتر آغاز یا تمام می کند، اینها به وضوح غیرحرفه ای هستند.

زمان یک جلسه درمانی روشن است؛ 45 دقیقه یا 50 دقیقه.

درمانگری که 3 ساعت با مراجع می نشیند و پشت در هم منشی دقیقه ها را حساب می کند تا بابت هر دقیقه هزینه ای طلب کند، فاجعه است.

مسئولیت تأخیر یا تسریع در شروع یا پایان جلسه درمان به عهده درمانگر است، نه مراجع.

با این وضعیت، مراجعان باید در اولین جلسه مراجعه به روانشناس چه سوالی بپرسند و پاسخی که می گیرند را چطور تفسیرکنند؟ دکتر پورحسین معتقد است این در صلاحیت مردم نیست که در مورد روش های درمان یا تکنیک هایی که روانشناسان می خواهند در درمان از آن استفاده کنند سوالی بپرسند و اگر چنین سوالی هم مطرح شود بیشتر یک اظهار فضل است و کمکی به روند درمان نمی کند.

دکتر محمود رفیعی، استاد دانشگاه آزاد هم که سال ها تجربه درمان کلینیکال را دارد، در این مورد به ایسنا می گوید: این حق مراجع است که هر سوالی که دارد مطرح کند و حق اوست که پاسخ روشن دریافت کند اما اینکه بپرسید روش درمان شما چیست و بعد تصمیم بگیرد، چندان مفید نیست چون درمانگران بر اساس آن چیزی که در مراجع تشخیص می دهند، ترکیبی از درمان های مختلف را به کار می گیرند و برای این تشخیص هم زمان لازم است، بنابراین در این مورد باید صبور بود.

اما قطعاً مراجع حق دارد هر سوالی که دارد را مطرح کند و پاسخ آن را بگیرد.

اما آقای میناخانی از منظر روانکاوانه نگاه متفاوتی دارد: اگر درمانگر، نارسیسم (خودشیفتگی) خودش را درمان کند، مراجع احساس نمی کند که حق ندارد حرف بزند.

احساس می کند در ارتباط با این آدم می توانم هر سوالی را مطرح کنم و احساسم را بگویم، نقد و حتی چرخاش کنم و این آدم آن را خواهد پذیرفت اما درمانگری که نارسیسم خود را درمان نکرده، همیشه خودش را در جایگاه آسیب پذیر می بیند، هر نقدی را به عنوان حمله تلقی می کند و مراجع را در جایگاه پایین تر از خودش در نظر می گیرد.

بنابراین علاوه بر اینکه مراجع باید نسبت به حقوق خودش آگاه باشد و بداند که می تواند سوال بپرسد، درمانگر هم باید خودش درمان شده باشد و در سطحی از سلامت باشد که مراجع بتواند احساسات درونی اش را با او در میان بگذارد.

اما در مورد اینکه آیا درمانگر باید تشخیص خودش را هم با مراجع درمیان بگذارد یا نه، به قضاوت بالینی درمانگر در مورد مراجعش بستگی دارد.

گاهی درمانگر بنا به قضاوت بالینی تصمیم می گیرد که مسأله ای را به مراجع نگوید.

این با امتناع کلی از اطلاعات دادن به مراجع یا آگاه کردن مردم در مورد حقوقشان در اتاق درمان متفاوت است.

گاهی مراجعان اطلاعاتی می گیرند یا خودشان با جست وجو در مورد علائمشان به جمع بندی می رسند و با یک تصویر به درمانگر مراجعه می کنند.

مثلاً می گویند من چیزهایی در مورد یک اختلال خواندم و حس کردم که این علائم شبیه علائم من است.

چیزی که من اینجا می شنوم این است که مراجع نگران است که اگر من با این علائم درگیر باشم خیلی وضعیت بغرنجی دارم، آن وقت من ممکن است روی این نگرانی بایستم، نه روی فهم اختلال چون چنین می فهمم که فرد نگران است که خوب نشود یا تنها بماند یا مانند آن نه اینکه آیا این اختلال را دارد یا نه.

او اضافه می کند: درمیان گذاشتن تشخیص به موقعیت هم ربط دارد.

ممکن است من فکر کنم که اگر اینجا تشخیص خودم را در میان نگذارم، مراجعم به صداقت من شک می کند یا نمی تواند درمان را ادامه دهد.

آن وقت شاید تصمیم بگیرم که به طریقی چیزی بگویم که هم صادقانه باشد و هم کمتر آسیب رسان باشد.

گاهی ما نمی توانیم تشخیص را علنی کنیم چون باید یک چشم انداز طولانی مدت داشته باشیم که گفتن این جمله چقدر می تواند به فرد در مسیر درمانی که ما چشم انداز آن را داریم کمک کند.

خارج از اتاق درمان، می توانیم به آگاهی افزایی کمک کنیم.

مراجع می تواند از درمانگر سوال کند، رابطه درمانی می تواند اینقدر خوب باشد که بتوانند در این مورد حرف بزنند یا آنقدر خراب باشد که چنین حرفی منجر به تمام شدن آن بشود.

این مساله مربوط به درمانگر و مراجع است.

ولی آدم ها می توانند و حق دارند که بفهمند چه مشکلی دارند و قرار است در جلسات درمان چه اتفاقی بیفتد.

اصولاً درمانگر موظف است که چارچوب ها را بگوید، حقوق فرد را یادآوری کند و هر سوالی که مراجع مطرح می کند را بدون ابهام پاسخ دهد.

مراجعه به روانشناس علاوه بر هزینه های مالی، می تواند عوارضی هم داشته باشد.

روانشناسان حرفه ای این مساله را رد نمی کنند که هیچ درمانی نمی تواند بدون عوارض باشد اما با وضعیت حاکم بر فضای روانشناسی در ایران به نظر می رسد که باید در مورد هزینه های جانبی مراجعه به روانشناس نگران بود.

چه چیزی نشان می دهد که باید روانشناس را تغییر داد یا مراجعه به آن را متوقف کرد؟ دکتر پورحسین در این مورد می گوید: این در صلاحیت مراجع نیست که تشخیص دهد و قضاوت کند اما اگر کسی یک سال پیش روانشناس می رود و هیچ نتیجه مثبتی نگرفته است وقتش شده که در مورد مراجعه به روانشناس بازنگری کند.

آقای میناخانی هم در این مورد می گوید: در نگاه سنتی، روانکاوی تک فردمحور بود یعنی اگر درمان پیش نمی رفت مقاومت های مراجع باعث آن بود و مراجع مسئول بود که مساله را حل کند ولی روانکاوی مدرن، روانکاوی دوفردمحور است یعنی اگر روانکاوی پیش نمی رود درمانگر هم مسئول است و باید بفهمد که مشکلی وجود دارد و آن را برطرف کند.

من ترجیح می دهم در آغاز جلسات بگویم که نمی دانم چه اتفاقی رخ می دهد اما می توانم تعهد بدهم که تا جای ممکن به سمتی برویم که اتفاقی رخ دهد.

می توانم به عنوان درمانگر توضیح دهم که من به چه چیزی اعتقاد دارم اما رابطه درمانی فراز و فرود زیاد دارد.

گاهی درمان می تواند خیلی آزاردهنده باشد.

گفتن اینکه نقطه تشخیص اینکه رابطه پیش نمی رود کجاست، کار سختی است اما اصولاً روانکاو از مراجع می خواهد که اگر جایی دغدغه ای دارد آن دغدغه را مطرح کند تا در مورد آن حرف زده شود.

این نشان دهنده یک رابطه درمانی مناسب است.

درمانگری که خودش را کنار می کشد، پاسخ نمی دهد و تلاشی برای حل مشکل نمی کند، غیرحرفه ای است.

فهمیدن اینکه کجا رابطه درمانی قطع شده کار سختی است.

گاهی درمانگر طبق قضاوتش کاری می کند که از بیرون ممکن است عجیب باشد اما در بافت جلسه معنی می دهد.

اساس باید این باشد که در یک رابطه درمانی مناسب مراجع می تواند در مورد نگرانی ها و احساس هایش در مورد جلسه درمان صحبت کند و پاسخ مناسب بگیرد.

اگر چنین نیست، رابطه درمانی ممکن است دچار آسیب باشد.

انتهای پیام
کلید واژه ها: درمان - رابطه - روان - سوءاستفاده - کودک - مراجع - خانواده - کارگاه - درست - رفتار - پزشکی - همیشه - رابطه جنسی - دانشجویان - هایی - بازی - مهدکودک - مردانه - مشکلات - انتخاب - برگزار - تشویق - تشخیص - توصیه - هزینه - تجاوز - موفق - جنسی - غذای - محمد

آخرین اخبار سرویس:
چرا رگ های بدن بعضی افراد برجسته و مشخص است؟

وزیر بهداشت به استان گلستان سفر می کند

نجات شش نفر از سیل زدگان از مرگ

تأمین دارو و تجهیزات پزشکی در مناطق سیل زده گلستان

معاون درمان وزیر بهداشت خبر داد تأمین دارو و تجهیزات پزشکی در مناطق سیل زده گلستان

توزیع دارو و مراقبت های بهداشتی در مناطق سیل زده

بازدید معاون کل وزارت بهداشت از مراکز درمانی خوزستان

اهمیت کنترل بیماری های واگیر در مناطق سیل زده

دانشگاه علوم اسلامی رضوی سه هزار فارغ التحصیل دارد

آیا حبوبات جایگزین مناسبی برای گوشت هستند

خبر فوق العاده ای که مدیران استقلال به منشا دادند، چه بود؟!

اعزام بالگرد اورژانس پایگاه میانه برای نجات دو بیمار

اعزام پنج بالگرد به استان گلستان

فواید استفاده از شکم بند بارداری

زنان باردار در سفرهای نوروزی چه نکاتی را باید رعایت کنند؟

توشه ای به رنگ بندگی برای سال جدید

راه دسترسی به 12 خانه بهداشت روستایی در گلستان وجود ندارد

درخواست وزیر علوم از دانشگاه ها برای کمک به هموطنان مناطق سیل زده

انعطاف پذیری عصبی و کارایی آن در زندگی انسان

مرگ و میر نوزادان در ایران کمتر از استاندارد جهانی

زمان برگزاری آزمون های وزارت بهداشت در سال 98 مشخص شد

اعزام پنج بالگرد به استان گلستان

بازدید معاون کل وزارت بهداشت از مراکز درمانی خوزستان

عفونت پیرسینگ گوش؛ علائم، پیشگیری و درمان

مدیرکل مرکز انتقال خون مطرح کرد بیشترین جامعه مصرف کنندگان خون در اصفهان، بیماران تالاسمی هستند

چه کنیم تا سنگ کلیه نگیریم

دانه هایی که سرطان کبد را از بین می برند

اعزام پنج بالگرد به استان گلستان

لیمو منبع شگفت انگیز ویتامین B6، آهن، پتاسیم و فیبر است

تامین دارو و ملزومات بهداشتی در مناطق سیل زده

زنان باردار در سفرهای نوروزی چه نکاتی را باید رعایت کنند؟

جوان 28 ساله رودباری اولین اهداکننده عضو سال جاری در گیلان

چاقی در کودکان، معضلی جهانی است

بازدید از محل اسکان موقت سکنه روستای آق قلا

جوان 28 ساله رودباری اولین اهداکننده عضو سال جاری در گیلان

عامل مرگ خاموش مسافران را تهدید می کند

مراجعه 4 هزارو894 بیمار به مراکز درمانی بابل در روزهای پایانی سال و ایام تعطیلات

دارو و مواد غذایی مورد نیاز در مناطق سیل زده تامین شده است

عجیب ترین و خطرناک ترین ساز موسیقی جهان

نظارت بر ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در مناطق سیل زده

یک نیروی اورژانس در حمله اشرار به شهادت رسید

12 هزار و 221 کیلوگرم مواد غذایی فاسد معدوم شد

مسمومیت 6 نفر با CO در مازندران عامل مرگ خاموش مسافران را تهدید می کند

دستور وزیر بهداشت برای امدادرسانی مناطق سیل زده

درخواست بیماران تالاسمی از وزارت بهداشت :با کمبود مقطعی خون روبه رو هستیم

پلمب 4 رستوران متخلف در جاده چالوس به دلیل عدم رعایت دستورالعمل های بهداشتی

مسمومیت 6 نفر با CO در مازندران/ عامل مرگ خاموش مسافران را تهدید می کند

خدمات رسانی مراکز درمانی فارس در ایام نوروز

کم خونی در چه کسانی شایع تر است؟

با خواص ناشناخته لیمو ترش آشنا شوید

در طول سفر ظرف هایتان را با آب نهر نشویید

داروخانه های فسا در ایام نوروز کمبود دارو ندارند

توصیه های بهداشتی و درمانی در سفر های نوروزی

نظارت بر ارائه خدمات بهداشتی و درمانی در مناطق سیل زده

بهترین و بدترین زمان برای مصرف شیر

ارتقا سواد سلامت روان و ترویج اهمیت روابط انسانی؛ شعار سال 1398

معاون کل وزارت بهداشت از مراکز درمانی خوزستان بازدید کرد

جوش صورت و 8 نکته که در مورد آن هرگز نمی دانستید!

داروخانه های فسا در ایام نوروز کمبود دارو ندارند

معاون کل وزارت بهداشت از مراکز درمانی خوزستان بازدید کرد

5 اسباب بازی که هوش فرزندتان را زیاد می کنند!

تقویت هوش کودکان و راهکارهای پرورش آن

علت یبوست در مسافرت چیست؟

آخرین وضعیت سیل زدگان در استان گلستان

ترافیک در محور هراز پرحجم و نیمه سنگین است

بیش از 13 تن مواد غذایی فاسد در همدان معدوم شد

بیش از 13 تن مواد غذایی فاسد در همدان معدوم شد

تغذیه سالم برای دانش آموزان چیست؟

برطرف شدن خطر سیل در گمیشان

مراقب قارچهای خود رو در طبیعت باشید

استفاده از بالش برای این افراد ممنوع

درخواست بیماران تالاسمی از وزارت بهداشت در سال 98/ در برخی شهرها با کمبود مقطعی خون روبه رو هستیم

دستور وزیر بهداشت برای امدادرسانی مناطق سیل زده

پرهیز از دوستی با کفار/ نشانه حُب خدا اطاعت است

عشق حقیقی چه نشانه هایی دارد؟

افراط در خوردن شیرینی منجر به افزایش چربی خون می شود

افراط در خوردن شیرینی منجر به افزایش چربی خون می شود

دستور وزیر بهداشت به نمایندگان ویژه در مناطق سیل زده

تصادفات جاده ای ایام نوروز در رفسنجان سه کشته بر جا گذاشت

اعزام بیش از 50 پزشک متخصص به روستا های ممبی

چرا همیشه سردمه؟!

کیست های کلیه را چگونه درمان کنیم؟

درمان زخم معده با سین هفت سین

دل درد و کمر درد در بارداری طبیعی است؟

شیر سوسک چیست؟

15 عادت نادرستی که برای ستون فقرات مضر هستند

تشکیل پرونده قضایی برای 4085 مورد تخلف بهداشتی

فعالیت شبانه روزی مراکز درمانی فارس در ایام نوروز

آیا دندان درآوردن باعث تب در کودکان می شود؟

نوروز و دغدغه اضافه وزن

پله پله تا سلامت با توصیه های دکتر مظهری

این گیاهان را بخورید و راحت بخوابید

7 باور اشتباه و خطرناک درباره افسردگی پس از زایمان

ویژگی های مو های سالم؛ موهایتان نرم است یا خشک؟

میوه در میان وعده استفاده شود/چرا بتاکاروتن مهم است

چربی سوزی، باور غلط در دراز نشست

خوراکی های پاییزی مفید برای سلامتی

رژیم مایعات چیست و چه زمانی استفاده می شود؟

مصرف روغن حرارت دیده، سرطان پستان را گسترش می دهد

برخی از انسان ها می توانند میدان مغناطیسی زمین را احساس کنند

«روان درمانی» یا «بغل درمانی»؟

«روان درمانی» یا «بغل درمانی»؟