مطالب مرتبط:
دولت با تلاش و دلسوزی، تورم، بیکاری و فقر را ریشه کن کند
ریشه وجود تورم مزمن در کشور فعالیت بنگاه های تولیدی با نیمی از ظرفیتشان است
دولت با تلاش و دلسوزی، تورم، بیکاری و فقر را ریشه کن کند
آیت الله علوی گرگانی:
 
 دولت با تلاش و دلسوزی، تورم، بیکاری و فقر را ریشه کن کند
ریشه های تورم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 30 بهمن 1397 ساعت 09:422019-02-19اقتصادي

ریشه های تورم


حمید آذرمند* نوشته ریشه های تورم اولین بار در پایگاه خبری،تحلیلی اقتصاد 24 .

پدیدار شد.

- درک صحیح علل و ریشه های تورم از آن جهت مهم است که هر گونه درک نادرست نسبت به این پدیده، ممکن است منجر به اتخاذ سیاست های غلط و پرهزینه برای اقتصاد کشور شود.

در ادوار مختلف، بی توجهی به ریشه های اصلی تورم، سیاست گذار را به سمت راه حل هایی مانند دخالت مستقیم در قیمت گذاری ها یا استفاده از ابزارهای ناکارآمدی مانند تثبیت نرخ اسمی ارز برای کنترل انتظارات تورمی، سوق داده است.

تورم به زبانی ساده عبارت از رشد پایدار سطح عمومی قیمت کالاها و خدمات در اقتصاد است که در اثر آن، قدرت خرید پول ملی کاهش می یابد.

تورم ممکن است در اثر افزایش عمومی تقاضا به وجود آید به این صورت که اگر تقاضا برای کالا و خدمت با سرعتی بیش از عرضه آن رشد کند، قیمت ها افزایش خواهد یافت.

از طرف دیگر، تورم ممکن است در اثر افزایش هزینه های تولید از قبیل دستمزد و مالیات و مواد اولیه افزایش یابد.

البته برخی اقتصاددانان، همواره تورم را یک پدیده پولی می دانند و بنابراین حجم پول را عامل اصلی نرخ تورم می شمارند.

به بیانی دیگر اگر در یک اقتصاد، پول جدیدی خلق شود، ولی متناسب با آن ظرفیت های واقعی تولید افزایش نیابد، خلق پول جدید منجر به افزایش نسبت تولید اسمی به تولید واقعی می شود که به معنی افزایش سطح عمومی قیمت ها یا همان تورم است؛ بنابراین بین حجم پول و افزایش سطح عمومی قیمت ها ارتباط وجود دارد به طوری که تغییرات در حجم پول، صرف نظر از تغییرات مقدار تولید، تعیین کننده سطح عمومی قیمت ها است.

چرا حجم پول بی رویه افزایش می یابد؟ در اقتصاد کشور، قاعدتا بانک مرکزی به عنوان کنترل کننده حجم پول، کنترل نهایی را بر نرخ تورم دارد.

اگر بانک مرکزی، حجم پول را با شتابی بیش از رشد بخش واقعی افزایش دهد، به دنبال آن سطح عمومی قیمت ها نیز افزایش خواهد یافت.

سوالی که در این جا مطرح می شود این است که چرا اساسا بانک مرکزی اقدام به افزایش حجم پول می کند؟ در پاسخ، بحث ارتباط بین سیاست مالی و سیاست پولی مطرح می شود.

در اقتصاد ایران، دولت ها به طور کلی هزینه های خود را از منابعی مانند اخذ مالیات، فروش ذخایر زیرزمینی، فروش سایر دارایی ها و انتشار اوراق تامین می کنند.

در عمل، به علت بی انضباطی و ناکارآیی سیاست های مالی و بودجه ای، منابع دولت کفاف هزینه ها را نمی دهد و بنابراین دولت ها مستقیم یا غیرمستقیم به سراغ منابع بانک مرکزی می روند که به معنی خلق پول جدید است.

علاوه بر آن، کسری منابع دولت منجر به فشار بر منابع سایر بانک ها هم می شود که در نتیجه آن بانک ها ناچار به اضافه برداشت از منابع بانک مرکزی می شوند.

در این بین، مشکلات داخلی نظام بانکی از قبیل سهم بالای دارایی های غیرنقدشونده، دارایی های موهوم، ریسک های ناشی از عدم انطباق با استانداردهای بانکداری و ضعف نظارت بر بانک ها و نظایر آن نیز موجب افزایش شکاف منابع و مصارف بانک ها شده که در نهایت منجر به اضافه برداشت از منابع بانک مرکزی می شود که آن نیز به معنی خلق پول جدید است.

دو ریشه اصلی تورم بنابراین دو عامل تسلط سیاست های مالی و بودجه ای بر سیاست های پولی و مشکلات ساختاری نظام بانکی، به واسطه خلق مداوم پول جدید و رشد مستمر نقدینگی، دو ریشه اصلی تورم مزمن و بی ثباتی اقتصاد کلان در اقتصاد ایران است.

در اغلب سال ها، عواملی که گفته شد از قبیل کسری بودجه دولت، مشکلات ساختاری نظام بانکی، فقدان شفافیت و انضباط مالی در بخش عمومی، بدهی های فزاینده دولت، سیاست های حمایتی و توزیعی دولت، فقدان استقلال و کارآیی کافی بانک مرکزی و ناکارآیی سیاست های بودجه ای منجر به انتقال هزینه ناکارآیی های اقتصاد به منابع بانک مرکزی و در نهایت منجر به تورم مزمن و بالا شده است.

تامین هزینه های دولت و جبران مشکلات نظام بانکی از محل خلق پول جدید، به معنی تحمیل مالیات تورمی بر کل اقتصاد است.

مالیات تورمی در واقع هزینه ای است که دارندگان پول می پردازند.

با افزایش حجم پول، سطح عمومی قیمت ها افزایش می یابد و در عمل ارزش پول در اختیار شهروندان کاهش می یابد.

این چنین است که تورم، اثری همانند مالیات بر پول شهروندان دارد.

از آنجا که چنین مالیاتی منجر به کاهش قدرت خرید افراد حقوق بگیر و فقیرتر شدن اقشار ضعیف می شود، ولی در مقابل منافعی را عاید بدهکاران بزرگ بانکی و مالکان دارایی می کند، بسیار غیرمنصفانه است.

به عنوان نمونه می توان مصادیقی برشمرد که منجر به انتقال ناکارآیی سایر بخش های اقتصاد به منابع بانک مرکزی شده است؛ از جمله پرداخت تسهیلات بانکی به بنگاه های زیان ده، خرید تضمینی محصولات از محل خط اعتباری بانک مرکزی، برداشت ریالی از منابع صندوق توسعه ملی، شیوه تامین مالی مسکن مهر، تبدیل اضافه برداشت بانک های زیان ده به خط اعتباری، پرداخت حقوق سپرده گذاران موسسات اعتباری از منابع بانک مرکزی و نظایر آن که همگی نمونه هایی از خلق پول جدید برای حل مشکلات و ناکارآیی های دولت و سایر بخش های اقتصادی است.

چگونه باید تورم را کنترل کرد؟ با شناخت ریشه های تورم، می توان به این سوال مهم پاسخ داد که چگونه باید تورم را کنترل کرد؟ با توضیحاتی که داده شد، حل مشکل تورم مزمن در اقتصاد ایران نیازمند اصلاح ساختار بودجه عمومی، بازنگری اساسی در سیاست های حمایتی و توزیعی دولت، رفع الزام قانونی از بانک مرکزی نسبت به خرید ارز نفتی از دولت، اصلاح نظام بانکی و تعیین تکلیف فوری بانک های مشکل دار، افزایش شفافیت و انضباط مالی در بخش عمومی، ممنوعیت برداشت ریالی از منابع ارزی صندوق توسعه ملی نزد بانک مرکزی، مدیریت پایدار و کارآمد بدهی های دولت و مهم تر از همه افزایش استقلال و کارآیی بانک مرکزی است.

تاکید مجدد بر جمله نخست این یادداشت بسیار حائز اهمیت است که کنترل تورم جز با استفاده از ابزارهای مناسب امکان پذیر نیست.

فهم نادرست از ریشه های تورم ممکن است دولت را به سمت استفاده از ابزارهای نادرست مانند دخالت در قیمت گذاری ها و سرکوب قیمت ها سوق دهد.

ده ها سال تجربه دخالت دولت در قیمت گذاری ها و تجربه سایر کشورهای مشابه به روشنی نشان می دهد که دخالت دولت در قیمت گذاری ها، تجربه ای شکست خورده است و امکان کنترل تورم و ثبات قیمت ها از طریق دخالت مستقیم دولت در قیمت گذاری وجود ندارد.

تاکید بر این مساله نیز لازم است که ثبات قیمت ها و ثبات اقتصاد کلان، نیازمند یک سیاست پولی کارآمد و مناسب مانند هدف گذاری تورمی یا هدف گذاری کل های پولی است.

در اقتصاد ایران با توجه به رشد بالای نقدینگی و محدودیت ذخایر خارجی، استفاده از لنگر اسمی نرخ ارز برای کنترل انتظارات تورمی، نه تنها کارآیی لازم را ندارد، بلکه همواره هزینه ها و عوارض بسیار مخربی نیز به دنبال داشته است.

*اقتصاددان منبع: دنیای اقتصاد
کلید واژه ها: افزایش - تورم - اقتصاد - بانک مرکزی - قیمت - تولید - بانک - هزینه - مرکزی - دولت - مالی - نرخ تورم - سیاست های مالی - جدید - مالیات - قیمت کالاها - پدیده - هایی - کشور - فروش - پول ملی - دستمزد - دارایی - اوراق - بودجه - تامین - اولین - صورت - کاهش - خرید

آخرین اخبار سرویس:
واکنش وزارت کشاورزی به پیاز 9هزارتومانی

نحوه دریافت عیدی از ایرانسل

آزاد راه پردیس- تهران به آبعلی می رسد

25 درصد از شهر گنبد دچار آبگرفتگی شده است

23 اکیپ راهداری در جاده های کهگیلویه و بویراحمد مستقر هستند

سطح آب گرگانرود در محدوده شهر گنبد کاهش یافت

قهرمان ووشوی جوانان آسیا درگذشت+عکس

1397 | مرور صنعت خودرو و حمل ونقل

فال روزانه پنجشنبه 1فروردین 98 + فال حافظ و فال تولد 98/1/1

ثبت رسمی نهاد ایرانی متناظر با اینستکس اروپایی

30 معتکف در جاجرم دچار گازگرفتگی شدند

نرخ حق بیمه شخص ثالث 15 درصد افزایش یافت

نخستین روز یک قرار عاشقی

پیام سفارت سوئد در ایران به مناسبت سال نو

تلخ و شیرین های سال97

زاینده رود نوروزی

مصدق و نهضت ملی ایران

هنگام وقوع سیل چه کنیم؟

بخشنامه دستمزد کارگران در سال 98 ابلاغ شد

نرخ خودروهای شاسی بلند داخلی در بازار +جدول

اولین مهمان نوروزی اصفهانی ها از راه رسید

فنلاند؛ شادترین کشور جهان نام گرفت

جمال زبیدی برپایی سور و سات عید در روستای چلا

متخلفان در آستانه سال جدید 103 میلیارد ریال جریمه شدند

چشم انداز اقتصاد ایران در سال 98

میزان افزایش تعرفه های پزشکی در سال 98

امپراتوری روپرت مرداک با قیمتی باورنکردنی فروخته شد

هندی ها، کالاهای چینی را به آتش کشیدند

103 میلیارد جریمه تعزیراتی متخلفان در آستانه نوروز 98

اخرین قیمت دلار و ارز در سال 97

سوال از وزیر صنعت درباره رفتار قلدرمآبانه خودروسازان

سطح آب گرگانرود در محدوده شهر گنبد کاهش یافت

افزایش 11درصدی تردد مسافران نوروزی در محور های سیستان و بلوچستان

بازدید شهردار تهران از محله خلازیر

قدیمی ترین زندانی بدهکار استان تهران آزاد شد

تعزیر 650 میلیارد تومانی متخلفان صنفی در سال 97/ برخورد قاطع قانونی با متخلفان اقتصادی نوروزی

گرفتار شدن 200 خودرو در کولاک گردنه فولادمحله به تلمادره مازندران

با هدف معرفی آثار بومی به گردشگران نوروزی نمایشگاه صنایع دستی دهدشت گشایش یافت

توزیع بیش از 700تن سیب و پرتقال در سیستان و بلوچستان

نصب 60 اِلِمان نوروزی در سبزوار

نوبل ریاضی برای اولین بار به یک زن رسید+عکس

اتحادیه اروپا بار دیگر گوگل را نقره داغ کرد

حال و هوای بازار تجریش در روز پایانی سال 1397

حال و هوای بازار گل همدانیان در اصفهان

کاهش قیمت طلا در بازارهای جهانی

12 اتوبوس یورو 4 تا 17 فرودین 98 به اتوبوسرانی قم اضافه می شود

کی روش عید نوروز را تبریک گفت

ابتکار دستفروشان ساروی برای فروش اجناس در زیر باران+ تصاویر

شمیم بهاری در آذربایجان شرقی و گیلان

فرودگاه گرگان رکورد بارندگی در آسیا را شکست

خرید عید در دقیقه نود

آبادان؛ پیش و پس از ملی شدن صنعت نفت

توزیع بیش از 730 تن سیب و پرتقال با قیمت مصوب در نقاط مختلف سیستان و بلوچستان

22 کیلومتر از بزرگراه اهر- تبریز طی سال جاری تحویل مردم شد

تخلیه 20 روستا بخاطر سیل در استان گلستان

60 المان نوروزی در سبزوار نصب شد

کمیسیون اروپا گوگل را به پرداخت یک میلیارد و 49 میلیون یورو محکوم کرد

محمد علی رجبی سالی که نکوست، از «بهایش» پیداست!

تلخ و شیرین های سال 97

فرمانده انتظامی شهرستان مهران مطرح کرد افزایش 18 درصدی تردد زائران از مرز مهران

وزیر اقتصاد از خزانه داری کل کشور بازدید کرد

افزایش اا درصدی میزان تردد مسافران نوروزی در محورهای سیستان و بلوچستان

حق بیمه شخص ثالث 15 درصد افزایش یافت

ساعات پایانی سال و اوج خرید نوروزی در مشهد مقدس

ترامپ باز هم سوژه شبکه های اجتماعی شد

معضلات اصلی دولت ها و طرح های نیمه تمام

شب آخر سال و برگزاری آیین چاله گرمی

شاسی بلندهای داخلی چند «فی» می خورد؟

واکنش وزارت کشاورزی به پیاز 9 هزار تومانی

تابان و سپهران رکورددار تاخیرات پروازی بهمن

صف طولانی مردم کهگیلویه و بویراحمد برای خرید میوه +تصاویر

فارس گزارش می دهد وجود 11 اثر تاریخی ثبت جهانی شده در فیروزآباد/ از کاخ اردشیر بابکان تا شهرگور

خرید مردم در چند ساعت مانده سه سال جدید

کاهش حوادث چهارشنبه آخر سال در سیستان وبلوچستان

بازدید وزیر اقتصاد از خزانه داری کل کشور +عکس

وزیر امورخارجه ایران:ایرانیان هرگز اجازه نمی دهند که دیگران درباره سرنوشتشان تصمیم بگیرند

نفتِ ملیِ ایران/ چه اتفاقاتی در سالهای دهه 50 میلادی رخ داد که موجب شد به فکر ملی کردن نفت بیفتند؟

توزیع 200 تن میوه شب عید بین غرفه ها

تجارت با عراق به 20 میلیارد دلار افزایش می یابد

افزایش 125درصدی بارش ها در سال 97

بازرسان سازمان دامپزشکی بر گوشت های وارداتی نظارت کامل دارند

فارس خبر می دهد بی آبی عیدی آبفای اهواز در شب عید

اختصاص 6 هزار میلیارد تومان اعتبار برای توسعه سیستان و بلوچستان

ظریف: ایرانی ها هرگز اجازه نمی دهند دیگران درباره سرنوشتشان تصمیم بگیرند

عیدانه نوروز در یونسکو 

بیش از 900 هزار مسافر نوروزی وارد مازندران شدند

مدیرعامل سازمان رفاه و خدمات اجتماعی خبرداد توزیع 3300 بسته غذایی برای نیازمندان شهر تهران

بورس با رشد 2 هزار و 760 واحدی به استقبال نوروز رفت

فارس گزارش می دهد وجود 11 اثر تاریخی ثبت جهانی در فیروزآباد/ از کاخ اردشیر بابکان تا شهرگور

بازدید از سد های کشور در ایام نوروز آزاد است

توزیع میوه شب عید در بهمیی

سوال از وزیر درباره رفتار قلدرمآبانه خودروسازان

خسارت 8 میلیارد تومانی سیل به بخش های مختلف شهرستان

از رفع توقیف ماشین آلات و تجهیزات صنعتی تا تعیین تکلیف اسناد 30 واحد تولیدی فاقد سند مالکیت/ حمایت قضایی از سرمایه گذاران در بخش خصوصی

خسارت 8 میلیارد تومانی سیل به بخش های مختلف شهرستان

شرکت ایرانی متناظر با اینستکس به ثبت رسید

آب زاینده رود جاری شد

هیچ مشکلی در تامین کالاهای اساسی شب عید نداریم / شکر در آرامش

بام نفت ایران در آستانه خودکفایی کامل

خرید های دقیقه نودی بازار شب عید همدان

ریشه های تورم

ریشه های تورم