مطالب مرتبط:
دادکان:همه فاسدانی که ازفوتبال اخراج کردم، الان برگشته اند!
صدای فضا؛ از باد در مریخ تا غرش خورشید و انفجار آغازین کیهان (فیلم)
دادکان:همه فاسدانی که ازفوتبال اخراج کردم،الان برگشته اند!
گل محمدی: اگر گناه نبود به بازیکنان پدیده تعظیم می کردم / می توانستیم 3 امتیاز را کسب کنیم
صدای مریخ
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 1 بهمن 1397 ساعت 02:202019-01-20سياسي

فکر می کردم «کیهان»ی ها از مریخ آمده اند!


محمدمهدی فرقانی که تجربه روزنامه نگاری را پیش و پس از انقلاب در کارنامه حرفه ای خود دارد، معتقد است که پس از گذشت 40 سال از رویداد بزرگ انقلاب 57 که بسیاری موضوعات را تحت شعاع قرار داد، - طبیعتا رسانه ها نیز دستخوش تغییرات خوب و بدی شده اند.

مهدی فرقانی سال 52 وقتی هنوز دانشجوی رشته روزنامه نگاری بود، به تحریریه کیهان وارد شد تا برای نخستین بار فضای جدی کار در تحریریه را تجربه کند.

او به مدت 23 سال در روزنامه کیهان به عنوان خبرنگار، گزارشگر، دبیر سرویس، عضو شورای سردبیری و عضو شورای تیتر روزنامه مشغول به کار بود و در نهایت سال 75 این روزنامه را ترک کرد و به شکل جدی وارد فضای آکادمیک روزنامه نگاری شد.

او سال هاست ریاست دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی را عهده دار شده است و در این مدت کتاب ها و مقلات زیادی را هم زمینه روزنامه نگاری و علوم ارتباطات همچون درآمدی بر ارتباطات سنتی در ایران ، راه دراز گذار و گزارش نویسی برای مطبوعات به نگارش درآورده است.

فرقانی از نسل روزنامه نگارانی است که مهمترین رویداد تاریخ معاصر ایران یعنی تحولات سیاسی دهه 50 و در نهایت انقلاب اسلامی و تغییر رژیم را از نزدیک تجربه کرد و در دوره ای که روزنامه از اصلی ترین منابع اطلاع رسانی به حساب می آمد، ناقل اخبار مهم و گاهی سرنوشت سازی بود.

روزنامه نگاری آن دوره با امروز قابل مقایسه نیست فرقانی حالا پس از نزدیک به نیم قرن تجربه روزنامه نگاری، تغییراتی که در این مدت در فضای رسانه ای ایجاد شده و تاثیرات انقلاب بر عملکرد رسانه و تحولاتی که ایجاد کرده است را مورد بررسی قرار می دهد.

او در ابتدای گفت وگو با ایسنا به سال هایی که وارد عرصه روزنامه نگاری شد اشاره می کند و درباره فضای رسانه ای آن دوره می گوید: تجربیات و مشاهداتم از حرفه روزنامه نگاری به اوایل دهه 50 شمسی و نزدیک به نیم قرن پیش برمی گردد.

تجربه حضور در تحریریه در آن دوره حال و هوایی داشت که هرگز نمی توان آن را با آنچه در این دوره می گذرد، مقایسه کرد روزنامه نگاری و تجربه حضور در تحریریه در آن دوره حال و هوایی داشت که هرگز نمی توان آن را با آنچه در این دوره در اشکال مختلف روزنامه نگاری می گذرد، مقایسه کرد.

آن زمان رسانه به معنای واقعی یک نهاد بود که تعاریف مشخصی از کارکرد اجزا، افراد، ساختار و بخش های فنی، حوزه ای و .

داشت.

در واقع می توان گفت که هر کدام از افراد و بخش ها تعریف و کارکرد مشخصی داشتند و باید بر اساس همان تعاریف کار می کردند.

او ادامه می دهد: روزنامه نگاری در آن دوره واقعا کار سختی بود؛ این درحالی است که امروز هر کسی که یک گوشی موبایل داشته باشد، هم مخاطب است، هم کابر و هم روزنامه نگار.

اما آن زمان تمام مشاغل تعریف خودشان را داشتند و به همین خاطر هم پیشرفت در مشاغل بسیار لذت بخش بود؛ به عنوان مثال روزنامه نگار باید 20 سال در تحریریه زحمت می کشید، خاک می خورد و شایستگی های خودش را به اثبات می رساند تا بتواند دبیری یا سردبیری یک سرویس را برعهده بگیرد؛ برخلاف امروز که برخی خبرنگاران پس از دو سال خبرنگاری و بدون پختگی و تجربه لازم به دبیری ارتقاء پیدا می کنند.

در نتیجه کاملا طبیعی است که ضریب خطا هم در رسانه افزایش پیدا کند.

این استاد علوم ارتباطات خاطرنشان می کند: آن زمان برای اینکه خبر و گزارشی تهیه و برای آن تیتر انتخاب کنیم، چشم انداز قابل رویت آن را رصد می کردیم.

با در نظر گرفتن تاثیرات و واکنش های احتمالی تلاش می کردیم که بسیار حساب شده و طراحی شده عمل کنیم؛ البته این موضوع اصلا به معنای کنترل و سانسور نبود و بیشتر به این دلیل بود که خبرنگار با علم و آگاهی نسبت به آنچه می نویسد، دست به انتخاب سوژه و نوشتن گزارش بزند.

فرقانی با بیان اینکه در آن سال ها حضور در تحریریه و ایفای نقش خبرنگار و گزارشگر تابع شرایطی بود ، می گوید: در دهه 50 شرایط به اینگونه شده بود که برای حضور در تحریریه باید حداقل دانشجوی رشته روزنامه نگاری می بودیم.

اولین محصول دانشکده علوم ارتباطات در رشته روزنامه نگاری هم سال 50 فارغ التحصیل شد.

من نیز چهارمین گروهی بودم سال 50 وارد دانشکده، سال 54 فارغ التحصیل و سال 52 در حالی که دانشجو بودم وارد تحریریه کیهان شدم.

او بیان می کند: در شرایطی که تجربه و سن و سال در تحریریه کیهان حرف اول را می زد، ما دانشجویان روزنامه نگاری وارد روزنامه شدیم و زیر نظر پیران تحریریه شروع به کار کردیم.

طبیعتا آنها از حضور نیروهای جوان و تحصیلکرده احساس خطر و به همین خاطر هم نیروهای جدید را به نوعی تحریم کرده بودند.

همین موضوع باعث ایجاد محدودیت هایی در کار ما شد، اما ما مصمم و در عین حال مجبور بودیم؛ چراکه هیچ گزینه دیگری برای کار وجود عملی نداشت و چاره ای نداشتیم جز اینکه مقاومت کنیم و خودمان را با کارمان به اثبات برسانیم که قابل انکار و نادیده گرفته شدن نباشیم.

جنب وجوش تحریریه، تلفن هایی که مدام زنگ می خوردند، رفت وآمدها و .

او می گوید: حال و هوای تحریریه آن دوره به ویژه در شرایط خاص و فورس ماژور فضای بسیار متفاوتی بود؛ جنب و جوش تحریریه، تلفن هایی که مدام زنگ می خوردند، رفت و آمدهایی که مدام صورت می گرفت، ارتباط میان سرویس ها و افراد، تلاش برای تهیه خبری که حتما تیتر صفحه اول شود، مصاحبه با آدم هایی که برای روزنامه مهم باشند و تلاش روزنامه برای 24 ساعته بودن از مهمترین ویژگی های تحریریه آن دوره بود.

یادم است برای اینکه روزنامه 24 ساعته باشد، شیفت شب حوادث داشتیم که روزهای تعطیل یک خبرنگار، عکاس و جیپ مقیم در کیهان بودند.

خبرنگاران شیفت شب منتظر تلفن بودند تا اگر خبری شد، سریعا خودشان را به محل حادثه برسانند.

رقابت میان روزنامه ها نیز از دیگر ویژگی های فضای رسانه ای آن دوره بود.

برای ما بسیار مهم بود که خبری را روزنامه رقیب داشته باشد و ما نداشته باشیم یا ما خبری را منتشر کنیم که آنها نداشته باشند.

در واقع روزنامه ها همدیگر را رصد می کردند و از اخبار هم آگاه بودند.

به طور کلی می توان یک نوع اصالت روزنامه نگاری را در آن دوره رویت و ثبت کرد.

او خاطرنشان می کند: فکر می کنم دلیل عمده اینکه امروز این اصالت تا اندازه ای از بین رفته، پیشرفت سریع تکنولوژی است که بخشی از آن هم اجتناب ناپذیر است.

اینها را نمی گویم که الان بنشینیم و غبطه بخوریم، بلکه به این خاطر می گویم که امروز نیاز است تغییراتی را متناسب با تحولات فضای رسانه ای ایجاد کنیم.

پشت میز نشستن برای پیرمردها است و نه برای روزنامه نگاران! فرقانی در ادامه برای مشخص تر شدن تفاوت های فضای روزنامه نگاری آن دوره با امروز، خاطره ای را روایت می کند: فکر می کنم سال 54 بود که که عضو سرویس گزارش روزنامه کیهان شدم؛ یک روز گزارشم را نوشته و تحویل دبیر سرویس داده بودم که پس از تایید به حروف چینی و انجام کارهای صفحه بندی رفته بود.

حدودا ساعت 10 صبح بود و من هم فراغت و فرصتی پیدا کرده بودم که روزنامه های آن روز را تورق کنم تا هم سوژه و اطلاعات جدیدی برای گزارش های بعدی پیدا و هم استراحت کنم.

اما پس از چند دقیقه، معاون فنی روزنامه به سراغم آمد و گفت سردبیر با شما کار دارد.

پیش او که رفتم، سردبیر گفت چرا بیکاری؟ من که آن روزها جوان بودم و سر پُربادی داشتم، خیلی جدی و با کمی عصبانیت گفتم اصلا بیکار نیستم! گزارشم را تازه تحویل دادم و الان هم داشتم دنبال سوژه ای برای گزارش بعدی می گشتم.

او گفت چرا ناراحت می شوی؟ منظورم این نیست که چرا روزنامه می خوانی، حرفم این است که چرا اینجا نشسته ای؟ گفتم خوب باید چه کار کنم؟ گفت مگر نمی گویی گزارشت را نوشته و تحویل داده ای، پس دیگر نباید در تحریریه بنشینی و روزنامه بخوانی.

روزنامه نگار باید بیرون برود.

گفتم کجا بروم؟ گفت هر جا که می خواهی؛ برو سینما یا تئاتر و در خیابان ها بگرد یا اصلا برو خانه! هر کاری که می خواهی بکن، اما در تحریریه ننشین! روزنامه نگار باید در جامعه حضور داشته باشد، مردم را بشناسد، تجربه کسب کند و یاد بگیرد.

پشت میز نشستن برای پیرمردها است و نه برای روزنامه نگاران جوان! او می گوید: نزدیک به 43 سال از آن ماجرا می گذرد و علیرغم اینکه روزنامه نگاری امروز پشت میز نشینی و کپی پیست شده است و دیگر با یک نفر می توان روزنامه و با دو نفر می توان مجله درآورد، این خاطره را در همه کلاس هایم تعریف کرده ام.

این خاطره برای من یک درس بود و فکر می کنم برای هر کسی که بخواهد کار روزنامه نگاری حرفه ای انجام دهد نیز درس بزرگ محسوب می شود؛ اینکه بداند باید جامعه، علاقه ها، نیازها و شرایط اجتماعی مردم را بشناسد و به صورت عینی از آنها آگاهی داشته باشد.

شخصیت روزنامه نگار باید پخته باشد و کاری که می کند حتما توأم با شناخت باشد.

وقتی ساعت ورود و خروج و تعداد خبر معیار ارزشیابی خبرنگار می شود فرقانی همچنین درباره تحولات کار رسانه ای در دهه های اخیر، می گوید: در اولین سمینار بررسی مسائل مطبوعات در سال 69 مقاله ای را ارائه کردم که در کتاب روزنامه نگاری ارتباطات و جامعه نیز چاپ شده است.

در آن مقاله عنوان کرده بودم که نظام مطبوعاتی ما به جای آنکه روزنامه نگار پرور باشد، کارمندمحور شده است.

برای اینکه بعد از انقلاب حساب و کتاب وارد کار روزنامه نگاری شد و روزنامه نگارها باید ساعت ورود و خروجشان را اعلام می کردند.

ااز زمانی که اضافه کار، پاداش و تعداد خبر در حرفه روزنامه نگاری اهمیت پیدا کرد، ذات روزنامه نگاری هم دستخوش تغییراتی شد.

ز زمانی که اضافه کار، پاداش و تعداد خبر در حرفه روزنامه نگاری اهمیت پیدا کرد، ذات روزنامه نگاری هم دستخوش تغییراتی شد.

در کل همه این موارد باعث شد که روزنامه نگار به کارمند تبدیل شود.

وقتی تمام تلاش روزنامه نگار این باشد که صبح دیر نیاید و ظهر زود نرود و الکی بماند تا ساعت کار پُر کند، طبیعی است که این فرد دیگر در ذات روزنامه نگار نخواهد بود.

او ادامه می دهد: در تمام مدتی که کار خبرنگاری می کردم، به هیچ وجه ساعت ورود و خروجمان تحت کنترل نبود.

اگر در تحریریه کار بود در هر ساعتی حضور پیدا می کردیم و اگر هم نبود می توانستیم به تحریریه نیاییم.

مهم تهیه گزارش و خبر بود که باید انجام می دادیم و نه اینکه بر اساس میزان حضور در تحریریه حقوق دریافت کنیم.

اگر می خواستیم به سفر برویم خیلی راحت می تواستیم مرخصی بگیریم، اما اگر سفر هم می رفتیم همچنان خبرنگار بودیم.

بارها برای خودم پیش آمده بود که در مسیر سفر گزارش تهیه کردم؛ به عنوان مثال اگر می دیدم کسی در بیابان زندگی می کند و کپرنشین است، عکس می گرفتم، مصاحبه می کردم و گزارش می نوشتم یا اگر در شهری به داروخانه ای می رفتم و مشکلات کمبود دارو را مشاهده می کردم، آن را گزارش می کردم.

در کل منظورم این است روزنامه نگار باید آدم 24 ضربدر 7 باشد.

یعنی 24 ساعت در هفت روز هفته را روزنامه نگار باشد؛ در خواب، تعطیلی، خانه یا تحریریه فرقی نمی کند، روزنامه نگار، روزنامه نگار است.

اما وقتی که ورود و خروج و تعداد خبر معیار ارزشیابی خبرنگار می شود، دیگر نمی توان انتظار داشت که روزنامه نگار در همه لحظات به معنای واقعی روزنامه نگار باشد.

این روزنامه نگار پیشکسوت خاطرنشان می کند: تعداد خبر یک رسم بسیار بی معنا است که در برخی از خبرگزاری ها و سایت های خبری اتخاذ شده است.

یکی از تعاریف خبر این است که خبر، خبر نمی کند.

مگر خبرنگار می تواند پیش بینی کند که امروز چه تعداد خبر را می تواند تهیه کند؟ نتیجه این رویکرد هم این شده است که خبرنگار وقتی خبری ندارد، بدون هدف با افراد مختلف تماس می گیرد تا صرفا یک مصاحبه آبکی تهیه کند.

در حالی که اصلا نمی داند کسی که با او مصاحبه می کند چه تخصصی و توانایی دارد و چه سوالی باید از او بپرسد! بنابراین کاملا طبیعی است که آخر سر هم از او می پرسد ببخشید سمت شما چیست؟ برای اینکه باید خانه های خالی جدولش را پُر و حقوق آخر ماه خود را دریافت کند؛ این درحالی است که این سیستم مدیریت هیچ نتیجه ای جز پرورش روزنامه نگاری کیلویی به دنبال ندارد.

حضور جوانان پویا و رادیکال باعث شد روزنامه کیهان در مسیر انقلاب باشد فرقانی با بیان اینکه آنچه در این سال ها تغییر کرده فقط ساختار و نهاد نیست، بلکه در رویکردها نیز تغییراتی صورت گرفته است ، می گوید: آن زمان ورود به روزنامه کیهان با نزدیک به 2000 نیروی انسانی در بخش های مختلف از چاپ آگهی اداری گرفته تا تحریریه ها و نشریه های مختلف، یک اتفاق بسیار بزرگ بود.

هیچگاه یادم نمی رود که وقتی دانشجوی سال اول روزنامه نگاری بودم، یک روز ما را به بازدید از روزنامه کیهان بردند.

تحریریه کیهان که هنوز هم به همان صورت است، اتاق بزرگی پُر از میز و تلفن بود.

آن زمان با خودم فکر کردم یعنی می شود یک روز من هم بتوانم در این تحریریه کار کنم؟ تصور می کردم افرادی که در آنجا حضور دارند از کره مریخ آمده اند.

اما وقتی یک سال بعد خودم را در آن تحریریه دیدم، قدر آنجا بودن را خیلی خوب می دانستم.

بارها و بارها گفتم و بار دیگر نیز می گویم تا ماه ها بعد از اینکه وارد تحریریه کیهان شدم، حتی میز و صندلی هم نداشتم.

این موضوع اصلا شوخی ندارد! تصور کنید که حدود چهار ماه باید هر روز صبح تا شب در تحریریه روی پا می ایستادیم و در عین حال خبر تهیه می کردیم، با پیران تحریریه رقابت می کردیم و جلو می زدیم.

یادم است وقتی می خواستم خبر بنویسم به کتابخانه انتهای تحریریه می رفتم و آنجا مطلب می نوشتم.

اگر هم می خواستم از تلفن استفاده کنم باید به سختی نگاه می کردم که چه کسی در آن زمان پشت میزش قرار ندارد تا بروم و برای مدت کوتاهی هم که شده بتوانم برای تهیه خبر و گرفتن مصاحبه از تلفن استفاده کنم.

این موضوع در شرایطی بود که باید خودمان را هر جور شده به پیشکسوتان و قدیمی های تحریریه نیز ثابت می کردیم.

آنهایی که فکر می کردند ما آمده ایم جای آنها را بگیریم؛ البته به مرور زمان همین اتفاق هم افتاد.

او ادامه می دهد: در شهریور 57 و در دوره نخست وزیری شریف امامی وقتی آن سرهنگ نظامی به تحریریه آمد و همه ما بلند شدیم، اعتراض کردیم و گفتیم دیگر روزنامه را منتشر نمی کنیم تا سانسور و خفقان از روزنامه ها برود، ترکیب بالای 50 درصدی تحریریه را جوانان تشکیل داده بودند.

در حالی که چهار سال قبل این جمعیت به 10 درصد هم نمی رسید.

در واقع اگر این جوانان در تحریریه نبودند شاید هیچ گاه آن اعتراضات هم انجام نمی شد.

رییس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی یادآور می شود: به طور کلی روزنامه کیهان در نیمه نخست دهه 50 بسیار متحول شد که یکی از عوامل اصلی آن حضور جوانان بود.

همچنین حضور جوانان پویا و رادیکال باعث شد که روزنامه کیهان در مسیر انقلاب و در جبهه مردمی حضور داشته باشد.

روزنامه ها در مسیر انقلاب با مردم همراه شدند فرقانی در ادامه به انعکاس اعتراض ها و رویدادهای مردمی در روزنامه کیهان اشاره می کند و می گوید: پیش از انقلاب همراهی روزنامه ها با مردم یک روند بود و عمدتاً از نیمه دوم سال 56 آغاز شد.

زمانی که برای اولین بار بعد از سال ها جمعی از اعضای تحریریه کیهان به همراه روزنامه نگاران دیگر نامه ای خطاب به جمشید آموزگار نوشتند، به سانسور و خفقان حاکم بر مطبوعات اعتراض کردند و خواستار رفع این سانسورها شدند.

این اتفاق خود یک جرقه بود که در کنار اتفاقات دیگر به همراهی هرچه بیشتر روزنامه ها با مردم کمک کرد.

او ادامه می دهد: اوایل سال 57 یعنی از زمانی که تظاهرات و اعتراض ها زیاد شد، روزنامه کیهان با بسیاری از این اعتراض ها همراهی کرد و گزارش های آن اعتراضات را انعکاس داد.

شرایط به گونه ای شده بود که در نیمه دوم سال 57 و حوالی پیروزی انقلاب، مردم به شدت به روزنامه کیهان علاقه پیدا کرده بودند.

یادم نمی رود که وقتی با ماشین روزنامه در خیابان می رفتیم مردم به ما ابراز احساسات می کردند و دست تکان می دادند.

همچنین وقتی برای پوشش خبری اولین سخنرانی امام خمینی (ره) به بهشت زهرا رفته بودم، هنگام برگشت جیپ کیهان در بیابان های اطراف بهشت زهرا گیر کرده بود و مردم همه به کمک آمدند تا جیپ را به جاده برسانیم.

منظورم این است که مردم به روزنامه کیهان احساس خوبی پیدا و باور کرده بودند که روزنامه با آنها همراه شده است.

این روزنامه نگار پیشکسوت یادآور می شود: روزنامه کیهان از باب جوانگرایی که داشت با تب و تاب جامعه بیشتر همراه بود.

به شخصه پیش از انقلاب بیش از 400 گزارش در روزنامه نوشتم که همه آنها کاملا انتقادی بودند.

محدودیت ها در آن دوره محدود بودند این روزنامه نگار پیشکسوت همچنین درباره میزان محدودیت های رسانه ای در سال های منتهی به انقلاب، اظهار می کند: محدودیت ها در آن دوره محدود بودند؛ به این معنا که با شاه و دربار نباید کاری می داشتیم، اما می توانستیم از بخش های دیگر و حتی از نخست وزیری هم انتقاد کنیم.

شاید لزوماً نمی شد از اشخاص صریح انتقاد کرد، ولی از عملکرد نهادها می توانستیم انتقاد کنیم.

البته محدودیت های دیگری نیز وجود داشت؛ به عنوان مثال ما لیستی از واژه های ممنوعه داشتیم که نباید از آنها استفاده می کردیم یا لیستی از افراد ممنوع القلم وجود داشت که حاصل قلمشان نباید در روزنامه منتشر می شد.

او می افزاید: در آن دوره به دلیل همین محدودیت ها نیاز به استفاده از دانش، تخصص و مهارت حرفه ای را بیشتر احساس می کردیم.

من گزارش هایی را در آن دوره نوشتم که اتفاقا خیلی از آنها نیز با نام خودم چاپ شد که به شدت انتقادی بودند.

در وهله اول حساسیت برانگیز نبودند، اما بعد از انتشار آثار اجتماعی وسیعی را به دنبال داشتند.

این از هنرها و شگردهای روزنامه نگاری حرفه ای است که بتوان مناسب با مقتضیات زمان و مکان بهترین استراتژی را برای گزارش نویسی انتخاب کرد.

اما انگار به نظر می رسد که الان عده ای احساس می کنند دیگر نیازی به هیچ کدام از این ها نیست؛ نه نیاز به ساختار و نهاد و مکان است و نه نیاز به تعریف چارچوب های مشخص؛ این در حالی است که معتقدم حتی در شرایط امروز که روزنامه نگاری شهروندی و فضای مجازی بسیار فراگیر شده است، هنوز هم این ارزش های روزنامه نگاری حرفه ای نیاز است و در آینده خلأ آن بیشتر احساس خواهد شد.

ارزش هایی همانند اخلاق حرفه ای، امانت داری، دقت، صحت، روشنی، جامعیت٫ خودداری از توهین و هتک حرمت، تجاوز به حریم خصوصی، قبول رشوه، قضاوت و نقد قدرت و .

.

فرقانی تاکید می کند: ارزش های روزنامه نگاری حرفه ای فقط این نیست که خبرنگار تکنیک نوشتن خبر بلد باشد، بداند لید چگونه نوشته می شود و گزارش چیست.

همیشه گفته ام که اینها تنها 20 درصد کار روزنامه نگاری را تشکیل می دهند ارزش های روزنامه نگاری حرفه ای فقط این نیست که خبرنگار تکنیک نوشتن خبر بلد باشد، بداند لید چگونه نوشته می شود و گزارش چیست.

همیشه گفته ام که اینها تنها 20 درصد کار روزنامه نگاری را تشکیل می دهند.

ما در بهترین شرایط اگر خبرنویس و تنظیم کننده خیلی خوبی هم باشیم، نهایتا می شویم تکنسین خبر و نه روزنامه نگار! روزنامه نگار کسی است که به سپهر روزنامه نگاری حرفه ای اشراف داشته باشد.

سپهری که متشکل از عناصر مختلفی همانند شناخت اجتماعی، امانت داری و اخلاق حرفه ای است.

این استاد دانشگاه ادامه می دهد: طبیعتا اگر همه این عناصر را در یک ظرف خوب بریزیم، محصول بهتری را به مخاطب ارائه می کنیم.

تکنیک های خبرنویسی همان ظرفی است که عناصر اصلی روزنامه نگاری را دربرمی گیرد، اما نباید فراموش کنیم که محتوا از ظرف بسیار مهمتر است.

اخلاق حرفه ای به ما این اجازه را نمی دهد که مخاطب را با ظرف فریب دهیم و یک محتوای بی ارزش را در یک ظرف زیبا به او ارائه دهیم.

حتی اگر قرار است یک شهروند روزنامه نگار هم باشیم باید این عناصر برایمان مهم باشد.

همچنین روزنامه نگاران حرفه ای باید همچنان پاسدار این منشور حرفه ای، ارزشی و اخلاقی باشند.

فرقانی در پاسخ به این پرسش که چقدر این ارزش ها در فضای رسانه ای امروز رعایت می شود؟ پاسخ می دهد: در فضای مجازی نه٫ ولی در رسانه های رسمی این پایبندی به ارزش های حرفه ای به صورت نسبی وجود دارد؛ چراکه رسانه های رسمی باید در مقابل قانون، افکار عمومی و کارفرما پاسخگو باشند.

به همین خاطر هم به صورت نسبی ضریب رعایت رسانه های رسمی بیشتر است.

اما به نظرم باز هم نیاز به همت بیشتری در این زمینه احساس می شود.

علاوه بر این در رسانه های امروز به افزایش ضریب دانش حرفه ای نیز نیاز داریم.

اینکه روزنامه نگاران حرفه ای بتوانند در این آشفته بازار اخبار غلط و جعلی، پاسدار ارزش راستی و درستی و صداقت باشند، اعتماد مخاطب را جذب کنند و به لحاظ اخلاقی وجدان آسوده ای داشته باشند.

از پیشرفت های علمی تا نیاز به یک ساختار مشخص رییس دانشکده علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی در بخش پایانی گفت وگوی خود با ایسنا، درباره تحولات رسانه ای در سال های پس از انقلاب و نقاط ضعف و قوتی که داشته است، می گوید: صرف نظر از افت و خیزهایی که در تاریخ مطبوعات ما همیشه وجود داشته است و ما دوره های کوتاهی به عنوان دوره آزادی مطبوعات را تجربه کرده ایم، اما در مجموع به نظرم حرفه روزنامه نگاری در این سال ها پیشرفت داشته است.

هم به جهت تخصص گرایی و حرفه ای گرایی و هم به جهت آزادی های عمومی که مطبوعات پیدا کرده است؛ البته محدودیت ها همچنان زیاد است، اما امروز می بینیم گاهی رسانه ها به حوزه هایی ورود می کنند که حتی تا چند سال پیش هم جرأت ورود به آن حوزه ها وجود نداشت یا مسائلی را افشا می کنند و به شخصیت ها و چهره هایی می پردازند که تا چند سال پیش ممنوعه به شمار می آمدند.

فرقانی خاطرنشان می کند: همچنین باید به این نکته نیز توجه داشت که تعداد فارغ التحصیلان رشته روزنامه نگاری نیز در این سال ها افزایش پیدا کرده و تعداد مراکز آموزشی این رشته نیز زیاد شده است.

البته در عین حال روزنامه ها سیاسی تر شده اند و این سیاسی شدن یا به تعبیری سیاست زده شدن رسانه ها آفتی برای تخصص گرایی و حرفه ای گرایی محسوب می شود.

برای اینکه رسانه های سیاست زده بیشتر به وفاداران سیاسی و ایدئولوژیک نیاز دارد تا روزنامه نگاران حرفه ای و متخصص.

او یادآور می شود: برخلاف 180 سال تاریخ روزنامه نگاری در ایران، ما هنوز در این حوزه به ساختار مشخصی نرسیده ایم که از استقلال حرفه ای، امنیت شغلی و تشکل های صنفی، آموزش های تخصصی و اخلاق حرفه ای برخوردار باشد.

ساختاری که در چارچوب قانون تعریف شود و روزنامه نگاران، دولت و جامعه موظف به پایبندی از آن باشند.

در واقع سه رأس مثلث جامعه، رسانه و دولت باید در یک تعامل ساختارمند با همدیگر قرار بگیرند.

در فقدان یک بنیان مستقر و حرفه ای رابطه این سه با هم مشخص نیست و هر سه اینها ضرر خواهند کرد.

ممکن است که منافع مقطعی داشته باشند اما در نهایت ضرر می کنند.

گفت وگو: فاطمه خلیلی ـ ایسنا انتهای پیام
کلید واژه ها: روزنامه نگاری - روزنامه - رسانه - ارتباطات - دانشگاه علامه طباطبایی - کیهان - علامه طباطبایی - دانشگاه علامه - روزنامه کیهان - انقلاب اسلامی - تعاریف - اطلاع رسانی - گزارش - هوایی - امروز - ایران - شورای - علوم - مهدی - حرفه - طباطبایی - کارنامه - مطبوعات - دانشگاه - ساختار - نخستین - اسلامی - اخبار - سیاسی - اطلاع

آخرین اخبار سرویس:
پیام مدیرعامل بانک ملت به مناسبت 29 بهمن، روز اقتصاد مقاومتی

دست بوسی هایی که حاشیه ساز شدند

«پاشایی بهرام » رییس مجمع عالی جهاد گران بسیج سازندگی کشور شد

گام دوم: تصویری از انقلاب مردمی عصر جدید

معاون سیاسی دفتر عقیدتی سیاسی فرماندهی معظم کل قوا: ناکام ماندن دشمن در 22 بهمن زمینه حادثه تروریستی خاش شد

دانشگاه ها مدل همکاری با سازمان فضایی را ارائه دهند/ حرکت استارت آپ ها به سمت توسعه ماهواره های مکعبی

حضور تروریست ها در پاکستان ادامه یابد، ایران راسا عمل می کند

24 بهمن روز «مرزبانان» نامگذاری شود

امروز برگزار شد معارفه رییس جدید سازمان شیلات ایران

صلح با جهان ابتدا نیاز به صلح درونی دارد

نظام دانشگاهی وارد عرصه اثرگذاری جامعه شود

یادواره شهدای حادثه تروریستی خاش-زاهدان در دلگان برگزار شد

گرامیداشت سالروز سقوط هواپیمای تهران - یاسوج

تجمع برخی از شرکت کنندگان آزمون وکالت جلوی مجلس

ما از بسیج برای برخورد با گروه های سیاسی استفاده نمی کردیم

رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس: فضای مجمع در حال حاضر برای تصویب پالرمو، منفی است/ فکر می کنم گروه اقدام مالی دوباره به ما فرصت بدهد

روحانی :آمریکایی ها فکر می کردند دی ماه امسال کار جمهوری اسلامی تمام است/ندیدن کارهای بزرگ و برجسته کردن نقص های کوچک، اقدامی اخلاقی و انقلابی نیست

زمزمه احیای دولت پادگانی با استیضاح روحانی؟!

هزاران نفر از قشر های مختلف مردم آذربایجان شرقی با رهبری دیدار می کنند

عصبانیت مادورو از اقدام جنجالی اروپایی ها

پارسایی: رأی مردم بهترین گزینه درباره FATF/ تصویب نشدن پالرمو یعنی شوک بد اقتصادی و فشار بر مردم

فروش فوری محصولات سایپا از فردا

مشمولان فارغ التحصیلان دانشگاه ها در اسفند 97 به خدمت سربازی فرخوانده شدند

17 اسفند گزارش 100 روزه حناچی به شورای شهر تهران/ الویت های گزارش چه باید باشد؟

خبرنگار صهیونیست: ارتش اسراییل وحشی است

3 ماه است هیچ صادراتی نداشته ام/ صادرات قفل است

آزادی یکی از متهمان قتل محیط بان گلستانی

نتایج کارشناسی بدون آزمون دانشگاه آزاد اعلام شد

دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب

اقتصاد مقاومتی با مقاوم سازی راهبردی ساختار ها و نهاد های جامعه و توانمندسازی مسئولین و مردم میسر می شود

حمله سگ ولگرد به یک کودک 7 ساله + عکس

24 بهمن روز «مرزبانان» نامگذاری شود

توقف محموله 5 هزار تنی گوشت قرمز 4 سال در گمرک

روحانی در مراسم بهره برداری از مرحله سوم پالایشگاه ستاره خلیج فارس: ظرف 24 ساعت در استان هرمزگان 3 طرح بزرگ ملی را افتتاح کردیم

روحانی: انصاف نیست شاگرد نمره 20 را برای نمره 19.5 سرزنش کنیم/ کارهای بزرگ را ببینید!

24 بهمن روز مرزبانان نامگذاری شود

جمعی از متقاضیان استخدام در کانون وکلا مقابل مجلس تجمع کردند

ندیدن کارهای بزرگ و برجسته کردن نقص های کوچک، اقدامی اخلاقی و انقلابی نیست

دیدار هزاران نفر از قشرهای مختلف مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب

خشک شدن باغ برره صحت ندارد

سرلشکر باقری: تحرکات دشمنان بی پاسخ نمی ماند

خلأ قانونی اخذ رای در انتخابات پس از ساعت 24 رفع می شود

ساز و کار پرداخت بدهی به سازمان تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی تعیین شد

پیکر شهید مدافع وطن «یونس امیری» در بروجن تشییع شد

آغاز جلسات آموزش قرآن «سعید حاجیان» در مسجد آل یاسین

ریشه تحریف اسلام در وهابیت سیاسی است

هدف دشمن ایجاد شبهه و تردید در افکار جوانان نسبت به انقلاب است

برگزاری همایش تکریم از خادمان قرآن امروز با حضور وزیر ارشاد

«اقتصاد در فصل نو انقلاب» چگونه است؟

پدر شهید «عصمت نژاد» از خاطرات فرزند می گوید/ روزی 4 بار زیارت شهدا!

تعیین روش پرداخت بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی

جشنواره ملی پویانمایی در کرمانشاه برگزار می شود

معاون مدیر سابق اف بی آی: احتمالا ترامپ مرتکب جرم شده است

تجمع برخی از شرکت کنندگان آزمون وکالت جلوی مجلس

واکنش «فلاحت پیشه» به ادعای ترامپ مبنی بر پایان جنگ با داعش

مهلت رای گیری در شورای عالی آموزش و پرورش سوم اسفند پایان می یابد

یونس در زادگاهش آرام گرفت/ آغوش باز بروجنی ها بر روی شهید مدافع وطن

250 زندانی در مراغه شامل عفو مقام معظم رهبری شدند

ساز و کار پرداخت بدهی به سازمان تامین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی تعیین شد

ممانعت از ارتباط وکیل با موکل در دادگاه، تخلف قضایی است

کارشناس مسائل سیاسی: جوانان باید در جامعه امیدآفرینی کنند/ ضرورت توجه به معنویت و اخلاق برای گام برداشتن در مسیر انقلاب

قیمت سوخت تحویلی به پتروشیمی ها افزایش می یابد

سامانه مدیریت نگهداری و تعمیرات ملی حفاری رونمایی شد

آغار نشست علنی مجلس/ پنجمین جلسه بررسی لایحه بودجه 98

عملیات ساخت پلاسکو تا سال 99 به پایان می رسد

دستور کار وزارت دفاع برای ساخت ناوشکن سنگین 6.500 تُنی

دانشگاه ها مدل همکاری با سازمان فضایی را ارائه دهند

پیکر شهید مدافع وطن «یونس امیری» در بروجن تشییع شد

آتش انتقام ملت دودمان عوامل تروریستی را می سوزاند

نماینده تهران: چالش های امروز نتیجه برجام نیست/ چین منتظر تصویب اف ای تی اف مانده است

توکلی: مجمع تشخیص به دنبال کاهش فشار بر مردم است/ FATF، استقلال داخلی را از بین می برد

عضو کمیسیون امنیت: ایران شروط اروپایی ها برای اجرای «اینستکس» را نمی پذیرد

رفع خلأ قانونی اخذ رای در انتخابات پس از ساعت 24

خبر خوش برای سهامداران پدیده شاندیز

واکنش حناچی به اظهارات قالیباف؛ رنگ رخساره خبر می دهد از سر ضمیر

خبر خوش علیرضا خمسه برای هواداران سریال پایتخت/فصل ششم ساخته می شود

اقدام عجیب پسربچه در رستوران!

چگونه "گوگل کروم" را رمزگذاری کنیم؟

سناتور جمهوری خواه به سربازان ونزوئلایی هشدار داد

پیام مدیرعامل بانک ملت به مناسبت 29 بهمن، روز اقتصاد مقاومتی

تندروها از هدف گرفتن مصالح نظام چه نفعی می برند؟/ ذوالنور نماد جریان دلواپسی پیگیر طرح استیضاح

سخنگوی کمیسیون اصل 90: پرونده سقوط هواپیمای تهران - یاسوج همچنان باز است / سازمان هواپیمایی و شرکت فرودگاه ها از ارائه برخی مدارک سرباز زده اند / جمع بندی نهایی کارشناسان درباره علت سانحه، یخ زدگی هواپیماست / اگر ورود نمی کردیم، خلبان را مقصر اعلام می کردند

صالحی: ایران به 15 کشور رادیودارو صادر می کند/ قیمت هر دوز این دارو 15 هزار دلار است

استخدام طراح مسلط به کرل بصورت پاره وقت در تهران

استخدام پرسنل و منشی جهت تالار در کرج

استخدام تراشکار جهت کارگاهی در کمالشهر

استخدام شاگرد ساده جهت مبل سازی در خراسان شمالی

11 روش برای داشتن زندگی سالم + راهکار

عشایر خوزستان خواهان تداوم مسولیت آیت الله جزایری شدند

لزوم استراتژی صحیح مسئولان در مواجهه با قدرت رسانه ها

400 نجاتگر قزوینی در دوره بازآموزی امداد نوروز شرکت می کنند

حجت الاسلام والمسلمین سعیدی: معنویت نیروهای مسلح باید حفظ شود

ما از بسیج برای برخورد با گروه های سیاسی استفاده نمی کردیم

پنهان داشتن راز از نگاه امامان معصوم (ع)

جلب خبرنگاری که مطالبه گر کارگران بود

کنفرانس مونیخ بازوی دیپلماسی دنیا

طبق مصوبه مجلس در بودجه 98 ساز و کار تسویه بدهی دولت به سازمان تأمین اجتماعی و صندوق های بازنشستگی تعیین شد

جمعه سوم اسفند برگزار می شود رقابت 1700 فعال قرآنی مساجد البرز در سیزدهمین جشنواره قرآنی مدهامتان

از «شکار استعداد» تا «عصر کپی» در قاب روزنامه ها

سرلشکر باقری: تحرکات بزدلانه دشمن بی پاسخ نخواهد ماند

فکر می کردم «کیهان»ی ها از مریخ آمده اند!

فکر می کردم «کیهان»ی ها از مریخ آمده اند!