مطالب مرتبط:
بیماری های مهلکی که در کشور به طور کامل ریشه کن شدند
بیماری های مهلکی که در کشور به طور کامل ریشه کن شدند
ابتلای 1500 نفر به بیماریSMA در کشور/ریشه مشکل تامین داروی بیماری SMA به کجا برمی گردد؟
ریشه بحران فعلی اقتصادی، عدم انضباط مالی بانک ها ناشی از اقتصاد دولتی، نفتی و رانتی است/بیماری پمپاژ نقدینگی در یک عضو، بتدریج غیرقابل تحمل شده و همه اقتصاد کشور را دچار چالش کرده است
لامرد یکی از پایگاه های بزرگ تعزیه در کشور است/ تعزیه، ریشه در عمق ارادت مردم به اهل بیت دارد
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
یکشنبه، 30 دی 1397 ساعت 21:322019-01-20پزشكي

بیماری های مهلکی که در کشور به طور کامل ریشه کن شدند


با شکل گیری شبکه بهداشتی کشور و گسترش آن، کاهش چشمگیر مرگ و میر ناشی از دست کم شش بیماری را رقم زد و آن ها را به مرحله حذف رساند.

- ایمن­ سازی دوران کودکی، سرمایه گذاری جهانی برای نجات زندگی سالیانه چند میلیون نفر در دنیا است و با وجود پیشرفت ­های بسیار خوب در سطح جهانی، متاسفانه براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2017 میلادی (1396 شمسی)، همچنان سالیانه 19 میلیون کودک در دنیا از دریافت واکسن محروم هستند که اکثر آن ها در کشور های در حال توسعه زندگی می کنند.

براساس گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال 2015 میلادی (1394 شمسی) سالانه تعداد زیادی از کودکان دنیا در اثر بیماری ­های قابل پیشگیری با واکسن جان می بازند؛ به طوری که 63.

000 نفر در اثر سیاه سرفه، 112.

000 نفر در اثر سرخک، 58.

000 نفر در اثر کزاز نوزادی، 105.

000 نفر در اثر هموفیلوس آنفلوانزا، 400.

000 هزار نفر در اثر اسهال ­های ویروسی، 887.

000 نفر در اثر هپاتیت ب.

و 920 هزار نفر به دلیل پنومونی، قربانی می شوند؛ مبحثی که به اذعان دکتر سیدمحسن زهرایی رییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت، معادل 25 درصد کل مرگ ­های کودکان زیر 5 سال در دنیا است که البته به راحتی با واکسن قابل پیشگیری هستند.

واکسیناسیون موثرترین مداخله بهداشتی شناخته شده برای ارتقای سلامت کودکان است؛ به طوری که به عنوان مثال در طی سال های 2000 الی 2016 میلادی، واکسیناسیون سرخک توانسته از مرگ 20 میلیون کودک در جهان جلوگیری کند.

برنامه گسترش ایمن ­سازی (EPI) در جهان از سال 1974 میلادی (1353 شمسی) آغاز شد.

در جمهوری اسلامی ایران نیز این برنامه پس از پیروزی انقلاب مورد مطالعه قرار گرفت و از سال 1363، برنامه اجرایی آن در سطح گسترده با تعلیم مدیران بهداشتی در سطوح مختلف، تقویت زنجیره سرما و تدوین برنامه عملیاتی ایمن ­سازی کشور شروع شد.

برای دسترسی به پوشش کامل کودکان و سایر گروه های هدف، ارائه خدمات ایمن­ سازی به وسیله انجام دوره­ های بازآموزی برای کارکنان بهداشتی، تأمین واکسن­ های ایمن و توسعه زنجیره سرمای مطمئن به سرعت توسعه یافت.

تصویب قانون مایه کوبی همگانی علیه آبلهواکسیناسیون یکی از قدیمی ترین مداخلات بهداشتی برای کنترل بیماری ها در ایران بوده و اولین بار واکسن آبله در سال 1829 میلادی (1208 شمسی) در ایران مصرف شده است.

در سال 1322 قانون مایه ­کوبی همگانی علیه بیماری آبله به تصویب مجلس شورای ملی رسید و به دنبال آن ایمن­ سازی گروه ­های هدف انجام شد.

واکسن ­های مورد نیاز علیه بیماری ­های دیفتری، سیاه سرفه، کزاز، فلج اطفال و سرخک در سال ­های اولیه از خارج از کشور وارد می ­شد و با توجه به توانمندی مؤسسه واکسن و سرم سازی وقت (انستیتو تحقیقات رازی فعلی) و همت والای اساتید آن، به ویژه مرحوم دکتر حسین میرشمسی، تولید واکسن ­های مورد نیاز کشور در این مؤسسه انجام شد.

در هر حال هرچند واکسیناسیون کودکان در سال های دهه 40 و 50 شمسی نیز انجام می شد، اما برنامه ای گسترده با سازماندهی و ایجاد ساختار مناسب برای ارائه خدمات مستمر واکسیناسیون وجود نداشت.

شبکه بهداشت و ایمن سازی کودکان زیر یک سالپس از پیروزی انقلاب اسلامی وبه موازات شکل­ گیری شبکه بهداشتی- درمانی در کشور و ایجاد ساختار های لازم، برنامه گسترش ایمن­ سازی در سال 1363 با هدف ایجاد مصونیت فعال در کودکان گروه سنی زیر یکسال در برابر بیماری­ های قابل پیشگیری با واکسن شامل دیفتری، کزاز، سیاه سرفه، سرخک، فلج اطفال و سل آغاز شد.

در سال 1372 نیز برنامه ایمن ­سازی هپاتیت ب.

در برنامه گسترش ایمن ­سازی ادغام شد.

از سال 1383 نیز پس از انجام ایمن ­سازی سراسری سرخک و سرخجه، واکسن سه گانه سرخک- سرخجه- اوریون (MMR) جایگزین واکسن سرخک در ایمن­ سازی جاری شد و واکسن هموفیلوس آنفلوانزا تیپ ب.

در قالب واکسن پنتاوالان از سال 1393 در برنامه ایمن سازی کودکان کشور اضافه شد.

انتظار برای ورود 2 واکسن جدید به برنامه ایمن سازیواکسن تزریقی فلج اطفال نیز برای تقویت سطح ایمنی کودکان و در راستای مراحل انتهایی ریشه کنی جهانی فلج اطفال، از شهریورسال 1394 به برنامه ایمن سازی کودکان در استان های پرخطر و همجوار با افغانستان و پاکستان اضافه شد و اکنون نیز دکتر زهرایی رییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت امیدوار است که طبق برنامه ریزی های انجام شده، در سال 1397 با ورود 2 واکسن پنوموکک و روتاویروس به برنامه ایمن سازی، گام بزرگی در جهت به روزرسانی برنامه EPI کشور برداشته شود.

از اپیدمی تا حذفدکتر سیدمحسن زهرایی رییس اداره قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در تشریح موفقیت های برنامه ایمن سازی کودکان کشور می گوید: اجرای برنامه ایمن­ سازی کودکان سبب شده تا بیماری هایی که در 35 سال گذشته موارد بالایی از مرگ و میر کودکان جامعه را تشکیل می­ دادند، کاهش چشمگیری داشته باشند؛ به طوری که به عنوان مثال امروزه امکان اینکه یک دانشجوی پزشکی در کل دوران تحصیل خود و یا شاید کل دوران طبابت خود یک مورد بیماری دیفتری را ببیند، بسیار اندک است؛ حال اینکه در سال ­های قبل اپیدمی ­های بیماری دیفتری به طور مکرر اتفاق می­ افتاد.

براساس برآورد وزارت بهداشت، میزان مرگ کودکان زیر 5 سال کشور در سال 1357، برابر با 154 در هزار تولد زنده بوده که در سال 1395، به حدود 16 در هزار تولد زنده کاهش یافته است.

وی می افزاید: در سال 1363 که آغاز برنامه توسعه ایمن سازی در کشور بود، یک چهارم کل مرگ های نوزادی ناشی از کزاز نوزادی بود.

شاخص مرگ نوزادی 21 در هزار تولد زنده و مرگ اختصاصی ناشی از کزاز نوزادی نیز 5 در هزار تولد زنده بود.

با افزایش پوشش واکسیناسیون کزاز در کودکان و مادران باردار به بالای 95درصد، کزاز نوزادی به سرعت رو به کاهش گذاشت و ایران در زمره کشور هایی قرار گرفت که قبل از سال 2000 میلادی (1379 شمسی) موفق به حذف کزاز نوزادی شد.

بر این اساس با توجه به تعداد متوسط متولدین در سال 1395 که کمی بیش از یک و نیم میلیون نفر بود، چنانچه برنامه واکسیناسیون کزاز در کشور انجام نمی شد، برآورد می شود سالیانه 7500 مورد مرگ ناشی از کزاز نوزادی در کشور رخ می داد.

استقبالی که نبودزهرایی با بیان اینکه پس از پیروزی انقلاب، گام­ های بلندی برای ایجاد توسعه شبکه خدمات بهداشتی اولیه (PHC) در کشور برداشته شد، می گوید: هرچند که با فعالیت مؤسسه واکسن و سرمسازی رازی، قدم ­های بزرگی در تأمین واکسن ­های مورد نیاز کودکان کشور در سال های قبل از انقلاب برداشته شده بود، اما استقبال عمومی و حتی استقبال خانواده ­های تحصیل کرده برای واکسیناسیون کودکان بسیار محدود بود.

طبق بررسی ­های انجام شده در اوایل پیروزی انقلاب، حداکثر پوشش ایمن ­سازی کودکان، 30 درصد و ایمن ­سازی زنان باردار علیه کزاز 3.

7 درصد بود.

پوشش 95 درصدی ایمن سازیبه گفته وی، از سال 1363 تلاش برای تقویت ایمن ­سازی کودکان با محوریت تقویت تولید داخلی واکسن آغاز شد و برنامه توسعه ایمن ­سازی (EPI) از سال 1364 رسما به عنوان یک جزء اساسی از فعالیت ­های خدمات بهداشتی اولیه آغاز شد.

توسعه مراکز بهداشتی - درمانی و خانه ­های بهداشت در مناطق روستایی کشور، تربیت و به کارگیری پرسنل بهداشتی مورد نیاز به ویژه بهورز که بومی روستای محل خدمت خود بودند، ادغام وزارت بهداری و دانشکده­ های پزشکی و پیراپزشکی و تشکیل وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، زمینه تربیت پزشکان و نیرو های تخصصی مورد نیاز را فراهم کرد.

فراهم کردن تجهیزات زنجیره سرما و خودرو های مورد نیاز نظام بهداشتی از دیگر اقدامات ضروری برای رساندن خدمات ایمن ­سازی به نقاط صعب ­العبور و دورافتاده روستایی بود که به خوبی تأمین شد.

حاصل تمام این تلاش­ ها افزایش پوشش ایمن سازی کودکان زیر یکسال کشور به بیش از 90 درصد درسال 1369 و بالای 95 درصد در سال 1372 بود.

3 بیماری در مرحله حذفرییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت با اشاره به اینکه در حال حاضر کلیه کودکان کشور علیه بیماری ­های دیفتری، سیاه سرفه، کزاز، فلج اطفال، سرخک، سرخجه، اوریون، سل، هپاتیت بی و هموفیلوس آنفلوانزای تیپ ب.

واکسینه می ­شوند، ادامه می دهد: بیماری ­های سرخک، سرخجه مادرزادی و کزاز نوزادی درمرحله حذف قرار دارند.

23 سال است که کشور عاری از موارد بومی بیماری فلج اطفال است و بیماری­ های دیفتری، سیاه سرفه و اوریون کنترل شده ­اند.

میزان حاملین مزمن هپاتیت B.

از 3 درصد جامعه در سال 1370، به کمتر از نصف در سال های اخیر کاهش یافته است.

وی می گوید: بی تردید این موفقیت ها بدون تعهد و حمایت سیاستگذاران ارشد کشوری، به دست نمی آمد.

از طرفی هم وجود شبکه خدمات بهداشتی- درمانی با پوشش بالای 95 درصد مناطق روستایی کشور، برقراری زنجیره سرمای مناسب واکسن و حفظ کیفیت آن از سطح سردخانه مرکزی واکسن تا محل تلقیح در مراکز شهری و روستایی، خودرو های سردخانه دار برای حمل واکسن و یخچال­ های نگهداری واکسن و همچنین توان بالای علمی در کشور جهت ساخت واکسن ­های مصرفی و بویژه مشارکت خانواده ها برای واکسیناسیون فرزندان شان، در دستیابی به این موفقیت ها و ارتقای شاخص های بهداشتی کشور نقش موثری داشتند.

ریشه کنی جهانیِ فلج اطفالدر سال 1988 میلادی (1367 شمسی)، 10 سال پس از موفقیت در ریشه کنی جهانی بیماری آبله، کشور های عضو سازمان جهانی بهداشت متعهد شدند که برای ریشه کنی جهانی بیماری فلج اطفال اقدام کنند.

تحت پوشش قرار گرفتن همه کودکان و واکسیناسیون کامل به همراه انجام عملیات ایمن سازی تکمیلی فلج اطفال از استراتژی های اصلی دستیابی به این هدف بودند.

اقدامات واکسیناسیون وسیع انجام شده در طی این سال ها سبب شده تا شیوع این بیماری بیش از 99.

9 درصد در دنیا کاهش یابد و از 350 هزار مورد در سال به 22 مورد رسیده است و به اذعان مسئولان، در حال حاضر این بیماری تنها در دو کشور افغانستان و پاکستان شیوع دارد.

فلج اطفال از ایران پاک شدرییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت در این باره به ایسنا می گوید: در سال های قبل از واکسیناسیون، سالیانه بیش از 1000 مورد بیماری فلج اطفال در کشور رخ می داد.

با مداخلات انجام شده آخرین مورد بیماری بومی فلج اطفال در ایران در سال 1374 بود و در سال های 1375 لغایت 1379 نیز سالیانه مواردی از بیماری از کشور های افغانستان و پاکستان به شکل وارده کشف می شد و آخرین مورد آن در آذر 1379 در شهرستان چابهار رخ داد.

پس از آن در طی 18 سال گذشته هیچ موردی از این بیماری در کشور شناسایی نشده است.

مهم ترین عامل پاک ماندن کشور از بیماری فلج اطفال، حفظ پوشش واکسیناسیون بالای 95 درصد و انجام عملیات های واکسیناسیون تکمیلی فلج اطفال در کشور بوده است.

به گفته زهرایی، روز های ملی ایمن سازی از سال 1373 با هدف تحت پوشش بردن همه کودکان زیر 5 سال کشور در 2 نوبت و به فاصله یک ماه آغاز و در طی 5 سال پیاپی تکرار شد.

در این عملیات های ایمن سازی تکمیلی در هر نوبت حدود 9 میلیون کودک زیر 5 سال دو قطره واکسن خوراکی فلج اطفال دریافت می کردند.

از سال 1378 تا کنون نیز در برخی مناطق کشور بویژه در استان های جنوب شرق کشور که در مجاورت کشور های افغانستان و پاکستان هستند و در معرض خطر بیشتر ورود مجدد بیماری قرار دارند، همچنان این برنامه انجام می شود.

وی می افزاید: برای اطمینان از نبود بیماری فلج اطفال، سازمان جهانی بهداشت نظام مراقبت ویژه ای با شاخص های مشخص و دقیق طراحی کرده که در همه کشور های جهان مورد عمل و پایش قرار می گیرد.

توانمندی نظام سلامت کشور در تمام سال های گذشته با دارا بودن شاخص های مورد نظر سبب شده که سند کشوری تاییدیه ریشه کنی فلج اطفال سالیانه روزآمد شده و در کمیته های فنی سازمان جهانی بهداشت مورد تایید قرار گرفته است.

اقداماتی در راستای برنامه ای جهانیکاهش قابل ملاحظه موارد بیماری فلج اطفال در دنیا، نوید بخش نزدیک بودن به زمان موفقیت در دستیابی جهانی به هدف ریشه کنی فلج اطفال است.

طبیعی است که برای سرعت بخشیدن به این روند و آمادگی برای مرحله اعلام ریشه کنی جهانی بیماری و مراحل بعدی آن باید حداکثر ایمنی و مصونیت در کودکان ایجاد شود.

رییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت در همین زمینه به ایسنا می گوید: واکسن های فلج اطفال بر 2 نوع خوراکی و تزریقی هستند که هر دو، واکسن های بسیار موثری هستند.

در طی سال های گذشته در کشورمان از نوع خوراکی واکسن به شکل قطره استفاده شده و در حال حاضر همه کودکان از بدو تولد تا 6 سالگی، 6 نوبت قطره واکسن خوراکی فلج اطفال را دریافت می کنند.

وی ادامه می دهد: بنا به توصیه کمیته فنی ایمن سازی کودکان کشور، جهت ایجاد حداکثر ایمنی در کودکان علیه ویروس های مولد فلج اطفال، یک نوبت واکسن تزریقی فلج اطفال در سن 4 ماهگی به برنامه جاری واکسیناسیون کودکان کشور اضافه می شود.

به همین منظور از سال 1395 همه کودکان در سراسر کشور وقتی برای دریافت واکسن 4 ماهگی به مراکز بهداشتی درمانی و خانه های بهداشت مراجعه می کنند، علاوه بر واکسن های قبلی (قطره واکسن خوراکی فلج اطفال و واکسن پنج گانه) یک نوبت واکسن تزریقی فلج اطفال نیز دریافت می کنند.

مطالعات متعدد نشان داده که این نوع استفاده سبب تقویت پاسخ ایمنی می شود و سبب سرعت بخشیدن و رسیدن به هدف ریشه کنی جهانی فلج اطفال می شود.

زهرایی درباره تولید داخلی واکسن تزریقی فلج اطفال می گوید:با توجه به نیاز روزافزون دنیا به واکسن تزریقی فلج اطفال، اقدامات خوبی برای راه اندازی خط تولید این واکسن جدید در کشور آغاز شده و انتظار می رود در سال های آتی شاهد به ثمر نشستن تلاش ها در موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی و همچنین انستیتو پاستور ایران و تولید این واکسن در کشور باشیم.

سند کشوری حذف سرخک و سرخجهرییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت همچنین درباره اقدامات انجام شده در راستای حذف سرخک در دنیا و برنامه های ایران در این زمینه می گوید: واکسیناسیون سرخک در ایران از سال 1346 شروع شد، ولی پوشش برنامه واکسیناسیون تا قبل از انقلاب بسیار پایین بود.

در سال های قبل از اجرای واکسیناسیون، سالیانه بین 150 تا 500 هزار مورد سرخک در کشور رخ می داد.

بر همین اساس برنامه گسترش ایمن­ سازی در کشور در سال 1363 با هدف پوشش کامل کودکان در برابر بیماری ­های قابل پیشگیری با واکسن از جمله سرخک، آغاز شد.

وی با بیان اینکه حذف سرخک در منطقه مدیترانه شرقی تا سال 2020 هدف گذاری شده است، می افزاید: تا به این همه کشور های منطقه، گردش این بیماری در کشور خود را متوقف و بیماری را به حداقل ممکن برسانند.

جمهوری اسلامی ایران نیز برای دستیابی به هدف حذف سرخک و سرخجه، بزرگ ترین عملیات ایمن سازی تکمیلی این دو بیماری در دنیا را طراحی کرد و 33 میلیون نفر در طی 3 هفته واکسینه شدند.

زهرایی می گوید: در این راستا از سال 1383 واکسن سرخک سرخجه - اوریون (MMR) جایگزین واکسن سرخک در ایمن­ سازی جاری شد.

بهبود مستمر نظام مراقبت منجر به شناسایی دقیق و سریع موارد مشکوک به سرخک و واکنش سریع به هر مورد تایید شده سرخک شده است.

در سال 1394 نیز نزدیک به دو میلیون کودک 9 ماه تا 15 سال در مناطق جنوب شرق کشور واکسن تکمیلی سرخک و سرخجه را دریافت کردند.

موفقیت هایی که باید ادامه یابدرییس اداره بیماری های قابل پیشگیری با واکسن وزارت بهداشت می گوید: حذف سرخک به معنای صفر شدن موارد بومی سرخک و قطع گردش ویروس بومی سرخک در طی 12 ماه و برقراری نظام مراقبت استاندارد است.

چنانچه این وضعیت برای 36 ماه و بیشتر تداوم یابد، آن کشور موفق به دریافت تاییدیه حذف سرخک می شود.

در حال حاضر جمهوری اسلامی ایران جزو اولین کشور های منطقه است که سند کشوری حذف سرخک و سرخجه را تهیه و برای بررسی و تایید به سازمان جهانی بهداشت ارسال کرده است.

این موفقیت ارزشمند حاصل بیش از 3 دهه تلاش خستگی ناپذیر کارکنان بهداشتی از دورترین نقاط روستایی تا سطوح ستادی نظام سلامت کشور است که به دلیل شیوع بیماری در کشور های همسایه باید همچنان با قدرت ادامه داشته باشد.


کلید واژه ها: بهداشت - بیماری - سازمان جهانی بهداشت - واکسن - واکسیناسیون - کودک - برنامه - کودکان - جهان - پیشگیری - جهانی - کشور - ایران - توسعه - جمهوری اسلامی - سرما - سرمایه گذاری - زندگی - گزارش - قانون - قدیمی ترین - سیاه - مرگ و میر - کارکنان - مطالعه - سرمایه - زهرایی - هپاتیت - مدیران - اسلامی

آخرین اخبار سرویس:
21روش خانگی موثر جهت درمان قطعی سرفه

کنترل قند، فشار و چربی خون، با این گیاه خوشمزه

مزایای بادام را بشناسید و آن را در رژیم روزانه قراردهید

این 7 ماده غذایی را هیچ وقت دوباره گرم نکنید/ اینفوگرافی

تضمین سلامت مو با این گزینه های غذایی

چند توصیه برای درمان خشکی چشم

سرطان در صدر بیماری های پرهزینه/ آمار ابتلاء به سرطان در ایران

نانودارو های ضددرد با خاصیت اعتیادآوری بسیار پایین ساخته شدند

رازهایی درباره میل جنسی در زنان

داستان بذرهای برنج تنبل...

سرطان در صدر بیماری های پرهزینه/آمار ابتلا در ایران

آرژنین، اسیدآمینه ای بی همتا!

پشت پرده ترشی و شور برای کودک

راهکارهای طب سنتی در پیشگیری و کنترل صرع (قسمت دوم)

توگی سر داغی (خراسان)

سهمیه بدون آزمون کارشناسی ارشد پزشکی حذف شد

15روش خانگی و راحت جهت پیشگیری از سردرد

جایگزینی عصاره یک گیاه دارویی در صنایع بهداشتی با نمونه های وارداتی

پیری را با این معجون جادویی به زانو درآورید

روشی مؤثر برای کنترل قند خون

جایگزینی عصاره یک گیاه دارویی در صنایع بهداشتی با نمونه های وارداتی

افزایش خطر سکته مغزی زنان با نوشیدنی های رژیمی

یک چهارم جمعیت کشور چاق هستند/آمار مرگ و میر بیماری های غیر واگیر

گیاهی شگفت انگیز و جادویی برای رفع استرس و خستگی

دانستنی های جالب علمی

علائم هشدار دهنده تومور مغزی را بشناسید

مواد غذایی که نباید 2 بار گرم شوند+ اینفوگرافی

نکته هایی برای ترک عادت ناخن جویدن

قابل توجه دیابتی ها/ روشی مؤثر برای کنترل قند خون

بیماری ایدز، سل هم می آورد

داستان بذرهای برنج تنبل...

لکه قهوه ای ناخوشایند روی پوست دست

تلاش محققان ایرانی برای رسیدن به درمان سرطان خون و لنفوم

درمان قطعی سرطان کشف شد!

راه کارهای خانگی برای درمان دردهای شکمی

امید به زندگی در آذربایجان غربی به 73 سال رسید

ورزش های مناسب جهت کاهش سطح کلسترول خون

عادات خوبی که شما را سالم نگه می دارد

همه فواید تمشک سیاه

کابوس شمشادها

چگونگی استفاده ایمن از مواد شیمیایی

آیا خوردن سیر با معده خالی صحیح است؟

صدری زاده: ایران در 40 سال گذشته پیشرفت های چشم گیری در شاخص های بهداشتی داشته است

تاثیر منفی مصرف سیگار بر بینایی

نخستین عمل جراحی نادر آنتی ریفلاکس در خوی انجام شد

تزریق امید در جامعه آسیبهای اجتماعی را کاهش می دهد

از ابتدای سال جاری تاکنون؛ 332 نفر؛ شمار قربانیان آنفولانزای خوکی در هند

چرا نباید هر روز حمام کنیم؟

آیا کم خوابی منجر به افزایش دردهای بدن می شود؟

10 درمان خانگی برای از بین بردن درد پاها

میوه ‍ ای که قلب را آسایش می دهد، بخیل را گشاده ‏دست و ترسو را دلیر می ‏‍ کند

وزیر بهداشت: وزارت بهداشت نباید بنگاهداری کند

332 نفر؛ شمار قربانیان آنفولانزای خوکی در هند

وزیر بهداشت: سال آینده سال سختی است

همه چیز در مورد ترک عادت ناخن جویدن

عوارض جبران ناپذیر جراحی زیبایی

برای ترک عادت ناخن جویدن اینجا کلیک کنید

چگونه کاغذ میتواند بریدگی عمیق در انگشتان ایجاد کند؟

اینجا آدم های سرشناسی روی ویلچر نشسته اند

همایش اصلاح سبک زندگی با مهندسی ژنتیک

نکته هایی برای ترک عادت ناخن جویدن

نخستین عمل جراحی نادر آنتی ریفلاکس در خوی انجام شد

وزارت بهداشت :اولویت کار وزارتخانه با شرکت هایی موثر و مفید ­

میوه ای که موهای سفید را سیاه می کند!

چند نکته درباره بریدگی انگشت با کاغذ

چطور آریتمیِ قلب را کنترل کنیم؟

انحلال معاونت اجتماعی وزارت بهداشت، شایعه یا واقعیت؟

درمان قطعی سرطان کشف شد!

بررسی نگرش و میزان همکاری بیماران مراجعه کننده به درمانگاههای زنان بیمارستان های آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی تهران با دانشجویان پزشکی

این غذاها درد دوران قاعدگی را زیاد می کند

نفوذ آلاینده های پلاستیکی به بکرترین مناطق محیط زیست

فوایدی که مصرف خرما برای بدن شما دارد

رفع کم خونی با مصرف تخم مرغ

اگر کودکتان آبله مرغان گرفت چه باید بکنید؟ + علائم و درمان

عوارض خطرناک آمیزش جنسی با معده پر

کاهش وزن با مدیریت هورمون لپتین

دیابتی ها مراقب قند میوه ها باشند

زالو برای درمان چه بیماری هایی مفید است؟

اگر در هضم غذا مشکل دارید، بخوانید!

نمکی با استعفای ایازی موافقت کرد

داروهای خانگی برای درمان سریع خارش واژن

بلای دیابت روی پوست شما

درمان های خانگی سردرد کدامند؟

علت کمبود و فقر آهن و درمان های خانگی کم خونی

تاثیر سیستم ایمنی بدن مادر بر مغز کودک/رابطه مصرف سدیم و سرگیجه

پاورپوینت آفات مهم گیاهی

کبد پرمشغله ترین اندام درونی انسان است !

ترفندهای مهم آشپزی

نکته هایی برای ترک عادت ناخن جویدن

امید به زندگی در آذربایجان غربی به 73 سال رسید

نکته بهداشتی | آرایش چشم

دختر دانش آموزی که از یک داعشی صاحب فرزند شد

بیماران بیش از 50 کشور برای گرفتن خدمات درمانی به ایران سفر می کنند

همسران وفادار چه خصوصیات اخلاقی دارند

ازابتدای سال تاکنون؛ پرسنل 115 سیریک به 730 ماموریت اعزام شدند

چگونه از ژاکت نگهداری کنیم؟

چاقی، کم تحرکی و استرس مردم تهران را گرفتار کرده است

10 راه ساده برای لاغر شدن

بررسی رابطه ی رضایت شغلی و استفاده بهینه از زمان در کارمندان استانداری زنجان

پرسشنامه استاندارد استرس شغلی الیوت

بیماری های مهلکی که در کشور به طور کامل ریشه کن شدند

بیماری های مهلکی که در کشور به طور کامل ریشه کن شدند