مطالب مرتبط:
عناصر معماری ایرانی از دهلیز تا جلوخان
زمزمه جدایی دو هنرمند محبوب ایرانی/ واقعیت چیست؟
ادعای جنجالی درباره هالک ایرانی
طحان نظیف: «باور 373» باور به توان جوانان و ایرانی است
آمادگی 17 هزار ایرانی برای گرفتن فرزندخواندگی
-66 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 5 خرداد 1401 ساعت 12:122022-05-26اجتماعي

عناصر معماری ایرانی از دهلیز تا جلوخان


عناصر معماری ایرانی حاصل ترکیبی از ذوق و استعداد معماران ایرانی است که برای برطرف نمودن نیاز همه اقشار جامعه پدید آمده اند.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازخبرگزاری آریا، عناصر معماری ایرانی قدمتی 3000 ساله دارند.

عناصر معماری ایرانی نه تن ها از نظر تنوع، پهنه وسیعی را در برمی گیرند، بلکه فراتر از مرز جغرافیایی ایران امروزی نمودی بارز دارند.

لته سر یا دارورچین گونه ای از سازه ها در معماری ایرانی است.

این گونه بنا ها در اکثر نقاطی که دسترسی به چوب زیادتر است مانند جنگل ها و نواحی کوهستانی (شمال کشور) بنا می شوند.

دارورچین از سه لغت مازندرانی دار یعنی درخت، ور به معنی پهلو و چین به معنی چیدن تشکیل شده است.

نحوه اجرا به این صورت است که پس از چیدن الوارها، یک خرپای چوبی به روی ساختمان قرار می دهند و روی آن را با قطعات چوب که برروی هم قرار می گیرند پوشش می دهد.

در این گونه بنا ها به ندرت پنجره تعبیه می شود و نور آفتاب و جریان هوا از بین درز الوار ها و در ورودی به ساختمان وارد می شود.

ساعت سردرساختمان های مهم شهری در زمان صفویه به ساعت های زنگ داری مزین شدند که با نواختن زنگ زمان را اعلام می کردند.

در دوران قاجاریه و پهلوی به کارگیری ساعت سردر در ساختمان ها رواج بیشتری پیدا کرد.

مسجد جامع کرمان، مدرسه و مسجد مشیر السلطنه، مدرسه سپهسالار تهران و بارگاه مقدس شاه چراغ از جمله بنا های ایرانی دارای ساعت سردر هستند.

نقش اُرُسی در معماری ایرانیاُرُسی از عناصر معماری کهن ایرانی و پنجره مشبکی است که به جای گشتن بر روی پاشنه گرد، بالا می رود و در محفظه ای قرار می گیرد و در اشکوب کوشک ها، پیشخوان و رواق ساختمان های سردسیر بسیار دیده می شود.

نقش شبکه ارسی مانند پنجره ها و روزن های چوبی است و نمونه های زیبای آن در بنا های ایرانی کهن به خصوص در شهر های اصفهان و کاشان و یزد و در تهران بسیار است.

در صنایع دستی به قطعه مشبک ساخته شده از چوب ارسی می گویند که نقش های زیبایی روی آن ایجاد کرده اند، ارسی می تواند دارای شیشه های رنگی کوچک و یا بدون شیشه باشد.

گوشواره در معماری ایرانیگوشواره یکی از عناصر معماری است که برای تبدیل مربع و چهارگوش به هشت ضلعی و ساخت گنبد است.

گوشواره در واقع همان پیش آمدگی کنج داخلی بنا است که به کمک آن می توان فضا را به 8، 16، 32 ضلعی و در نهایت به دایره تبدیل کرد.

کوبه زنانه و مردانهدر زمان های قدیم که از زنگ خبری نبود، درب های ورودی خانه های قدیمی دارای دو لنگه بود و بر روی هر لنگه یک کوبه قرار داشت.

شخصی که قصد ورود به خانه را داشت با به صدا درآوردن کوبه مخصوص خود جنسیت خود را اعلام می کرد.

کوبه های حلقه ای که صدای زیری داشتند مخصوص زنان و کوبه های چکشی با صدای بم مخصوص مردان بودند.

آستانهدر پایین چهارچوب درب های ورودی بنا های ایرانی برآمدگی کوچکی وجود دارد که نقش مرز بین فضای بیرونی و درونی را مشخص می کند.

به هنگام بارش باران همین آستانه سدی برای ورود آب به خانه بوده است.

در دوره های مختلف تاریخی آستانه در اهمیت و ارزش خاصی داشته است.

به عنوان مثال در دوره ای از تاریخ کسی حق نداشت بر روی آستانه در پا بگذارد.

حتی در دوران صفویه بوسیدن آستانه عالی قاپو امری کاملا غیرمعمول بود و تنبیهات خاصی برای فرد خطاکار در نظر گرفته می شد.

سر در ورودی و معماری ایرانیمعماران ایرانی با یک هلال تزیینی جلوه خاصی به ورودی بنا های ایرانی می دادند.

سردر ورودی علاوه بر نقش تزیینی معمولا به عنوان مانعی برای ریزش برف در زمستان و تابش مستقیم آفتاب در تابستان بوده است.

سر در ورودی بنا به کاشی هایی با عبارات مذهبی مزین بوده است تا افراد به هنگام ورود و خروج از زیر آیات قرآنی یا روایات و عبارات دینی عبور کنند.

پیش طاقپیش طاق در معماری ایرانی، دری عظیم است که ورودی مکان هایی همچون مسجد کاروانسرا، مدرسه، آرامگاه و مکان های زیارتی و … را مشخص می کند.

ارتفاع پیش طاق از سایر عناصر نما های ساختمان بیشتر است تا اهمیت ساختمان را نیز نشان دهد.

جلوخانبعضی بنا های ایرانی مهم و بزرگ فضایی وسیع را در جلوی پیش طاق دارند که حکم پیشگاه خانه، میدانگاه جلوی خانه، محوطه باز روبه روی در خانه و مسجد و کاروانسرا و زیارتگاه را دارد.

جلوخان از دوره صفویه به معماری ایرانی راه یافت و در دوره قاجار به اوج خودش رسید.

خانه های اعیانی قاجاری بدون وجود جلوگاه موردقبول واقع نمی شدند و وجود وقف نامه ها، کتیبه ها و فرمان ها در جلوخان امری متداول بود.

دهلیزفاصله میان در و خانه در بنا های ایرانی که معمولا به شکل راهرو است را دهلیز می گویند.

دهلیز ها بسته به وسعت خانه ها دارای اندازه های متفاوتی هستند و معمولا تزیینات چشم نوازی در آن ها دیده می شود.

میانسرا-حیاطدر مرکز بنا های ایرانی قدیمی، حیاطی چهارگوش وجود داشت که ابعاد و شکل آن را با توجه به شرایط مختلف محلی نظیر آب و هوا و عوامل فرهنگی تعیین می کردند.

حیاط محلی برای برگزاری مراسم نیز به حساب می آمد و میزبانی مهمانان عروسی، عزا و تجمع اقوام در حیاط صورت می گرفت.

در برخی بنا های مجلل چندین حیاط برای استفاده های مختلف وجود داشت.

رواق در معماری ایرانیاگر ایوان دارای ستون هایی کم عرض باشد رواق نامیده می شود.

رواق در مساجد و اماکن مذهبی جایگاه خاصی دارد و متصل کننده ورودی مسجد به شبستان آن است.

رواق هم مانند ایوان از سه طرف مسدود است و افراد را از تابش آفتاب و بارش باران حفظ می کند.

مسجد جامع یزد، مدرسه سپهسالار و مدرسه معیر الممالک تهران از نمونه های به کارگیری رواق توسط معماران ایرانی هستند.

حجره در معماری ایرانیحجره معمولا در اطراف حیاط مرکزی یا میانسرا به صورت مربع، مستطیل یا چندضلعی ساخته می شد.

این گونه حجره ها در مدارس برای استفاده طلاب و در کاروانسرا ها برای استراحت مسافران و گاهی به منظور چله نشینی و عزلت گزینی درویشان بنا می شد.

در بعضی موارد حجره ها به صورت دوطبقه ساخته می شد که رفتن به طبقه بالا از طریق راهرو های ارتباطی انجام می گرفت.

معمولا چنین اتاق هایی از حداقل روشنایی برخوردار بودند، سقف آن ها کوتاه بود و از نوع طاق آهنگ ساخته می شد.

معماری ایرانی به عنوان یکی از مهم ترین سبک های شناخته شده در جهان، دارای عناصر منحصر به فردی است که تنها متعلق به سرزمین ایران است.

معماران ایرانی و استادکاران زبده با توجه به شرایط اقلیمی و جغرافیایی مناطق گوناگون ایران، عناصر معماری را در شهر های مختلف توسعه بخشیدند.


کلید واژه ها: معماری ایرانی - ایرانی - ایران - معماری - گونه - فراتر از مرز - مازندرانی - قرار - کوهستانی - چیدن - خبرگزاری - معماران - استعداد - ساختمان - امروزی - دسترسی - جامعه - گزارش - دهلیز - نواحی - پنجره - اقشار - تشکیل - قطعات - نه تن - تن ها - نیاز - جنگل - بارز - چوبی

آخرین اخبار سرویس:
استرس ها و دغدغه های بزرگترین گروه داوطلب کنکور سراسری

تسهیلات 12 میلیونی و سفرهای زیارتی رایگان بازنشستگان تامین اجتماعی

سازمان سنجش اعلام کرد: شناسایی بیش از 450 داوطلب متخلف در آزمون کنکور تجربی

پوشش متفاوت “صبا راد” در فرودگاه استانبول/ عکس

پوشش متفاوت «صبا راد» در فرودگاه استانبول/ عکس

هشدار خیزش گردوخاک در خوزستان

تاغزارها عامل مهم مقابله با ریزگردها در خلیل آباد

اقدامات میدانی مسئولان لرستان برای خدمات رسانی به زائران اربعین/ اهمیت راهبردی احداث آزادراه کوهدشت ـ مهران

تهرانی ها منتظر هوای خنک باشند

تردد در محور چالوس و آزادراه تهران - شمال (جنوب به شمال) تا اطلاع بعدی ممنوع است

پایش صنایع آلاینده استان به صورت فصلی است

ساخت و تحویل سازه های فلزی مسجد علوی خرم آباد

جان باختن 6 کودک خردسال در تصادفات راه های شهری اصفهان

انتشار دفترچه سوالات کنکور سراسری 1401 در چهار گروه آزمایشی/ کلیک کنید

مهارت قابل توجه یک زن در رانندگی

استقرار جوی پایدار تا اواسط هفته آینده بر روی استان اصفهان

وزش باد شدید و کاهش دما در گلستان

ممنوعیت تردد در محور چالوس و آزادراه تهران – شمال

اعزام آخرین گروه از زائران گلستان به سرزمین وحی ؛ صبح فردا

آزادی 2 زندانی به همت عروس و داماد تبریزی

تردد در محور چالوس و آزادراه تهران - شمال (جنوب به شمال) تا اطلاع بعدی ممنوع است

خنک شدن هوای مازندران از فردا

آغاز پیش ثبت نام متقاضیان زیارت اربعین حسینی

استخدام روانشناس در مرکز مشاوره لبخند در اصفهان

البرز/ وزش باد شدید و گردو خاک در پیش است

کنکور سراسری 1401_ بندرعباس

85 زائر امسال از مهاباد عازم خانه خدا شدند

آزادراه تهران - شمال و جاده چالوس یکطرفه شد

استخدام کارشناس فروش با پورسانت چند ده میلیون تومانی در تهران

هوای پایتخت برای گروه های حساس ناسالم است

وزش باد شدید و گردو خاک برای البرز پیش بینی می شود

کنکور زبان فردا برگزار می شود

آموزش مدیریت بحران در طرح ملی دادرس در سمنان

آزادراه تهران شمال و جاده چالوس یکطرفه شد

خوش است «خویگان»

این استان ها منتظر رگبار و رعد و برق باشند

ساخت پلاستیک سازگار با محیط زیست از ضایعات کشاورزی

هشدار سطح نارنجی هواشناسی خوزستان نسبت به وقوع گرد و خاک محلی

همه دستگاه ها برای ترویج فرهنگ عفاف و حجاب مسئولیت دارند

صدور هشدار زرد هواشناسی در مناطق ساحلی خوزستان

امیر حسین نیک آبادی روز سوم کنکور سراسری در دانشگاه اصفهان

نوزادی که در جلسه کنکور 1401 حضور داشت

آغاز اعزام اردو های راهیان نور غرب کشور از اصفهان

در گذشت مادر ژاپنی شهید محمد بابایی

پیش بینی آسمانی صاف برای چهارمحال و بختیاری

پیش بینی آسمانی صاف در چهارمحال و بختیاری

ماجرای تابش فرابنفش در تهران! چیست | ارتباط آن با سرطان ها +راه مقابله

دفترچه سوالات آزمون سراسری سال 1401 منتشر شد

توانمندسازی دختران، شرط موفقیت بانوان در جامعه آینده

گرما همچنان مهمان خراسان جنوبی

برگزاری آزمون ورودی دانشگاه های کشورمان در ترکیه

دفترچه سوالات آزمون سراسری 1401 منتشر شد

آزمون سراسری 1401 - گروه تجربی

آب و هوای استان اردبیل خنک می شود

این استان ها منتظر رگبار و رعد و برق باشند | نیمه شمالی کشور تا 6 درجه خنک می شود

دریاچه شیرابه آرادکوه خشک شد

دفترچه سوالات آزمون سراسری سال 1401 منتشر شد

مسئولان رو در رو پیگیر مشکلات مردم

جالب ترین تصویر کنکور 1401 را ببینید | همراهی نوزاد با مادرش در کنکور!

شهرک ولیعصر، بازار مبل ایران

لزوم ادامه بهسازی و آسفالت معابر منجیل

کشف تصاویر ولقعی موجودات فضایی در آفریقا

دمای خوزستان از 50 درجه گذشت

تصاویری از پرچمدار کلاس C مرسدس 4 سلیندر

کاهش دما در راه است

کاهش دما در راه است

پیش بینی آخرین وضعیت جوی کهگیلویه و بویراحمد/ کاهش نسبی دما از روز شنبه

مانور از پیش تعین نشده دستگاه های خدماتی و امداد رسان بخش رودهن

ترافیک سنگین در جاده چالوس

بارش باران و کاهش دما در تابستان گیلان

دمای خوزستان از 50 درجه گذشت

چالش های شهرداری در جمع آوری سگ های ولگرد/ از کمبود امکانات تا دخالت شهروندان

ترافیک سنگین در جاده کرج - چالوس

مادر ژاپنی شهید محمد بابایی به فرزند شهیدش پیوست

اقدامات عمرانی در خط 2 مترو شیراز با سرعت ادامه دارد

آغاز پیش ثبت نام از زائران اربعین حسینی

رعایت عفاف و حجاب مطالبه ای اجتماعی است

تاکنون بیش از 26 هزار زائر ایرانی در قالب 215 کاروان وارد مکه مکرمه شدند

درگیری موش ها بر سر یک تکه پیتزا در متروی نیویورک

شناسایی و طعمه گذاری 2 هزار منفذ فعال موش | زنده گیری 214 قلاده سگ ولگرد

مادر ژاپنی شهید محمد بابایی دار فانی را وداع گفت

سیاست های اقلیمی آبی های آمریکا با مانع مواجه شد

5 مکان عالی در ایران برای سفر در تابستان | مکان هایی برای فرار از گرما تابستان +تصویر

دمای خوزستان از 50 درجه گذشت

عکس | قابی منحصربفرد از کنکور امسال؛ مادر کنکوری به همراه نوزادش!

دفترچه سوالات کنکور سراسری 1401 در چهار گروه آزمایشی منتشر شد

دفترچه سوالات کنکور سراسری 1401 در چهار گروه آزمایشی منتشر شد

همراهی یک نوزاد با مادرش در کنکور و اقدام جالب مراقب جلسه آزمون/ عکس

گرما همچنان مهمان خراسان جنوبی

تجربه ایی جدید برای مهارت آموزان فنی وحرفه ای سیستان و بلوچستان

آغاز ثبت نامِ زیارت اربعین

آسفالت و بهسازی خیابان ها ی شهر بنارویه

حضور کاروان خدمت مسئولان شهرستان جرقویه در دهستان رامشه

هوای شهر تهران ناسالم شد

هوای شهر تهران ناسالم شد

خلیج فارس مواج و هوا گرد و غباری

دمای هوا در شوش از 50 درجه هم گذشت

روح و جان زائران حرم نبوی به شمیم روح بخش ندبه معطر شد

ساخت دو بزرگراه و یک تونل به زودی در تهران

ارائه خدمات مشاوره ازدواج به 48 هزار مددجوی کمیته امداد

عناصر معماری ایرانی از دهلیز تا جلوخان

عناصر معماری ایرانی از دهلیز تا جلوخان