مطالب مرتبط:
روزنامه توتو| کسی یوونتوس را دید؟
ببینید | تعقیب یک هواپیما توسط جنگنده آمریکایی بالای سر ترامپ
شوک به پرسپولیس | رسول پناه به پرسپولیس برگشت؟
ببینید | بلاهایی که هوای آلوده سرمان می آورد
دورگه معروف به تراکتور تبریز می پیوندد؟| دیوید توکلی را بشناسید!
-86 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 8 آبان 1399 ساعت 17:052020-10-29سياسي

حاکمان یا عدل گسترند، یا جفاگستر | فرح نیازکار


- سعدی با تأکید بر نگهبانی خلق عدالت محوری جمعی را مطرح می سازد.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازکتاب نیوز" به نقل از ایبنا، فرح نیازکار در یکصد ویکمین نشست بر خوان سعدی که به صورت مجازی برگزار شد، با ارائه شرح و خوانشی از باب نخست بوستان، گفت: سعدی در منظومه فکری خود برای جامعه آرمانی، رعایت عدل، تدبیر و رای، نگهبانی خلق و ترس از خدای را در کنار هم می نهد و معتقد است در این دسته بندی، پادشاهان یا عدل گسترند، یا جفاگستر.

افلاطون و سعدی؛ رعیت در خدمت پادشاه یا پادشاه در خدمت خلق؟ در فارس، یکصد و یکمین نشست از سلسله نشست های بر خوان سعدی ، شامگاه سه شنبه 6 آبان ماه، به صورت مجازی و با بوستان خوانی فرح نیازکار برگزار شد.

در این نشست، نیازکار ابتدا شرحی بر جهان اندیشگانی استاد سخن در بوستان، و به ویژه باب نخست آن ارائه کرد و در ادامه به خوانش باب نخست بوستان سعدی پرداخت.

وی در ابتدا با اشاره به عنوان باب نخست بوستان سعدی که در عدل و تدبیر و رای نام دارد، گفت: اگر قرار است بوستان سعدی را بخوانیم، باید از زاویه دیدی فراتر به آن توجه کنیم.

نویسنده شرح غزلیات سعدی با بیان اینکه نخستین نکته درباره اهمیت ابواب بوستان، عنوان هایی است که سعدی برای آن ها برگزیده است، افزود: تصادفی نیست که سعدی باب در عدل و تدبیر و رای را برای آغاز بوستان برگزیده است؛ به ویژه آنکه بوستان، آرمان شهر سعدی و مدینه فاضله اوست.

نیازکار سپس با اشاره به عبارات و مفاهیم مهمی که برای عنوان این باب در بخش سبب نظم بوستان انتخاب شده است، یادآور شد: سعدی در معرفی باب نخست بیان کرد: چو این کاخ دولت بپرداختم / بر او دَه دَر از تربیت ساختم .

او در همین ابتدا نیت و مقصود خود را از خلق ابواب ده گانه بوستان ذکر می کند و از این می گوید که خواسته او در این کتاب، تربیت اخلاقی انسان به منظور کمک به زیست سلامت و انسانی اوست.

این سعدی پژوه در ادامه بیت بعدی سعدی در معرفی ابواب را خواند و این بیت را جان مایه تفکر سعدی، عنوان کرد: یکی باب عدل است و تدبیر و رای / نگهبانی خلق و ترس خدای.

فرح نیازکار با اشاره به چهار مفهوم بزرگ و اساسی گنجانده شده در این تعریف سعدی، یادآور شد: تصادفی نیست که سعدی این مفاهیم را استفاده می کند: عدل، تدبیر و رای، نگهبانی خلق و ترس خدای.

نویسنده کتاب زبان سعدی در غزل در ادامه با اشاره به چهار مفهوم مورد تأکید سعدی در باب نخست بوستان، یادآور شد: سعدی در منظومه فکری خود، رعایت عدل، تدبیر و رای، نگهبانی خلق و ترس از خدای را در کنار هم می نهد.

نیازکار با اشاره به اینکه در 19 حکایت باب نخست بوستان، بجز چهار حکایت، سعدی خطاب مستقیم به پادشاهان دارد، افزود: شیخ اجل در این 15 حکایت، یا اسامی پادشاهان را ذکر می کند، یا زندگی و رویدادهای دوران حکومت شان را یادآور می شود و سپس نکته هایی را به عنوان پند و اندرز به آن ها می گوید.

وی با بیان اینکه در چهار حکایت دیگر هم پادشاهان به گونه ای غیرمستقیم مورد نقد و نصیحت سعدی هستند، ادامه داد: در این حکایت ها اسامی پادشاهان مختلفی ذکر می شود، از جمله هرمز، شاپور، خسرو، دارا، قزل ارسلان، انوشیروان، جمشید، حجاج یوسف، اسکندر و آلب ارسلان.

سعدی صفت هایی مشخص به پادشاهان نسبت می دهد؛ از آن جمله است: پادشاهی کبیر، جفاگستری که بر کشوری فرماندهی داشت، شاه و کشورگشای، فرماندهی دادگر، شهریار و.

.

نویسنده کتاب شرح غزلیات سعدی سپس با ذکر این نکته سعدی هر کدام از پادشاهان مورد اشاره را در گروهی قرا می دهد، گفت: در دسته بندی سعدی، پادشاهان یا عدل گسترند، یا جفاگستر؛ و از نگاه سعدی هر کدام از این دو گروه نیز عاقبتی مشخص و متفاوت از یکدیگر دارند.

فرح نیازکار سپس به بررسی منظومه فکری سعدی در باب نخست بوستان پرداخت و گفت: می دانیم که فیلسوفی مانند افلاطون در اثر خود جمهور می گوید: پادشاه باید فیلسوف باشد، یا فیلسوف باید پادشاه باشد تا در این صورت، سرزمین به خیر و نیکی برسد و آرمانشهر مد نظر روشنفکران شکل گیرد.

به گفته وی، غایت و نهایتی که افلاطون از جامعه آرمانی در نظر دارد، دستیابی آن جامعه به عدالت است.

از آن سو، فیلسوفانی مانند فارابی و خواجه نصیرالدین طوسی نیز معتقدند جامعه آرمانی، جامعه ای است که به خیر و سعادت می رسد.

نیازکار سپس به دیدگاه سعدی نسبت به جامعه آرمانی اشاره کرد: توصیف سعدی از جامعه آرمانی گامی فراتر می رود، چرا که او به واسطه مؤلفه های چهارگانه ای که برشمرد، و همچنین به دلیل نگاه دین ورزانه اش، معتقد است جامعه خداترس و نگران از عقوبت الهی، کردار خود را اصلاح می کند و در نتیجه سعادت زیست این جهانی و اخروی نصیبش خواهد شد.

این نویسنده و استاد ادبیات دانشگاه سپس با تأکید بر اینکه حکایت های باب نخست بوستان متوجه پادشاه است و نه رعیت، بیان کرد: از این رو سعدی در باب نخست، نکته هایی ظریف را متذکر می شود، نکته هایی که پادشاه به واسطه رعایت آن ها، از یک سو قادر به حفظ پایه های حکومت خود خواهد بود و دیگر از آن، در پیشگاه و محضر خداوند نیز سربلند می ماند.

وی سپس با بیان اینکه سعدی به شکلی هوشمندانه و آگاهانه بر عنصر خداترسی تکیه می کند، افزود: سعدی معتقد است این ملاحظه، سبب رفاه مردم، ماندگاری حکومت و سعادت اخروی پادشاه می شود.

به باور این سعدی پژوه، شاعر شیراز در کنار وجه اشتراک دیدگاه خود با فیلسوفان - که همان تاکید بر عنصر عقل گرایی برای اداره حکومت است - عنصر دین باوری و خداترسی را نیز بدین سبب ضروری می داند که معتقد است این مؤلفه عقل گرایی را تقویت می کند؛ سعدی معتقد است پادشاه خداترس تمامی زوایای حکومت از جمله دادگستری را بر اساس موازین دینی و ترس از خدای شکل می دهد.

نیازکار در ادامه به دیگر مفهوم مورد تأکید سعدی پرداخت و گفت: وقتی سعدی از مفهوم نگهبانی خلق در معرفی باب نخست بوستان می گوید، بدین سبب است که او افزون بر حکمت نظری، به گونه ای حکمت عملی به عنوان نظریه حکومت پادشاه نظر دارد.

به باور این سعدی شناس، استاد سخن با تأکید بر نگهبانی خلق به گونه ای اجتماعی، حکمت نظری عدل را تبیین می کند و عدالت محوری جمعی را مطرح می سازد.

فرح نیازکار با اشاره به اینکه سعدی در باب نخست بوستان، گاه توده رعیت، گاه درویش و گاه نیز پادشاه و قاضی و وزیر را مورد خطاب قرار می دهد، یادآور شد: این بدان معناست که سعدی حکمت عملی جامعه ای عدالت محور را تبیین می کند.

نویسنده زبان سعدی در غزل سپس با اشاره به اینکه گلستان سعدی، شرح جامعه ای رئال است و تاکید حکیم شیراز در آن بر عقل گرایی است، افزود: اما در بوستان که مدینه فاضله اوست، دو مؤلفه مورد تاکید استاد سخن ـ عقل و عدالت ـ به صورت توأمان با نگهبانی خلق طرح می شود تا به پادشاه یادآوری کند که وظیفه اش پاس خلق است.

از این منظر، نیازکار معتقد است سعدی با دیگر فیلسوفان و نظریه پردازان حکومت اختلاف نظر دارد: افلاطون معتقد به این است که رعیت در حفظ پایه های حکومت در خدمت پادشاه باشد، سعدی اما معتقد است اگر تو بر تخت پادشاهی نشسته ای، برای حفظ رعیت است و از قضا تو در خدمت نگهبانی خلق هستی.

از نظر سعدی، پادشاه از بهر پاس رعیت است؛ نه رعیت به پاس حفظ پادشاه.

وی سپس با تشریح معنای خداترس بودن گفت: این گزاره در سخن سعدی به معنای پاسخگو بودن در برابر خداوند است.

به باور نیازکار، دیدگاه سعدی در باب نخست بوستان، به عقل معرفتی است؛ عقلی که انسان را به سعادت دنیوی و اخری می رساند.

سعدی در این باب درصدد طراحی یک مدل و الگو برای حکومت است.

استاد سخن بر این باور است که چهار اساس حکومت، خردگرایی، عدل، پاسداشت رعیت و خداترسی پادشاه است و هرگاه این چهار مفهوم مورد توجه قرار گیرد، آن جامعه می تواند به مدینه فاضله دست یابد.


کلید واژه ها: بوستان - سعدی - خوان - پادشاه - نشست - برگزار - نخست - بوستان سعدی - مجازی - خدمت - صورت - افلاطون - سه شنبه - منظومه - عدالت - سلسله - جامعه - گزارش - رعایت - ادامه - تدبیر - استاد - ویژه - آبان - کنار - شنبه - جهان - کتاب - فکری

آخرین اخبار سرویس:
شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در جریان عملیات تروریستی

اطلاعیه رسمی وزارت دفاع درباره ترور و شهادت دانشمند هسته ای

وزارت دفاع: پزشکان نتوانستند محسن فخری زاده را نجات دهند

لحظه انتقال پیکر رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع به بیمارستان + فیلم

شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در عملیات تروریستی

آمادگی لوکاشنکو برای کناره گیری از قدرت

تعطیلی مطلق در دستگاه های اجرایی گلستان وجود ندارد

محسن فخری زاده چه کسی بود؟

اطلاعیه رسمی وزارت دفاع درباره ترور و شهادت دانشمند هسته ای

رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در یک عملیات تروریستی به شهادت رسید

حملات همزمان علم الهدی به دولت روحانی و جو بایدن /گول یک عده کاسب کار سیاسی را نخورید /باغ سبز و سرخ نشان می دهند اما...

واکنش سردار حسین دهقان به ترور محسن فخری زاده

مشکلات مردم ناشی از نادانی و سستی مسئولان مربوطه است

اطلاعیه مهم وزارت دفاع درباره ترور و شهادت محسن فخری زاده

شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در جریان عملیات تروریستی

شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در جریان عملیات تروریستی

تعطیلی ادارات استان تهران فردا ابلاغ می شود

شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در جریان عملیات تروریس

وزارت دفاع شهادت محسن فخری زاده را تسلیت گفت

ماجرای شلاق خوردن یک کارگر چه بود؟

برگزاری سمینار تحریم های یکجانبه و تأثیرات آن در دوره همه گیری کرونا

ترور دانشمند هسته ای به دست ایادی استکبار بی جواب نخواهد ماند

واکنش همسر شهید داریوش رضایی نژاد به ترور محسن فخری زاده

بیانیه وزارت دفاع درباره حمله تروریستی به شهید محسن فخری زاده

ترور دانشمند برجسته ایران/ فخری زاده به شهادت رسید

وزارت دفاع: پزشکان نتوانستند فخری زاده را نجات دهند

ترور دانشمند هسته ای کشور / تأیید شهادت فخری زاده

بیانیه وزارت دفاع: محسن فخری زاده به شهادت رسید

تعطیلی بخشی از ادارات بندرعباس از فردا

بیانیه وزارت دفاع در خصوص ترور محسن فخری زاده دانشمند هسته ای کشور

بیانیه وزارت دفاع درباره ترور محسن فخری زاده

تشریح جزییات تعطیلی یک هفته ای ادارات ایلام

شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع در جریان عملیات تروریستی

توزیع بیش از 200 سری جهیزیه در قالب رزمایش کمک مومنانه

شهادت رییس سازمان پژوهش و نوآوری وزارت دفاع

انتقال محسن فخری زاده به بیمارستان

هفته آینده ادارات 14 شهر قرمز کرونایی اصفهان تعطیل شدند

لحظه ای که جنازه مارادونا بازیچه افراد طماع شد + عکس

وزارت دفاع ترور و شهادت «محسن فخری زاده» را تایید کرد

مسئولان درباره امور کسانی که در تعطیلی متحمل مشکلات مالی می شوند مساعدت داشته باشند

تصویری از خودروی دانشمند هسته ای پس از ترور + عکس

لحظه ای که جنازه مارادونا بازیچه افراد طماع شد + عکس

ترامپ مسدود شدن حساب توییتری سناتور پنسیلوانیا را محکوم کرد

هیچ قدرتی در جهان توان مبارزه با نیروی نامحدود بسیج را ندارد  

محسن فخری زاده دانشمند موشکی در تهاجم انتحاری ترور شد/فخری زاده زنده و در اتاق عمل است

لحظه ای که جنازه مارادونا بازیچه افراد طماع شد + عکس

محسن فخری زاده به شهادت رسیده است؟

افتتاح ده طرح محرومیت زدایی در نقده

آماده باش ستاد بحران در ایذه

ترور یکی از دانشمندان هسته ای-موشکی در آبسرد دماوند + عکس

قانون جدید منع تبعیض زبانی و لهجه ای در فرانسه

ادارات استان تهران از 8 آذرماه تعطیل است

لوکاشنکو: پس از تصویب قانون اساسی کناره گیری می کنم

حملات همزمان علم الهدی به دولت روحانی و جو بایدن /گول یک عده کاسب کار سیاسی را نخورید /باغ سبز و سرخ نشان می دهند اما...

وزارت دفاع ترور و شهادت «محسن فخری زاده» را تایید کرد

معاون استاندارفارس:کارکنان مشاغل ضروری، شنبه در محل کار حاضر باشند

ترامپ مسدود شدن حساب توییتری سناتور پنسیلوانیا را محکوم کرد

معاون استاندارفارس:کارکنان مشاغل ضروری، شنبه در محل کار حاضر باشند

برای گشایش اقتصادی نباید به خارج چشم بدوزیم

اولین تصویر از محل ترور دانشمند رده بالای کشور، « محسن فخری زاده»

توضیحات وکیل کارگری که شلاق خورد: شلاق خوردن کارگر درخواست مدعی العموم بود/ربیعی شکایتی نداشت

مهار کرونا نیازمند آموزش عمومی است

مدیر برنامه های مارادونا: دیه گو خسته شده بود و دیگر نمی خواست زنده بماند

ابلاغ تعطیلی ادارات استان تهران از فردا

آخرین خبرها از ترور دانشمند کشورمان

تصویری که نشان می دهد محسن فخری زاده مورد رصد نیروهای اطلاعاتی و جاسوسی اسراییل بوده است

تفکر بسیجی تحریم ها را به فرصتی برای نظام تبدیل می کند

استاندار تهران: دستگاه های دولتی استان به مدت یک هفته تعطیل است

فرمانده سپاه کردستان: برقراری امنیت کامل آب های سرزمینی نشان از اقتدار کامل نیروهای دریایی است

ژن افراد چه نقشی در میزان ابتلا به ویروس کرونا دارد؟

برای گشایش اقتصادی نباید به خارج چشم بدوزیم

خالی کردن یک مسجد توسط دزدان شکمو!

استاندار تهران: تعطیلی ادارات دولتی در هفته آینده ابلاغ شد

حزب اتحاد ملت چگونه در انتخابات 1400 شرکت می کند؟

پیام تسلیت رییس سازمان اورژانس کشور

جزییاتی از ترور محسن فخری زاده دانشمند ایرانی

آمادگی لوکاشنکو برای کناره گیری از قدرت

اولین تصاویر از خودرو و محل ترور محسن فخری زاده

هر روز به بهانه ای اقلام را گران نکنید

تصاویر جدید از ترور محسن فخری زاده

کمالوندی: برای هیچ یک از دانشمندان هسته ای حادثه ای پیش نیامده

امام جمعه مشهد: امتیاز کشور ما وجود پر برکت مقام معظم رهبری است

شلاق خوردن کارگر درخواست مدعی العموم بود/ربیعی شکایتی نداشت

جزییات جدید از ترور دانشمند هسته ای

اولین تصاویر از محل ترور دانشمند هسته ای ایران

ثبت سومین روز بدون فوتی کرونا در استان بوشهر

جلسات علنی صحن شورای شهر تهران تعطیل نیست

ترامپ مراسم تحلیف بایدن را مختل می کند؟

گرانی ها هیچ ارتباطی به تحریم ها ندارد

مضامین اخلاقی و اگزیستنسیل قرآن(6)

تعطیلی ادارات هرمزگان شامل مناطق قرمز بندرعباس است

تکذیبیه سخنگوی سازمان انرژی اتمی درست نبود+ اولین فیلم و تصاویر از محل حادثه

بازتاب گسترده ترور محسن فخری زاده در رسانه های بین المللی

فیلم | محسن فخری زاده دانشمند هسته ای ترور شد

ابلاغ تعطیلی ادارات استان تهران از فردا

ثبت سومین روز بدون فوتی کرونا در استان بوشهر

اولین تصاویر از محل ترور محسن فخری زاده

عکس | جزییات جدید از ترور دانشمند هسته ای | محافظ محسن فخری زاده هم زخمی شد

اولین تصویر از محل ترور دانشمند هسته ای ایران

اولین تصویر از محل ترور دانشمند هسته ای کشور

حاکمان یا عدل گسترند، یا جفاگستر | فرح نیازکار

حاکمان یا عدل گسترند، یا جفاگستر | فرح نیازکار