مطالب مرتبط:
درگذشت نابودگر تورم/ پل ولکر که بود و چه کرد؟
قم دومین استان از نظر مطلوبیت نرخ تورم است
-229 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 20 آذر 1398 ساعت 10:062019-12-11اقتصادي

تحریک دو سویه تورم


در اقدامی دشوار و بر اساس تصمیم شورای هماهنگی سران قوا قیمت بنزین افزایش یافت و تصمیم گرفته شد که عواید حاصل از افزایش قیمت بنزین به صورت یارانه نقدی بین خانوارهای نیازمند جهت جبران کاهش سطح رفاه متاثر از وقایع یک سال و نیم اخیر و همچنین متاثر از افزایش قیمت بنزین صرف شود.

- براساس آنچه دولت اعلام کرده و قوه قضاییه تاکید بر نظارت کرده است، کل عواید حاصله باید صرفا صرف این امر شود.

اینکه چرا دولت چنین طرحی را تدوین و به تصویب سران قوا رساند و اینکه آیا این بهترین طرح ممکن بود یا خیر و اینکه آیا در زمان مناسبی اجرا شد یا خیر و اینکه به شیوه مناسبی اجرا شد یا خیر، موضوع این نوشتار نیست.

به هر صورت، مصلحت در این دیده شده است که ممکن است من از آن مصلحت غافل باشم.

با وجود اینکه می توان از منظر اشاره شده فوق به طرح ایراداتی پرداخت، اما هر دو هدف مورد نظر برای افزایش قیمت بنزین فی نفسه اهداف نامناسبی نیستند.

اینکه سعی شده است قیمت بنزین تعدیل شود و بهای معقولی برای استفاده از آن دریافت شود، مطابق اصول اولیه علم اقتصاد محل ایراد نیست.

اینکه دولت سعی کند بخشی از افراد جامعه را که متاثر از جهش تورمی یک سال و نیم اخیر مورد حمایت قرار دهد و کاهش رفاه آنها را جبران کند، مطابق اصول اولیه علم اقتصاد محل ایراد نیست.

اینکه اقدام فوق به آن نتایج می رسد، موضوعی است که می تواند مورد چالش واقع شود، اما در این نوشتار از این منظر به موضوع پرداخته نشده است.

آنچه در اینجا به اختصار ارائه می شود، اثر اعطای یارانه ها بر پاره ای متغیرهای مهم اقتصاد کلان است.

یکی از آثار این اقدام، پیامد آن برای تورم است.

از آنجا که تعدیل قیمت بنزین در کوتاه مدت نوعی شوک منفی عرضه تلقی می شود، به طور طبیعی سبب افزایش سطح عمومی قیمت ها می شود.

اگر تعدیل قیمت بنزین صورت می گرفت و سبب تحریک انتظارات تورمی نمی شد (مانند آنچه در دو مورد قبلی در یک دهه اخیر انجام شده است)، اثر آن بر تورم چندان چشمگیر نبود.

اما با حوادثی که در پی داشت، به نظر می رسد انتظارات تورمی را تا حد زیادی تحریک کرده است و همین موضوع سبب می شود اثر آن بر سطح قیمت ها در مقایسه با تعدیل های قبلی قیمت بنزین بیشتر باشد.

همچنین، اگر قیمت بنزین تعدیل می شد و منابع حاصله صرف تامین کسری بودجه دولت می شد و صرف پرداخت یارانه نقدی نمی شد، اثر تورمی آن محدودتر می شد.

توزیع کل عواید حاصله بین خانوارها به شکل یارانه نقدی به معنی افزایش سطح تقاضای کل است که به طور طبیعی فشار بر قیمت کالاها و خدمات را تشدید می کند.

بنابر آنچه بیان شد، انتظار می رود که توزیع یارانه نقدی اشاره شده آثار تورمی تعدیل قیمت بنزین را تشدید کند.

همچنین، به دلیل کسری بودجه قابل توجه دولت و با توجه به اینکه این منابع کمک چندانی به رفع کسری بودجه دولت نمی کند، آنگاه کسری بودجه دولت نهایتا به معنی افزایش حجم نقدینگی و بنابراین تشدید فشار تورمی است.

اثر دیگر اعطای یارانه نقدی اشاره شده بر کسری بودجه است.

گرچه بر اساس آنچه بیان شده، قرار بر آن است که عین عواید حاصله به صورت یارانه نقدی بین خانوارها توزیع شود و بنابراین تاثیری در افزایش یا کاهش کسری بودجه نداشته باشد، اما ممکن است در بلندمدت تداوم آن فشار بر بودجه دولت را افزایش دهد.

دلیل آن است که شوک قیمت انرژی و افزایش حاصله در نرخ تورم، بدون تاثیر در افزایش هزینه های خود دولت نخواهد بود.

از طرف دیگر، اعطای یارانه مذکور همانند یارانه نقدی که از قبل وجود داشته است، با توجه به گستردگی آن که ممکن است تا حدود 60 میلیون نفر را شامل شود، تبدیل به حقی برای دریافت کنندگان آن می شود که در آینده حذف آن دشوار است و با تشدید گرفتاری مالی دولت ممکن است یارانه نقدی از منابع کسب شده فراتر رود و به این ترتیب سبب افزایش کسری بودجه دولت شود.

با توجه به اینکه هزینه تولید بنزین به ریال برای دولت افزایش خواهد یافت، به طور غیر مستقیم در کنار یارانه نقدی بر مقدار یارانه نهفته در مهیا کردن ارزان بنزین افزوده شده و نهایتا به معنی افزایش کسری بودجه و پیامدهای منفی حاصله خواهد بود.

پیامد دیگر یارانه های نقدی اشاره شده اثر آن در تحریک تقاضا است.

به طور طبیعی، هر نوع یارانه ای اعم از نقدی و کالایی به معنی افزایش تقاضای کل در اقتصاد است و در مورد یارانه های اخیر نیز این موضوع برقرار است.

با توجه به اینکه کاهش شدید قدرت خرید در طول یک سال و نیم گذشته فشار برای کاهش مخارج مصرفی ایجاد کرده است، با توجه به اینکه هزینه های دولت به صورت حقیقی بر اثر محدودیت ناشی از کاهش درآمدهای نفتی کاهش قابل توجه یافته است، با توجه به اینکه وجود فضای عدم اطمینان سبب کاهش مخارج حقیقی سرمایه گذاری در اقتصاد شده است و با توجه به اینکه محدودیت های اعمال شده از ناحیه تحریم مانع از آن می شود که خالص صادرات به طور محسوسی امکان افزایش داشته باشد، تقاضای کل حقیقی دچار کاهش قابل توجه شده است.

در آن صورت، اعطای یارانه نقدی اشاره شده در افزایش تقاضای کل موثر است.

اگر امکان افزایش عرضه کالاها و خدمات وجود داشت، این تحریک تقاضا می توانست به اعاده رشد اقتصادی یا جلوگیری از تعمیق آن کمک کند.

اما با توجه به اثر منفی تحریم ها بر عرضه کالاها و خدمات و با توجه به اینکه یارانه نقدی اعطا شده الزاما تبدیل به تقاضا برای کالاها و خدماتی که هنوز از ظرفیت خالی تولید برخوردارند، نمی شود، انتظار این است اثر تورمی آن بیشتر از اثر حقیقی آن باشد.

چنانچه به جای این یارانه ها، منابع حاصله صرف برخی پروژه های عمرانی می شد که تقاضای کالاها و خدمات دارای ظرفیت بیکار را تحریک می کرد و به ایجاد اشتغال می انجامید، پیامد تحریک تقاضا سودمندتر از شکل کنونی می بود.

پیامد دیگر این یارانه ها، اثر آن در کاهش نابرابری است.

با توجه به اینکه حتی پرداخت یکسان به همه خانوارها با فرض ثابت بودن سایر شرایط می تواند منجر به کاهش نابرابری بر اساس معیارهای متداول مانند ضریب جینی شود، در حالت کلی این یارانه ها در کاهش نابرابری اثر می گذارد.

اما چون سایر شرایط ثابت نیست، آنگاه ضرورتا یارانه های اعطا شده به کاهش نابرابری نمی انجامد.

دلیل آن است که افزایش قیمت بنزین بخشی از دهک های پایین و نه همه خانوارهای این دهک ها را به طور محسوسی دچار کاهش رفاه می کند که عمدتا خانوارهای متکی به استفاده از خودرو برای کسب درآمد هستند.

از آنجا که یارانه های اعطا شده، الزاما به طور متناسب با کاهش رفاه ایجاد شده به این بخش از دهک های پایین اصابت نمی کند، ممکن است در کاهش نابرابری اثر مثبت محسوسی نداشته باشد.

*عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران منبع: دنیای اقتصاد
کلید واژه ها: افزایش قیمت بنزین - قیمت بنزین - افزایش قیمت - افزایش - شورای هماهنگی سران قوا - بنزین - قیمت - سران قوا - شورای هماهنگی - یارانه نقدی - تصمیم - مصلحت - قوه قضاییه - دولت - اجرا - سران - صورت - نیازمند - بهترین - یارانه - شورای - نظارت - تدوین - موضوع - اعلام - کاهش - رفاه - توان - تورم - نقدی

آخرین اخبار سرویس:
پرداخت خسارت به کشاورزان قزوینی

آمادگی کامل چینی ها برای ساخت هتل 5 ستاره و فرآوری قیرطبیعی

سهام چه شرکت هایی امروز بیشترین افت را تجربه کردند؟

چه قابلیت هایی گوشی Huawei Y9s را به انتخابی خوب برای گیمینگ تبدیل می کند

سهام چه شرکت هایی امروز بیشترین افت را تجربه کردند؟

روایت سیل بهار تا زمستان/ بحران خواب مسئولان را آشفته نمی کند

ما با همه کشورها تعامل داریم به غیر از آنهایی که با ما دشمنی می ورزند

میز آران وبیدگل در استانداری اصفهان تشکیل می شود

افزایش سقف وام مسکن برای زوج های بندرعباسی

برقی کردن موتورسیکلت ها تا پایان سال در سازمان های دولتی عملیاتی می شود

تامین میوه شب عید خراسان جنوبی در آستانه عید نوروز

هیچ چاه آب غیرمجازی در شهرستان بردسکن حفر نشده است

تورم دی ماه 38.6 درصد گزارش شد

کشفیات مواد مخدر در مرزهای کشور 60 درصد افزایش یافت

کیمیا علیزاده با هر دو کلیه از کشور خارج شده است

قانونی عجیب برای نامگذاری فناوری های خودرویی

دائمی شدن 27 صدم درصد از 9 درصد مالیات بر ارزش افزوده برای ورزش

چرا ایرانی ها در ترکیه خانه می خرند؟

استخدام فروشنده خانم جهت فروشگاه پروتیینی در تهران

خودروسازان طی 2 سال چقدر ضرر کردند؟

کارخانه نوآوری «فارس»افتتاح می شود| ایجاد 8 کارخانه تا نیمه اول99

افزایش 60 درصدی میزان کشفیات مواد مخدر در کشور

توزیع و نظارت نامطلوب علت کمبود گاز مایع در استان

تولید رنگ های نانویی بدنه هواپیما با کیفیت پوشش دهی بالا

آخرین وضعیت پرداخت فرهنگیان بازنشسته 98

استخدام کارشناس شیمی (کارشناسی ارشد شیمی آلی) در ساوه

استخدام راننده جهت خشکشویی در تهران

استخدام تعدادی وسط کار در میدان محمدیه تهران

استخدام دفتردار آقا با سابقه کار با هلو و انبارداری در تهران

پرسشنامه بررسی تاثیر اجرای سیستم مدیریت ارتباط با مشتری (CRM) بر حفظ، نگهداری و جذب مشتری

حضور پر رنگ حقیقی ها در بازار سرمایه امروز

روایتی از سیل بهار تا زمستان/ اینجا باران و بحران خواب مسئولان را آشفته نمی کند

خسارت 750 میلیارد تومانی کشاورزان سیستان و بلوچستان

شرایط فروش پژو 207 با سقف پانوراما | بهمن ماه 98

جذب سرمایه 23 میلیون دلاری برای تولید ربات های صنعتی

حداقل حقوق کارمندان در سال آینده 2 میلیون و 800 هزارتومان تعیین شد

بیش از 2 هزار دستگاه وانت و تاکسی برای دریافت سهمیه سوخت نام نویسی کردند

مرکز خدمات سرمایه گذاری قزوین به استانداری منتقل شد

کشفیات مواد مخدر در مرزهای کشور 60 درصد افزایش یافت

افزایش قلمرو عمومی در پایتخت بااجرای پروژه میدانگاه شهری امیرکبیر

گواهی نامه مهارت، مرز نمی شناسد و اعتبار جهانی دارد

سازندگان ایرانی؛ تامین کننده 85 درصد تجهیزات صنعت نفت

گواهی نامه مهارت، مرز نمی شناسد و اعتبار جهانی دارد

صادرات 8.5 میلیون تنی فولاد در 9 ماهه 98

اجرای 3 نمایش آیینی به مناسبت فاطمیه

طرح توسعه اورژانس 115 شهرستان سامان اجرا می شود

درخواست مجوز تامین مبلغی از پیش پرداخت تعهدات فاینانس برای طرح های ریلی پروژه خط دو قطار شهری کرج و حومه

ارسال محموله 650 میلیون تومانی کمکهای تربت جام به مناطق سیل زده سیستان

برنامه ریزی برای تنظیم بازار در آستانه عید نوروز

بیش از 2 هزار پرونده گرانفروشی در تعزیرات حکومتی کردستان تشکیل شد

سکه ارزان شد/ دلار ثابت ماند

سفرای جدید ایران در 13 کشور جهان با رییس جمهور دیدار کردند

استخدام فروشنده جهت عطر فروشی در تهران

بررسی فرصت ها و تهدیدهای پایان لیدری حقوقی ها در بازار سرمایه

استخدام کارشناس فروش تلفنی خانم با حقوق و پورسانت در اصفهان

اخذ هزینه های غیرمتعارف از کالاهای اساسی در انبارهای عمومی 2گمرک

استخدام فروشنده نیمه وقت خانم در محدوده ونکِ تهران

رشد پشتوانه بانکی «وزمین»

ارکان و شرایط تعهدات در قراردادهای سنتی و الکترونیک

150 شرکت رفع تعهد ارزی نکرده به دادستانی معرفی شدند

آغاز ثبت نام گردشگران کرمانشاهی برای تور ارمنستان با نازرترین قیمت

افزایش یک میلیون تومانی حقوق کارکنان و بازنشستگان در سال آینده

کیمیا علیزاده با هر دو کلیه از کشور خارج شده است

شاسی خودرویی که رکورد سرعت حرکت در خیابان ها را می شکند

پیشنهاد تسهیل واردات و تامین خودروهای موردنیاز گردشگری

مردم با خیال راحت شیر و لبنیات استفاده کنند

تمدید مهلت ثبت نام دریافت یارانه معیشتی

از گشوده شدن گره بزرگراه همت تا لایروبی کارون با دست خالی

قیمت روز محصولات سایپا

استخدام منشی خانم در شرکت ارمغان توسعه فردا/ تهران

سکه ارزان شد/ دلار ثابت ماند

جایگاه مطمئن بازارسرمایه برای صاحبان منابع

حداقل حقوق کارمندان در سال آینده 2 میلیون و 800 هزارتومان تعیین شد

بازدید از برخی ایستگاه های افتتاح نشده خط 6 مترو

تصویب افزایش حقوق کارکنان و بازنشستگان در سال آینده

صفر تا صد پرورش بوقلمون

چشم و امید هالیوود به نولان و جیمز باند/ ابرقهرمان ها زمین می خورند؟

محموله 80 تنی برای سیل زده های سیستان و بلوچستان بارگیری شد

معترضین به عدم دریافت یارانه معیشتی بخوانند

تورم دی به 38.6 درصد رسید

کشاورزی باکیفیت در دستان تولیدکنندگان نمونه

کاهش قیمت مرغ به مرغداران ضرر زد

محموله 80 تنی برای سیل زده های سیستان و بلوچستان بارگیری شد

رسوب برداری 2 جزیره رودخانه کارون در اهواز

درخواست مجوز تامین مبلغی از پیش پرداخت تعهدات فاینانس برای طرح های ریلی پروژه خط دو قطار شهری کرج و حومه

تصویب افزایش 15 درصدی حقوق سال آینده کارمندان/ حداقل حقوق 2 میلیون و 800 هزارتومان

کاهش نسبی قیمت سکه و ارز + جدول

سهام چه شرکت هایی امروز بیشترین افت را تجربه کردند؟

راه دسترسی عشایر مغان به اراضی کشاورزی تسهیل می شود

میزگرد بررسی آسیب های حمل و نقل و تصادفات جاده ای در ایرنا مرکز شهرکرد برگزار شد

15 کانون گرد و غبار خراسان رضوی به 30 کانون افزایش یافته است

صعود «فروشگاه های زنجیره ای رفاه» بین 100 شرکت برتر ایران

پیشنهاد تسهیل واردات و تامین خودروهای موردنیاز گردشگری

متخلفان اقتصادی در قزوین به 226 مِیلیارد ریال جریمه محکوم شدند

صادرات فولاد مازاد؛ منبعی برای تامین ارز

وزیر نیرو: برقی کردن موتورسیکلت ها از دستگاه های دولتی آغاز می شود

8 درصد نرخ تورم تاجیکستان در سال 2019

استخدام مسئول دفتر خانم در یک شرکت معتبر /تهران

تقدیر از تامین کنندگان برتر شرکت ذوب آهن اصفهان

طرح توسعه اورژانس 115 شهرستان سامان اجرا می شود

تحریک دو سویه تورم

تحریک دو سویه تورم