مطالب مرتبط:
نساجی – تراکتور/ مسیر صدر از قائم شهر می گذرد
از رکود دوران ناطق نوری تا فرداهای مبهم پیشرو/ بوکس ایران در مسیر مه آلود
مسیر راهپیمایی اربعین از سوی دانشگاه آزاد کرمانشاه نظافت و پاکسازی شد
پایبندی به مسیر انقلابی و مقاومت دشمن را از میدان خارج می کند
23 دگرگونی مثبت با مارک ویلموتس ؛ سرمربی بلژیکی در مسیر درست !
-78 5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 29 مهر 1398 ساعت 11:552019-10-21سياسي

قضای الهی از مسیر اراده و اختیار بشر می گذرد


آیت الله جوادی آملی در درس اخلاق خود گفت: حضرت امیر درباب مسأله جبر و اختیار می فرمایند: قضای الهی از مسیر اراده و اختیار بشر می گذرد.

- "، جلسه درس اخلاق آیت الله جوادی آملی در ادامه سلسله مباحث شرح نهج البلاغه حضرت امیر علیه السلام به شرح هفتاد و هشتمین کلمه از مجموعه کلمات قصار نهج البلاغه پرداخت و بیان کرد: کلمه 78 از سخنان نورانی آن حضرت این است که در جریان جنگ صفین یک سائلی از حضرت سؤال می کند آیا اینکه ما به طرف شام می رویم قضا و قدر خداوند است؟ وَ مِنْ [کَلَامِهِ‏] کَلَامٍ لَهُ عَلَیهِ السَّلام لِلسَّائِلِ الشَّامِی لَمَّا سَأَلَهُ أَ کَانَ مَسِیرُنَا إِلَی الشَّامِ بِقَضَاءٍ مِنَ اللَّهِ وَ [قَدَرِهِ‏] قَدَرٍ بَعْدَ کَلَامٍ طَوِیلٍ .

خود سید رضی دارد که پاسخ حضرت به این سوال مفصل و طولانی است، ولی این گوشه ای از آن حدیث است.

وی ادامه داد: مسئله قضا و قدر از یک سو و مسئله جبر و اختیار از سوی دیگر، در صدر اسلام نیز مطرح بود، مرحوم حاج آقا رضای همدانی دو نکته در این کتاب شریف مصباح الفقیه دارد: یکی اینکه مرحوم کاشف الغطای بزرگ در کتاب شریف کشف الغطاء در بحث نجاست کافر دارد که جبریه و مفوّضه نجس اند! حاج آقا رضای همدانی در جواب ایشان می فرماید بله، اگر کسی منکر ضروری، یعنی منکر چیزی روشن بشود کافر است؛ اما شما که در اوج فکر هستید مسئله جبر و تفویض برای شما حل شده است، اما خیلی از فقهای ما مسئله جبر و تفویض خوب برایشان حل نشده.

شما ببینید مرحوم آخوند خراسانی وقتی به جبر رسیده، می گوید سخن و کلام به اینجا رسید و سر بشکست! این نظری است، بدیهی نیست.

فرمایش حاج آقا رضای همدانی این است که نه این ضروری است و نه آن ضروری، اینها جزء مسائل عمیق نظری و پیچیده است، حالا ممکن است این مسائل برای شما روشن شده باشد و برای دیگری روشن نشده باشد؛ بعد این را اضافه می کند که خیلی از فقهای ما رفتند جبر را باطل کنند مفوّضه درآمدند، که خطر تفویض بدتر از خطر جبر است! این استاد برجسته حوزه علمیه قم خاطرنشان کرد: اما بیان دیگری که مرحوم حاج آقا رضا(رضوان الله تعال علیه) دارند و آن هم خیلی شیرین است و جزء تاریخ سیاسی اسلام می باشد این است که فرمودند، جبر را امویان خیلی ترویج کردند، برای اینکه با حکومت اینها سازگاری داشت، به مردم می گفتند که آنچه می بینید کار خداست، چرا به ما اعتراض می کنید؟ جبر برای توجیه تبهکاری های حکّام جور یک وسیله خوبی است.

ایشان در همان کتاب شریف طهارتشان دارند: اموی و مروانی، جبر را دامن زدند تا سیئات خودشان را توجیه کنند، فشار بر مردم را توجیه کنند و بگویند این کار، کار خداست.

آیت الله جوادی آملی تصریح کرد: این تفکر در زمان وجود مبارک حضرت امیر نیز وجود داشت.

لذا وقتی این سوال در مسیر صفین از حضرت پرسیده شد، حضرت فرمود: وَیحَکَ لَعَلَّکَ ظَنَنْتَ قَضَاءً لَازِماً وَ قَدَراً حَاتِماً ؛ تو خیال کردی که اگر ما می گوییم قضا و قدر یعنی دست ما بسته است؟ خیر! ما بین الجبر و التفویض مختاریم، اختیار ما با قضا و قدر الهی تنظیم شده است.

وی ادامه داد: خدای سبحان دو گونه اراده دارد؛ یک اراده در تدبیر کل نظام که این اراده تکوینی است و یک اراده تشریعی دارد که از بشر می خواهد که فلان کار خیر را انجام بدهد و از فلان کار شرّ بپرهیزد.

خدا می خواهد عدل، عقل، نماز و روزه محقق بشود اما به دست ما؛ این می شود اراده تشریعی.

اما کل جریان هستی را که کارهای آسمان و زمین و تکوین است خودش اراده می کند که می شود اراده تکوینی.

حضرت فرمود او اراده می کند ولی از راه اراده ما اراده می کند، نه اینکه ما در این کارها هیچ سهمی نداشته باشیم و کارها را مستقیماً او انجام بدهد.

این مفسر قرآن در پاسخ به شبهه فخر رازی در خصوص جبر و اختیار بیان کرد: یک توهمی جناب فخر رازی دارد که مرحوم خواجه به آن پاسخ داده و آن توهم این است که کارهایی که بشر می کند یا اطاعت است یا عصیان، آیا خدا قبلاً می داند که بشر فلان کار را می کند یا نه؟ اگر بگوییم ـ معاذالله ـ خدا نمی داند که خدا جاهل است و این نمی شود.

اگر خدا می داند که فلان شخص در فلان وقت فلان اطاعت یا معصیت را انجام می دهد حتماً آن کار باید واقع بشود، وگرنه علم خدا می شود جهل؛ این توهم مختالانه فخر رازی است.

مرحوم خواجه در پاسخ دارد که: علم ازلی علت عصیان بودن/ در نزد حکیم، غایت جهل بُوَد.

وی اذعان کرد: خدا بله علم دارد، اما شما چرا این وسط را فراموش کردی؟ خدا یقیناً می داند که فلان شخص در فلان وقت اطاعت می کند و فلان شخص در فلان وقت معصیت می کند؛ اما چرا این مبادی وسطی را حذف کردید؟ خدا می داند که فلان شخص با اراده خود و با میل خود و با اینکه می تواند اطاعت کند بیراهه می رود، هر چه هم به او می گویم گوش نمی دهد، ولی فلان شخص می تواند معصیت نکند و با اینکه او را به بیراهه دعوت می کنند، با اراده و میل خود به طرف اطاعت برود.

خدا می داند که زید در فلان وقت فلان کار را می کند اما زید با اراده و اختیار خود آن کار را می کند؛ نه اینکه چون خدا می داند حتما باید این کار واقع بشود.

آیت الله جوادی آملی ابراز کرد: وجود مبارک حضرت امیر در اینجا فرمود: تو خیال کردی یک قضای لازم و اراده حتم و تخلف ناپذیر در جریان است؟ لَوْ کَانَ ذَلِکَ کَذَلِکَ لَبَطَلَ الثَّوَابُ وَ الْعِقَابُ ؛ خیر! قضای الهی سرجایش محفوظ است، اما اختیار ما هم سرجایش محفوظ است و خدای سبحان در نظام تکوین یک قضایی دارد یک قدری و در نظام تشریع نیز یک قضایی دارد یک قدری، قدر یعنی اندازه.

خدا یک قضایی دارد، یک اصلی کلی مثل اینکه هر انسانی می میرد: ﴿کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَهُ الْمَوْتِ﴾؛ یک قَدَری دارد که اندازه گیر است که فلان شخص اگر این شرائط را رعایت کند فلان مقدار عمر دارد و اگر مثلاً بهداشت را رعایت نکند فلان مقدار عمر دارد، این می شود قَدَر و آن ﴿کُلُّ نَفْسٍ ذَائِقَهُ الْمَوْتِ﴾ می شود قضا.

این استاد فلسفه و عرفان اسلامی گفت: حضرت در پاسخ آن فرد می فرماید، قضای الهی از مسیر اراده بشر می گذرد، از مسیر اختیار بشر می گذرد؛ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ أَمَرَ عِبَادَهُ تَخْییراً وَ نَهَاهُمْ تَحْذِیراً وَ کَلَّفَ یسِیراً وَ لَمْ یکَلِّفْ عَسِیراً وَ أَعْطَی عَلَی الْقَلِیلِ کَثِیراً وَ لَمْ یعْصَ مَغْلُوباً وَ لَمْ یطَعْ مُکْرِهاً ؛ هیچ اجباری در کار نیست، آن کسی هم که معصیت کرده اینطور نیست که علیه قدرت خدا کار کرده باشد، خدا او را امتحان کرده و دستش را هم باز گذاشته؛ آن کسی هم که اطاعت کرده این طور نبود که مجبور باشد اطاعت کند.


کلید واژه ها: آیت الله جوادی آملی - نهج البلاغه - جوادی آملی - همدانی - آیت الله - حوزه علمیه قم - کتاب - تاریخ سیاسی - جوادی - اخلاق - اسلام - حوزه علمیه - مردم - اعتراض - پرداخت - طولانی - خداوند - مصباح - سلسله - حکومت - سیاسی - آخوند - تاریخ - کلام - حوزه - بزرگ

آخرین اخبار سرویس:
انتشار اخبار معارفی رسانه ها با محوریت جشن میلاد معصومین(ع)

آقای دکتر نترس! این آمپول درد نداره!

کوچه و بازار جای طرح مسائل اختلافی نیست/ به القاب حوزوی افتخار کنیم

مهمترین ضعف ایران در گردشگری حلال؛ کمبود نیروی انسانی آموزش دیده

ذوالقرنین کیست؟ آیا او یک پیامبر بود؟

برگزاری مراسم جشن 17 ربیع الاول در دفاتر مراجع تقلید + عکس

احتمال تغییر نرخ خرید تضمینی گندم قوت گرفت

فیلم | حضور زنان در دیدار نهایی مسابقات کبدی قهرمانی جوانان جهان در کیش

سالن ترانزیت فرودگاه چابهار و کنارک افتتاح شد

بلوار وکیل آباد مشهد در آرامش کامل

چهل ونهمین جشنواره بین المللی فیلم رشد افتتاح شد

تکذیب برخی اخبار مبنی بر نا آرامی در فردیس البرز

اطلاعیه مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره نرخ جدید بنزین

توصیه رهبری درباره کسب درآمد قراء/ رهنمودی که مرحوم «محمدزاده» بدان عمل کرد

تشکر و قدردانی از آیت الله رییسی به دلیل پیگیری عفو و تخفیف احکام برخی دانشجویان

طرح حمایت معیشتی دولت ارتباطی با یارانه 45 هزار تومانی ندارد

فرمانده سپاه: رزق ما دست تحریم کنندگان نیست/آنها بیش از حد کارتون خواب دارند/ برکات خدا از آسمان و زمین نازل می شود

تعطیلات حوزه کاهش می یابد

برگزاری جشن «یاران صلوات»

مقدسات دینی را برای رسیدن به اهداف و آمال خود به حراج نگذارید + عکس

صفر تا صد اجرای قطعی رتبه بندی معلمان از زبان معاون وزیر آموزش و پرورش

فرمانده سپاه: رزق ما دست تحریم کنندگان نیست / به آنها رجوع نمی کنیم

اولین اطلاعات از موستانگ Mach-E؛ کراس اوور برقی بر مبنای فورد موستانگ

تضعیف معنویت در جامعه از اهداف مهم دشمن در مقطع کنونی است

پناهیان: منتظری می خواست امام را به قتل برساند

اطلاعیه مجمع تشخیص مصلحت :قیمت بنزین ربطی به ما ندارد

تشکر و قدردانی از آیت الله رییسی به دلیل پیگیری عفو و تخفیف احکام برخی دانشجویان

محفل انس با قرآن در پاسداشت هفته وحدت+تصاویر

رسالت المصطفی رساندن پیام قرآن به جهانیان است/ ارائه چهره حقیقی اسلام؛ وظیفه شخصیت‎های علمی مسلمان

عجیب ترین مراسم های تدفین در برخی نقاط جهان + عکس

مبارزه با قلدرها با جوراب های لنگه به لنگه؛ از بریتانیا تا ایران

افتتاح یازدهمین قرارگاه جهادی و امدادی ستاد اجرایی فرمان امام در سیستان و بلوچستان

جشن میلاد پیامبر اکرم(ص) در آستان های مطهر علوی و حسینی(ع)

اصل وحدت، ضرورت راهبردی امت اسلام + عکس

فردا آخرین مهلت ثبت نام برای تکمیل ظرفیت کارشناسی ارشد

13 رتبه ی اول علت ترس انسان ها 

چالش ها و موانع گازرسانی

آرامش کامل در سیرجان برقرار است

کنایه واعظی به اتهام های کریمی قدوسی: چندین شکایت کردیم و راست راست می گردد

اما و اگرهای آیین نامه رتبه بندی معلمان

سینمای ایران از ابتدای انقلاب تا امروز ورشکسته است!

رییس جمهور تونس, نامزد النهضه را مامور تشکیل کابینه کرد

شعار علیه روحانی در سخنرانی احمدی نژاد+عکس

تلاوت ترتیل صفحه 212 قرآن باصدای منشاوی+صوت و متن آیات

تأکید فرماندار خرم آباد بر تسریع در بازسازی مناطق سیل زده

توضیحات جن بزرگ از احوال انسان در گفت وگو با سلیمان نبی(ع)

«نگرش های فلسفی به جنسیت و خانواده» واکاوی می شود

برنامه هیئات مذهبی پایتخت در شب میلاد پیامبر(ص)

آیا جریان شهادت خزیمه، درمورد آیه آخر سوره توبه صحیح است؟

توضیحات آیت الله سعیدی درباره نقل قول دروغ از او در فضای مجازی + عکس

جامعه دیگر کشش افزایش قیمت بلیط و عوارض جاده ای را ندارد

هر گونه حادثه در پمپ بنزین های اراک و خمین تکذیب شد

ان شاءالله من هم شهید می شم

طلاب مدارس علمیه قزوین معمم می شوند

احمد مهدی زاده برگزاری شب آسمانی 10 در اردکان

صفر تا صد اجرای قطعی رتبه بندی معلمان

زبان بین المللی قرآن، زبان عقل و استدلال و فطرت است

تضادی میان شرع و عقل نیست

پیامبر و امامان در هیچ کجا به جز قرآن تمسک نکرده است

عقل حجت باطنی است

شرایط در شهر کرمان عادی است/مردم به شایعات توجه نکنند

جشن بزرگ میلاد پیامبر اکرم و امام صادق در دامغان

تخریب محاسباتی | خبرگزاری فارس

در جلسات مجمع تشخیص مصلحت نظام هیچ بحثی درباره گران شدن بنزین مطرح نبوده است

نماهنگ| سرآمد اخلاق و فلسفه

شرایط در شهر کرمان عادی است/مردم به شایعات توجه نکنند

جشن بزرگ میلاد پیامبر اکرم و امام صادق در دامغان

پربیننده ترین اخبار خبرگزاری فارس اصفهان در 24 ساعت گذشته

گزارش آژانس درباره اجرای برجام منتشر شد

منافقین؛ گروهکی تروریستی با تاریخی آشفته و خونین/مردم آلبانی: حضور منافقین تهدید کننده امنیت ملی آلبانی است

تخریب محاسباتی

تلاوت ترتیل صفحه 212 قرآن باصدای منشاوی+صوت و متن آیات

وقتی همه خواب بودیم؛ آقای دولت چرا نیمه شب؟

اندرابی: داعش در افغانستان شکست خورده است

سرخط خبر های مهم جهان

اطلاعیه مجمع تشخیص مصلحت نظام درباره نرخ جدید بنزین

فرمانده سپاه: رزق ما دست تحریم کنندگان نیست/ آنها بیش از حد کارتن خواب دارند

سبک زندگی چگونه می تواند بر سطوح انرژی تاثیرگذار باشد؟

ادامه جلسات استماع درباره استیضاح ترامپ/اختلاف میان جمهوریخواهان بالا گرفت

سرخط خبر های مهم جهان

احکام شرعی | حکم تماشای فیلم رقص

نیازی به جنجال سیاسی در مورد کشف ذرات اورانیوم در ایران نیست

ژیناین آبز خود را رییس جمهور بولیوی خواند/مورالس به مکزیک رفت

واکنش مجید انصاری به عفو تعدادی از محکومین امنیتی، دانشجویان و اصحاب رسانه

مجلس سنا: بازشماری آرا توسط کمیسیون انتخابات خلاف قانون است

بازشماری آراء در افغانستان متوقف شد

پارلمان افغانستان: قوه قضاییه استقلال ندارد

40 کارمند گمرک هرات به اتهام فساد بازداشت شدند

نشست چین، محور گفتگوی محب با نماینده سازمان ملل در کابل

استخدام کمک آشپز فرنگی در یک کافه رستوران در تهران

استخدام نیروی تاسیسات در یک بیمارستان در تهران

ابعاد و نظریه های عدالت سازمانی

علل عدم تمایل افراد به بیمه آتش سوزی

واکنش مجید انصاری به عفو تعدادی از محکومین امنیتی، دانشجویان و اصحاب رسانه

گمانه زنی ها درباره برگزاری انتخابات سوم در سرزمین های اشغالی با چاشنی اظهارات تحقیر آمیز ترامپ

محفل قرآنی با عنوان «بهار مهربانی» برگزار شد+عکس

معتقدان به سکولار بودن حوزه، دلسوز حوزه نیستند

آموزش کمک های اولیه به خدام مساجد استان تهران

تأکید بر ضرورت بهره مندی از رسانه برای تبلیغ اسلام در نیجریه

واکنش مجمع تشخیص مصلحت درباره دخالت در تعین نرخ جدید بنزین

قضای الهی از مسیر اراده و اختیار بشر می گذرد

قضای الهی از مسیر اراده و اختیار بشر می گذرد