مطالب مرتبط:
نقش محوری ملی حفاری در پاسخگویی به نیازهای صنعت نفت
نقش آیت الله کاشانی و فداییان اسلام در ملی شدن نفت +عکس
نفت و گاز زاگرس جنوبی در میان برگزیدگان همایش ملی صنعت و خدمات سبز
ضرورت توجه به ابعاد نرم صنعت نفت/نقش دانشگاه ها در پیش بینی های مربوط به آینده و دیپلماسی انرژی
صنعت نفت آبادان 0_0 فولاد خوزستان؛ دربی جنوب برنده نداشت
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
چهارشنبه، 29 اسفند 1397 ساعت 02:112019-03-19سياسي

نقش عشایر جنوب در ملی شدن صنعت نفت


ایرنا - یکی از مهمترین جنبش های سیاسی قرن بیستم، نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران بود که ایلات و عشایر جنوب ایران نقش موثری در تحقق آن داشتند اما کمتر نامی از آنها دیده می شود.

- به گزارش سایت قطره و به نقل ازایرنا، اگرچه گاه به عمد و گاه در اثر بی اطلاعی و یا دسترسی نداشتن تاریخ نگاران به منابع و اسناد، نام و نقش عشایر در رویدادهای تاریخی کمرنگ جلوه داده شده، اما تاریخ ایران همواره مملو از حماسه، فداکاری و وفاداری ایلات و عشایر است تا وطن این شکوه پابرجا، سربلند از دل التهاب دوران ها بیرون بیاید.

عشایر ایران در همه تاریخ با روحیه ظلم ستیزی و وطن پرستی رو در روی بیگانگان و متجاوزان به خاک وطن ایستاده اند و اجازه غارت منابع ملی را نداده اند تا ایران، بحران ها و روزهای دشوار را پشت سر بگذارد و ایران بماند.

یکی از رویدادهایی که عشایر در شکل گیری آن نقش بی بدیل داشتند نهضت ملی شدن صنعت نفت است.

زیرا پس از کشف نفت در جنوب، پای انگلیسی ها به این منطقه باز شد.

بخشی از خاک ایران که عشایر بختیاری، قشقایی، بویراحمد، دشتستان و تنگستان در آن ساکن بودند و از آنجایی که وطن پرستی و بیگانه ستیزی خصیصه ذاتی عشایر است پس بر خلاف نظر و برنامه های دولت حاکم، عرصه را بر نیروهای انگلیس تنگ کرده و از پای ننشتند که مبادا ایران به هندی دیگر تبدیل شود.

بویراحمدی ها هم در زمان های مختلف منافع انگلیسی ها را به خطر می انداختند به طوری که در 15 دسامبر 1909 کنسول انگلیس در شیراز ناچار شد به طور رسمی از بویراحمدی ها به سر جرج بارکلی سفیرشان در تهران شکایت کرده و سفیر هم متن شکایت را به لندن مخابره می کند.

در بخشی از شکایت کنسول انگلیس از بویراحمدی ها آمده است: اشرار غارتگر بویراحمدی بیش از یک ماه است که در نقاط مختلف بین دشت ارژن که 10 فرسنگ زیر شیراز است و گلدارچین که در مجاورت اصفهان است مشغول عملیات عمده ای هستند و.

بی نهایت مشکل خواهد بود که یک طایفه کوه نشین به این رشادت و فعالیت را بتوان در تنگنا انداخت و.

به عقیده من (مستر بیل) طایفه ای که باید اختصاصا مورد تنبیه واقع شوند همانا طایفه بویراحمدی است و.

طایقه بویراحمدی می تواند 10هزار نفر تهیه کند که عده کمی از آنها سواره اند، .

چهار قلعه محکم دارند که بدون توپ، گرفتن آنها ممکن نیست و.

**تخته قاپو برای غارت نفت جنوب و این ویژگی بویراحمد ها مقدمه ای می شود که رضا شاه جنگ های خود را با عشایر جنوب آغاز کند و برای این جنگ های خونین دلایل زیادی عنوان نیز می شود از جمله اینکه دولت به هیچ وسیله ای قادر به سرکوب شورشیان بویراحمدی و ایجاد آرامش در منطقه نمی شود.

اما آن چنان که مرحوم عطا طاهری بویراحمدی مورخ و پژوهشگر تاریخ عشایر در این باره گفته است: حفاظت از منافع دولت انگلیس در غارت نفت جنوب کشور، پشت پرده اصلی تمام جنگ های رضاشاه با عشایر جنوب بود.

به گفته طاهری، پس از کشف نفت در ایران و تیزتر شدن دندان طمع استعمار پیر، دولت انگلیس، عشایر را مانعی برای رسیدن به خواسته های استعماری خود می دید.

بنابراین دولت دست نشانده رضاشاه برای راضی نگه داشتن اربابان انگلیسی خود در چپاول نفت جنوب کشور، دستور یکجانشینی و خلع سلاح عشایر را صادر کرد.

به باور طاهری، آنها می خواستند هر قدرتی که منافع تجاری دولت انگلیس را تهدید می کند، از بین ببرند و بر این اساس شاه، سران ایلات جنوب را به دستور انگلیسی ها کشت و خلع سلاح و تخته قاپو (یکجانشینی) و آزار و اذیت کوچگران، همه برای غارت نفت جنوب بود و به دستور آنها انجام می گرفت.

وی تاکید کرد: منطقه نفت خیز گچساران در کهگیلویه و بویراحمد نیز در سال های 1302 و 1303هجری خورشیدی مورد مطالعه قرار گرفت و در سال 1310 عملیات حفاری برای چندمین بار انجام شد و بر این اساس پای انگلیسی ها به این منطقه نیز باز شد.

بر این اساس، خلع سلاح و تخته قاپوی عشایر بویراحمد نیز در دستور کار قرار گرفت و بنابراین رضا شاه جنگ تنگ تامرادی را علیه عشایر بویراحمد پایه ریزی کرد تا این ایل جنگجو را تضعیف کند.

**پشت پرده جنگ از زبان فرمانده در سال 1309 مبارزات لهراسب باتولی عشایر زاده دلیر و آزادی خواه بویراحمدی، علیه نیروهای استعمارگر انگلیس و حکومت دست نشانده رضاشاه به اوج خود رسید.

در اسناد تاریخی دلایل زیادی برای این جنگ عنوان شده از جمله اینکه در کتاب بویراحمد در گذرگاه تاریخ دلیل این جنگ بی حرمتی به حریم یکی از کدخدایان ایل و در روایت دیگری آزار و چپاول گری یکی از ماموران نظامی به حریم خانواده های بویراحمد و ممسنی دلیل این جنگ عنوان شده است.

در کتاب بررسی اوضاع سیاسی اجتماعی ایل بویراحمد بین سال های 1304 تا 1342 تمکین نکردن بویراحمدی ها از دولت رضاشاه به عنوان دلیل این جنگ مطرح شده است.

با این حال، سرلشکر شیبانی به عنوان افسری تحصیل کرده و آگاه به جنگ های چریکی در باره پشت پرده این جنگ در کتاب استانداران فارس به یکی از افسرانش گفته است: دیدی این سوادکوهی نابکار (رضا شاه) چطور ما را فریب داد؟ این همه سرباز بی گناه کشته شدند، آن همه مردان دلیر بویراحمدی به گور رفتند برای اینکه کمپانی نفت، چند شاهی بیشتر به سهامداران خود پرداخت کند.

ما فقط آلت دست مظلمه بودیم علیه ملت خودمان برای مساعدت به کمپانی نفت آن هم به قیمت خون جوانان معصوم این ملت، یعنی همان هایی که حقا مالک واقعی این ثروت هستند.

**بیچاره ملت ایران که از ماجرا خبر نداردوی در ادامه بیان می کند: این نامردها ما را در حد یک میرغضب شرکت نفت سقوط دادند، من فکر می کنم که اگر ایران مستقیما به دست یک دولت استعماری اداره می شد ممکن نبود چنین جنایات هولناکی صورت بگیرد.

بیچاره ملت ایران که از این ماجرا خبر ندارند و شاید هم هرگز خبردار نشوند.

شیبانی می افزاید: من تا مدتی به اظهارات بویراحمدی ها مشکوک بودم اما دیگر کوچکترین شکی در صحت اظهاراتشان ندارم.

از زمانی که از وجدان کار اطلاع پیدا کردم، دیگر خود را قادر نمی بینم در این سرزمین بمانم و به چشم افراد این ملت که فرزندانشان را برای حفظ منافع ناچیز شرکت نفت به کشتن دادم نگاه کنم.

این اظهار نظر آن هم از زبان فرمانده ای که مستقیما جنگ را در تنگ تامرادی اداره می کرد نشان می دهد منظور شیبانی از منافع شرکت نفت، منافع دولت انگلیس بود که بهره برداری از چاه های نفت ایران را در اختیار داشت.

موضوع این جنگ برای رضا شاه آن چنان اهمیت داشت که پس از شکست ارتش، سرلشکر حبیب الله شیبانی را برکنار و در دادگاه نظامی محاکمه و به خلع درجه و دو سال زندان محکوم کرد.

**آشنایی مصدق و عشایربا این حال آشنایی دکتر مصدق با سران عشایر مربوط به 20 سال قبل از ملی شدن صنعت نفت بود.

حامد اکبری پژوهشگر تاریخ در مقاله بازخوانی نقش عشایر جنوب در نهضت ملی شدن صنعت نفت ایران گفته است: مصدق در سال 1299 خورشیدی بنا بر تقاضای بزرگان و مردم شیراز والی فارس شد.

دکتر مصدق با آگاهی از نقش عشایر در فارس روابط بسیار مستحکم و دوستانه ای با آنان برقرار کرد، و با سایر ایلات فارس از جمله کهگیلویه و بویراحمد، ممسنی، کوهمره و خمسه ارتباط برقرار کرد، به طوری که در زمانی که والی فارس بود، هیچ گونه اغتشاش و ناامنی در سرحدات ایالت فارس مشاهده نشد.

بعد از جنگ ایل بویراحمد با نیروهای رضاشاه در تنگ تامرادی ارتباط سران عشایر با دکتر مصدق کم و بیش ادامه یافت.

در دوره شانزدهم مجلس شورای ملی دکتر مصدق و آیت الله کاشانی و چند نفر از همفکران آنها بعد از تجدید انتخابات در تهران به مجلس راه یافتند، جبهه ملی نیز تاسیس شد.

در همین زمان نخستین دوره مجلس سنا گشایش یافت و ناصرخان قشقایی به عنوان سناتور انتصابی از استان فارس به این مجلس راه یافت.

در خرداد ماه سال 1329 خورشیدی کمیسیون 18 نفری نفت در مجلس شورای ملی تشکیل شد، وظیفه این کمیسیون اظهار نظر در مورد نفت و چگونگی نظارت بر قرارداد الحاقی (گس-گلشاییان) بود، دکتر مصدق رییس این کمیسیون و خسرو قشقایی منشی این کمیسیون بود.

آذرماه سال 1329 پنج نفر از اعضای کمیسیون نفت پیشنهاد ملی شدن صنعت نفت ایران را مطرح کردند که این پیشنهاد در تاریخ 17 اسفند به تصویب کمیسیون نفت و در تاریخ 24 اسفند به تصویب مجلس شورای ملی و در 29 اسفند ماه 1329 خورشیدی به تصویب مجلس سنا رسید، بدین ترتیب صنعت نفت در ایران ملی شد.

29 اسفند برای عشایری که روزگارشان میان چاه های نفت گذشته و تا پیش از سال 1329 نظاره گر انتقال طلای سیاه از سرزمینشان به ناکجا آباد بودند روزی غرورآفرین است زیرا بی شک عشایر جنوب ایران یکی از ارکان پیروزی نهضت ملی شدن صنعت نفت هستند حتی اگر تاریخ نویسان نخواهند به آن اعتراف کنند و تاریخ می داند که ارتباط و حمایت عشایر از مصدق تا زمان ملی شدن صنعت نفت و پس از آن تا نخست وزیری و حتی در زمان کودتا ادامه داشت.

ما برای آنکه ایران گوهری تابان شود/خون دلها خورده ایم/ما برای آنکه ایران خانه خوبان شود/رنج دوران برده ایم
کلید واژه ها: عشایر - ایران - انگلیس - تاریخ - جنوب - ملی شدن صنعت نفت ایران - شکایت - انگلیسی - صنعت - ایرنا - شیراز - منطقه - خاک ایران - نفت ایران - سفیر - بیگانگان - دولت - دشت ارژن - برنامه - بارکلی - اصفهان - تاریخی - تنبیه - بحران - گزارش - اشرار - سیاسی - آرامش - تهران - مشکل

آخرین اخبار سرویس:
منشور حقوق شهروندی در سطح شهر مشهد به نمایش گذاشته شد

نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی انتصاب سرلشکر سلامی را تبریک گفت

زنده نگه داشتن یاد شهدا پاسداری از انقلاب اسلامی است

تحویل تمامی خودروهای پیش فروش شده

عدل را سرلوحه حکمیت های خود قرار دهیم

نماینده ولی فقیه در آذربایجان غربی انتصاب سرلشکر سلامی را تبریک گفت

دستور رییس قوه قضاییه به دادستان ها: خصوصی سازی ها را بررسی کنید

تسلیت مدیر حوزه های علمیه به دکتر رحمانی

فتوای امام خامنه ای درباره احکام شرعی مسابقات و دریافت پول

تشریح برنامه های روز مقاومت/تقدیر از خانواده شهدای مقاومت در ایران، لبنان و فلسطین

برگزاری کنگره شهدای شیمیایی و بهداشت و درمان گیلان با سخنرانی استاد رائفی پور

زمان انتخاب رشته دوره های دکتری تمدید شد

بطحایی: آیین نامه استخدام معلمان حق التدریس نهایی می شود

برگزاری مراسم تودیع و معارفه رییس دیوان عالی کشور

عاقبت تجاوز نظامی به ایران

مراکز دهستان ها دارای سوله مدیریت بحران می شوند

محمد آذری درگذشت

برگزاری کنگره شهدای شیمیایی و بهداشت و درمان گیلان با سخنرانی رائفی پور

زنده نگه داشتن یاد شهدا پاسداری از انقلاب اسلامی است

کهگیلویه وبویراحمد رویشگاه گل افسانه ای ایران

مردم اصفهان پیشتار در کمک به مناطق سیل زده کشور هستند

رییس کل دادگستری گلستان: هنوز پرونده قضایی در خصوص سیل تشکیل نشده است

برنامه نشست های سومین روز نمایشگاه کتاب

دستور جدید رییس قوه قضاییه به دادستان ها درباره خصوصی سازی

فتوای امام خامنه ای درباره احکام شرعی مسابقات و دریافت پول

چرا کارخانه قند 80 ساله ورامین دچار مشکل شده است؟

روایت یک خبرنگار زن از حضور در میان داعشی ها + عکس

عدل را سرلوحه حکمیت های خود قرار دهیم

آیت الله امامی کاشانی خطیب نماز جمعه امروز تهران

حجت الاسلام محمدی عراقی مسئول دفتر رهبر معظم انقلاب در قم شد

نمایشگاه عکس «آسیب های اجتماعی» در بوشهر

فرماندار ویژه فسا:نخبگان ثروت ملی کشور هستند

پرونده ای برای مقصران سیل گلستان تشکیل نشده است

گمانه زنی ها درباره آینده سیاسی ترامپ؛ از احتمال استیضاح تا مسیر دشوار پیروزی در انتخابات 2020

تسریع مبارزه با مالاریا ­با استقرار شبکه بهداشت

ثبت نام 5 دوره تربیت معلم قرآن در لرستان

مراسم عمامه گذاری اهل سنت خواف

کنسرت های هفته دوم پایتخت؛ همت عالی در حمایت از سیل زدگان

رییس صداوسیما از ایران فرار کرد!

استخدام آژانس تبلیغات 128 در پنج ردیف شغلی

بررسی ابعاد سیل بهار 98 در کمیسیون اصل 90 مجلس

استخدام کارمند اداری در شرکت پویا تجارت ماد در خراسان رضوی

استخدام کارشناس استقرار و پشتیبانی نرم افزار در تهران

استخدام بازاریاب حضوری(حقوق ثابت،پورسانت،ایاب،ذهاب،شارژ،بیمه)

اختتامیه همایش بین المللی فقه گردشگری در تبریز

ارائه بیش از 500 کتاب و مشاوره های حقوقی رایگان به شهروندان با حضور 60 قاضی بازنشسته / رونمایی از 30 عنوان کتاب / برپایی نشست های قضایی از سوی پژوهشگاه قوه قضاییه

حذف نام همسر از شناسنامه با ارائه مدارک قانونی امکان پذیر است

در شهرستان الیگودرز هیچ قلیان سرایی وجود ندارد

اعلام آمادگی شهرداری رودیان برای کمک به طرح «جهاد همبستگی ملی»

مجموعه خبری 5 اردیبهشت ماه 98

خون شهیدان؛ عامل بازدارندگی تهدیدات دشمنان

رییس نظام پرستاری: شورای عالی بیمه جزییات بیمه خدمات پرستاری در منزل را اعلام کند

شرط ملاقات با امام زمان (عج) چیست؟

تجلیل از اساتید برگزیده دانشگاه شهید بهشتی

دستور رییس قوه قضاییه به دادستان ها برای بررسی خصوصی سازی ها

آمادگی اعضای هیات علمی دانشگاه چمران برای همکاری با هیات ویژه بررسی سیلاب

دانشگاهیان در مدیریت بحران نقش راهبردی بر عهده بگیرند

رصد توصیه های مقام معظم رهبری در سال رونق تولید (2)

حق اللّه و حق الناس با نماز پاک نمی شود

شورای نظامی سودان: دوره انتقالی دو سال و یا کمتر است

لزوم به کارگیری نگاه علمی در کارهای اجرایی

افزوده شدن یک مورد مهم در آیین نامه دانشجویان

حوزه هنری خصوصی شد

امام جمعه شیراز: آیت الله ایمانی مبلغی توانمند برای اسلام بود

آب آشامیدنی 6 روستای شهرستان کارون پایدار شد

استاندار تهران از برگزاری همایش پرهزینه جلوگیری کرد

فتوای رهبری درباره مسابقات و دریافت پول

ایران در راه های دور زدن تحریم مهارت دارد

استخدام مترجم زبان انگلیسی(بازرگانی خارجی) خانم در تهران

شریعتمداری: شهید مطهری شخصیت معیار در فهم و تبیین اسلام معاصر، کارآمد و روز آمد است

حجت الاسلام ابوترابی در مراسم سالگرد آیت الله بهجت: عمل صالح موتور محرکه برای صعود انسان به قله کمال است

امام جمعه شیراز: آیت الله ایمانی مبلغی توانمند برای اسلام بود

آب آشامیدنی 6 روستای شهرستان کارون پایدار شد

آب آشامیدنی 6 روستای شهرستان کارون پایدار شد

استاندار تهران از برگزاری همایش پرهزینه جلوگیری کرد

آمادگی 90 کشور برای حضور در مسابقات قرآن جایزه دبی

انسجام بخشی و ارتباطات موثر شهیدفیض در کردستان ماندگار بود

رونق «تولید ملی» به دستان توانگر کارگران محقق می شود

بودجه برپایی نمایشگاه قرآن در سیستان و بلوچستان هنوز تأمین نشده است

مروری بر مفهوم کار در فرهنگ اسلامی

دهیاران ظرفیت ایجاد اشتغال روستاها را احصاء کنند

81نخبه شهرستان فسا تجلیل می شوند

استاندار تهران از برگزاری همایش پرهزینه جلوگیری کرد

آیت الله مکارم شیرازی: مسئولان برای ساخت منازل سیل زدگان سریع تر اقدام کنند

رییس جمهور سریلانکا دولت را مقصر حمله تروریستی اعلام کرد

پیام آیت الله صافی گلپایگانی درپی جنایت عربستان

برگزاری همایش تجلیل از نخبگان فسا

برگزاری مسابقه طراحی بافت تاریخی خوسف

رویداد های خبری جمعه 6 اردیبهشت ماه مرکز لرستان

کار در فرهنگ اسلامی

مراسم تودیع و معارفه رییس دیوان عالی کشور برگزار می شود

رونمایی ارکستر ملی از سرو آزاد

استخدام کارشناس اجرا و مسئول تدارکات در چهارمحال و بختیاری

ملخ صحرایی 15 هزار هکتار در سیستان و بلوچستان را آلوده کردند

24 جوان برتر رودان در جشنواره حضرت علی اکبر(ع) شد

جدول پخش برنامه های امروز سیمای دنا

سهم کارگران از جمهوریت

فراخوان ثبت نام اعزام مشاوران و روانشناسان به مناطق سیل زده

بخش خبری 5 اردیبهشت ماه 98

فعالیت های مدرسه مجازی قرآن و عترت دانشگاه تهران در سال 98

نقش عشایر جنوب در ملی شدن صنعت نفت

نقش عشایر جنوب در ملی شدن صنعت نفت