مطالب مرتبط:
دانستنی های حاملگی خارج از رحم
فتاوای آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مدظله) در موردلقاح مصنوعی (حاملگی خارج از رحم)
انجام نخستین عمل لقاح خارج از رحم در بندرعباس
دلایل بارداری خارج از رحم
8 عامل بارداری خارج از رحم
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 23 بهمن 1397 ساعت 13:422019-02-12پزشكي

دانستنی های حاملگی خارج از رحم


*دکتر مریم کاشانیان : دردی که در رابطه با حاملگی خارج از رحم وجود دارد، معمولا در ناحیه لگن است و بر حسب اینکه حاملگی در کدام طرف قرار گرفته باشد، - سلامت نیوز-*دکتر مریم کاشانیان: دردی که در رابطه با حاملگی خارج از رحم وجود دارد، معمولا در ناحیه لگن است و بر حسب اینکه حاملگی در کدام طرف قرار گرفته باشد، ممکن است درد بیشتر در آن طرف احساس شود.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازسلامت نیوز به نقل از زندگی آنلاین، حاملگی خارج از رحمی چیست، چرا به وجود می آید، چه عوامل خطری برای آن وجود دارد و آیا می توان از بروز حاملگی خارج از رحمی پیشگیری کرد؟حاملگی خارج از رحمی، حاملگی است که تخم به جای اینکه در داخل رحم جایگزین شود، خارج از محوطه داخلی رحم کاشته می شود.

شایع ترین جایی که حاملگی خارج از رحمی کاشته می شود، لوله ها هستند.

تقریبا حدود 95 درصد موارد در لوله ها اتفاق می افتد و به همین دلیل حاملگی خارج از رحمی در خیلی از موارد معادل حاملگی لوله ای نام برده می شود.

ولی حاملگی خارج از رحمی می تواند در قسمت های دیگری مانند گردن رحم، جایگاه سزارین (محل اسکار سزارین)، روی تخمدان ها و حتی داخل شکم هم اتفاق بیفتد که این موارد بسیار نادر هستند.

حدودا در 5- 4 درصد موارد در این قسمت ها قرار می گیرد.

به دلیل اینکه در لوله ها جایی برای بزرگ شدن سلول تخم در حال رشد وجود ندارد، بنابراین به محض اینکه این سلول تخم کاشته شده شروع به رشد کردن در داخل لوله ها می کند، می تواند لوله را پاره کند، خونریزی شدید داخل شکمی ایجاد کند و حتی متاسفانه می تواند منجر به مرگ شود، بنابراین یکی از عوارض وخیمی است که در طی حاملگی اتفاق می افتد و تشخیص دادن سریع و درمان به موقع آن می تواند بسیار کمک کننده باشد و امروزه به دلیل روش های تشخیصی خیلی خوبی که وجود دارد، درمان های طبی به جای درمان های جراحی در صورت تشخیص دادن سریع ، جایگزین شده است.

روش های تشخیصتشخیص با مجموعه دو روش تیتراژ واندازه گیری بتا HCG و سونوگرافی از راه واژینال انجام می شودکه می توان با مجموعه این دو روش، محل حاملگی را خیلی زود مشخص کرد و درمان به موقع و سریع و حتی درمان طبی به جای درمان جراحی به کار برد.

آمارهامیزان این حاملگی کم است.

آمارها از مراکز و کشورهای مختلف کمی متفاوت گزارش می شوند.

بسیاری از موارد حاملگی خارج از رحمی یا لوله ای خیلی زود از بین می روند و بنابراین اصلا رشد نمی کنند که منجر به ایجاد علامت شوند و به این ترتیب متوجه بروز آنها نمی شویم، ولی آمارهای بزرگی وجود دارد که میزان آن 20 در 1000 یا 2 درصد (2 در 100) حاملگی گزارش می شود.

عوامل خطرچه عوامل خطری باعث می شوند حاملگی به جای اینکه در داخل رحم کاشته شود، در خارج از رحم و یا در لوله ها کاشته شود؟چون شایع ترین محلی که آن را ایجاد می کند، لوله ها هستند، بنابراین هر عاملی که وضع نرمال لوله را به هم بریزد و باعث شود مسیری که سلول تخم در لوله ها طی می کند تا خودش را به داخل رحم برساند، کند شود و یا این مسیر اصلا طی نشود، می تواند باعث شود که حاملگی خارج از رحم به وجود بیاید.

سردسته این عوامل عفونت ها و به ویژه عفونت هایی که لوله ها را درگیر می کنند هستند که با عفونت هایی که واژن را درگیر می کنند از نظر عوامل ایجاد کننده فرق دارند.

چون همیشه وقتی صحبت از عفونت می شود، خانم ها فوری یاد ترشح واژینال و عفونت هایی که واژن یا احیانا گردن رحم (سرویکس) را گرفتار می کنند می افتند، اما در اینجا منظور عفونت هایی هستند که قسمت بالایی دستگاه تناسلی یعنی لوله ها را درگیر و عفونت لگنی ایجاد می کنند.

همچنین جراحی های انجام شده در شکم یا روی لوله ها و ناهنجاری های مادرزادی خود لوله ها یا تومورهایی که مسیر لوله را تخریب می کنند و این مسیر را از شکل نرمال آن خارج می کنند، از عواملی هستند که می توانند باعث حاملگی خارج از رحم شوند.

مصرف بعضی هورمون ها نیز ریسک را افزایش می دهد.

در چه افرادی ریسک حاملگی خارج از رحم بیشتر است؟خانمی که حاملگی خارج از رحم قبلی داشته باشد، 3 تا 8 برابر ریسک بیشتری دارد که حاملگی خارج از رحم در او ایجاد شود.

در حقیقت این امر به دلیل عوامل زمینه ای که در لوله ها وجود دارد و تخریب مسیر لوله است و بنابراین امکان تکرار مجدد آن وجود دارد.

عمل های جراحی که بر روی لوله ها برای درمان حاملگی خارج از رحم صورت می گیرند نیز فاکتور خطری برای حاملگی فعلی به حساب می آیند و احتمال حاملگی خارج از رحم را حدود 3 برابر افزایش می دهند.

در حال حاضر حاملگی خارج از رحم در حال افزایش هست و مقداری از آن به این دلیل است که عفونت حاد لگنی رو به افزایش می باشد، بنابراین در خانم هایی که سابقه ای از عفونت لگنی دارند، ریسک حاملگی خارج از رحم حدود 3 برابر افزایش دارد.

سابقه نازایی و انجام IVF نیز به عنوان فاکتورهای خطر برای حاملگی خارج از رحم به حساب می آیند.

فردی که سابقه نازایی دارد ممکن است یک زمینه در لوله هایش داشته باشد و به همین علت نازا باشد یا دیر حامله شود و حالا که حامله شده است، چون این فاکتور در لوله وجود دارد، می تواند باعث ایجاد حاملگی خارج از رحم شود.

در افرادی که سابقه نازایی دارند، تقریبا 2 تا 3 برابر میزان حاملگی خارج از رحم بیشتر است.

قبلا تصور می شد افرادی که از IVF یا حاملگی در آزمایشگاه (از روش های نوین باروری) استفاده می کنند، دچار حاملگی خارج از رحم نمی شوند، چون سلول تخم داخل رحم قرار می گیرد و بنابراین شاید دیگر به مسیر لوله نیازی نباشد، ولی دیده شده که به این صورت نیست و خود IVF با افزایش ریسک حاملگی خارج از رحم و حاملگی لوله ای همراه است و حتی انجام IVF می تواند حدود 9 تا 10 برابر ریسک حاملگی خارج از رحم را افزایش دهد که علیرغم اینکه یک کار ضروری برای باردار کردن خانم ها به حساب می آید.

عمل های جراحی که روی لوله انجام می شوند، مثلا برای ترمیم صدمه وارد شده به لوله برای باردار شدن یا برای باز کردن لوله، 3 تا 30 درصد ریسک حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهند.

گزارش شده است که سایر روش های کمک باروری هم می توانند ریسک حاملگی خارج از رحم را افزایش دهند.

حتی استفاده از داروهایی که برای ایجاد حاملگی مصرف می شوند، هم ممکن است ریسک حاملگی خارج از رحم را افزایش دهند.

از روش های جلوگیری از بارداری در مورد IUD باید دانست که هر گاه فردی با داشتن IUD باردار شد، چون IUD می تواند جلوی حاملگی داخل رحم را بگیرد، ولی نمی تواند جلوی حاملگی خارج از رحم را بگیرد، بنابراین کسی که IUD دارد، وقتی حامله می شود، باید حتما از نظر حاملگی خارج از رحم بررسی شود.

حتی افرادی که از روش های هورمونی استفاده می کنند، به خصوص روش هایی که صرفا پروژسترون باشد، ممکن است یک ریسک افزایش یافته حاملگی خارج از رحم را داشته باشند.

خانم هایی که از روش بستن لوله به عنوان روش جلوگیری از بارداری استفاده می کنند، به احتمال بسیار زیاد حامله نمی شوند، ولی وقتی حامله شوند، 5 تا 19 برابر ریسک حاملگی خارج از رحم در آنها بیشتر است، حتی گاهی اوقات در بعضی از منابع گفته می شود اگر حاملگی در خانمی که لوله را بسته ایجاد شود، تا 50 درصد ممکن است حاملگی خارج از رحم باشد.

حتی اگر لوله بستن توسط هیستروسکوپ انجام شده باشد که در بعضی از کشورها رایج است، باز هم ریسک حاملگی خارج از رحم در این افراد افزایش می یابد.

در مورد روش جلوگیری از بارداری IUD که جلوی حاملگی داخل رحم را می گیرد، ولی جلوی حاملگی خارج از رحم را نمی گیرد و بنابراین به این گونه به نظر می رسد که ظاهرا حاملگی خارج از رحم افزایش پیدا کرده، ولی در بین روش های IUD هم افرادی که از IUD های هورمونی لوونورژسترونی استفاده می کنند، 50 درصد حاملگی ها (یک مورد از هر دو حاملگی) ممکن است حاملگی خارج از رحمی باشد و در مورد IUDهای مسی1 در 16 مورد حاملگی ممکن است خارج از رحمی باشد.

در مورد قرص های جلوگیری از بارداری هم باید گفت که برای جلوگیری از حاملگی داخل رحم و حاملگی خارج از رحم بسیار موثر هستند، ولی افرادی که با مصرف قرص حامله می شوند، ممکن است کمی ریسک حاملگی خارج از رحمی افزایش یافته باشد.

افرادی که فقط از روش های پروژسترونی استفاده می کنند، اگر مصرف قرص پروژسترونی باشد، کمی ریسک افزایش می یابد، ولی اگر از طریق تزریقی یا ایمپلنت یا روش کاشتنی پروژسترونی باشد، ریسک حاملگی و حاملگی خارج از رحم افزایش نمی یابد.

از فاکتورهای خطر دیگری که وجود دارد سیگار کشیدن است.

افرادی که سیگار مصرف می کنند، هر چه میزان سیگار مصرفی بالاتر باشد، ریسک حاملگی خارج از رحم افزایش می یابد.

در کسانی که سابقه سیگار کشیدن دارند، 2 تا 3 برابر افزایش ریسک حاملگی خارج از رحم وجود دارد.

به این مورد قلیان را نیز باید اضافه کرد که شاید بیشتر از سیگار مشکل ساز است.

استفاده از دوش های واژینال، 2 تا 3 برابر ریسک حاملگی خارج از رحم را افزایش می دهد.

افزایش سن می تواند ریسک حاملگی خارج از رحم را افزایش دهد.

لوله چهار قسمت مشخص دارد.

انتهای لوله های رحمی به صورت چتر است که به آن فیمبریا گفته می شود.

یک قسمت بازتر و گشادتر دارد که به آن ناحیه آمپولر گفته می شود و یک قسمت باریک به نام ایسم دارد و قسمتی که در جدار رحم قرار گرفته و وارد رحم می شود که به آن ناحیه بینابینی گفته می شود.

در تمام این قسمت ها یا گوشه رحم، ممکن است حاملگی قرار بگیرد.

طبیعی است آن قسمتی که از همه باریک تر است، یعنی ناحیه ایسم، وقتی حاملگی خارج از رحم در آن قرار بگیرد، علائم خود را زودتر از همه نشان می دهد و وقتی حاملگی خارج از رحم در ناحیه گوشه رحم است، دیرتر از همه علائم حاملگی را نشان می دهد.

تشخیص اولیه و زودرس در حاملگی بسیار مهم است.

بسیار به ندرت ممکن است حاملگی هم داخل و هم خارج از رحم باشد (دو قلو)، به همین دلیل وقتی ساک حاملگی را داخل رحم می بینیم، تقریبا بنا را بر این می گذاریم که حاملگی خارج رحم وجود ندارد.

به صورت بسیار نادر ممکن است دو حاملگی در داخل و خارج رحم همزمان وجود داشته باشند که به آن حاملگی هتروتوپیک گفته می شود.

همان طور که گفته شد ممکن است حاملگی در محل سزارین قبلی جایگزین شود که به دلیل این که میزان سزارین افزایش پیدا کرده، روز به روز بیشتر شاهد این نوع حاملگی خارج از رحم هستیم و در این نوع حاملگی هم احتمال پارگی زیاد است، چون محل سزارین برای کاشته شدن سلول تخم مناسب نیست و بنابراین حاملگی محل سزارین نیز باید به سرعت درمان شود.

گردن رحم، تخمدان ها و شکم از جاهای دیگری هستند که ممکن است حاملگی خارج از رحم در آن قرار بگیرد و بنابراین باید در نظر قرار بگیرند.

حاملگی خارج از رحم چه علائمی را ممکن است ایجاد کند؟ شایع ترین علامتی که حاملگی خارج از رحم ایجاد می کند، درد شکم و خونریزی در سه ماهه اول حاملگی است.

همان طور که گفته شد، لوله ها محلی هستند که قدرت باز شدن زیاد ندارند و بنابراین به محض اینکه سلول تخم داخل لوله ها قرار می گیرد و لانه گزینی می کند و شروع به رشد کردن می نماید، چون سایز آن بزرگ و بزرگ تر می شود لوله دیگر جای مناسبی نیست و بنابراین می تواند لوله را پاره کند.

همین رشد و گسترشی که در لوله پیدا می کند، باعث می شود که خانم احساس درد داشته باشد، به این ترتیب درد یکی از علائم مهم است.

همچنین در سه ماهه اول حاملگی، خونریزی واژینال به هر میزان می تواند اتفاق بیفتد.

تقریبا 6 تا 8 هفته بعد از اولین روز آخرین قاعدگی ممکن است که علائم بالینی حاملگی خارج از رحم خودش را نشان بدهد، ولی بر حسب مکانی که لانه گزینی انجام شده، اگر در قسمت های باریک لوله باشد، ممکن است زودتر علائم نشان داده شوند، ولی اگر در خارج از رحم مانند تخمدان، داخل شکم یا احیانا گوشه رحم یا ناحیه بینابینی لوله باشد، دیرتر خود را نشان می دهد.

به دلیل اینکه خانم حامله است، علائمی که در حاملگی نرمال وجود دارد، مثل حساسیت پستان ها، احیانا ادرار کردن به دفعات زیاد یا تهوع به دلیل ترشح هورمون ها و در نتیجه افزایش سایز رحم، ممکن است وجود داشته باشند، ولی نسبت به حاملگی داخل رحمی این علائم کمتر دیده می شود.

مقدار خونریزی که اتفاق می افتد متفاوت است.

معمولا حجم خونریزی زیاد نیست، ولی گاهی اوقات ممکن است خونریزی بیشتر از یک لکه بینی ساده باشد.

معمولا ممکن است چند روز قاعدگی خانم عقب بیفتد و بعد این لکه بینی و خونریزی را پیدا کند، بنابراین ممکن است خانم به اشتباه تصور کند که این لکه بینی او همان قاعدگی است.

به همین دلیل وقتی قاعدگی خانم از نظر میزان خونریزی تغییر پیدا می کند و مثل همیشه نیست، خانم باید حتما به پزشک مراجعه کند و حاملگی باید حتما برای این خانم رد شود.

دردی که در رابطه با حاملگی خارج از رحم وجود دارد، معمولا در ناحیه لگن است و بر حسب اینکه حاملگی در کدام طرف قرار گرفته باشد، ممکن است درد بیشتر در آن طرف احساس شود.

با اینحال چون دو لوله در دو طرف راست و چپ رحم قرار دارند و نیز گاهی اوقات خونریزی داخل شکمی ممکن است اتفاق افتاده باشد، بنابراین ممکن است درد منتشر در سراسر شکم وجود داشته باشد.

گاهی اوقات به دلیل خونی که داخل شکم ریخته می شود، علائم تحریکی شکم ظاهر می شود و ممکن است خانم تهوع یا استفراغ داشته باشد.

اگر درد مربوط به پاره شدن لوله باشد، ممکن است درد خنجری تیر کشنده احساس شود و گاهی اوقات به دلیل خونریزی داخل شکمی و وارد شدن فشار به دیافراگم، ممکن است بیمار علائم تحریک قسمت های دیگر مثل انتشار درد به شانه و جمع شدن خون در پشت رحم و وارد آمدن فشار به روده ها و احساس دفع مدفوع داشته باشد.

شدت درد هم ممکن است متفاوت باشد، بنابراین هیچ فرمی از درد نیست که گفته شود به صورت اختصاصی برای حاملگی خارج از رحمی است.

همه شکل های درد (مانند درد آهسته، درد کم، دردی که کم کم شدت آن بیشتر می شود، درد ناگهانی، متناوب، مداوم و یا به صورت خنجری و تیز و یا مرده درد) ممکن است احساس شود، بنابراین شکل های مختلف درد اهمیتی ندارد فقط شاید به ما بگوید که چه حادثه ای در حال اتفاق افتادن است.

همان طور که گفته شد وقتی لوله پاره می شود، ممکن است خانم یک درد خنجری ناگهانی یا فرم های مختلفی از درد را احساس کند.

هر خانمی که در سه ماهه اول حاملگی با خونریزی یا درد مراجعه کند، حتما محل قرار گیری حاملگی باید مشخص شود.

خوشبختانه امروزه با اندازه گیری تست های آزمایشگاهی بتا HCG خیلی زود می توان حاملگی را تشخیص داد، بنابراین اولین کار این است که مشخص شود آیا خانم حامله هست یا نه.

در نتیجه بتا HCGبرای خانم در نظر گرفته می شود و وقتی که بتا HCG مثبت بود، باید مکان حاملگی مشخص شود که آیا حاملگی داخل رحم است یا خارج از رحم.

بنابراین با سونوگرافی از داخل واژن، محل حاملگی مشخص می شود.

اگر حاملگی داخل رحم باشد، چون حاملگی هتروتوپیک بسیار نادر است، ما بنا را بر حاملگی حتما داخل رحمی می گذاریم و حاملگی خارج از رحم تقریبا رد می شود.

بعد از اینکه تشخیص داده شد حاملگی داخل رحم نیست، باید مسجل کنیم که حاملگی خارج از رحم هست یا نه.

در مراحل بسیارابتدایی حاملگی گاهی اوقات تعیین مکان حاملگی خیلی مشکل است و در اینجا است که از تیتراژ بتا HCG استفاده می شود، چون در مقادیر خاصی از HCG باید توقع داشت که حاملگی داخل رحم در سونو گرافی دیده شود، بنابراین اگر در آن تیتراژ، سونوگرافی، حاملگی داخل رحمی را نشان نداد، پس ممکن است در خارج از رحم قرار گرفته باشد.

گاهی اوقات ممکن است سونوگرافی واژینال نتواند حاملگی خارج از رحمی را نشان دهد و این ممکن است به دلیل کوچک تر بودن سایز آن یا نداشتن رشد کافی به علت نداشتن جای کافی برای رشد باشد، ولی امروزه با دستگاه های سونوگرافی که قدرت خیلی بالا و دقت تشخیصی خیلی خوبی دارند، می توان با دقت بیشتری حاملگی خارج از رحمی را تشخیص داد و اقدام درمانی به موقع برای خانم شروع شود.

بعد از اینکه تشخیص حاملگی خارج از رحمی داده شد، تست های آزمایشگاهی دیگری از قبیل میزان هموگلوبین، گروه خون و RH و نیاز به جراحی ارزیابی شده و برای درمان طبی یا درمان جراحی تصمیم گیری می شود.

زمانی که حاملگی خارج از رحمی پاره شده باشد درمانش کاملا جراحی است، ولی در صورتی که پاره نشده باشد و خانم از نظر سلامتی عمومی در شرایط خوب و پایدار قرار داشته باشد، می توان درمان طبی را در موارد خاصی انجام داد.

درمان طبی در تمام موارد موثر نیست و در حدود 80 درصد موارد ممکن است موثر باشد و در 20 درصد موارد ممکن است علیرغم درمان طبی نیاز به جراحی پیدا شود.

جراحی می تواند به صورت لاپاراسکوپی یا جراحی باز صورت گیرد که نوع جراحی بسته به شرایط بیمار و امکانات موجود تعیین می گردد.

* متخصص زنان و زایمان، استاد و مدیر گروه زنان دانشگاه علوم پزشکی ایران
کلید واژه ها: درمان - تشخیص - سلامت نیوز - گزارش - درصد - سزارین - رحم جایگزین - اتفاق بیفتد - سلامت - میزان - جراحی - رابطه - بزرگ - نیوز - سلول - پیشگیری - متفاوت - عوارض - احساس - زندگی - اسکار - صورت - گردن - شروع - نادر

آخرین اخبار سرویس:
با زردچوبه خوش اندام شوید!

وزارت بهداشت انسانی ترین وزارتخانه دولت است

ورود 300هزار بیمار خارجی به ایران در سال 96

تأثیر مصرف اسیدفولیک در پیشگیری از ابتلا به شکاف لب و کام

شایع ترین علل بیماری و ناتوانی در مردان

نشانه های خاموش سرطان کلیه

چطور بدنمان را به طور طبیعی سم زدایی کنیم

روزانه 2 هزار نفر در استان با بیمه سلامت دارو دریافت می کنند

معاون دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه: بیش از یک هزار مادر باردار یا شیرده کرمانشاهی زیر پوشش برنامه حمایتی تغذیه قرار دارند

طراحی سیستم جمع آوری شیرابه در مدفن پسماند

خواص ماهی و میگو و اثرات امگا 3

دلیل آبریزش چشم چیست؟ + درمان با کمک طب سنتی

روش های نوین در پیشگیری، کنترل و درمان دیابت

من فقط یک ترنس هستم

مقابله با بیماری فراموشی با ساده ترین روش ها

نشانه های سرطان مثانه چیست؟

ترشی به ، یک ترشی خوش عطر و بو

به روش ژاپنی ها آب بنوشید تا بیشتر عمرکنید!

بلایی که خانم دکتر در آرایشگاه سر مشتری آورد

چرا صنعت داروی کشور بیمار شده است؟

مواد غذایی که نباید 2 بار گرم شوند

دادن فرصت اشتباه به کودکان اعتماد به نفس آنان را بالا می برد

چند توصیه برای درمان خشکی چشم

زیبا سازی های دردسرساز

راهکاری برای کاهش عوارض پزشکی ایمپلنت

چرا صنعت داروی کشور بیمار شده است؟

روزانه 2 هزار نفر در استان با بیمه سلامت دارو دریافت می کنند

تن فروشی ؛ رسم عجیب روستایی در هند

تشریح جزییات جشنواره قرآن و عترت وزارت بهداشت/ 20 فروردین 98؛ آخرین مهلت ثبت نام

تولید سلول بنیادی که پیوند اعضا را ساده می کند

آبریزش بینی نشانه دهنده چیست؟ +راه های درمان با کمک طب سنتی

معالجه 10بیمار مبتلا به شکاف لب با جدیدترین روش جراحی

کوسه ها به کمک درمان سرطان و زخم ها می آیند

تومور مغزی چه علائمی دارد؟/نشانه های اولیه این بیماری خطرناک را جدی بگیرید

15 علامت سرطان که مردان از آن بی خبرند!

علائم کشنده ترین سرطانه زنانه!

علت اصلی ابتلا به زخم معده

اهمیت مصرف میوه در بیماران دیابتی

درمان کم خونی با یک ماده غذایی

شایع ترین دلایل خستگی روزانه/اگر مدام خسته اید به این بیماری مبتلا هستید!

مرکز درمان ناباروری همدان قطب درمانی غرب کشور

پروژه «تهران؛ پایتخت تغییر دیابت» کلید خورد/ انتخاب چهره های مشهور هنری و ورزشی به عنوان سفیران فرهنگی دیابت

چگونه قندخون خود را کنترل کنیم ؟

20 روش ایمن برای لاغرشدن و تناسب اندام

موفقیت کارآزمایی بالینی تولید پوست و ترمیم غضروف زانو

معاون غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج عنوان کرد استفاده از مواد آرایشی-بهداشتی بدون برچسب اصالت کالا ممنوع

ایران یکی از 3 کشور پیشرو در گردشگری سلامت

مرکز درمان ناباروری غرب کشور 20 ساله شد

ویزیت رایگان بیماران در آستانه اشرفیه+ آلبوم

نمک دریا تهدیدی برای سلامت افراد جامعه

شایع ترین علل بیماری و ناتوانی در مردان

هشت مولفه ای که زمینه ساز طلاق است

چند توصیه برای درمان خشکی چشم

یک متخصص جراحی جمجمه فک و صورت مطرح کرد تأثیر مصرف اسیدفولیک در پیشگیری از ابتلا به شکاف لب و کام

رییس شبکه بهداشت و درمان شهرستان کلاله: 4 هزار و 357 داروی غیرمجاز و تاریخ گذشته در کلاله معدوم شد/کاهش 50 درصدی کشف داروهای غیرمجاز

فارس من| عضو انجمن متخصصان بهداشت ایران مطرح کرد حفاظت از کودکان علیه پنج بیماری تهدید کننده با واکسن های پنجگانه

بیش از 50 درصد حاشیه نشینان زاهدانی دیابت و چربی خون دارند

سازمان غذا و دارو: ایرانی ها 4.5 درصد درآمد خود را برای محصولات آرایشی هزینه می کنند/ ایران یکی از 10 کشور پر مصرف لوازم آرایشی در دنیاست

ویزیت رایگان بیماران در آستانه اشرفیه

بیماری کبد چرب

حضور یک سوم کودکان «کاروخیابان» در پایتخت /عدم همکاری وزارت بهداشت برای درمان کودکان معتاد

بررسی علت مرگ پرنده های دریایی در شمال هلند

بررسی تیپ های شخصیتی A و B و ارتباط آنها با بیماری تالاسمی ماژور و مینور

احساس ناامنی، زمینه آسیب های اجتماعی را افزایش می دهد

چرا نباید هر روز حمام کنیم؟

روش های پیشگیری از یک بیماری چشمیِ غیرقابل درمان

حال ما خوب است، اما تو باور نکن

شیوه جدید تکدی گری در پایتخت

زوال عقل جلوی رویاپردازی انسان ها را می گیرد

چند توصیه برای درمان خشکی چشم

چرا آنتی بیوتیک ها در مبارزه با باکتری ها شکست می خوردند؟

انزوا و افسردگی ره آورد استفاده بی رویه نوجوانان از فضای مجازی

شایع ترین علل بیماری و ناتوانی در مردان

خط پایان ناباروری

چاره ای برای تورم بعد از زایمان

انواع ترشحات دوران بارداری

افراد مبتلا به فراموشی در لحظه زندانی می شوند

لزوم جدی گرفتن اختلالات فکی/ بالا رفتن سن مشکلات بیماران را حاد می کند

پیشگیری از سرطان با «آش هلی گلستان»/ مصرف این غذای محلی شما را در برابر آلزایمر بیمه می کند

خودبیمارانگاری؛ اختلالی که پیوسته ذهن فرد را به خود مشغول می کند

طلاق با بچه ها چه می کند؟/ ترس از تنهایی و مشکلات رفتاری کودکان، پیامد تلخ طلاق در خانواده

چربی خونتان را بدون دارو کاهش دهید+ راهکار

امید به کشف داروی آلزایمر شدت گرفت

براساس نتایج یک پژوهش؛ درختان جوان دی اکسید کربن را بهتر جذب می کنند

خط پایان ناباروری

عرضه دارو و ساخت دارو های دست ساز در عطاری ها ممنوع است.

جشنواره علمی بسیج دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان

رمز سلامت با انتخاب روغن های سالم

درمان قطعی سرطان کشف شد!

چه زمانی باید درمان دارویی فشارخون را آغازکرد ؟

هشت مولفه ای که زمینه ساز طلاق است

مزایای استفاده از جراحی های دیجیتال

مشروبات الکلی، سالانه 41هزار نفر را در فرانسه به کام مرگ می کشاند

چند توصیه برای درمان خشکی چشم

سرطان در صدر بیماری های پرهزینه/آمار ابتلا در ایران

چند توصیه برای درمان خشکی چشم

آخرین آمار ابتلاء به سرطان در ایران

عوارض اختلالات فکی/ لزوم انجام درمان به هنگام

جایگزینی عصاره یک گیاه دارویی در صنایع بهداشتی با نمونه های وارداتی

شرایط قلب پس از 50 سالگی

دانستنی های حاملگی خارج از رحم

دانستنی های حاملگی خارج از رحم