مطالب مرتبط:
تار و مار منابع با یارانه کور
مبارزه بی امان با مفسدان اقتصادی/ تار و مار منابع با یارانه کور/ فشار کاغذ روی شانه‎های فرهنگ
تار و مار منابع با یارانه کور
تار و مار منابع با یارانه کور
اختلاف 2800میلیارد تومانی منابع و مصارف هدفمندی یارانه ها+جدول
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
پنجشنبه، 4 بهمن 1397 ساعت 00:222019-01-23اقتصادي

تار و مار منابع با یارانه کور


سازمان برنامه و بودجه در یک گزارش کارشناسی، چالش های اساسی نابرابری درآمدی در کشور را زیر ذره بین قرار داده است.

- به گزارش سایت قطره و به نقل از رفاه اجتماعی به رغم بهبود ضریب جینی، شدیدا نزول کرد؛ طوری که در عرض دو سال بیش از 18 درصد از شاخصرفاه از دست رفت.

اما از سال 93، بهبود شاخص رفاه آغاز شد؛ منتها سرعت رشد شاخص هیچ گاه به سرعت کاهش آن نرسید تا در انتهای سال گذشته، همچنان شاخص رفاه اجتماعی 13 درصد کمتر از سطح ابتدای دهه باشد.

جایگاه توزیع درآمد در سیاست گذاری تاکنون در تمامی برنامه های توسعه ایران و در برنامه های بودجه های سنواتی، دغدغه حمایت از اقشار و گروه های آسیب پذیر در نظر گرفته شده است.

سیاستمداران، حداقل در شعار همواره افزایش رفاه و بهبود توزیع درآمد را در سیاست های خود پیگیری کردند.

اما از نظر صاحب نظران، نوع سیاست ها مساله ای است که تفاوت های مهمی را در کشور ما با دیگر کشورها رقم زده است.

از نظر کمی سیاستمداران منابع قابل ملاحظه ای را برای برپایی عدالت اقتصادی صرف کرده اند، اما به نظر مشکل اینجاست که تغییری در رویکرد سیاست ها مشاهده نمی شود.

بررسی های مستقل نشان می دهد که سیاست ها به طور جامع پیگیری نمی شوند و به دنبال رفع یک معضل اقتصادی به شکل نقطه ای هستند.

کارشناسان معتقدند هنگامی که این سیاست ها با دیگر سیاست های اقتصاد کلان قابل جمع نباشد، بر ضد هم عمل خواهند کرد.

طوری که شاید از یک نقطه مساله توزیع درآمد بهبود یابد اما از نقطه ای دیگر با یک سیاست اشتباه، هدف برابری مورد حمله قرار گیرد.

مثلا در بودجه 98، دولت از طرفی با اختصاص بخش قابل توجهی از منابع بودجه(حدود 58 هزار میلیارد تومان)، به دنبال حذف صورت حساب تورم از بخش بزرگی از کالاهای اساسی مورد استفاده تمام مردم(و نه برای اقشار کم درآمد) است و از طرف دیگر با این سیاست (که از آن به عنوان دلارپاشی یاد می شود) عملا به ماشین توزیع رانت تبدیل شده که می تواند در عمل نابرابری را تشدید کند.

حال دنیای اقتصاد با توجه به اهمیت موضوع، گزارش کارشناسیسازمان برنامه و بودجه در این باره را مرور کرده است.

سازمان برنامه و بودجه در بخش اول گزارش مبانی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگیبودجه سال 98، ضمن بررسی شاخص های توزیع درآمد و رفاه اجتماعی، برخی اشتباهات سیاستی و راهکارهای متناظر را توضیح داده است.

مفهوم توزیع درآمد توجه به حرکت شاخص های رفاه و توزیع درآمد از یک طرف و تحلیل متغیرهای سیاستی موثر بر آن از سوی دیگر، می تواند بستر بهتری برای تصمیم سازی و اجرای درست آن در جهت افزایش رفاه و بهبود توزیع درآمد فراهم کند.

توزیع درآمد به تشریح چگونگی سهم افراد یک کشور از درآمد ملی می پردازد.

یکی از مهم ترین وظایف اقتصادی دولت، کنترل وضعیت نابرابری درآمد است.

مالیات ها و مخارج دولت نیز به دنبال تاثیر بر توزیع درآمد بین بخش های مختلف جامعه است.

در سیاست های کلی نظام نیز چنین رویکردی مشاهده می شود.

مطابق با بند 14 سیاست های کلی نظام و تحقق کامل هدفمندسازی یارانه ها در جهت افزایش تولید، اشتغال و بهره وری و ارتقای شاخص های عدالت اجتماعی است.

در قانون برنامه ششم توسعه نیز بر کاهش نابرابری و بهبود توزیع درآمد تاکید شده است.

مطابق ماده 3 قانون برنامه ششم توسعه در سال پایانی برنامه، ضریب جینیکل کشور باید به عدد 34/ 0 برسد.

برای اینکه این هدف در سال 1400 تامین شود، ضریب جینی کل کشور باید از سال 95 به طور سالانه 027/ 0 واحد کاهش یابد؛ حال آنکه در سال گذشته ضریب جینی مسیر افزایشی را پیش گرفت.

شاخص های مورد سنجش: در گزارش سازمان برنامه وبودجه از شاخص های ضریب جینی، شاخص رفاه اجتماعی و مقیاس نابرابری بین دهک های درآمدی استفاده شده است.

شاخص رفاه اجتماعی(W) از دو جزء ضریب جینی و درآمد سرانه تشکیل شده و افزایش این شاخص به معنی بهبود وضعیت رفاهی است.

از نظر ریاضی، شاخص رفاه اجتماعی از حاصل ضرب دو جزء درآمد سرانه و فاصله ضریب جینی از عدد یک ، حاصل می شود.

البته معمولا برای تحلیل وضعیت توزیع درآمد از ضریب جینی استفاده می شود.

این ضریب در حالت برابری کامل صفر و در وضعیت نابرابری کامل، عدد یک را منعکس خواهد کرد.

کاهش ضریب جینی به معنی بهبود توزیع درآمد است.

البته از نسبت هایی چون نسبت مخارج کل دهک دهم(ثروتمندترین) به مخارج کل دهک اول(فقیرترین) نیز برای بیان تغییر توزیع درآمد و نابرابری استفاده می شود.

کاهش این نسبت به معنی بهبود توزیع درآمد است؛ اگرچه این نسبت توزیع درآمد بین دهک های میانی را در نظر نمی گیرد.

نسبت دیگر برای اندازه گیری نابرابری، نسبت مخارج کل دو دهک بالایی به مخارج کل دو دهک پایینی است.

وضعیت رفاه در دهه 90 محاسبات سازمان برنامه و بودجه نشان می دهد که در محاسبه شاخص رفاه اجتماعی، از میانگین ماهانه درآمد سرانه استفاده شده است؛ از این جهت شاید اطلاق شاخص رفاه اجتماعی سالانه چندان دقیق نباشد، اما در هر حال این داده ها، اطلاعات مهمی از روند این شاخص طی زمان به دست می دهند.

داده های سازمان برنامه و بودجه نشان می دهد که از سال 1390 شاخص رفاه اجتماعی(به قیمت ثابت سال 1383) در یک سراشیبی قرار گرفته بود.

شاخص رفاه در سال 1390 معادل 4/ 454 هزار تومان بود که در یک روند نزولی در سال 1392 به 4/ 372 هزار تومان سقوط کرد؛ یعنی 82 هزار تومان کاهش در 2 سال.

اما این روند در سال 1393 شکسته شد تا پس از 3 سال، شاخص رفاه روند افزایشی در پیش گیرد.

خروج اقتصاد از رکود و توقف روند افزایشی نرخ تورم، احتمالا بیشترین تاثیر را در شکستن روند داشته اند.

رشد" چشمگیر شاخص رفاه در سال 95 با نرخ 6/ 3 درصدی نسبت به سال 94 رخ داد، اما شدترشد در سال بعدش، یعنی سال 96 افول کرد.

چراکه در این سال به رغم افزایش تولید و درآمد سرانه، ضریب جینی نیز افزایش یافت تا بخشی از افزایش درآمد خنثی شود.

در سال 96 شاخص رفاه با 4 سال رشد مداوم به عدد 5/ 394 هزار تومان رسید؛ عددی که همچنان از شاخص سال 1390 حدود 60 هزار تومان(بیش از 13 درصد) کمتر است و به نوعی نشان می دهد که به رغم بهبودهای حاصل شده در اثر رشد اقتصادی در طول این سال ها، شاخص رفاهی مردم ایران همچنان به عدد سال 1390 بازنگشت که ناشی از افت شدید این شاخص در ابتدای دهه 90 است.

اما ضریب جینی روند یکسانی را با شاخص رفاه طی نکرده است.

ضریب جینی تا سال 92 روند کاهشی را پیش گرفت، اما از سال 93 آهنگ نزولی تغییر کرد و به صعودی تبدیل شد.

روند صعودی تا سال گذشته نیز تمدید شده است.

نرخ رشد متوسط سالانه این ضریب طی دوره 1392 تا 1396 برابر 19/ 2 درصد بوده است.

اما در بازه 90 تا 92، چرا ضریب جینی روند کاهشی را پیش گرفته بود؟ از نظر کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، عمده ترین دلیل کاهش ضریب جینی و بهبود نسبی توزیع درآمد، پرداخت یارانه های نقدی و سایر سیاست های حمایتی نظیر توزیع سبد کالا بوده است؛ سیاست هایی که اثرگذاری آنها دوام چندانی نداشته است.

نسبت مخارج دهک بالا (ثروتمندترین) به مخارج دهک پایین (فقیرترین)، همانند ضریب جینی در سال های 90 تا 92 روند کاهشی داشته اما از سال 93 به بعد روند حرکت، شکل صعودی گرفته و از رقم 33/ 12 در سال 93 به 65/ 13 در سال 96 رسیده است؛ یعنی دهک دهم در سال گذشته 6/ 13 برابر دهک اول، خرج کرده اند.

این نسبت فقط ابتدا و انتهای توزیع را در نظر می گیرد و فاقد اطلاعات قیمت میانی توزیع است.

از این جهت، تجویز سیاستی براساس این نسبت باید با احتیاط صورت پذیرد.

در مورد نسبت مخارج 20 درصد بالا (ثروتمندترین) به 20 درصد پایین برای کل جامعه نیز الگویی مشابه در دهه 90 طی شده است.

این نسبت در سال 92 معادل 57/ 6 بوده که با قرارگرفتن در یک جاده افزایشی در سال گذشته به عدد 8 رسیده است.

چالش ها و راهکارها کارشناسان سازمان برنامه و بودجه، در انتهای بررسی خود، برخی اشتباهات سیاستی را که در این عرصه وجود دارد لیست کرده اند.

از نظر آنها، یکی از چالش های اساسی حوزه رفاه، وجود یارانه های غیرمستقیم در حوزه های تولید و وجود یارانه های پنهان است.

همچنین توزیع منابع حاصل از هدفمندی یارانه ها به آحاد جامعه از جمله گروه های پردرآمد، عدم اصابت منابع بیشتر یارانه ای به اقشار آسیب پذیر را موجب شده است.

یک عامل دیگر که در این سال ها به سطح رفاه مردم آسیب زده است، به سیاست های نامناسب پولی، مالی و ارزی کشور باز می گردد که تورم و کاهش ارزش پول ملی را سبب شده است.

علاوه بر اینها کارشناسان سازمان برنامه و بودجه معتقدند افزایش سهم مخارج خوراکی و بهداشتی در خانوارها در سال 96 نسبت به 95 و افزایش شدید مخارج مربوط به آن، عامل دیگری است که توزیع درآمد را به چالش کشیده است.

وجود فساد و رانت در تخصیص دستوری منابع نیز شکاف توزیع درآمد را عمیق تر کرده است.

سازمان برنامه و بودجه، نابرابری در دریافتی های (شامل دریافتی های رسمی و غیررسمی ناشی از فرصت شغلی) مشاغل را نیز از دیگر چالش های سیاست گذاری شمرده است.

کارشناسان سازمان برنامه و با هدف جلوگیری از کاهش قدرت خرید آحاد جامعه به ویژه اقشار آسیب پذیر تنظیم کند تا از این ناحیه ضربه بیشتری به سطح رفاه وارد نشود.

از نگاه سازمان برنامه و بودجه، یک جنبه بسیار مهم از اهمیت رفاه و توزیع درآمد در این نکته نهفته است که برآیند فعالیت های اقتصادی، تدوین ضوابط و اجرای آن بر رفاه جامعه تاثیرگذار خواهد بود.

در حقیقت مطابق نظر کارشناسان، دولت باید از نگاه نقطه ای به یک نگاه جامع شیفت کرده و حل ریشه ای مساله نابرابری را ذیل اصلاح سیاست های کلان اقتصادی پیگیری کند.


کلید واژه ها: درآمد - توزیع - سازمان برنامه - بودجه - رفاه اجتماعی - رفاه - برنامه - اقتصاد - اجتماعی - شاخص - سیاستمداران - اقتصادی - گزارش - کالاهای اساسی - افزایش - کشور - دنیای اقتصاد - درصد - میلیارد - یارانه - ماشین - تصمیم - تفاوت - حمایت - اهمیت - ایران - توسعه - صورت - مشکل - نشان

آخرین اخبار سرویس:
رییس کمیته امداد امام خمینی (ره) شهرستان بوشهر: پرداخت بیش از 41 میلیارد ریال وام اشتغال به مددجویان شهرستان بوشهر/ بیش از 3 میلیارد ریال در بحث مسکن مددجویان بوشهری هزینه شده است

پیش بینی های لازم برای جلوگیری از خسارات سیلاب ها ضروری است

تحقیق و تفحص از شرکت فرودگاه ها کلید خورد/ فلایت چک از عوامل تفحص

عکس/ گران ترین مرسدس بنز ایران

حرکت در مسیر کوهستانی درگز فقط با زنجیر چرخ

قاچاق گوشت قرمز از مرز کردستان عراق/ رییس اتحادیه: وزارت صنعت گفته درباره وضعیت گوشت مصاحبه نکنیم

مصائب دانش آموزی در مهاجرت بی رویه به شهرها

تقدیر و اهدا تندیس مدیر نمونه به مدیر عامل شرکت بهره برداری متروی تهران و حومه

قیمت نفت در مرز 66 دلار

هشدار درباره پول شویی از طریق اجاره کارت عابر بانک

استخدام منشی خانم جهت مطب زیبایی در اصفهان

خلاقیت در رنگ آمیزی شاسی لندروور

استخدام چند رده شغلی جهت شرکت صنایع غذایی در شهرک صنعتی نظر آباد

چه خبر از عرضه گوشت تنظیم بازار؟

استخدام همکار خانم با مدرک لیسانس صنایع غذایی جهت یک شرکت در مشهد

استخدام کارگر ساده خانم در تولیدی جعبه شیرینی

ورود اسکناس ارز به کشور آزاد است

استخدام چند نفر چرخکار و وردست جهت تولیدی مانتو در اصفهان

گرانی گوشت ارتباطی به قاچاق دام ندارد

استخدام چند نفر نیرو جهت مونتاژ خط یخچال در تبریز

قیمت جهانی طلا امروز 1397/11/30

اذعان بانک مرکزی اروپا به کاهش رشد اقتصادی منطقه یورو

کباب و خورش های کمتر از 10 هزار تومان با چه درست می شوند؟

نظام یارانه ای اصلاح نشود، شکاف طبقاتی افزایش می یابد

اجرای پروژه های مهم ریلی به شرکت ساخت برگشت

افزایش 30 درصدی تولید روغن زیتون

تمدید بخشودگی سود و دیرکرد وام های مسکن با پرداخت یکجا تا آخر سال

ثبت نام سجام در کارگزاری آگاه رایگان شد

تاراج سرمایه؟

ارزش کالای اساسی ترخیصی ، یک میلیارد دلار در ماه

عکس/ وضعیت تیبا بعد از تصادف با تریلی

آغاز طرح نظارت بر بازار نوروزی

وابستگی 90 درصد از تولیدات انمیشین به بودجه دولتی/تعطیلی دفاتر تولید انیمیشن

استخدام نیروی آقا مسلط به امور اداری در زنجان

788 نوع قطعه خودرو در استان سمنان تولید می شود

افزون بر 1300 تن ماهی از استخرهای پرورشی برداشت می شود

آغاز ساخت بیمارستان مجهز 150 تختخوابی شهر با بک

یک کارخانه آسفالت با حضور وزیر دادگستری در قزوین افتتاح شد

پنج نقطه پرحادثه در شهرستان شهرکرد حذف شد

پیش بینی وضعیت جوی و دریایی هرمزگان

بدهی معوق شرکت های بزرگ به صنعت بیمه توجیه اقتصادی ندارد

نرخ خاموشی برق در خراسان شمالی یک پنجم کشور است

بهره برداران استان مرکزی از روشن کردن چاه های کشاورزی زودتر از موعد خودداری کنند

ورود اسکناس ارز به کشور توسط همه اشخاص و به هر میزان مجاز است

قیمت دلار تک نرخی 30 بهمن 97/ نرخ 39 ارز عمده اعلام شد

یارانه معلولان جوابگوی نیازهایشان نیست

بخشنامه گمرک درباره ورود اسکناس ارز به کشور

پنج نقطه پرحادثه در شهرستان شهرکرد حذف شد

رونق گردشگری بوشهر نیازمند جذب سرمایه گذار است

یک کارخانه آسفالت با حضور وزیر دادگستری در قزوین افتتاح شد

788 نوع قطعه خودرو در استان سمنان تولید می شود

موانع توسعه گردشگری

نمایشگاه بهاره عرضه کالا در جیرفت برگزار نمی شود

سالانه افزون بر 1300تن ماهی از استخرهای پرورشی برداشت می شود

10هزار واحد مسکونی در سیرجان نیاز داریم

عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی: برنامه های وزارت صمت برای افزایش تولید موفق نبوده است/ قیمت خودرو باید منطقی شود

سالانه چهار میلیون مسافر از پایانه مسافری تبریز جابجا می شود

10 هزار انبار کالا در آذربایجان غربی ثبت شد

بهره برداران استان مرکزی از روشن کردن چاه های کشاورزی زودتر از موعد خودداری کنند

ورود اسکناس ارز به کشور آزاد است

پیش به سوی پیش خرید پراید! کاریکاتور

نرخ سکه و طلا در بازار رشت

شاسی بلند غول آسای جمس آکادیا 2020 رونمایی شد

پدیده جدید پشت بام فروشی متری یک تا سه میلیون تومان !

حناچی: شهر نباید تبدیل به کارگاه ساختمانی شود

ارائه خدمات متنوع بانکی از طریق سامانه سلام پست بانک ایران

بانک مرکزی در برابر فشارها مقاومت کند

عسگراولادی 16.6میلیون یورو صادرات داشته ولی هیچ اطلاعاتی ارائه نکرده

خودکفایی خانوار تحت پوشش کمیته امداد امام خمینی (ره) از تسهیلات بانک کشاورزی

صدور حکم قضایی برای متخلف آلوده کننده محیط زیست در شهرضا / شصت میلیون ریال جزای نقدی

مردم پول نقد نگهداری نکنند/ سرقت 25 میلیارد تومانی از یک خانه

مجوز مجلس به شهرداری ها برای انتشار اوراق مالی اسلامی تا سقف 8 هزار میلیارد تومان

پیش فروش فوری محصولات سایپا آغاز شد

افت قیمت طلا پس از10 ماه 

بازنگری هویت گردشگری

نرخ رسمی 26 ارز کاهش یافت

عرضه 30 هزارتن مرغ گرم تنظیم بازاری از هفته آینده

تاثیرات خارق العاده فنگ شویی بر آرامش روان

تغییر پارادایم در قواعد مالی

15 اولویت سال آینده صنعت

عکس | گران ترین مرسدس بنز ایران

نمایشگاه فرش و تابلوفرش دستباف در کاخ نیاوران برگزار می شود

ورود اسکناس ارز به کشور آزاد است/ هیچ دستگاهی حق ممانعت ندارد

قدرتمندترین ارزهای جهان کدامند؟

مانع خودکفایی در تولید بنزین

صنعت خودروسازی به باتلاقی تبدیل شده که هر روز وضعیتش بدتر می شود

اثر پروانه ای در بازار ارز؟

ترخیص ماهیانه یک میلیارد دلار کالای اساسی از گمرک

مقصد وام های بانکی 97

کاپر ماونتین اعلام زیان کرد

مصرف روزانه 87 میلیون لیتر بنزین در کشور

کمیته دولتی آمار جمهوری آذربایجان از افزایش تعداد جمعیت این کشور خبر داد

آخرین وضعیت قیمت مسکن در پایتخت+جدول قیمت

اشتهای هند در تولید و واردات زغالسنگ

کاهش نرخ 26 ارز بین بانکی در 30 بهمن 97

توزیع گسترده مرغ تنظیم بازاری با قیمت 11 هزارو 500 تومان

رایزن ها عملکرد قابل قبولی در صادرات نداشتند

کارفرمایان برابر افزایش مزد کارگر مقاومت می‎کنند

امکان تغییرسقف تسهیلات خرید مسکن با افزایش دوره بازپرداخت

علت افزایش قیمت ارز چیست؟

تار و مار منابع با یارانه کور

تار و مار منابع با یارانه کور