مطالب مرتبط:
سردرد و دلایل آن را بشناسید | عوامل خطرساز سردرد چیست؟
پرخاشگری یکی از عوامل بروز جرم/محرک ها، خشم را به پرخاشگری تبدیل می کند
ایوب یاره خواهی ,عبدلکریم صوفی روشن بررسی عوامل اجتماعی موثر بر نوع و میزان جرم در مناطق جرم خیز
قرار بازداشت یک وکیل دادگستری تمدید شد| جرم او چیست؟
پرخاشگری یکی از عوامل بروز جرم/محرک ها، خشم را به پرخاشگری تبدیل می کند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 22 دی 1397 ساعت 14:352019-01-12سياسي

عوامل موجهه جرم چیست؟


عوامل موجهه جرم به کیفیاتی می گویند که به موجب قانون، جرم را مباح می کنند؛ این عوامل به فعل مرتکب و نه به شخص او مرتبط است، در نتیجه شریک و معاون جرم هم معاف از مجازات خواهند بود.

- ": موانع مسئولیت کیفری در بسیاری از کتب حقوقی به دو بخش تقسیم می شود: عوامل موجهه جرم (اسباب اباحه) و عوامل رافع مسئولیت کیفری.

مورد اول که موضوع این بحث است، از علل عینی یا خارجی هستند که مانع مسئولیت کیفری و مدنی خواهند بود.

علل عینی به این معناست که شخص مرتکب عمل، موضوع قانون گذاری نیست.

بلکه هر کس با هر ویژگی شخصی ای مرتکب آن شود عملش مباح خواهد بود.

علل عینی در مقابل علل شخصی قرار می گیرند.

مورد دوم به شخص بزهکار مرتبط می شود و آن را علل شخصی می خوانند.

یک نمونه از علل شخصی صغر است که در یادداشت دیگری به آنها خواهیم پرداخت.

عوامل موجهه جرم به کیفیاتی می گویند که به موجب قانون، جرم را مباح می کنند؛ این عوامل به فعل مرتکب و نه به شخص او مرتبط است، در نتیجه شریک و معاون جرم هم معاف از مجازات خواهند بود.

برعکس عوامل رافع مسئولیت که معاون و شریک را معاف نخواهند کرد.

در ادامه ی این مقاله به بررسی عواملی می پردازیم که باعث موجه شدن جرم می شوند.

چهار عوامل موجهه جرم     امر آمر قانونی     دفاع مشروع     ضرورت     رضایت مجنی علیه در برخی موارد.

طبق قانون مجازات اسلامی: الف.

در صورتی که ارتکاب رفتار به حکم یا اجازه ی قانون باشد.

ب.

در صورتی که ارتکاب رفتار برای اجرای قانون اهم لازم باشد.

پ.

در صورتی که ارتکاب رفتار به امر قانونی مقام ذی صلاح باشد و امر مذکور خلاف شرع نباشد.

ت.

اقدامات والدین و اولیای قانونی و سرپرستان صغار و مجانین که به منظور تأدیب یا حفاظت آنها انجام می شود، مشروط بر این که اقدامات مذکور در حد متعارف و حدود شرعی تأدیب و محافظت باشد.

ث.

عملیات ورزشی و حوادث ناشی از آن، مشروط بر اینکه سبب حوادث، نقض مقررات مربوط به آن ورزش نباشد و این مقررات هم مغایر موازین شرعی نباشد.

ج.

هر نوع عمل جراحی یا طبی مشروع که با رضایت شخص یا اولیا یا سرپرستان یا نمایندگان قانونی وی و رعایت موازین فنی و علمی و نظامات دولتی انجام می شود.

در موارد فوری أخذ رضایت ضروری نیست.

امر آمر قانونی در اینجا گاه خود قانون به صورت خاص جرم را مباح می داند.

مانند افشای اسرار بیمار، در قانون طرز جلوگیری از بیماری های آمیزشی و بیماری های واگیردار که در حالت عادی افشای اسرار بیمار غیر قانونی است.

گاه اگر شخصی به صورت قانونی به مأمور دستوری بدهد و آن عمل جرم باشد، مباح می شود.

در بعضی مواقع نیز لازم است برای اجرای قانون اهم جرمی را مرتکب شد که آن هم خاصیت جرم بودن خود را از دست خواهد داد.

برای مثال تخریب جایی برای نجات جان انسان؛ که تخریب مستوجب کیفر نخواهد بود.

طبق قانون: هرگاه به امر غیرقانونی یکی از مقامات رسمی، جرمی واقع شود آمر و مأمور به مجازات مقرر در قانون محکوم می شوند لکن مأموری که امر آمر را به علت اشتباه قابل قبول و به تصور اینکه قانونی است، اجرا کرده باشد، مجازات نمی شود و در دیه و ضمان، تابع مقررات مربوطه است.

همچنین: هرگاه مأموری در اجرای وظایف قانونی، عملی را مطابق مقررات انجام دهد و همان عمل موجب فوت یا صدمه بدنی کسی شود، دیه برعهده ی بیت المال است.

تبصره – هرگاه شخصی با علم به خطر یا از روی تقصیر، وارد منطقه ی ممنوعه ی نظامی و یا هر مکان دیگری که ورود به آن ممنوع است، گردد و مطابق مقررات، هدف قرار گیرد، ضمان ثابت نیست و در صورتی که از ممنوعه بودن مکان مزبور آگاهی نداشته باشد، دیه از بیت المال پرداخت می شود.

دفاع مشروع عوامل موجهه جرم در اینجا نیز با رعایت موارد قانونی ممکن است حتی قتلی رخ بدهد اما به واسطه ی تصریح قانون گذار این عمل هیچ گونه مجازاتی نخواهد داشت.

اهمیت این موضوع به دلیل پیشگیری از نتایج زیان بارتری است که اگر مجنی علیه اقدامی نکند، جانی پیش دستی خواهد کرد و به طور مثال او را به قتل خواهد رساند.

در دفاع مشروع باید تمام شرایط باهم جمع باشند تا عمل مباح شود.

تنها در مورد دفاع در برابر تهاجم دیوانه، دیه از بیت المال پرداخت می شود و در دیگر موارد دیه نیز ساقط است.

طبق قانون: هرگاه فردی در مقام دفاع از نفس، عرض، ناموس، مال یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر هرگونه تجاوز یا خطر فعلی یا قریب الوقوع با رعایت مراحل دفاع مرتکب رفتاری بشود که طبق قانون جرم محسوب می شود، درصورت اجتماع شرایط زیر مجازات نمی شود: الف.

رفتار ارتکابی برای دفع تجاوز یا خطر ضرورت داشته باشد.

ب.

دفاع مستند به قرائن معقول یا خوف عقلایی باشد.

پ.

خطر و تجاوز به سبب اقدام آگاهانه یا تجاوز خود فرد و دفاع دیگری صورت نگرفته باشد.

ت.

توسل به قوای دولتی بدون فوت وقت عملاً ممکن نباشد یا مداخله ی آنان در دفع تجاوز و خطر مؤثر واقع نشود.

تبصره 1.

دفاع از نفس، ناموس، عرض، مال و آزادی تن دیگری در صورتی جایز است که او از نزدیکان دفاع کننده بوده یا مسؤولیت دفاع از وی برعهده ی دفاع کننده باشد یا ناتوان از دفاع بوده یا تقاضای کمک نماید یا در وضعیتی باشد که امکان استمداد نداشته باشد.

تبصره 2.

هرگاه اصل دفاع محرز باشد ولی رعایت شرایط آن محرز نباشد اثبات عدم رعایت شرایط دفاع برعهده ی مهاجم است.

تبصره 3.

در موارد دفاع مشروع دیه نیز ساقط است جز در مورد دفاع در مقابل تهاجم دیوانه که دیه از بیت المال پرداخت می شود.

لازم به ذکر است که مقاومت در برابر قوای انتظامی و دیگر ضابطان دادگستری در مواقعی که مشغول انجام وظیفه ی خود باشند، دفاع محسوب نمی شود لکن هرگاه قوای مزبور از حدود وظیفه خود خارج شوند و حسب ادله و قرائن موجود خوف آن باشد که عملیات آنان موجب قتل، جرح، تعرض به عرض یا ناموس یا مال شود، دفاع جایز است.

ضرورت اصطلاح معروف الضَّرورات توبیحُ المَحظورات ناظر به همین عنوان است.

که در شرایط به خصوصی شخص برای حفظ جان یا مال خود و یا دیگری در شرایط ضروری مرتکب جرمی می شود اما مستحق کیفر نیست.

مثلا خوردن گوشت مردار برای کسی که ناچار از گرسنگی است.

یا خوردن مشروب برای کسی که در حال تلف شدن از تشنگی است.

در قانون مجازات اسلامی: هر کس هنگام بروز خطر شدید فعلی یا قریب الوقوع از قبیل آتش سوزی، سیل، طوفان، زلزله یا بیماری به منظور حفظ نفس یا مال خود یا دیگری مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم محسوب می شود قابل مجازات نیست مشروط بر این که خطر را عمداً ایجاد نکند و رفتار ارتکابی با خطر موجود متناسب و برای دفع آن ضرورت داشته باشد.

شخص مضطر برابر با شخص مجبور نیست.

در حالت اثبات اجبار، فرد اختیار و انتخاب خود را از دست می دهد، اما در حالت اضطرار شخص با توجه به شرایطی که در آن حضور دارد انتخابی را می کند که اگر مطابق با شرایط قانونی باشد، کیفر نخواهد شد.

شاید در اینجا بتوان اضطرار و ضرورت را در یک جایگاه دانست که باهم تفاوت اندکی دارند.

هرچند برخی حقوقدانان این دو را کاملا جدا از یکدیگر در نظر می گیرند و منشاءِ اضطرار را درونی ولی منشاءِ ضرورت را بیرونی می دانند.

اضطرار طبق قانون: هرگاه کسی بر اثر اکراه غیرقابل تحمل مرتکب رفتاری شود که طبق قانون جرم محسوب می شود مجازات نمی گردد.

در جرائم موجب تعزیر، اکراه کننده به مجازات فاعل جرم محکوم می شود.

در جرائم موجب حد و قصاص طبق مقررات مربوط رفتار می شود.

رضایت به معنای نوعی اجازه ی مجنی علیه است.

در قانون برخی کشورها اتانازی یا مرگ آرام که به خواست خود بیمار برای رهایی از درد انجام می شود، تصویب شده است که ناظر به همین مورد است.

که البته مورد پذیرش قانون ما نیست.

در قانون: در قتل و سایر جنایات عمدی، مجنی علیه می تواند پس از وقوع جنایت و پیش از فوت، از حق قصاص گذشت کرده یا مصالحه نماید و اولیای دم و وارثان نمی توانند پس از فوت او، حسب مورد، مطالبه ی قصاص یا دیه کنند، لکن مرتکب به تعزیر مقرر در کتاب پنجم تعزیرات محکوم می شود.

همین طور: هرگاه پزشک در معالجاتی که انجام می دهد موجب تلف یا صدمه بدنی گردد، ضامن دیه است مگر آنکه عمل او مطابق مقررات پزشکی و موازین فنی باشد یا این که قبل از معالجه برائت گرفته باشد و مرتکب تقصیری هم نشود و چنانچه اخذ برائت از مریض به دلیل نابالغ یا مجنون بودن او، معتبر نباشد و یا تحصیل برائت از او به دلیل بیهوشی و مانند آن ممکن نگردد، برائت از ولی مریض تحصیل می شود.

تبصره 1.

در صورت عدم قصور یا تقصیر پزشک در علم و عمل برای وی ضمان وجود ندارد هر چند برائت اخذ نکرده باشد.

تبصره 2.

ولیِ بیمار اعم از ولیِ خاص است مانند پدر و ولیِ عام که مقام رهبری است.

در موارد فقدان یا عدم دسترسی به ولیِ خاص، رییس قوه ی قضاییه با استیذان از مقام رهبری و تفویض اختیار به دادستان های مربوطه به اعطای برائت به طبیب اقدام می نماید.

به طور کلی طبق قانون، رضایت، در مورد عمل جراحی و عملیات ورزشی مشروع است.

منبع: چطور
کلید واژه ها: قانون - صورت - بیمار - مجازات - رفتار - معاون - صورتی - بیماری - معاف - حوادث - غیر قانونی - ورزش - والدین - جراحی - مقاله - ورزشی - علمی - مدنی

آخرین اخبار سرویس:
پرداخت های مالی پیمانکاران به کارگران شفاف می شود

نایب رییس کمیسیون تلفیق بودجه 98: عدم شفافیت بودجه شرکتهای دولتی ضعف بودجه است

تکمیل فرودگاه امام با اعتبار 1500 میلیارد تومانی

فنی و حرفه ای سمنان امسال 10 میلیارد ریال درآمد کسب کرد

تشییع و خاکسپاری پیکر حجت الاسلام شیخ علی اکبر مهربان

اعلام پرواز های داخلی و خارجی فروگاه اصفهان

بررسی آسیب های فضای مجازی در نشست مشترک هیئت رییسه و کمیسیون های مجلس خبرگان

حضور مبلغان دینی در همه روستاها تا چند سال آینده

همایش تجلیل از پرستاران

طنین نوای دلنشین قرآن کریم در خانه های عنبرآباد

فرار تاریخی شاه مخلوع ایران

سکوت مجامع بین المللی در قبال بازداشت خبرنگار پرس تی وی منزجر کننده است

دفاع زاکانی از گفته اش درباره «عرب های سوسمارخوری که با اره آدم قطعه قطعه می کنند

آمریکا فرودگاه دورافتاده و زمان شب را برای ورود پهلوی انتخاب کرد

ناطق نوری در دوم خرداد دنبال ابطال آرای خاتمی بود

سلیمی نمین: هاشمی عملگرا بود نه سوپر چپ

برنامه های کانون های مساجد کهگیلویه و بویراحمد در آستانه 40 سالگی انقلاب

اصحاب رسانه، مهندسی گفتار داشته باشند

سردارکمالی:
 
 تصویب مجدد طرح جریمه مشمولان غایب غیرمنطقی است

سلیمی نمین: هاشمی عملگرا بود نه سوپر چپ

غریب آبادی: ایران حداکثر خویشتن داری را نشان داده است

دسترسی به فضای مجازی الفبای شفافیت است

علوی: با استانی شدن انتخابات، نمایندگان شاخص تری به مجلس راه می یابند

بهادری: غفلت از فرهنگ و هنر، غافل شدن از توسعه است

واریز دو مین بسته حمایتی دولت؛ به زودی

اقدام پژوهی چگونه توانستم ازطریق شیوه های املاء نویسی اضطراب آرزو را در درس املاء بهبود بخشم؟

استخدام کارگر ساده موتورسوار بدون جای خواب در رستوران

استخدام کارگر ساده با جای خواب و غذا آشنا به آشپزی در تهران

استخدام خانه دار جهت کار هتل در خراسان رضوی

وقتی حاج ابراهیم با ترکش آبکش شد/ شبی که هیچ تیر و ترکشی به رزمندگان اصابت نمی کرد

استخدام حسابدار خانم یا آقا در دفتر قالیشویی ترنج

ناگفته های عجیب از زندگی حضرت زهرا(س)

ادامه معافیت افراد غایب بالای 8 سال به مصلحت کشور نیست

اولین بیانات امام خمینی(ره) بعد از فرار شاه+فیلم

آیت الله جنتی: فتنه دشمن بدبین کردن مردم به انقلاب است

امام جمعه رشت: ارزآوری صنعت ابریشم احیا شود

خط حزب الله 168 منتشر شد/ مردم در تنگنا هستند

استخدام سازمان بهزیستی در سال 97 (زمان شروع استخدام جدید)

بررسی آسیب های فضای مجازی در نشست مشترک هیات رییسه و کمیسیون های مجلس خبرگان

امام جمعه رشت: ارزآوری صنعت ابریشم احیا شود

چقدر برای شریک زندگی‎مان وقت بگذاریم؟

از دشمنان و تعداد آنها نترسید

شیلات مجوز صیادان ترال کننده را باطل کند

نابودی شرکت های تولیدی با واگذاری های نادرست

نماینده نایین، خور و بیابانک در مجلس: جاده و راه آهن نیاز اساسی این منطقه است/ راه اندازی بیمارستان 32 تختخوابی خور

استاندار: وحدت مسئولان پایه گذار توسعه همدان است

فنی و حرفه ای سمنان امسال 10 میلیارد ریال درآمد کسب کرد

فرماندار: 227 هتکار از اراضی ملی در ایرانشهر رفع تصرف شد

شاخص خدمات پرستای بیمارستان خلخال ارتقا می یابد

گونه های مناسب درختی در پارک های جنگلی سنندج غرس می شود

حیرت و عصبانیت استکبار از دستاوردهای انقلاب در عرصه های مختلف +فیلم

جاذبه متولیان فرهنگی باید ببیشتر از دافعه آن ها باشد

خانه های شهرداری به کدام مدیران رسید؟

همه برپا

ترویج فرهنگ شهدا موجب نشاط اجتماعی در جامعه می شود

چرا برجام به نفع ایران تمام شده و می شود؟

واکنش چهره اصولگرا به سخنان موسوی خویینی ها؛ سلیمی نمین: هاشمی عملگرا بود نه سوپر چپ

اعتراف تلویحی «رودی جولیانی» به تبانی تیم ترامپ با روسیه در انتخابات 2016 / وکیل رییس جمهور آمریکا: هیچ وقت نگفتم افراد ستاد ترامپ با روسیه تبانی نکرده اند؛ حرفم این بود که خود ترامپ این کار را نکرده

دفاع ابطحی از موسوی خویینی ها:پاسخ تاریخی به حرفهای او بدهید

انتقاد شرق الاوسط از پومپئو: از یک سو می گویید باید ایران محاصره شود، از سوی دیگر اهمیتی برای اختلاف اعراب با قطر قائل نیستید / بدون مهار دوحه که سیاست ایران را شرافتمندانه می داند، چطور می خواهید تهران را کنترل کنید؟

پیام تسلیت ولایتی در پی سقوط هواپیمای باری ارتش

طلاب فقط به درس خواندن و کسب علم اکتفا نکنند

زوایای پنهان و ناگفته های خواندنی از زندگی شهید نواب صفوی

پاداش قرض دادن

طرح نمایندگان مجلس برای تغییر اسم یک وزارتخانه + متن

تکمیل فرودگاه امام با اعتبار 1500 میلیارد تومانی

استخدام کارگر جهت رستورانی در محدوده مجیدیه شمالیِ تهران

پرداخت های مالی پیمانکاران به کارگران شفاف می شود

استخدام املاک ارشاد در تهران

دعوت به همکاری پزشک عمومی و دندانپزشک در درمانگاه دکتر حسن زاده

استخدام مدرس زبان انگلیسی خانم در تهران

استخدام تراکت پخش کن جوان در تهران

استخدام راننده با اتومبیل برای شیفت صبح و عصر در تهران

استخدام چرخکار خانم در خراسان رضوی

برادر دو شهید از 3 پسرش گذشت

سرقت موبایل و اثر منفی بر گردشگری

بزرگترین گناه محمدرضا پهلوی چه بود؟

فارس من| حضرت پور در گفت وگو با فارس: با استانی شدن انتخابات وابستگان به صاحبان قدرت و ثروت به مجلس راه پیدا می کنند

استخدام دیوان عدالت اداری (زمان شروع استخدام جدید)

استخدام بنیاد شهید و امور ایثارگران (زمان شروع استخدام جدید)

جدول پخش برنامه های سیمای چهارمحال و بختیاری

حمید بادامی نجات در ریاست کمیسیون آموزش، پژوهش و فناوری شورای عالی استان ها ابقا شد

جزییات بررسی برنامه سوم توسعه شهر تهران در صد و شانزدهمین جلسه شورای شهر

محمدرضا اعتمادیان درگذشت

دیدار سران قبایل و عشایر عراق با ظریف (+عکس)

تسلیت «محمدرضا شریفی نیا» برای درگذشت بازیگر «مختارنامه»

شیخ مهدی انصاری: طلاب دیوارهای فیضیه را بلند نبینند/ هشدار نسبت به بحران اجتماعی و اخلاقی

فارس من| امینی فرد در گفت وگو با فارس: کاهش ارتباط نمایندگان با بدنه اجتماعی با استانی شدن انتخابات/ لزوم افزایش حداقل آرا به 30 درصد

توسعه سطوح پروازی و تکیه بر توان داخلی دستاورد انقلاب است

استاندار مازندران: پسماند استان بلاتکلیف است

سرویس دهی اتوبوس های بوشهر به حومه از سرگرفته شد

شیراز ، معطر به بوی شهدا

عشق و ارادت ایرانیان به اهل بیت علیهم السلام

توسعه سطوح پروازی و تکیه بر توان داخلی دستاورد انقلاب است

سن آسیب های اجتماعی به زیر 30 سال رسیده است

استاندار خراسان رضوی موضوع دو تابعیتی اش را شفاف سازی کند

دومین یادواره 40 روحانی شهید و نمایشگاه «فاطمیه، انقلاب و بیداری اسلامی» در بوشهر

نشست مشترک شورای هیئات مذهبی و کانون مداحان رباط کریم

بادامچی: فیلترینگ بابی برای سوء استفاده افراد سوداگر از ابزارهای راهگشا است

وقتی حاج ابراهیم با ترکش آبکش شد

عوامل موجهه جرم چیست؟

عوامل موجهه جرم چیست؟