مطالب مرتبط:
چرا صنعت ایران بالنده نیست؟
کارشناسان درباره موانع رشد صنعت خودروسازی ایران توضیح می دهند چرا چرخ خودروسازی نمی چرخد
این بار در ایران چای شیرین را انتخاب کنید خاطرات توریست هایی که به ایران سفر کردند/ چرا صنعت توریسم پیشرفت نمی کند؟
چرا در ایران صنعت اسباب بازی نداریم؟
چرا ترکیه از ایران در صنعت پوشاک بسیار جلوتر است؟/ صنعت پوشاک فرزند ناتنی دولت است!
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 19 آذر 1397 ساعت 00:452018-12-09سياسي

چرا صنعت ایران بالنده نیست؟


حال صنعت در ایران خوب نیست.

کارگاه های بسیاری نیمه تعطیل یا تعطیل شده اند.

سال هاست که شکوفـایی و بـالندی در صنعت مشاهده نمی شود.

با وجود تأکید مسئولان بر اهمیت تولید و حمایت از آن، - این وضعیت چند دهه است که بر صنعت ایران حاکم است.

بدون بالندگی و شکوفایی صنعت اقتصاد ایران پیشرفت نخواهد کرد.

علت این بیماری ادامه دار چیست؟ ریشه های این بیماری می تواند متعدد باشد.

فضای کسب و کار نامناسب، ضعف در مدیریت روابط بین الملل، ضعف در نظام اداری و تصمیم گیری و دخالت های نامناسب دولت در اقتصاد از جمله دلایل ممکن برای این ضعف است.

شعار سال: "حال صنعت در ایران خوب نیست.

کارگاه های بسیاری نیمه تعطیل یا تعطیل شده اند.

سال هاست که شکوفـایی و بـالندی در صنعت مشاهده نمی شود.

با وجود تأکید مسئولان بر اهمیت تولید و حمایت از آن، این وضعیت چند دهه است که بر صنعت ایران حاکم است.

بدون بالندگی و شکوفایی صنعت اقتصاد ایران پیشرفت نخواهد کرد.

علت این بیماری ادامه دار چیست؟ ریشه های این بیماری می تواند متعدد باشد.

فضای کسب و کار نامناسب، ضعف در مدیریت روابط بین الملل، ضعف در نظام اداری و تصمیم گیری و دخالت های نامناسب دولت در اقتصاد از جمله دلایل ممکن برای این ضعف است.

در این یادداشت یکی از دخالت های نامناسب دولت در حوزه مدیریت نرخ ارز که موجب زمینگیر شدن صنعت و حال بد صنعت می شود مورد بررسی قرار می گیرد.

در چند دهه گذشته، شاید از دهه 50 شمسی، نرخ ارز یک تابو بوده است.

برای مدیران ارشد سیاسی افزایش نرخ ارز مانند یک مسأله ناموسی در اقتصاد تلقی شده است.

آنها پیوسته می خواسته اند به هر قیمت، با وجود آنکه ریشه های تغییر نرخ ارز ایجاب کند که نرخ ارز باید افزایش یابد، نرخ ارز را ثابت نگه دارند.

در واقع همواره مدیران ارشد حکومت به جای پرداختن به ریشه ها و علل افزایش نرخ ارز و کنترل ریشه ها به معلول که همان نرخ ارز است پرداخته اند.

نرخ ارز معرف قدرت خرید پول ملی در تعامل با قدرت خرید پول خارجی است.

قدرت خرید پول با تورم کاهش می یابد.

تورم داخلی قدرت خرید پول ملی را کاهش می دهد و تورم خارجی قدرت پول خارجی را.

همان طور که در شکل 1 نشان داده شده است تورم داخلی با تقاضا برای خرید کالا و خدمات از یک طرف و عرضه کالا و خدمات از طرف دیگر تعیین می شود.

عرضه کالا با عرضه کالای خارجی و تولید در واحدهای تولیدی داخل تعیین می شود.

اگر رشد تقاضا بر رشد عرضه پیشی بگیرد، قیمت ها افزایش می یابد و تورم داخلی به وجود می آید.

اما تقاضا برای خرید کالا و خدمات توسط مقدار نقدینگی (یعنی جمع پول نقد و سپرده های بانکی) موجود در اقتصاد و سرعت گردش آن نقدینگی تعیین می شود.

اگر نقدینگی به گردش در نیاید و روانه بازار برای خرید نشود، تقاضایی برای خرید کالا و خدمات وجود نخواهد داشت.

برای هر مقدار نقدینگی هر چه سرعت گردش پول افزایش یابد، تقاضا برای خرید کالا و خدمات نیز بیشتر می شود.

در چند سال گذشته، طی سال های 92 تا 96، سرعت گردش نقدینگی با پرداخت سود بانکی بیش از 20 درصد به سپرده های بانکی رو به کاهش بود.

علت اصلی پرداخت سود زیاد نیز عملکرد ناپایدار و غیرقانونی مؤسسات مالی غیرمجاز بود.

ولی پرداخت سود مزبور به سپرده ها افزوده و موجب رشد نمایی سپرده ها در نتیجه نقدینگی شد.

رشد سرسام آور نقدینگی زمینه شروع یک تورم لجام گسیخته را فراهم آورد.

وقتی تورم داخلی بیشتر از تورم خارجی باشد، ارزش پول داخلی نسبت به پول خارجی بیشتر کاهش می یابد و لذا نرخ واقعی ارز افزایش می یابد (شکل 1).

از آنجا که ثبات نرخ ارز یک تابو بوده است همواره دولت ها تا آنجا که می توانند با اتکا به درآمد حاصل از صادرات نفت سعی داشته اند با تزریق ارز به بازار مانع از افزایش نرخ ارز شوند و به ظاهر قدرت پول ملی را حفظ کنند.

عرضه کالا و خدمات نیز با تولید در واحدهای تولیدی کشور و واردات کالاهای خارجی به دست می آید، (شکل 2) عرضه کالای خارجی در نتیجه واردات محصولات خارجی از یک طرف و قاچاق کالای خارجی به داخل از طرف دیگر افزایش می یابد.

عرضه کالای خارجی از یک طرف عرضه کالا در داخل را زیاد می کند و از طرف دیگر با تنگ کردن میدان به کالای داخلی تولید در واحدهای تولیدی را کاهش می هد.

(شکل 2) واردات کالای خارجی و همچنین قاچاق کالای خارجی به داخل بستگی به تفاوت نرخ واقعی ارز و نرخ رسمی ارز دارد (شکل 3).

نرخ واقعی در خود تورم داخلی نسبت به تورم خارجی را منعکس می کند.

وقتی تورم داخلی بیشتر از تورم خارجی است از یک طرف نرخ واقعی ارز افزایش می یابد و از طرف دیگر کالاهای تولید داخل که با تورم بیشتر هزینه ها در داخل تولید می شوند وقتی می توانند با کالای خارجی رقابت کنند که کالای خارجی با ارز به نرخ واقعی وارد شود.

ولی اگر سیاست های ارزی نرخ رسمی ارز را پایین تر از نرخ واقعی آن نگه دارد، کالای خارجی ارزانتر از کالای ایرانی در داخل عرضه می شود و در نتیجه کالای ایرانی را از میدان خارج می کند.

همچنین به دلیل قیمت کمتر کالای خارجی و تقاضای داخلی برای خرید آن، قاچاق کالای خارجی به داخل هم زیاد می شود.

بدین ترتیب با پایین نگه داشتن نرخ رسمی ارز از نرخ واقعی آن و وجود تفاوت بین نرخ رسمی و نرخ واقعی، واردات محصولات خارجی و نیز قاچاق آن کالاها زیاد می شود و عرضه کالا در داخل بر پایه کالاهای خارجی زیاد می شود تا از افزایش بیشتر تورم جلوگیری کند و در ضمن تولید کالای داخلی را از میدان خارج کند.

همانطوری که در سال های اخیر مشاهد می شد درحالی که وفور کالاهای خارجی در بازار ایران به خوبی دیده می شد بتدریج کالاهای تولید داخل نظیر کفش و پوشاک و وسایل خانگی از بازار جمع شدند.

در واقع با کنترل نرخ ارز دو ساز و کار فعال می شوند، یکی برای تخریب تولید داخل با واردات و دوم کنترل تورم با افزایش عرضه کالای خارجی، (شکل های 3 و 4).

پایین نگه داشتن نرخ ارز در سطحی کمتر از نرخ واقعی آن دو ساز و کار مخرب دیگر را نیز فعال می کند (شکل 5).

یکی آنکه صادرات کالای داخلی را محدود می کند.

وقتی نرخ رسمی ارز کمتر از نرخ واقعی آن است، کالای ایرانی که با نرخ رسمی صادر می شود در خارج گرانتر از کالای خارجی است و توان رقابت ندارد و لذا صادرات لطمه می خورد.

کاهش صادرات به تولید داخلی ضربه می زند و تولید داخل را کاهش می دهد.

کاهش تولید داخل از یک طرف انگیزه سرمایه گذاری جدید را کاهش می دهد و از طرف دیگر اشتغال در واحدهای تولیدی را کاهش می دهد.

وقتی نرخ رسمی ارز پایین تر از نرخ واقعی آن باشد، انگیزه خروج سرمایه با نرخ رسمی را افزایش می دهد زیرا سرمایه داران از یک طرف می توانند با خروج سرمایه خود از کشور امکاناتی با ارزش بیشتر از معادل دارایی خود در داخل کشور به دست آورند و از طرف دیگر شرایط تولید در داخل برای سرمایه گذاری جذاب نیست و لذا خروج سرمایه منطقی تر به نظر می رسد.

خروج سرمایه از کشور و در نتیجه سرمایه گذاری در کشور را کاهش می دهد.

کاهش سرمایه گذاری به خاطر خروج سرمایه از یک طرف و وضع نامناسب تولید در داخل از طرف دیگر موجب می شود اشتغالی که با سرمایه گذاری می تواند ایجاد شود کاهش یابد.

بنابراین یک ساز و کار مخرب دیگر که نرخ رسمی ارز را کمتر از نرخ واقعی می کند خروج سرمایه و کاهش سرمایه گذاری در کشور است.

تفاوت نرخ واقعی با نرخ رسمی ارز به دلیل دیگری هم موجب خروج سرمایه می شود.

صاحبان سرمایه، وقتی مشاهده می کنند که نرخ رسمی از نرخ واقعی ارز کمتر است، تشخیص می دهند که این وضعیت قابل ادامه نیست.

لذا اعتماد به اقتصاد در آنها کم می شود (شکل 6).

کاهش اعتماد به اقتصاد و تفاوت نرخ ارز رسمی و واقعی موجب خروج سرمایه و کاهش سرمایه گذاری در اقتصاد می شود، خروج سرمایه و کاهش سرمایه گذاری و کاهش صادرات از طرف دیگر به توسعه تولید داخلی لطمه وارد ساخته و عرضه کالای داخلی را کاهش می دهد، کاهش عرضه کالای داخلی موجب افزایش تورم شده و قیمت واقعی ارز را بالا می برد و در نهایت چرخه مخرب خروج سرمایه و رکود تولید را فعال می کند (شکل 6).

در سال های 92 تا 95 همواره به طور سالانه سرمایه گذاری در صنایع و معادن کاهش داشته است.

یک سیکل مخرب دیگر هم موجب تخریب واحدهای تولیدی داخل می شود.

وقتی به علت تفاوت نرخ واقعی با نرخ رسمی ارز واردات و قاچاق محصولات خارجی افزایش می یابد و با قیمت ارزانتر از تولید داخل عرضه می شود، تولید در واحدهای تولیدی داخل کاهش می یابد.

با کاهش تولید در واحدهای تولیدی داخل کشور واردات و قاچاق محصولات افزایش می یابد.

در مجموع تابوی حفظ ارزش پول ملی با تمرکز روی نرخ ارز به جای تمرکز برای اصلاح ریشه های کاهش ارزش پول ملی، با دخالت های نامناسب دولت، موجب فعال شدن چندین ساز و کار مخرب می شود.

این ساز و کارهای مخرب به تولید داخلی لطمه می زند، فرار سرمایه را افزایش می دهد، سرمایه گذاری را کاهش می دهد و با ایجاد رکود در واحدهای تولیدی و کاهش سرمایه گذاری به اشتغال در کشور آسیب می زند.

فعالیت همین ساز و کارهای مخرب یکی از عوامل اصلی نابودی صنایع نظیر صنایع کفش، پوشاک، نساجی، وسایل خانگی و حتی قطعه سازی در ایران شده است.

طی سال های گذشته شاهد بوده ایم که بازارهای ایران مملو از انواع و اقسام کالاهای خارجی (حتی گفته می شود سنگ قبر!) شد و کالاهای تولید داخل را از بازار خارج کرد.

حتی تعدادی از قطعه سازان خودرو، قطعات را که در چین تولید می شد می آوردند و به نام قطعه تولید ایران تحویل خودروسازان می دادند! همه این صنایع که باید پیشتاز حرکت صنعتی شدن کشور باشند به نابودی کشانده شدند.

فعالیت همین ساز و کارهای مخرب یکی از عوامل مهم هستند که موجب بیماری و حال بد صنعت ایران شده اند.

البته با فعال شدن ساز و کارهای مخرب مزبور نیاز به تزریق ارز روزافزون می شود.

وقتی دولت قادر نباشد ارز لازم را تزریق کند، یک جهش در قیمت ارز اتفاق می افتد.

کشور جهش در قیمت ارز را در زمان همه ریاست جمهوری های بعد از جنگ تحمیلی تجربه کرده است، در زمان آقایان هاشمی، خاتمی، احمدی نژاد و روحانی.

قیمت ارز که دیگر نمی توانست در سطح قیمت رسمی نگه داشته شود دچار جهش شد.

جهش یکباره نرخ ارز خود مصائبی ایجاد می کند و مدتی اقتصاد را در نابسامانی فرو می برد که موجب می شود نرخ ارز حتی از قیمت واقعی آن برای مدتی بیشتر می شود و عدم اطمینان را در اقتصاد دامان می زند.

بعد از جهش نرخ ارز و افزایش بیش از حد تعادلی قیمت ارز، قیمت ارز کاهش می یابد و به تعادل جدیدی می رسد که ممکن است چند برابر قیمت آن در قبل از جهش باشد، آنچنان که در سال های 91 و 92 قیمت دلار به 4500 تومان یا بیشتر رسید و سپس به حدود 3600 برگشت که حدود سه برابر قیمت قبل از جهش بود و در سال 97 قیمت دلار به 19 هزار تومان رسید و اکنون روبه کاهش تا یک تعادل جدید است که ممکن است حدود سه برابر قیمت آن قبل از جهش باشد.

متأسفانه آنچه مرتب تکرار شده است و بیم آن می رود که مجدداً تکرار شود آن است که با استقرار قیمت ارز در سطح تعادلی جدید، مجدداً تلاش مسئولان در حفظ قیمت در آن سطح شروع شود بدون آنکه به ریشه های افزایش قیمت که افزایش نقدینگی و عدم رشد کافی تولید است بپردازند.

در نتیجه زمینه برای زمینگیر کردن صنعت و جهش مجدد بعد از چند سال آماده می شود، آنچنان که از دهه 50 شمسی به این سو هر چند سال یکبار جهشی در نرخ ارز اتفاق افتاده است.

در خاتمه اگرچه مدیریت نامناسب نرخ ارز با فعال کردن ساز و کارهای مزبور یکی از عوامل مهم و تعیین کننده در ایجاد بیماری در صنعت ایران است ولی برای شکوفایی صنعتی علاوه بر مدیریت درست نرخ ارز در حوالی قیمت های تعادلی، نیاز به اقدامات و سیاست های دیگر هم می باشد.

کاهش مقررات دست و پاگیر دولتی، جلوگیری از دادن امتیازات ویژه که توسط دولت تخصیص یابد، مدیریت روابط خارجی برای توسعه تعاملات سازنده اقتصادی، کاهش حجم دولت و ارتقای کیفیت توان کارشناسی دولت و بهبود فضای کسب و کار نیز برای ایجاد و تسریع شکوفایی صنعتی ایران لازم است.

سایت شعار سال، با اندکی تلخیص و اضافات برگرفته از سایت روزنامه ایران، تاریخ انتشار 17 آذر 97، کد مطلب: 492457، www.

iran-newspaper.

com
کلید واژه ها: نرخ ارز - صنعت - اقتصاد - ایران - نامناسب - افزایش نرخ ارز - فضای کسب و کار - بیماری - خرید - افزایش - اقتصاد ایران - تعطیل - تولید - تورم - تصمیم گیری - مدیریت - مسئولان - پول ملی - کارگاه - پیشرفت - مدیران - دولت - حمایت - روابط - اداری - اهمیت - تصمیم - ارشد - کاهش - قیمت

آخرین اخبار سرویس:
از اسطرلاب و زیج تا اسفنکس های عجیب و غریب +عکس

اطلاع نگاشت | نتیجه محاسبه آمریکایی

روزنامه استخدامی استان خراسان جنوبی و شهر بیرجند | سه شنبه 2 بهمن 97

نتیجه یک تلاش طاقت فرسا که همه را شگفت زده کرد

غفلت مادر و سقوط کودک از پله برقی!

تصاویر| حضور روحانی در وزارت ارتباطات

استخدام تدوینگر تیزر تبلیغاتی در یک مجموعه معتبر در کرج

سخنرانی ترزا مِی درباره طرح جدید برگزیت

لحظه نابودی موشک اسراییلی توسط اس300 روسی

به بهانه ساگشت عملیات بیت المقدس2 عملیاتی معلق در زمین و آسمان+عکس

نقش پول پررنگ و ارتباط با مردم کمرنگ می شود

چه هدیه ای خانم ها را خوشحال می کند؟

کرباسچی چگونه آزاد شد؟

جمع بندی روز: دوشنبه، 01 بهمن 1397

حسین شریعتمداری: علما به نظرات انحرافی روحانی واکنش نشان دهند تا نیازی به ورود من نباشد!

باز هم شایعه سازی علیه حسن روحانی

تنها ترس اسراییل از زبان نتانیاهو

استخدام مدرس زبان آلمانی و انگلیسی در تهران

استخدام مدرس زبان آلمانی و انگلیسی و منشی آموزشگاه در تهران

استخدام پزشک عمومی یا متخصص پوست در تهران

استخدام فروشنده خانم در یک فروشگاه معتبر در رشت

استخدام کارپرداز آقا با وسیله نقلیه (ترجیحا موتور سیکلت)

استخدام کارشناس بازرگانی،مدیربازرگانی در یک شرکت معتبر- تهران

نمایندگان بی نظم مجلس در یک ماه گذشته

حق نداریم به بهانه نداشتم بودجه جمعیت کشور را ذوب کنیم/ علت توقف طرح تعالی جمعیت مخالفت مستقیم دولت با طرح است

استخدام رییس حسابداری مالی،رییس حسابداری مدیریت در تهران

استخدام بازاریاب مصالح ساختمانی در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام نیروی متخصص در حوزه R&D در تهران

استخدام پزشک عمومی خانم در یک مطب معتبر در تهران

استخدام انباردار آقا دیپلم انبارداری/فنی درغذای سالم ایراندوست

استخدام منشی خانم در شرکت غذای سالم ایراندوست/تهران

استخدام منشی،انباردار در شرکت غذای سالم ایراندوست/تهران

استخدام وکیل دادگستری جهت همکاری با یک شرکت معتبر در تهران

شش هنرمند و هفت وزیر مهره پیاده کدام بازی هستند؟!

فال آنلاین دیوان حافظ سه شنبه دوم بهمن ماه 97

قیمت گوشی امروز 2 بهمن 97

یادداشت/ محمد عبداللهی دولت طلبکار

پروژه گازرسانی به شهرهای جنوب کرمان بهره برداری شد

چگونه کودک خود را تکریم کنم؟

یادداشت/ عباس حاجی نجاری آینده درخشان انقلاب و عصبانیت دشمنان

استخدام تحصیلدار در یک شرکت بین المللی و معتبر در تهران

استخدام مشاور املاک در مشاورین املاک پم در تهران

استخدام بازاریاب با مزایا در یک شرکت معتبر در گیلان

استخدام کارشناس بازرگانی خارجی در یک شرکت معتبر در تهران

فرشته ها دائما در رفت وآمد هستند

اخبار ضدو نقیض از وضعیت کرباسچی

استخدام تکنسین فنی در یک شرکت معتبر در البرز

استخدام ناخن کار حرفه ای در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام کارشناس نرم افزار (لیسانس و بالاتر) در مشهد

استخدام کارمند اداری آقا (مهندس صنایع یا حسابداری) در تهران

استخدام بازاریاب آقا در یک شرکت معتبر در تهران

فارس گزارش می دهد شاخص های FATF برای شناسایی شرکت های دور زننده تحریم ها

راز داشتن یک زندگی عاشقانه فاش شد!

دعـای حضرت فاطمـه سلام الله علیها در روز سه شنبه

5 فرد گریان در عالَم/ از حضرت آدم(ع) تا امام سجاد(ع)

یک جایی چند قدرت بزرگ می نشینند برای یک منافعی و مصالحی که برای خودشان تعریف کردند، یک چیزی را پخت وپز می کنند

تدوین سند راهبردی فرهنگی دانشگاه پیام نور کرمان

مصلی امام علی(ع) کرمان مکان برگزاری دومین کنگره 6500 شهید استان

کاشت 6500 اصله درخت به یاد 6500 شهید استان کرمان

جنس و نیازهای کودک کار متفاوت از متکدی است

به صدا درآمدن زنگ خطر با استعفای سلطانی فر

ماجرای پیامک های همسر دوم یک مدیر!

عکس / مرمت حرم امام رضا(ع) در دوره قاجار

استخدام پرسشگر ماهر فیلد درشرکت آمارگران تفکر ایده آل در قم

استخدام برنامه نویس،کارشناس نرم افزار در قم

اعلام سناتور دموکرات کامالا هریس برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا

حسینی از نقشه دشمن گفت

کنایه علی انصاریان به بغض جواد خیابانی +ویدئو

توصیه جهانگردها برای سفر به 10 کشور در سال 2019

چرا موسوی خویینی ها علیه هاشمی سخن گفت؟

انتخابات استانی نقش پول را پررنگ و ارتباط با مردم را کمرنگ می کند

جانبداری کامرت، مانع اجرای توافق الحدیده است

خبرِ تازه امیر خانزادی درباره زیردریایی فاتح

قول نفتی ژاپن به ایران

گناهی که فکرش را هم نمی کنیم خدا نبخشد

فوت زندانی سرشناس عربستانی در اثر اهمال پزشکی

عضو کمیسیون تلفیق مجلس در گفت وگو با فارس: دریافت مالیات از پزشکان کمک مهمی به توسعه کشور می کند

5 توصیه بی نظیر امام باقر(ع)

نسخه جهانگیری برای عبور از مشکلات

استاد آمریکایی علوم سیاسی در گفت وگو با فارس: بازداشت «مرضیه هاشمی» نشان دهنده ریاکاری دولت آمریکاست

توصیه های مفید سارق سابقه دار +ویدئو، عکس

تاکنون شکایتی درباره نماینده ملکان به هیات نظارت واصل نشده است

ابطحی: استانی شدن انتخابات تیر خلاص به نظام مردم سالاری دینی است

مازنی: در انتخابات 92 و 96 می خواستیم از فضای تند عبور کنیم/ از هر کسی سوال کنیم تفاوت قائل است بین دولت روحانی و احمدی نژاد

شهری با نذری های عجیب

کرباسچی: احضار شدم بازداشت نشدم

غرضی: مردم همچنان از «استقلال، آزادی، جمهوری اسلامی» دفاع خواهند کرد

استخدام سرپرست و کارشناس حسابداری با مدرک لیسانس در تهران

ایران، کشوری با 13 هزار قانون

هزینه لجبازی ترامپ بالا رفت

دنیا منتظر دریافت پیام های انقلاب اسلامی است/ روحانیت جهانی عمل کند

آقای روحانی! اینجا که واتیکان نیست!

مهمترین اخبار 8 ساعت گذشته؛ از پیوستن بواتنگ به بارسلونا تا آقایی بانوی پیر در سری آ ایتالیا

ستاد تدبیری ها اصولگرایان و اصلاح طلبان علیه فقرا

سکوت رسانه های بیگانه در قبال اعتراف جاسوسان پیشانی سفید

حدیث پُرامید امیرالمؤمنین(ع) برای گنهکاران

تلاش شهردار اصلاح طلب مشهد برای زدودن هویت این شهر مقدس

پورحسین: برای تأثیرگذاری در دنیا باید وارد فضای مجازی جهانی شد

کارنامه نمرات درسی منسوب به احمدشاه+عکس

بودجه ی آب و برق به نحو احسن تامین شد

چرا صنعت ایران بالنده نیست؟

چرا صنعت ایران بالنده نیست؟