مطالب مرتبط:
چرا سیاست های اقتصادی بدون سرمایه اجتماعی شکست می خورند؟
سیاست فشار اقتصادی آمریکا بر ایران شکست خورده است
رفتار اقتصادی مردم نشانهٔ خدشه دار شدن سرمایه اجتماعی است
چرا مدیران روی مسئولیت های اجتماعی شرکت سرمایه گذاری نمی کنند
چرا سیاست های آمریکا در عراق شکست خورد؟
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
شنبه، 26 آبان 1397 ساعت 17:252018-11-17اقتصادي

چرا سیاست های اقتصادی بدون سرمایه اجتماعی شکست می خورند؟


‏«بحران اقتصادی» خفیف ترین عبارت نزدیک به واقعیتِ وضع موجود است که هر چند جنبه ای واقعیت اقتصادی را بازگو می کند؛ اما از توصیف تمام قد حقیقت عاجز است.

- " ‏ بحران اقتصادی خفیف ترین عبارت نزدیک به واقعیتِ وضع موجود است که هر چند جنبه ای واقعیت اقتصادی را بازگو می کند؛ اما از توصیف تمام قد حقیقت عاجز است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازنوشت: پیکر رنجور اقتصاد ایران در بیمارستانی که اطبا آن اقتصاددانان، سیاسیون و فعالان بازار هستند؛ بستری است.

هر روز نسخه ای جدید برای این بیمار نوشته می شود ولی بهبودی حاصل نمی شود و همه این پزشکان فکر می کنند برای برون رفت از مشکل یا باید داروها را عوض کنند یا جراحی جدیدی انجام دهند.

‏از فروردین سال سال جاری نرخ دلار از 5 هزارتومان تا 20 هزار تومان در حال نوسان بوده است، نرخ بیکاری 12٫1% (+ 10٫4% اشتغال ناقص)، تورم دورقمی (بین 10 تا 120 درصد بسته به نوع محاسبه تورم با مبنای گذشته نگر و آینده نگر) رسیده است.

آمارهای غیررسمی از افزایش نزدیک به 100% ای قیمت مسکن و خودرو طی کمتر از 6 ماه حکایت دارد و تفاوت قیمت کارخانه و بازار آزاد خودرو پراید به عنوان پرحرف و حدیث ترین خودرو طول تاریخ صنعت ایران، به بیش از 20 میلیون تومان رسیده است.

‏این حجم از ناپایداری در اقتصاد کلان و در بازه ای به این کوتاهی قطعاً “بحران” اقتصادی محسوب می شود ولی توجه به این نکته ضروری است که ریشه این بحران اقتصادی، صرفا در مسائل اقتصادی نیست و تقلیل اقتصاد به اقتصاد، نوعی آدرس غلط دادن محسوب می شود.

‏روندهای اقتصادی طی شدهاگر به مجموعه مقالات اقتصادی، نظرات کارشناسان بازار و … در 6 ماه گذشته نگاهی دوباره بیندازیم، درمی یابیم که دولت هر چند با تأخیر، اما راهکارهای اقتصادی کارشناسان را تا حد زیادی عملیاتی کرده است و اصراری بر مواضع غلط خود نداشته است.

شاهد مثال این ادعا، آزاد کردن نرخ دلار، شفاف سازی نرخ بازارها با راه اندازی سامانه های نیما و سنا، عدم تغییر جدی در سود بانک ها، تلاش برای هدایت پول های سرگردان به بازارهای رسمی و … است.

درواقع هر روز راهکاری جدید برای رفع موانع اقتصادی پیشنهاد می شود ولی هیچ کدام تاکنون کارساز نبوده است و پس از لختی آرامش، بنزین مشکلات جدید بر آتش بحران ریخته شده است.

در اوایل خرداد گفتمان اصلی حاکم بر فضای مطبوعات اقتصادی، واقعی نبودن نرخ ارز و عدم تناسب رشد نرخ ارز با تورم بود و گفته می شد نرخ دلار واقعی نیست و دولت طی سال ها، فنر تورمی نرخ دلار را به زور پایین نگه داشته است و با آزادسازی نرخ ارز، قیمت های نجومی بازار آزاد به قیمت واقعی نرخ ارز (برآورد بین 5 تا 8 هزار تومان) نزدیک می شود.

اتفاقی که با آزادسازی نرخ ارز نیز نیفتاد و در بهترین ساعات معاملات، نرخ ارز را نزدیک به 9 هزار تومان کرد اما این نرخ نیز دیری نپایید و به سرعت به آستانه 11 هزار تومان نزدیک شد.

هنگامی که تئوری آزادسازی نرخ دلار آن طور که باید پاسخگو نبود، کارشناسان به دنبال دلیل قانع کننده دیگری بودند و اکنون پاسخ را در میزان نقدینگی اضافه شده و انباشت شده طی سال های اخیر می دانند و معتقد هستند نقدینگی حاصل از چاپ پول و تولید رقم های مالی (به دلیل ورشکستگی مؤسسات مالی و اعتباری غیرمجاز، کسری بودجه دولت و استقراض از بانک مرکزی و…) باعث تورم پنهان شده و اکنون فنر این تورم رها شده است.

در واقع طی سال های گذشته که نرخ اسمی تورم نزدیک به 10% بوده است با میزان نقدینگی تناظر نداشته و حالا نقدینگی اثرات خود را در قالب تورم نشان داده است.

هم اکنون نیز راهکار نهایی بسیاری از اقتصاددانان آزاد سازی کامل قیمت‎ ها و حذف رانت تخصیص ارز هستند.

‏همه ی فرضیات اقتصادی اشاره شده تا حدی واقعیت های اقتصادی را بازگو می کنند اما از توضیح این عاجزند که چرا “حالا” همه این اتفاقات افتاده است؛ چرا حالا این فنرها رها شده اند؛ چرا افزایش نرخ دلار، مسکن، خودرو و… از نرخ تورم تبعیت نمی کند و حتی چرا تورم و نقدینگی در برهه هایی با یکدیگر تناظر ندارند؟ درواقع می توان گفت که اقتصاد از جامعه، فرهنگ، اعتماد عمومی، سیاست و سایر قلمروهای حوزه علوم انسانی متأثر است و پیچیدگی این حوزه ها نیز به قدری است که در قالب فرمول و عدد نمی گنجند و مدل های اقتصادی را با خطاهای فاحش روبرو می کنند.

درواقع به نظر می رسد برای تحلیل اقتصاد بایستی به حوزه اجتماع و جامعه شناسی هم سرک کشید تا به تحلیل های دقیق تری دست یافت.

‏در بحث اقتصادی حاضر به نظر می رسد عدم اعتماد عمومی به سیاست های اقتصادی و از دست رفتن سرمایه اجتماعی مهم ترین فاکتورهای اجتماعی تأثیرگذار در حوزه اقتصاد هستند.

به عبارت دیگر از دست رفتن سرمایه اجتماعی باعث فزونی تقاضا، فرار سرمایه، کاهش سرمایه گذاری، ایجاد انتظارات تورمی و … شده است.

‏سرمایه اجتماعی و اقتصادسرمایه اجتماعی نوعی “سرمایه” غیرمادی تلقی می شود که هرچند به طور مستقیم ایجاد ثروت مادی نمی کند ولی برای یک جامعه ارزش آفرین است و می تواند به طور غیرمستقیم ظرفیت های سرمایه مادی و فرهنگی جامعه را بسط دهد.

برای مثال اگر اعتمادی بین فروشنده و خریدار نباشد و هر دو به صداقت یکدیگر مشکوک باشند، عدم کارکرد مناسب سرمایه اجتماعی این دو طرف، باعث می شود یا معامله ای صورت نگیرد و یا هزینه های جانبی معامله (مانند نوشتن قرارداد، اخذ تضمین، تحقیقات بازار و…) افزایش یابد و با کند شدن چرخه اقتصادی در ابعاد بزرگ، از سرمایه مادی جامعه بکاهد.

‏سرمایه اجتماعی مقوله ای است که مربوط به شاخص هایی مانند اعتماد عمومی، تسهیل در روابط و تعاملات و مشارکت اعضای جامعه می شود.

پیر بوردیو مشهورترین جامعه شناس این حوزه، سرمایه را به سه دسته سرمایه اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی دسته بندی می کند.

‏سرمایه اجتماعی را از دو منظر می توان دید.

اول حاصل جمع سرمایه غیرمادی و معنوی که به صورت مشارکت، اعتماد، همکاری و… در جامعه وجود دارد و دوم میزانی از سرمایه اجتماعی که هر فرد از سرمایه اجتماعی کل جامعه برخوردار است.

بنابراین ما با سرمایه اجتماعی جامعه و سرمایه اجتماعی هر فرد، نهاد، سازمان و… مواجه هستیم.

‏چرا سرمایه اجتماعی کاهش یافته است؟چندی پیش وزیر امور خارجه ایران در یک برنامه تلویزیونی در واکنش به سؤال مجری این برنامه مبنی بر این که مردم مدام می پرسند این همه کشور در دنیا هستند که روابط خوبی با دیگر کشورها دارند و فشاری بر روی آن ها نیست ولی چرا در مورد ایران این گونه است؛ گفت: “یک دلیل وجود دارد این است که ما خودمان انتخاب کردیم که یک جور دیگر زندگی کنیم”.

پس از این مصاحبه موجی از انتقادات در فضای مجازی شکل گرفت که ما “خودمان انتخاب نکرده ایم”.

این تنها نوک کوه یخ احساس مردم نسبت به کنش های سیاستمداران است.

در واقع وقتی مردم نتوانند بین صحبت های رسمی مسئولین و زندگی عادی خود ارتباط معناداری بیابند، سرمایه اجتماعی جامعه دچار خدشه می شود.

‏در فضایی که غالب مردم احساس بیگانگی با سیاست های جاری کشور کنند، طبیعی است که اعتماد آن ها به رفتارهای سیاستمداران نیز دچار آسیب شود.

از طرف دیگر صداهای متناقض اقتصادی، تغییر مکرر سیاست های اقتصادی، تجربه های تلخ اقتصادی نه چندان دور به خصوص در سال های 90 تا 92، بی اعتباری تضمین های وعده داده شده و… همگی سرمایه اجتماعی دولت و حاکمیت در عرصه اقتصاد را کاهش می دهد تا جایی که عبارت “خیال مردم از بابت دلار راحت باشد” تبدیل به یک طنز در جامعه می شود و هر صحبت آرامش بخشی از طرف مسئولین حمل بر وجود یک آشوب پشت پرده می شود و بازارها را اتفاقاً متلاطم تر می کند.

از طرف دیگر هر روز خبر اختلاس یک مسئول، واردات غیرقانونی فلان آقازاده، مصاحبه یک ژن خوب، باعث ناامیدی مردم از اصلاح وضع موجود می شود و همه موارد یاد شده این پیام را می رساند که تاکنون وضع به قدر کافی بد نبوده است و “منتظر بدتر از این ها باشید!”.

‏در چنین فضایی ترمیم سرمایه اجتماعی امری محال به نظر می رسد و نه تنها اصلاح ساختار اقتصادی بلکه هرگونه تغییر مؤثری اساسی که نیاز به حمایت همه جانبه مردم باشد را محال نشان می دهد.

‏ترمیم سرمایه اجتماعیپاسخ کاربردی به سؤال “چگونه می توان سرمایه اجتماعی را ترمیم کرد؟” جواب ساده ای نیست و به قول فرنگی ها یک پاسخ یک میلیونی دلاری است.

البته بسیاری از دولت ها ممکن است میلیاردها دلار برای جلب اعتماد عمومی هزینه کنند ولی درنهایت چیزی جز باد درو نکنند زیرا سرمایه اجتماعی با سرمایه مادی ایجاد نمی شود.

‏ترمیم سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی نیاز به زمان دارد.

اصولاً اصلاح روندهای اجتماعی بسیار زمان بر هستند؛ راهکار سر راستی ندارند و با دیگر حوزه های کلان مانند سیاست، فرهنگ، اقتصاد و… گره می خورند.

در یک روند طولانی مدت، سرمایه اجتماعی وقتی ترمیم خواهد شد که جامعه احساس واقعی مشارکت در عرصه مدیریت سیاسی داشته باشد، تصمیم های سیاستمداران را تصمیم های صحیح بپندارد و استراتژی های کلان سیاسی را به صورت درونی قبول داشته باشد.

از طرف دیگر افزایش سطح مشارکت سیاسی شرط لازم برای افزایش سرمایه اجتماعی است ولی شرط کافی نیست و باید به کیفیت مشارکت نیز توجه کرد.

‏در دیگر حوزه های تاثیرگذار بر سرمایه اجتماعی مانند فرهنگ و اقتصاد نیز نیاز به اقدامات جدی همدلانه است.

در جنبه های فرهنگی، باز کردن فضای تنفسی حوزه عمومی ضروری است به گونه ای که افراد جامعه بتوانند بدون مانع با یکدیگر گفت وگو کنند، رسانه ها آزادی عمل داشته باشند و بتوانند راه صحیح را برای جامعه ترسیم کنند.

برای بازگشت سرمایه اجتماعی همچنین بایستی فضای مشارکت، اعتماد، همکاری و مفاهمه در بستر فرهنگی جامعه شکل گیرد و نهادهای صنفی و مردم نهاد، قدرت خود را بازیابند.

همچنین به جای وضع قوانین جدید اقتصادی، بایستی بر اجرای قوانین “نظارت” کرد تا از رانت، رشوه، احتکار، اختلاس و… جلوگیری گردد.

‏درنهایت باید گفت سرمایه اجتماعی و به تبع آن اقتصاد اصلاح نمی شود مگر اینکه اعتماد عمومی تقویت شود و اعتماد عمومی تنها در صورتی تقویت می شود که “همه” بخواهند!‏ سینا زارعیکارشناس علوم ارتباطات اجتماعی.

بانک خاورمیانه‏ انتهای پیام
کلید واژه ها: اقتصاد - اقتصادی - بحران اقتصادی - نرخ دلار - بحران - بازار - واقعیت - نرخ ارز - تورم - جدید - دلار - خودرو - قیمت - آزاد - اقتصاد ایران - بیمار - ایران - بیمارستانی - نرخ بیکاری - قیمت مسکن - مشکل - دولت - پیشنهاد - مطبوعات - اجتماعی - کارخانه - مقالات - پزشکان - مشکلات - بیکاری

آخرین اخبار سرویس:
نگاهی به جی ام سی S350 تازه وارد بازار ایران

پیشنهاد مجلس برای مدل سهمیه بندی بنزین در سال 98

نظام رتبه بندی کمبود حقوق معلمان را جبران می کند؟

راهنمای دریافت خسارت افت قیمت

استخدام حسابدار جهت همکاری در تهران

استخدام آرایشگر ماهر مردانه تمام وقت در شهر یزد

جابه جایی 13 میلیون تن کالای تجاری از هرمزگان

استخدام کارگر ساده آقا جهت لوله کشی آب و فاضلاب و لوله بازکنی

مشاغل خانگی ، سرمایه ای خرد ، فرصتی کلان

استخدام حسابدار با سابقه کار جهت یک شرکت معتبر بازرگانی

رشد بیش از 2.5 برابری درآمد مراکز نیکوکاری در خراسان رضوی

تکذیب افزایش قیمت داروی بیماران ام.اس

فرماندار: 50 درصد بودجه استانی و ملی مراغه تحقق یافته است

توسعه کشاورزی تیران و کرون نیازمند صنایع تبدیلی است

هزینه های حمل و نقل در بخش مربوط به دولت افزایشی نداشته است

خبر ناگوار برای دلواپسان/ «راسنفت» روسی از ایران می رود

قیمت انواع خودرو داخلی و وارداتی در بازار

نرخ 39 ارز بین بانکی ثابت ماند + جدول

تخم مرغ ارزان شد/ قیمت واقعی هر عدد 700 تومان

قیمت مرغ امروز به 12 هزار و 600 تومان رسید

سود و زیان قیمت های جدید خودرو برای خودروسازان

جزییات اعتبار 21 هزار میلیارد تومانی برای ایجاد 270 هزار شغل در مناطق محروم

وعده معاون وزیر برای کمک به خودروسازان

رنج جاده دارابکلا از تعریض و روشنایی/ معطلی 3 ساله برای تعیین پارکینگ کامیون داران

سومین نمایشگاه حمل ونقل و صنایع وابسته گشایش یافت

توافق دولت های جهان برای اعمال تغییرات توافقنامه پاریس

تدوین برنامه مقابله با بحران اقتصادی در تاجیکستان

حدود 60 درصد اهدا کنندگان خون در زنجان مستمر هستند

یک مرگ با دو تفسیر

فرماندار: 50 درصد بودجه استانی و ملی مراغه تحقق یافته است

شفاف سازی مالی بانک صادرات

تعداد یارانه بگیران کم نشد که هیچ، بیشتر هم شد!

نرخ رسمی 39 ارز ثابت ماند

رشد 10 درصدی صادرات غیرنفتی در مازندران

تغییر نحوه پرداخت خسارت به کشاورزان لرستانی

شروط ترخیص خودروهای در گمرک مانده

پیش فروش محصولات سایپا ویژه آذرماه 97 تا تکمیل ظرفیت فروش ادامه دارد (+جزییات و جدول)

دریافت رشوه 7 میلیون دلاری محمد دحلان از امارات

تکذیب افزایش قیمت داروی بیماران ام.اس

آب شیرین کن ها؛ چالش زیست محیطی یا فرصتی برای خلق ثروت

تذکر اعضا نسبت به پرداخت بدهی پیمانکاران

53 بیمارستان در 5 سال اخیر احداث شد/18بیمارستان در شرف تکمیل

نخستین مرکز معاینه فنی خودروهای CNG در زاهدان افتتاح شد

افزایش مجدد نرخ مرغ/قیمت به 12 هزار و 700 تومان رسید

بیم و امید بازار شب یلدا

کافه بازار گزارش داد آخرین وضعیت برنامه ها و بازی های موبایلی متولد ایران

کارکرد چاه های یزد 2 هزار کیلووات ساعت کاهش می یابد

251 واحد مسکونی برای مددجویان کمیته امداد احداث شد

نفت خانوارهای فاقد اشتراک گاز در استان بوشهر تامین می شود

توسعه زیرساخت های شیلات در سلسله ضروری است

72 پروژه اقتصاد مقاومتی در بافت مراحل اجرایی را می گذارند

رشد 10 درصدی ارزش صادرات کالاهای غیرنفتی در مازندران

حرکت لاک پشتی اصلاح الگوی کشت در اردبیل

موزه دفاع مقدس استان سال آینده به بهره برداری می رسد

بیم و امید بازار شب یلدا

بخرم یا نخرم؟

احتمال گرانی قیمت کالاهای مهم در سال آینده

منّت سازمان برنامه و بودجه بر سر گندم کاران

برداشت گاز از میدان پارس جنوبی روزانه 50 میلیون متر مکعب افزایش می یابد

پیاده شدن ارز از آسانسور قیمت

آپارتمان های با قیمت مناسب در بازار مسکن (جدول)

آزادی اقتصادی به نفع فقرا و اقشار کم درآمد خواهد بود

دلایل استاندار چهارمحال و بختیاری برای عدم پیشرفت پروژه های پژوهشی

ممنوعیت صادرات نخود بازارهای جهانی را از ایران می گیرد

یارانه پنهانی که فقط به ثروتمندان داده می شود

شرط تولید تحت لیسانس مکمل های تغذیه ای در ایران

قیمت های جدید برای خودروسازان چقدر سود ایجاد می کند؟

گران شدن بنزین یا سهمیه بندی آن چقدر تورم ایجاد می کند

قیمت انواع خودرو داخلی و وارداتی در بازار

قیمت انواع گوشی موبایل در بازار

نرخ ارز در 25 آذرماه 97+ جدول

ورود ابزارهای جدید پوشش ریسک در بازار سرمایه

قیمت گذاری مرغ باید متناسب با هزینه های تمام شده باشد

ساز و کار ایجاد 270 هزار شغل جدید/ سود تسهیلات مناطق محروم 12 درصد

طرح های حمایتی بانک توسعه تعاون از مشاغل خرد رونمایی می شود

ایران در یک قدمی رکورد بزرگ ترین تولید گازی قرار گرفت/ راز کثیف صنعت نفت آمریکا برملا شد/ سریال رسوایی های فیس بوک به تصاویر خصوصی رسید/ تب اقتصاد جهانی وال استریت را فلج کرد

تامین اعتبار برای 270 هزار شغل جدید در مناطق محروم

کلیه استخدامی های کرمان - 25 آذر 97

راهکار یک تشکل صنفی برای اصلاح نرخ ها در صنایع خودرویی

زمان ارائه بودجه سال 98 به مجلس اعلام شد

تولید لاستیک بایاس 10 درصد افزایش یافت

تشریح جزییات کمک بلاعوض به خانواده های دارای فرزند معلول

شرط فروش اموال متروکه و قاچاق تا پایان سال

قیمت قطعی آجیل شب یلدا اعلام شد

ابطال معاینه فنی 434 خودروی سنگین در بررسی مجدد

همه اسباب مهیاست مبادا که تو را...

مردن هنگام کار کردن؛ یک مرگ با دو تفسیر

سازمان امور مالیاتی موظف به راه اندازی سامانه مودیان شد

بیم و امید بازار شب یلدا

نخستین مرکز معاینه فنی خودروهای CNG در زاهدان افتتاح شد

251 واحد مسکونی برای مددجویان کمیته امداد احداث شد

دست یازی سودجویان بر خاک وطن

کارکرد چاه های یزد 2 هزار کیلووات ساعت کاهش می یابد

تصویب یک فوریت لایحه مجوز انتشار 30 هزار میلیارد ریال اوراق مالی

حسین زادگان: نگرانی کارگران را درک می کنم/ اخبار چوب و کاغذ را پیگیری می کنم

نرخ رسمی 39 ارز ثابت ماند

رشد 10 درصدی ارزش صادرات کالاهای غیرنفتی در مازندران

تامین اجتماعی هزینه سفر و اقامت بیمار و همراه را پرداخت می کند

تاکید استاندار هرمزگان بر خودکفایی و رفع مشکلات معلولان استان

پژوهش و تولید علم ، اساس قدرت و استقلال کشور

چرا سیاست های اقتصادی بدون سرمایه اجتماعی شکست می خورند؟

چرا سیاست های اقتصادی بدون سرمایه اجتماعی شکست می خورند؟