مطالب مرتبط:
وعده های شعاری دردی از آلام معلمان غیردولتی دوا نمی کند/ معلمان مدارس غیردولتی همچنان در پیچ وخم قانون!
قانون منع به کارگیری بازنشستگان در آذربایجان شرقی معرفی استاندار به عنوان وزیر کار شایعه است/ دو مسؤول بلند پایه استان در پیچ بازنشستگی
قانون حمایت از کودکان در پیچ و خم چالش های اجتماعی و فرهنگی
قانون حمایت از کودکان در پیچ و خم چالش های اجتماعی و فرهنگی
در پیچ و تاب یک قانون- حسین احمدی*
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 22 آبان 1397 ساعت 06:352018-11-13سياسي

‍‍‍ در پیچ و تاب یک قانون


نخستین اقدام برای ایجاد قانون کار در ایران به سال 1302 هجری شمسی باز می گردد.

در این سال والی کرمان و بلوچستان، فرمانی درباره حمایت از کارگران قالیباف صادر کرد.

- نخستین قانون کار کشور پس از پیگیری های اتحادیه های کارگری به سال 1325 و در دولت احمد قوام توانست موافقت مجلس شورای ملی را بگیرد.

شرکت نفت انگلیس حاضر به پذیرش این قانون نشد و برخورد و درگیری گسترده ای میان کارگران و نیرو های امنیتی روی داد.

قانون کار جدید وعده داد که حداقل دستمزد را بر اساس قیمت محلی مواد غذایی تعیین کند؛ استخدام کودکان را ممنوع سازد؛ ساعات کار روزانه را به هشت ساعت برساند؛ پرداخت حقوق روز های جمعه و شش روز تعطیلی سالانه ازجمله روز کارگر را اجرا کند و به اتحادیه ها اجازه تشکل و مذاکره با مدیریت را بدهد.

شعارسال":‍‍‍ نخستین اقدام برای ایجاد قانون کار در ایران به سال 1302 هجری شمسی باز می گردد.

در این سال والی کرمان و بلوچستان، فرمانی درباره حمایت از کارگران قالیباف صادر کرد.

اگرچه در سال 1315 قانونی در جهت ساعت کاری و حقوق کارگران در کارخانه ها تصویب شد، اما به دلیل نداشتن الزام و جامعیت کافی نتوانست اجرایی شود.

نخستین قانون کار کشور پس از پیگیری های اتحادیه های کارگری به سال 1325 و در دولت احمد قوام توانست موافقت مجلس شورای ملی را بگیرد.

شرکت نفت انگلیس حاضر به پذیرش این قانون نشد و برخورد و درگیری گسترده ای میان کارگران و نیرو های امنیتی روی داد.

قانون کار جدید وعده داد که حداقل دستمزد را بر اساس قیمت محلی مواد غذایی تعیین کند؛ استخدام کودکان را ممنوع سازد؛ ساعات کار روزانه را به هشت ساعت برساند؛ پرداخت حقوق روز های جمعه و شش روز تعطیلی سالانه ازجمله روز کارگر را اجرا کند و به اتحادیه ها اجازه تشکل و مذاکره با مدیریت را بدهد.

دومین قانون کار کشور در سال 1337 و در نتیجه اعتصاب گسترده در صنایع نساجی، نفت و معدن، تصویب و جایگزین قانون پیشین که با تلاش اتحادیه کارگری به بار نشسته بود، شد.

دولت اقبال پیش نویس این قانون را که درواقع اصلاحیه قانون نخست بود، با مشورت کارشناسان سازمان بین المللی کار نوشت و در ماده 33 آن، دست کارفرمایان را برای اخراج کارگران باز گذاشت.

در سال 1355 دولت مطالعاتی را پیرامون طرح قانون کار جدید آغاز کرد که در نهایت، این طرح، مهر سال 1357 در 129 ماده و 57 تبصره تنظیم شد، اما به دلیل وقوع انقلاب اسلامی از توجه افتاد.

پیروزی انقلاب اسلامی با شعار تحقق عدالت در ابعاد گوناگون منجر به امیدواری طبقه زحمت کش کارگر برای شکل گیری قانون کاری شد که بتواند مطالبات آن ها را در حد قابل قبولی محقق کند.

در سال های ابتدایی انقلاب اسلامی، به سرعت پیش نویسی از قانون کار تهیه شد که به دلیل اختلافات بین جریان های قدرت خواه در دولت و حاکمیت به دست فراموشی سپرده شد.

با تغییر دولت وقت، احمد توکلی، وزیر کار راست گرای کابینه میرحسین موسوی، پیش نویس جدیدی را با کمک مدرسین حوزه علمیه قم تدوین کرد که 30 آذر سال 1361 به هیأت دولت تقدیم شد.

برای تهیه این پیش نویس، توکلی تیم 10 نفره ای را تشکیل داد که پنج نفرشان از حوزه علمیه قم بودند.

جلسات و بررسی های این تیم پس از چند ماه منجر به تهیه پیش نویسی شد که بعد ها به نام قانون کار توکلی در محافل مختلف از آن یاد شد.

اصل اسلامی حاکم بر این پیش نویس و نوع نگرش اسلامی به رابطه بین کارگر و کارفرما منجر به اعتراض گسترده کارگران و احزاب چپ و سوسیالیست ها شد.

در این قانون، حقوق کار بر اساس احکام اولیه فقه اسلامی در چارچوب قرارداد خصوصی بین طرفین مشخص می شد.

این پیش نویس که بر اساس اصل توافق طرفین تنظیم شده بود، هر نوع دخالت دولت در روابط کار و الزام یک طرف یعنی کارفرما به تبعیت از شرایط قانونی را موافق موازین شرعی نمی دانست، بنابراین حداقل حقوق، ساعت کار و میزان مرخصی ها به توافق طرفین منوط شده بود.

میرحسین موسوی، وزرای دادگستری و صنایع و رییس دیوان عالی کشور و خانه های کارگری به شدت به مخالفت با آن پرداختند.

احمد توکلی که مدافع بی حد و حصر قانونی بود که رابطه کارگر و کارفرما را در چارچوب رابطه اجیر و مستأجر تعریف می کرد، بعد ها به صورت تلویحی به اشتباه خود در به کار گرفتن واژه اجیر در متن قانون اقرار کرد.

او در بازخوانی ماجرای قانون کار خود می گوید: اشتباهی من کرده بودم در تهیه پیش نویس قانون، به جای لفظ کارگر از یک ترم فقهی به نام اجیر استفاده کرده بودم.

البته من قبول می کنم که ضمناً متوجه فضای سیاسی موجود در جهت تفاوتی که برمی انگیزد نبودم و از آن غافل شدم.

پس از بالا گرفتن درگیری بین توکلی و میرحسین موسوی به ویژه بر سر مسئله قانون کار، او از وزارت کار استعفا داد.

تیم جدید وزارت کار با استفاده از این تجربه و تجربیات دیگر، سومین پیش نویس قانون کار پس از انقلاب را تهیه کرد.

برای رهایی از اتهام غیرشرعی بودن در پیش نویس مذکور از سوی جریان اسلام گرا، تذکر داده شده بود که کارفرمایان بخش خصوصی باید ظرف دو ماه پس از تصویب قانون کار، به وزارت کار و امور اجتماعی مراجعه کنند و تعهد نمایند که مفاد قانون کار و آیین نامه های اجرایی آن را رعایت خواهند کرد و دولت هم استفاده از امکانات دولتی از قبیل: ارز دولتی، استفاده از آب، برق، گاز، تلفن و سایر امکانات، چون بنادر، فرودگاه و.

را برای آن ها مجاز خواهد کرد.

نخست وزیر وقت با امام خمینی رایزنی کرد و تأیید امام خمینی را در ضمن نامه ای به وزیر کار اعلام کرد.

در نامه موسوی به سرحدی زاده، وزیر کار، آماده است: ایشان فرمودند: دولت می تواند در مقابل رعایت شرایط خود و قانون، مواد اولیه و یا سایر امکانات مطلق به خود را به صاحبان صنایع بدهد و برعکس، در صورت عدم قبول شرایط آمده در قانون از سوی صاحبان صنایع می تواند مواد اولیه و یا سایر امکانات مطلق به دولت را در اختیار آنان قرار ندهد و لذا قانون تدوین شده به نظر می آید از این نظر اشکالی نداشته باشد.

پیش نویس پس از موافقت امام، به کابینه تقدیم شد و بلافاصله مورد تأیید اعضای دولت قرار گرفته و برای بازنگری به کمیسیون کار مجلس ارجاع داده شد.

در آبان ماه سال 66 این قانون در دستور کار مجلس قرار گرفت و برای تطابق با شرع به شورای نگهبان فرستاده شد.

در ماه های منتهی به تصویب مجلس، زمزمه هایی اعتراضی از اعضای شورای نگهبان مبنی بر عدم شمول این قانون برای کارگاه های موجود و نوع الزام دولت بر صنایع گوناگون و شکل اختیار آن شنیده می شد.

در این اثنا وزیر کار در نامه ای به امام نظر ایشان را در این مسئله جویا شد.

امام ذیل نامه مرقوم کردند در هر دو صورت، چه گذشته و چه حال، دولت می تواند شروط الزامی را مقرر نماید.

به دنبال نامه وزیر کار، دبیر شورای نگهبان در نامه ای به امام ضمن کسب نظر برای راهگشایی، اختیار فرض شده برای دولت در این قانون را از جهت برآورده شدن امکانی برای جایگزینی هر گونه نظمی توسط دولت با نظامات اصلیه و مستقیمِ اسلام، خطرآفرین دانست و از امکان به وجود آمدن اضطرار برای مردم در استفاده از امکانات منحصر به دولت یاد کرد.

امام در پاسخِ نامه ضمن اسلامی عنوان کردن شروط موجود در قانون کار عنوان کرد: حضرات آقایان محترم به شایعاتی که از طرف استفاده جویان بی بندوبار یا مخالفان با نظام جمهوری اسلامی پخش می شود، اعتنایی نکنند که شایعات در هر امری ممکن است.

انتظار می رفت با این نظر صریح امام خمینی، قانون کار در شورای نگهبان تأیید شود.

اما در تاریخ 19/9/66 شورای نگهبان 74 ایراد بر قانون کار وارد کرد که در صدر آن ها مفاد یک قانون کار به چالش کشیده شده بود.

مفاد این ماده قانونی بدین صورت بود: کلیه کارفرمایان، کارگران، کارگا ه ها، مؤسسات تولیدی، صنعتی، خدماتی و کشاورزی که به هر نحو از امکانات دولتی مثل ارز، انرژی، مواد اولیه و اعتبارات بانکی استفاده می نمایند، مکلف به تبعیت از این قانون می باشند.

کشاکش میان مجلس و شورای نگهبان ادامه یافت تا جایی که مجدداً نخست وزیر نامه ای به امام خمینی نوشت.

مناقشه میان مجلس و شورای نگهبان زمینه تأسیس مجمع تشخیص مصلحت را بر اساس فرمان امام خمینی در تاریخ 17/11/66 به وجود آورد.

بر اساس قانون مجمع مجدداً لایحه بین مجلس و شورای نگهبان رد و بدل شد و پس از اطمینان از لاینحل بودن مشکل اختلافی، لایحه قانون کار به مجمع تشخیص مصلحت عودت داده شد.

با توجه به تحولات سیاسی نظیر اصلاح قانون اساسی، رحلت امام و تغییر دولت، کار بررسی آن تا سال بعد ادامه یافت و نهایتاً در تاریخ 29 آبان 1369 قانون کار با اصلاح و تتمیم 60 ماده از آن و کل فصل مجازات ها مشتمل بر 203 ماده و 121 تبصره به تصویب مجمع تشخیص مصلحت رسید.

اگرچه اعتراضات و اعتصابات گسترده کارگران در شکل گیری انقلاب اسلامی نقش به سزایی داشت، اما آنچه از تحولات سال های ابتدایی انقلاب و پس از آن حاصل شد، مغفول ماندن قانونی فراگیر و پاسخ گو به مطالبات کارگران در میان تعارضات و سهم خواهی گروه های مختلف پس از انقلاب بود و در عمل، قانون کاری از سال 58 تا 69 برای این طبقه پویای تولید وجود نداشت.

در جریان تنش های پس از انقلاب میان هواداران امام خمینی و گروه های عمدتاً چپ گرا، فعالیت اتحادیه های کارگری برای از بین بردن یکی از عوامل نفوذ و قدرت جریان چپ، عملاً ممنوع شد.

برای پر کردن این خلأ توسط عده ای از اعضای شاخه کارگری، خانه کارگر تأسیس که این تشکل در راه اندازی مجدد سندیکا های کارگری مقاومت فراوانی به خرج می دهد که نمونه ی آن در روند حمله به سندیکای کارکنان شرکت واحد نمایان شد.

تصویب قانونی که در سال 69 منجر به کشمکش میان مجلس و شورای نگهبان زمینه ساز ایجاد نهادی با عنوان مجمع تشخیص مصلحت شده بود، تاکنون بار ها و بار ها مورد اصلاح و بازبینی قرار گرفته است.

ازجمله مهم ترین تغییرات اعمال شده در این قانون ممنوعیت هر گونه تظاهرات کارگری بود که در سال 1372 تصویب شد.

آن سال نرخ فزاینده تورم در کشور به تظاهرات گسترده ای در تهران و مشهد منتهی شد.

نمونه دیگر تصویب خروج کامل کارگاه های با تعداد کارگران کم تر از 10 نفر از قانون کار در مجلس راست گرای دوره پنجم بود.

با این اصلاحیه، صدهزارنفر از کارگران در سراسر کشور از امکان بیمه درمانی و بازنشستگی و.

محروم شدند.

آنچه امروزه و پس از 40 سال از گذشت انقلاب اسلامی می بینیم، عدم تحقق مطالبات کارگران و اعتراضات گوناگون آن ها در نقاط مختلف کشور است.

طبقه ای که توان تولید بر روی اراده آن ها استوار است و عدم تحقق مطالبات برحق آن ها هم ضربه ای عظیم بر توان تولید است و هم ضربه ای جبران ناپذیر بر آرمان هایی که حاکم موجودیت خود را بر پایه آن ها استوار می داند.

شعارسال، با اندکی تلخیص و اضافات بر گرفته از خبرگزاری ایرنا، تاریخ انتشار: 20آبان 1397 ، کدخبر:83095198 ،www.

irna.

ir
کلید واژه ها: قانون - قانون کار - کارگر - کارگران - انقلاب اسلامی - نخستین - حداقل دستمزد - پیروزی انقلاب اسلامی - مواد غذایی - ساعات کار - دولت - شرکت نفت - قالیباف - استخدام - حقوق - ساعت - اسلامی - دستمزد - انگلیس - کشور - تعطیلی - جدید - مدیریت - درگیری - کودکان - مذاکره - حقوق کارگران - ممنوع - ایران - کارفرمایان

آخرین اخبار سرویس:
نخستین عکس از داخل اتمسفر خورشید ؛ کاوشگر ناسا در تاج ستاره منظومه شمسی

نماز کلید حل مشکلات اخلاقی و آسیب های اجتماعی است

آموزش و پرورش دانش آموزان نمازی تربیت کند

گلایه معلمان همدان از صدا و سیما

استخدام کارمند تبلیغات آشنا به فتوشاپ و وردپرس در تهران

دادستان قم: تکذیب فوت یک زندانی به علت اعتصاب غذا

سرانجام شوم همسایه آزاری درکلام پیامبر(ص)

با اعتماد بر توانمندی جوانان مشکل حل نشدنی در کشور باقی نخواهد ماند/ در حوزه اقتصادی هم باید مثل عرصه نظامی عمل کنیم

17 کیلومتر شبکه آب قیامدشت اصلاح شد

توضیحات غلامی درباره چرایی زیرمجموعه شدن دانشگاه های کوچک | توقف پذیرش دانشجو در برخی مراکز

واکنش مجمع تشخیص مصلحت نظام به مطالب مطرح شده در برنامه «حالا خورشید»

ارتقاء روحیه قرآنی و حرفه ای گرایی، محور اقتدار و اعتبار پلیس انقلابی

راه اندازی فاز اول کارخانه نورد فولاد راور کرمان در آینده نزدیک

8 روز تا پایان 22 ماه بلاتکلیفی فرمانداری اهواز

فارس گزارش می دهد 8 روز تا پایان 22 ماه بلاتکلیفی فرمانداری اهواز

دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت: بیش از هفت میلیون دلار کمک مردمی به یمن ارسال شده است

جشنواره مکران شاخص ترین فعالیت فرهنگی سیریک است

واعظی عازم ترکیه شد

مشاور رحمانی فضلی: منتشرکنندگان شایعات علیه وزیر کشور، تحت پیگرد قرار خواهند گرفت

لایحه قانون جدید بانک مرکزی تصویب شد

اولین سالگرد ارتحال آیت الله حائری در حرم شاهچراغ(ع) برگزار می شود

کندی در حل مشکلات جامعه موجب حذف شدن فقه از زندگی ها شده است

گردشگری زیارت را رونق دهیم/ نیازمند موازنه در عرصه بین الملل هستیم

وزیر کشور: تقسیمات کشوری فی نفسه هدف نیست

تأکید بر ضرورت آموزش مهارت های رفتاری و نرم به دانشجویان

وزیر کشور: تقسیمات کشوری فی نفسه هدف نیست

منتشرکنندگان اخبار کذب علیه رحمانی فضلی پیگرد قضایی می شوند

تنها 3 درصد معتادان قیافه تابلو دارند!

نماینده یونیسف در ایران از آرامگاه فردوسی دیدن کرد

سردار حاجی زاده: تحریم های دشمنان را باید بی خاصیت کنیم

دلنوشته ای برای «دال» گرافیک ایران دالوند عشق را شناخته بود و عارف شده بود

اقتصاد نفتی و ضعف نوآوری از موانع پیشرفت است

مراسم ختم پیام صابری

خادمان موکب ها مشکلات زائران اربعین را به مسوولان گزارش دهند

پژوهشگران برتر اردبیل تجلیل می شوند برپایی نمایشگاه پژوهش با مشارکت 150 واحد فناور

آناتولی از شروع اجرای برنامه ملی فضایی ترکیه خبر داد

20 سال زمان برای پایان پروژه های آغاز شده نیاز است

خانواده های شهدا سوزن بان مسیر انقلاب هستند

فتنه دشمن به همگرایی بیشتر مردم ایران و عراق منجر شد

با حقوق 6 میلیونی، دخل و خرج زندگی ام بهم ریخته/ همسرم، نفرین تان کرد که 3 میلیون از حقوقم کم کردید

2 هزار نفر اتباع خارجی از خدمات بیمه سلامت مرکزی برخوردارند

70 درصد دستگاه های اجرایی در تمهید اقامه نماز موفق بوده اند

استفاده از توانمندی بانوان قزوین در دولت تدبیر و امید

زمان توقف کالا در بنادر باید کاهش پیدا کند بندر شهید رجایی باید به بندری در تراز جهانی تبدیل شود

بیش از 80 هزار مازندرانی عضو صندوق بیمه اجتماعی روستاییان هستند

بخش خصوصی در ایران محبوب نیست

دانلود آهنگ جدید یوسف زند و میثم امیری بنام عاشقونه

پاسخ روابط عمومی مجمع به برنامه «حالا خورشید»

 کشف انبارسلاح تروریست ها در درعا

شهر فروشی در کرمانشاه!

بازدید شهردار تهران از خانه موزه آیت الله هاشمی رفسنجانی

سه بلای خانمان سوز از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع)

کشتی آزاد جام باشگاه های جهان/ پیروزی تیم های بیمه رازی و پاس ستارگان

چابهار شهری که امسال باران ندیده

سفیر ایران در تفلیس: دشمنان در اخلال در روابط ایران و گرجستان نقش دارند

زمان اعدام بابک زنجانی از زبان معاون قوه قضاییه

استخدام سه ردیف شغلی در کلینیک تخصصی آرتین

ضرب و شتم فرزند یکی از نمایندگان مجلس توسط عده ای ناشناس

اطلاع نگاشت/ بیدار باش

سردار حاجی زاده: تحریم های دشمنان را باید بی خاصیت کنیم

حاجی زاده : تحریم هیچگاه برداشته نخواهد شد

اطلاعیه روابط عمومی مجمع درباره برنامه «حالا خورشید»

به مدد توان داخلی در حوزه دفاعی خودکفاییم/تحریم های دشمنان را باید بی خاصیت کنیم

930 اثر به دوازدهمین همایش پیشگامان پیشرفت ارسال شد

بازدید شهردار تهران از خانه موزه آیت الله هاشمی رفسنجانی

اطلاعیه روابط عمومی مجمع در واکنش به مطالب مطرح شده در برنامه «حالا خورشید»

فاتحه نماز را در اجلاسیه نخوانیم

پیشنهاد وکیل باقری درمنی برای توقف حکم اعدام

ساکنان 500 ساختمان در لرستان منتظر مرگ باشند

اگر فاصله فقر و غنی زیاد باشد نمی توانیم بگوییم اقامه کننده نماز هستیم

مطالبات رهبری در بخش نماز تبیین شود

رایزن فرهنگی ایران در باکو : شرق شناسی باید بر تعمیق مناسبات دوستانه استوار باشد

تنها 3 درصد معتادان قیافه تابلو دارند!

«مهران احمدی» و میوه های باغش

سردار حاجی زاده: عبور از تحریم تسلیحاتی با توانمندی جوانان میسر است

سامانی نقل قول منتشره از وزیر کشور در کانالهای مجازی را تکذیب کرد

سردار حاجی زاده در مراسم تقدیر از برگزیدگان کنکور 97: تحریم هیچگاه برداشته نخواهد شد/ دشمن در حوزه موشکی ما اراده ای ندارد

2 هزار نفر اتباع خارجی از خدمات بیمه سلامت مرکزی برخوردارند

ارسال 100 اثر به همایش بزرگ زنان و حماسه دفاع مقدس آذربایجان غربی

باید به مسایل وآسیب های اجتماعی توجه ویژه کرد

استاندار آذربایجان غربی در سخنرانی خود هیچ واقعه ی تاریخی را انکار نکرده است

انضباط مالی،پاسخگویی و شفافیت امور سرلوحه فعالیت شهرداریها قرارگیرد

همایش دانشجوی جهادی و توسعه در دانشگاه ارومیه برگزار شد

آموزشهای لازم برای توانمندسازی جوانان ارائه شود

اصالت برگزاری مراسمات مذهبی حفظ شود

9 دی فرصتی مغتنم برای بصیرت افزایی است

اعتبارات مورد نیاز جهت حل مشکلات مرکز درمان معتادان تامین شود

نمایندگان در استیضاح وزیر علوم حساسیت زمان را درک کنند مسائل گذشته را به پای وزیر فعلی ننویسیم

در ستاد فرماندهی نیروی هوافضای سپاه سردار حاجی زاده از برگزیدگان کنکور 97 تقدیر کرد

دومین همایش حسابداری مدیریت شمالغرب کشور در تبریز برگزار شد

70 درصد دستگاه های اجرایی در تمهید اقامه نماز موفق بوده اند

استفاده از توانمندی بانوان قزوین در دولت تدبیر و امید

واعظی عازم ترکیه شد

جوهره انقلاب اسلامی حوزه فرهنگ بوده است

هدف مجمع خیّران سلامت پرکردن خلأ های حوزه بهداشت و درمان است

سبد انتخاب مخاطبان کتاب را با هدف حمایت از ناشران استانی محدود نکنیم

توصیه عضو جامعه روحانیت به نمایندگان درباره بودجه/ متأسفانه تفاوتی بین «بیت المال» و «مال البیت» قائل نیستیم!

ستاد بزرگداشت 40 سالگی انقلاب اسلامی تشکیل شد

تنها 3 درصد معتادان قیافه تابلو دارند!

مجلس وزیر کشاورزی را استیضاح می کند

‍‍‍ در پیچ و تاب یک قانون

‍‍‍ در پیچ و تاب یک قانون