مطالب مرتبط:
گذراندن علوم انسانی برای رشته های فنی و پایه در دانشگاه های اول دنیا اجباری است/ قبلا علم به دنبال حکمت بود امروز دنبال قدرت
همایش معرفی رشته های فنی مهندسی و علوم پایه در دانشگاه امیرکبیر برگزار می شود
دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی قطب رشته های علوم پایه کشور است
رتبه سوم کنکور علوم انسانی در گفت وگو با فارس: جوّ جامعه دانش آموزان را به رشته های تجربی سوق می دهد/ نسل جدید می تواند تولید علم کند
حوزه های علوم انسانی مظلوم واقع شدند /گسترش همکاری دانشکده ادبیات دانشگاه شهیدبهشتی با بنیاد علم ایران
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
دوشنبه، 21 آبان 1397 ساعت 18:312018-11-12دانش

گذراندن علوم انسانی برای رشته های فنی و پایه در دانشگاه های اول دنیا اجباری است/ قبلا علم به دنبال حکمت بود امروز دنبال قدرت است


به گزارش سایت قطره و به نقل ازگروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ مهدی گلشنی استاد فیزیک و فلسفه علم دانشگاه شریف در نشستی به مناسبت روز علم و با موضوع علم معاصر نیازمند یک نگرش جامع تر است که توسط انجمن علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد به ایراد سخنرانی .

- " جهره ماندگار فیزیک و استاد بازنشسته دانشگاه شریف گفت: در قرون وسطا علم دنبال حکمت بود، شوماخر می گوید قبلا علم به دنبال حکمت بود، اما امروز دنبال قدرت است.

به گزارش سایت قطره و به نقل ازگروه دانشگاه خبرگزاری دانشجو؛ مهدی گلشنی استاد فیزیک و فلسفه علم دانشگاه شریف در نشستی به مناسبت روز علم و با موضوع علم معاصر نیازمند یک نگرش جامع تر است که توسط انجمن علوم سیاسی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد به ایراد سخنرانی پرداخت که مشروح آن در اختیار مخاطبان قرار می گیرد.

زمانی علم همان عبادت و فریضه دینی تلقی می شد علم زمانی در دوره تمدن اسلامی بود شخصیت های درجه اول علم مثل ابن هیثم و ابن سینا کار علمی را یک وظیفه دینی می دانستند و آن را عین فریضه عبادی تلقی می کردند اگر کتاب مثلثات یا نجوم خواجه نصیر الدین طوسی را نگاه کنید جز صفحات اول متوجه نمی شوید که این کتاب توسط یک فرد مسلمان و مقید نگاشته شده است یعنی هر چیزی را با ابزار خودش انجام می دادند.

این دیدگاه به دوره جدید منتقل شد یعنی کپلر، گالیله، نیوتن و .

یعنی کسانی که به بنیانگذاران پایه های علم جدید بودند آن ها هم همین دیدگاه را داشتند و کار علمی را یک عبادت تلقی می کردند.

حذف متافیزیک و فراحس از علم توسط فیلسوفان ملحد اما کم کم این دیدگاه توسط افرادی، چون جان لاک و دیوید هیوم تغییر کرد و گفته شد تنها چیزی که قابل درک توسط حواس پنج گانه انسانی است و در آزمایش به تجربه می آید علم برشمرده می شود و غیر از آن برای ما شأنی ندارد.

گرچه خود نیوتن فردی موحد بود و به تثلیث اعتقادی نداشت گفت: من فرضیه نمی سازم و صرفا تابع تجربه هستم و در همین چند دهه اخیر یک فیلسوف بزرگ آمریکایی به نام مک کولین ثابت کرد که کتاب مکانیک و اپتیک نیوتن مملو از مطالب متافیزیکی و فراتر از حس و تجربه است یعنی مفروضاتی که با حس و تجربه قابل احصا نیست.

100 سال بعد کسانی، چون دیوید هیوم که حس گرا بودند تنها برای تجربه و آزمایش ارزش قائل بودند.

بعد از آن آگوست کنت گفت: تنها چیز هایی که ریشه در حس دارند برای ما محل توجه هستند.

متاسفانه این دیدگاه به فیزیک هم سرایت کرد و در آخر قرن نوزدهم هم گفته شد که همه چیز با علم توضیح داده می شود و، چون صنعت و تکنولوژی پیشرفت زیادی کرده بود معتقد بودند که جایی برای عالم معنا و دین نیست حتی جواهر لعل نهرو، نخست وزیر هند در سال 1950 گفت: هر چه را با علم نتوان جواب داد برای ما ارزشی ندارد.

گسترش نظریات پوزتیویستی در نیمه اول قرن بیستم این دیدگاه پوزتیویستی که تنها به حس توجه داشت در نیمه اول قرن بیستم تقویت شد هم توسط مکاتب فلسفی، چون پوزتیویست های منطقی که می گفتند هر چه که به حس نماید اصلا معنا ندارد و قابل پرداختن نیست هم توسط نظریه کوآنتوم در فیزیک تشدید شد که تنها به کمیت های مشاهداتی پدیده ها توجه می کرد.

برتراند راسل: این همه کشته روی دست بشر نتیجه علم تجربی است اما این نظریات پوزتیویستی مورد سوالات متعددی قرار گرفت از جمله اینکه شاید به یک پدیده همه نگاه بکنند، اما همه به یک جنبه واحد آن پی نمی برند ممکن است کسی به جنبه های هنری پدیده بیندیشد کسی به جنبه های ماهیتی و کسی دیگر به فیزیک و ظاهر پدیده.

در نیمه اول قرن بیستم، چون جنگ جهانی اول اتفاق افتاده بود و میلیون ها انسان کشته شده بودند برتراند راسل فیلسوف معروف غربی که تنها به تجربه اعتقاد داشت در 1924 کتابی نوشت ادعای علم تجربی را به چالش کشید گفت: نتیجه علم تجربی این همه کشته روی دست بشر است و علم به دست قدرتمندان و ثروتمندان افتاده است و اگر این گونه ادامه پیدا کند تمدن آینده بشری در خطر و تهدید علم قرار دارد.

انیشتین: دوباره به دنیا بیایم فیزیک را انتخاب نخواهم کرد اما انیشتین و دیگران بعد از جنگ جهانی دوم به این حرف های راسل رسیدند.

انیشتین خودش کسی بود که به ترومن رییس جمهور آمریکا نامه نوشت که بمب اتم بساز تا تهدیدی باشد برای هیتلر، اما همین انیشتین یک سال قبل از فوتش در یادداشتی نوشت اگر دوباره به دنیا بیایم هرگز رشته فیزیک را انتخاب نخواهد کرد به علت مخاطراتی که برای انسان آفریده و روند علم خطرآفرین شده است.

بخشی از پوپر که حذف شده است،انسان وقتی که دارد کار علمی انجام می دهد حتما باید ارزش ها و اخلاق را در نظر بگیرد پس از مدتی اندیشمندان به این نتیجه رسیدند که باید ها را از هست ها نمی توان نتیجه گرفت پوپر در کتابی نوشت و دکتر عبدالکریم سروش هم اول انقلاب از روی دست او کپی کرد و در کتاب دانش و ارزش نوشت که اخلاق از علم به دست نمی آید، اما حرف دیگر پوپر به ما منعکس نشد.

پوپری که گفته بود باید ها از هست ها نتیجه نمی شود و علم و اخلاق از هم جدا هستند گفت: انسان وقتی که دارد کار علمی انجام می دهد حتما و حتما باید ارزش ها و اخلاق را در نظر بگیرد اینکه مثلا آمار تقلبی نباشد فرد حتما دنبال حقیقت باشد اینکه علمی که می سازد در جهت تخریب و خطر نباشد، اما همان طور که پوپر گفته بود نمی شد اخلاق را از علم نتیجه گرفت پس باید اخلاق را از یک جایی به علم وارد می کردند.

تجربه نمی تواند همه چیز را به ما انتقال دهد نکته دیگر این بود که فلاسفه علم گفتند اگر یک تعداد داده های تجربی داشته باشید با این داده ها به یک نظریه واحد نمی توانید برسید همواره می توانید چند نظریه بسازید که همه این داده های تجربی را در خود جای بدهند.

این نظریه ها در برخی اصول مشترک و در برخی اصول متفاوتند مثلا در علم کوآنتوم دو نظریه وجود دارد که یکی معتقد است که در سطح اتم شانس حاکم است و دیگری معتقد است که علیت حاکم است لذا متوجه شدند که صرف تجربه نمی تواند همه چیز را به ما انتقال دهد.

اصول را از تجربه ها نمی گیرند بلکه تجربه ها را بر اصول سوار می کنند نکته دیگر این بود که هر علمی را که در نظر بگیرید دارای اصولی است مثلا کل هندسه اقلیدوسی بر پنج اصل مستقر است این اصول از خود آن علم گرفته نمی شود و این نکته بسیار مهمی است که در کلاس های درس ما از آن غفلت شده است مثلا مکانیک نیوتنی چهار اصل معروف دارد نیوتن این اصول را ساخت و بعد تجارب آزمایشگاهی را با آن توضیح داد یعنی اصول را از تجربه ها نمی گیرند بلکه تجربه ها را بر اصول سوار می کنند.

لذا بسیاری از ادعا هایی که در علوم می شود از خود علم تجربی نتیجه نشده است یعنی شما چیز هایی را به عنوان اصل قبول می کنید و بعد در معرض تجربه قرار می گیرید اگر تجربه هم این اصل را رد کرد لزوما اصل باطل نمی شود همواره علما در اقصی نقاط جهان در علم شان اصول را به کار می برند.

اصل بر سادگی نظریه ها است موضوع دیگر سادگی نظریه هاست که یک اصل است و باید به دنبال نظریه هایی بود که حداقل مفروضات را دارند.

ابن سینا هم همین نظریه را دارد و در رد کیمیاگری می گوید طبیعت راه های ساده تر را فرو نمی گذارد تا راه های سخت تر را انتخاب کند، اما اصل ثابت بودن سادگی را همه فیزیکدان ها قبول ندارند.

دایسون از فیزیکدان های تراز اول زمان ما معتقد است که طبیعت پیچیده است، شیمیدان معروف روسیه می گوید اندیشه ساده بودن جهان میکروسکوپی یک اندیشه متروک است.

این اصل ساده یا پیچیده بودن را یک دانشمند اول می پذیرد سپس در تمام تجربه ها و آزمایشات این اصل را دخیل می کند.

اصل توحید نیروها و حاکمیت اصول بر تجربه/شک به خدا ناشی از اصول است نه علم تجربی اصل دیگر که تمام فیزیکدان ها به دنبال آن هستند اصل توحید نیروهاست هم اکنون چهار نیرو در طبیعت داریم دو نیرو در حوزه اتمی، نیروی الکترومغناطیسی و نیروی گرانشی.

فیزیکدان ها به دنبال این بودند که این چهار نیرو را به یک نیرو برگردانند سه فیزیکدان توانستند به این چهار نیرو وحدت ببخشند.

دو تن از این افراد استادان من در دانشگاه برکلی بودند.

این سه فیزیکدان برنده جایزه نوبل شدند که یکی از آن ها مسلمان بود وقتی خبرنگار از آن ها پرسید که چرا به دنبال اصل وحدت نیرو ها رفتید مرحوم عبدالسلام پاسخ داد بدیهی است که باید به دنبال وحدت نیرو ها می رفتیم و این را برای ساده شدن قضیه پذیرفتیم سپس خبرنگار پرسید آیا این از اعتقادات شما به توحید برنمی خیزد؟ و او پاسخ داده بود که بعید نمی دانم لذا اصول نقش بسیار مهمی در شکل دهی به تجربه ها و آزمایشات و حس دارند.

لذا تشکیکاتی که به خدا و دین وارد می شود جایی در حس و تجربه ندارد بلکه اصولی است که بر ذهن برخی افراد حاکم است.

پاسخ سوالات بنیادین در دایره علم نمی گنجد/ مسائلی که در دانشگاه های غرب مطرح می شود اما در ایران نه! نکته دیگر این است که بسیاری (علاوه بر عالمان خدا باور) این مطلب را مطرح کردند که سوالاتی وجود دارد که علم تجربی نمی تواند آن ها را جواب دهد مثلا فیزیکدان معروف انگلیسی می گوید وقتی یک قطعه زیبای موسیقی می شنوید اگر راست می گویید این زیبایی را به زبان فرمول بیان کنید، ولی واضح است که قابل بیان نیست.

سپس سوالات دیگری مطرح شد.

چگونه هر چیزی آغاز می شود سوالاتی در مورد چیستی، چرایی و هدف زندگی پدیده ها و انسان مطرح شد دقیقا همان سوالاتی که پوپر می پرسد و نام شان را می گذارد سوالات بنیادی و همان حرف مولوی که از کجا آمده ام آمدنم بهر چه بود/ به کجا می روم آخر ننمایی وطنم.

پیتر مداوا برنده نوبل می گوید اینکه علم محدودیت دارد از این جهت محتمل به نظر می رسد که سوالات بنیادینی وجود دارند که علم نمی تواند به آن ها پاسخ دهد هیچ پیشرفت قابل توجهی در علم هم نمی تواند به این سوالات پاسخ دهد.

این ها همان سوالاتی هستند که کودکان در کودکی از والدین خود می پرسند سوالاتی از قبیل: اینکه چگونه هر چیزی آغاز می شود قطعا این مورد اتفاق نظر است که جواب این سوالات را با علم تجربی نمی توان داد.

آرتو شالو برنده نوبل به علت کشف لیزر می گوید وقتی با عجایب حیات روبرو می شوید باید پرسید چرا تنها پاسخ های ممکن برای این سوالات پاسخ های دینی است.

تعداد برندگان جایزه نوبلی که علم تجربی را ناچیز برای پاسخ به سوالات مختلف در پدیده ها می دانند بسیار زیاد است، اما این افراد در دانشگاه های ایران ناشناس هستند.

نیازمند دید جامع و کامل در علوم هستیم/ چتری که همه معلومات را دربربگیرد جرج الیس از کیهان شناسان تراز اول جهان می گوید باید ما معیار های وسیعی به کار ببریم که کل حوزه تجارب انسانی را در بر بگیرد نه صرفا آن بخش هایی را که می تواند، پاسخ بدهد باید چتری به کار ببریم که پاسخ همه سوالات و معلومات ما در حوزه اخلاق، تجربه، معنویات، زیبایی و .

را در بر بگیرد به خاطر همین است که بسیاری از فیزیکدان های تراز اول معتقدند که باید به متافیزیک و فراتر از حس پرداخت احکام متافیزیکی آن احکام عام فلسفی است یعنی باید علم را همراه کنیم با آن مسائل عام فلسفی مثل اینکه علیت در کل جهان و طبیعت حاکم است و کل طبیعت هدف دار است.

هایزنبرگ فیزیکدان تراز اول جهان که فیزیک هسته ای عمدتا مدیون اوست معتقد است که برخی تحولات اشتباه در نظریات ذرات متاثر از یک سوء تفاهم برای برخی فیزیکدان هاست که می تواند از استدلالات فلسفی آن ها نشئت گرفته باشد آن ها از یک فلسفه ضعیف سوالات اشتباهی را مطرح می کنند و اغراق کمی است که بگوییم فیزیکدان های خوب در اثر نظریات فلسفی بد ضایع شدند.

وایل یکی از ریاضیدانان قرن بیستم می گوید علی رغم اینکه دیدگاه های فلسفی از سیستمی به سیستم دیگر تغییر می کند ما نمی توانیم از فلسفه دست بشوییم مگر آنکه دانش را به آشوبی بی معنا تبدیل کنیم.

استندلی جکی یک کشیش فیزیکدان آمریکایی است می گوید اعتقاد به متافیزیک در کار علمی هنوز ضروری است چه فیزیکدانان آن را دوست بدارند و چه دوست نداشته باشند چه به آن اعتراف کنند و یا منکر آن باشند.

کار علمی را هم براساس مد انجام می دهند/ زمینه و اصول فکری روند تجربه را مشخص می کند اما چگونه متافیزیک بر علوم و اصول آن اثر می گذارد اولا روی زمینه کار علمی که انجام می شود اثر می گذارد کسی می گوید من می خواهم تحقیقی انجام بدهم و نتیجه اش را برای گرفتن جایزه به کار ببرم، اما کس دیگری می گوید هدف من از پرداختن به علم کشف حقیقت است و این زمینه نگاه به علوم است که ما را در خطوط مختلف قرار می دهد و این توجه هم اکنون در محیط علمی ما کاملا غالب است تفکر جامع وجود ندارد و بسیاری از افراد و محققان براساس مد به کار تحقیقی و علمی می پردازند و یا حتی رشته دانشگاهی را انتخاب می کنند، ولی اگر تفکر بود مانع چنین رویکردی می شد.

دانشمندان از جمله ویتد معتقدند که کار هر دانشمند دانسته یا ندانسته مبتنی بر یکسری اصول است مثلا اینکه نیوتن بدون اینکه ذکر کند فرض می کرد زمان و مکان بوده و خدا جهان را در این زمان و مکان آفریده، اما انیشتین معتقد است که زمان و مکان ماده با هم به وجود آمده اند لذا هر دانشمندی یکسری موارد را به عنوان اصل مفروض می کند و این اصول در آنچه به عنوان علم تحویل جوامع داده اند بسیار سرنوشت ساز بوده است.

لینده کیهان شناس تراز اول روسی است که پس از فروپاشی شوروی توسط آمریکایی ها ضبط شد می گوید وقتی دانشمندان کارشان را شروع می کنند متاثر از سنت های فرهنگی شان هستند یعنی آن چیز هایی که در زمینه فرهنگی شان است به آن ها جهان بینی می دهد و یکسری مفاهیم عام را به آن ها می قبولاند.

اما چند نمونه از اصولی که بر ذهن دانشمندان حاکم بود را عرض می کنم.

گالیله می گفت: طبیعت قابل توصیف به زبان ریاضی است، اما آیا می توانست ثابت کند که در جهان چیزی وجود دارد که قابل توصیف به زبان ریاضی نباشد نه نمی توانست، اما این اصل را بر خود فرض گرفته بود که کتاب طبیعت به زبان ریاضی نگاشته شده است؛ لذا اینکه گفته می شود علم تجربی خودش به تنهایی همه چیز را حل می کند درست نیست.

همواره یکسری اصول در همین علوم تجربی نقش بازی می کند و ما با ذهن خالی با طبیعت روبرو نمی شویم این ها مواردی است که غرب در نیمه دوم قرن بیستم به آن ها رسیده است و مکتب های مختلف فلسفه علم متناسب با آن ها به وجود آمده اند که اختلافات و اتفاقات نظر زیادی با هم داشتند مثلا اینکه همه اتفاق نظر دارند که ما با ذهن خالی با طبیعت روبرو نمی شویم ذهنیت قبلی ما در علوم تجربی ما اثر دارد.

در دانشگاه های تراز اول دنیا گذراندن علوم انسانی برای رشته های فنی و پایه یک امر اجباری است احیای فلسفه و متافیزیک در میان فیزیکدان ها اولا برخی از دانشگاه ها مثل دانشگاه آکسفورد مدرک مشترک فیزیک و فلسفه داده می شود و خیلی از فیزیکدان ها علاوه بر دکتری فیزیک یک دکتری فلسفه هم می گیرند در دهه اخیر هم چند دانشگاه تراز اول دنیا مثل کلمبیا همچنین گروهی از اساتید تراز اول دنیا از رشته های ریاضی، علوم شناختی روی مسائلی مثل اینکه خلقت چگونه بوده است کار می کنند چه قدر خوب بود این تیپ کار ها در دانشگاه های ایران هم انجام می شد، اما چون پوزتیویستی کار می کنند اصلا وارد این دست پیشرفت های غرب نمی شوند.

مثلا دانشگاه MIT که بزرگترین دانشگاه تکنولوژی آمریکاست بخش فلسفه در رشته های فنی خود راه انداخته است به رییس دانشگاه شریف می گویند دانشگاه شریف به تقلید از دانشگاه MIT ساخته شد لطفا نگاهی به وضعیت فعلی دانشگاه MIT بیندازید عده ای از اساتید مهندسی دانشگاه MIT متوجه شدند که فارغ التحصیلان این دانشگاه در جامعه موفق نیستند و آن در مقاله ای در نیویورک تایمز منعکس کردند رییس دانشگاه تشکلی از استادان علوم انسانی و علوم مهندسی را تشکیل داد.

طرفداران علم تجربی پاسخ دهند: چگونه وجود میلیون ها جهان را بدون مشاهده توجیه می کنید؟ گفته شد که ما می توانیم بی نهایت جهان داشته باشیم در یک جهان نیروی الکترومغناطیس صد برابر جهان ما در یک جهان دیگر هزار برابر جهان ما و در جهان دیگری یک دهم جهان ماست اگر مثلا میلیون ها جهان وجود داشته باشد دو موضع متفاوت نسبت به آن وجود دارد یکی می گوید جهان ما جهانی است در میان میلیون ها جهان، اما دیگری می گوید جهان ما یک جهان تنظیم شده توسط خداست.

یک نقد به کسانی که می گویند میلیون ها جهان وجود دارد وارد است جهان هایی را که نمی بینیم، اما مدعی آن هستید چگونه اثبات می کنید علم روز هم که اصل را بر مشاهده و تجربه گذاشته است وقتی ما جهانی را نمی بینیم چگونه آن را بپذیریم مگر اینکه یک اصل متافیزیکی که می گوید یک خداوند قادر مطلق این کار را کرده است بپذیریم.

خدا دائم الفیض است و جهان هم دائما وجود داشته است این ایراد را یک فیزیکدان سکولار به این نظریه وارد کرده است، اما بقیه می گویند خدایی که یک جهان را ساخته میلیون ها جهان را هم می تواند بسازد چه ما مشاهده بکنیم و چه مشاهده نکنیم این را یک فیلسوف آمریکا می گوید فیلسوف دیگر آمریکایی همان حرف شهید مطهری را می زند و می گوید اگر جهان از یک موقعی شروع شد یعنی فیض خدا از یک زمانی شروع شده است در حالی که خدا دائم الفیض است لذا تا بوده جهان بوده است اگر به توحید صدوق که حدیث از امام باقر علیه السلام ذکر می کند هم عنوان می شود که قبل از این جهان جهانی بوده و قبل تر از آن هم جهانی که این تعدد جهان ها را می رساند.

این تعدد جهان ها را وقتی در کنفرانسی گفتم یک کشیش فیزیکدان استرالیایی گفت: من می توان این حرف امام باقر علیه السلام را در مقاله ام نقل بکنم؟ لذا آنکه می خواهد از وجود خدا فرار کند چسبیده به اینکه میلیون ها جهان وجود دارد که حتی همان هم وابسته به اصل متافیزیکی است شما وقتی نمی تواند وجود آن جهان های موازی را اثبات بکنید یعنی اینکه خود را قائل به یک اصل متافیزیکی کردید چرا این متافیزیک را می پذیرید، اما متافیزیکی که قائل به وجود خداست نمی پذیرید لذا همان طور که می بینید در این گونه بحث ها دعوا برسر اصول است.

رییس انجمن فلاسفه انگلیس راجرد تریگ می گوید برخی صحبت از بی نهایت جهان می کنند و این طور اتفاق تاریک ما در جهانی هستیم که ما را تولید کرده است، اما به نظر من اگر پاسخ یک سوال بی نهایت جهان باشد ما مشکلات زیادی داریم به عقیده من بسیار ساده تر است که به خدایی اعتقاد داشته باشیم که این جهان واحد ما را به وجود آورده است تا اینکه بگوییم تعداد کثیری جهان وجود دارد و ما در جهانی هستیم که اتفاقا این طور شده است.

مباحثات فکری غرب در جامعه ما انعکاسی ندارد این تبادل و مباحثات فکری به راحتی در غرب انجام می شود، اما در جامعه علمی و دانشگاهی ما انعکاس نمی یابد حتی لازم است که حوزه هم درصدی خود را درگیر این گونه مباحثات فکری با جامعه علمی کشور بکند حوزه ای که این همه روی فلسفه ملاصدرا و .

کار می کند لازم است که به زیست شناسان، کیهان شناسان و فیزیکدانان در ارتباط باشد.

نیافتن هدف جهان با نداشتن هدف نداشتن جهان تفاوت دارد موضوع دیگر این است که آیا جهان ما هدف دارد یا نه.

ونگ برگ استاد دانشگاه برکلی می گوید جهان فعلی از یک شرایط کاملا غیرآشنا تحول پیدا کرده است و آینده خاموش در پی دارد هر چه جهان قابل فهم تر به نظر برسد بی هدف تر به نظر می رسد.

اما یک فیزیکدان سکولار در پاسخ به او می گوید اگر جهان هدفی نداشته باشد با دو مسئله روبرو هستیم یک اینکه فعالیت علمی بی معناست اگر جهان دلیل خوبی برای آفرینش ندارد دلیل خوبی هم وجود ندارد که ما به دنبال مطالعه علم برویم، زیرا هیچ منبع عقلانی نداریم که حقایق منسجم و معنادار بیشتری کشف خواهد شد و در ادامه می افزاید حق داریم که گفته ونگ برگ را عکس بکنیم و بگوییم هر چه جهان بی هدف تر به نظر می رسد غیرقابل فهم تر به نظر می رسد.

یک کیهان شناس بسیار معروف در مباحثاتی که با کیهان شناسان دیگر انجام داده این جمله اخیر ونگ برگ را با آن ها مطرح کرده است که هر چه جهان را بیشتر مطالعه می کنیم بی هدف تر به نظر می رسد عده ای موافقت کردند و عده ای هم مخالفت کردند و نهایتا نظر خود ونگ برگ را می آورد که هیچ حرفی چون این حرف تا این اندازه با مخالفت رو به رو نشده بود.

سپس ونگ حرفش را عوض می کند و می گوید هر چه جهان را بیشتر مطالعه می کند فهم هدف جهان برایم مشکل تر می شود.

دانشمندی که می گوید این جهان هیچ هدفی ندارد حق دارد فقط یک چیز را بگوید اینکه بگوید من نفهمیدم هدف جهان چیست من نیافتم چرا که نیافتن با نبودن فرق دارد و این ها نشان از ضعف فکری و فلسفی این دانشمندان دارد نفی چیزی بسیار مشکل تر از اثبات آن است.

چرا علم تجربی موفق است؟/ چون طبیعت و ذهن ما مخلوق یک نفرند! اما چرا علم تجربی موفق است و چرا ما نظم طبیعت را می فهمیم؟ چون همان طور که گالیله گفت: تا جایی که توانسته ایم طبیعت را به زبان ریاضی درآوردیم و همه قوانینی که طبیعت یافته ایم را به زبان ریاضی بیان می کنیم.

سوالی که تیریگ در این زمینه بیان می کند این است ریاضیات ساخته ذهن انسان است چرا ساخت ذهن ما می تواند این جهان بزرگ را توضیح دهد او این سوال را این گونه جواب می دهد، چون ذهن ما و طبیعت آفریده یک نفر به نام خداست و علم مشروعیت خود را در یک زمینه خداباورانه به دست می آورد، زیرا علم مستلزم نکاتی است که تنها از خداباوری قابل استخراج هستند تاریخ علم جدید شاهدی بر این ادعاست.

علم نتوانسته عالمان را کنترل کند کلا علم دو بعد داشته یکی در بعد تجربی و دیگری در بعد نظری.

در بعد تجربی برکات بی شماری به وجود آورده مثل انواع تکنولوژی ها که هر روز تجدید می شوند، ولی علم بی نهایت هم آثار شر و مخرب داشته مثل جنگ، میلیون ها کشته، نابودی محیط زیست.

یعنی خود علم نتوانسته عالمان را کنترل کند.

می دانیم که در قدیم بقراط سوگندنامه ای را برای اطبا قرار داد حال امروز پیشنهاد این است که این سوگندنامه بقراط را به همه رشته ها گسترش دهند که زیست شناس، فیزیکدان و .

چیزی نسازند که انسان و طبیعت را نابود کند ما می دانیم که درصد بسیاری از دانشمندان مشغول کار های نظامی هستند.

چرا 50 درصد دانشمندان آمریکایی در پروژه های نظامی درگیرند؟/ این علم برای جهان خطرناک است نیکلاس مکسول فیلسوف انگلیسی می گوید 50 درصد دانشمندان آمریکایی و 30 درصد دانشمندان انگلیسی به خاطر سود مالی مشغول کار های نظامی هستند و اعتراض می کند که چرا دانشمندان جهان نسبت به این موضوع بی تفاوتند.

امروز دانشمندان تراز اول جهان به روسای مختلف جمهور کشور ها نامه می زنند و از این حد گسترش علوم نظامی ضد بشر معترضند بنابراین یک بعد دیگر علم این است که علم امروز یک کنترل کننده می خواهد و بهترین کنترل کننده دین است که جلوی تخلفات گرفته شود.

فقرا دیر یا زود علیه تکنولوژی ظالمانه قیام خواهند کرد آنتونی گیدنز جامعه شناس معروف و مشاور اعظم تونی بلر نخست وزیر انگلیس می گوید نه فقط به تاثیر خارجی بلکه به منطق توسعه بدون ملاحظه علم و فناوری باید توجه شود اگر بخواهیم از آسیب جدی و برگشت ناپذیر جلوگیری شود انسانی ساختن فناوری احتمالا مشتمل به وارد کردن ملاحظات رو به افزایش اخلاقی در رابطه فعلا ابزاری است که بین انسان و محیط ایجاد شده همچنین فیزیکدان دیگری می افزاید اگر فناوری در مسیر فعلی اش ادامه یابد و نیاز فقرا و مردم را نادیده بگیرد فقرا دیر یا زود علیه ظلم فناوری قیام خواهند کرد.

تخصص لازم است اما کافی نیست/ جامع نگری در علوم کنار گذاشته شده است بعد دیگر بعد نظری است که همان طور که گفتم در آن برون نگری و وسیع نگری کنار گذاشته شده است و تخصص حاکم شده است البته تخصص لازم است، اما نه به این معنا که فرد را از دیگر شقوق علم غافل کند فرد در یک رشته تخصص پیدا می کند، اما در رشته های دیگر هم مطالب مورد نیاز را می آموزد و کلیاتی در مورد علوم، فلسفه، دین و اخلاق می داند تا بتواند دانشش را در جامعه انسانی با ملاحظات انسانی به کار ببرد.

قبلا علم به دنبال حکمت بود، اما امروز دنبال قدرت است در قرون وسطا علم دنبال حکمت بود، شوماخر اقتصاددان آلمانی نیز می گوید قبلا علم به دنبال حکمت بود، اما امروز دنبال قدرت است و این باید عوض شود و در ادامه می گوید غیرممکن است بدون ایمان به معانی و ارزش هایی که فراتر از پاسخ های فایده گرایانه است و بدون ایمان دینی جهانی باقی بماند.

امروز بسیاری از دانشمندان به این رسیده اند که شعور ابعاد معنوی انسان را نمی توان با فیزیک توضیح داد و رسیدن به چنین موضوعاتی بینش وسیع تری به جهان می خواهد جرج الیس می گوید نظم زیربنایی جهان وسیع تر از آن است که صرفا با شناخت فیزیک توصیف شود.

همان طور که توضیح دادم این اصول است که بسیاری از رشته ها را خداباورانه و یا غیرخداباورانه کرده است.


کلید واژه ها: دانشگاه - دانشگاه شریف - دانشگاه تهران - برگزار - علوم - سیاسی - خبرگزاری - سخنرانی - کتاب - حواس پنج گانه - آزمایش - علوم انسانی - تهران - امروز - گزارش - فلسفه - قرون وسطا - نگرش - مهدی - علمی - حقوق - جدید - آمریکایی - ماندگار - اسلامی - شوماخر - مکانیک - مسلمان - وظیفه - بزرگ

آخرین اخبار سرویس:
مراسم نکوداشت «محمدعلی موحد» در دانشگاه تهران برگزار می شود

برگزاری آزمون کارشناسی ارشد فراگیر پیام نور فردا در مهاباد

رقابت در آزمون فراگیر کارشناسی ارشد

رقابت 52 هزار داوطلب در آزمون فراگیر کارشناسی ارشد دانشگاه پیام نور

اشتراک دستاوردهای ایرانی با افریقا/ ساختن بازار با ایده های نو

امسال حذف مرحله ای کنکور اجرایی می شود

واگذاری غیرقانونی 20 هکتار از جزیره هرمز به دانشگاه آزاد

زمان ثبت نام نقل و انتقال دانشجویان فنی و حرفه ای اعلام شد

برگزاری آزمون فراگیر کارشناسی ارشد دانشگاه های پیام نور

ابطال مدرک تحصیلی در صورت احراز تقلب علمی

40 طرح پژوهشی مورد حمایت بسیج علمی خراسان رضوی قرار گرفت

ابطال مدرک تحصیلی در صورت احراز تقلب علمی

واگذاری 20 هکتار از جزیره هرمز به دانشگاه آزاد

کنگره ملی سالانه دانش و فناوری در علوم و مهندسی برق و کامپیوتر بهمن ماه برگزار می شود

تجلیل از جهادگران علم و فناوری خراسان شمالی

همایش «دانشجوی جهادی و توسعه» در دانشگاه ارومیه برگزار شد

تولید نانومالچ طبیعی برای اولین بار در ایران

رشته های دریایی در هرمزگان تقویت شود

ورزشکار مهابادی نایب قهرمان مسابقات پرس سینه کشور شد

ورزشکار مهابادی نایب قهرمان مسابقات پرس سینه کشور شد

استخدام ویراستار علوم انسانی در انتشارات کاگو صنفی دفتر نشر

دنیای علم در هفته ای که گذشت؛ از ثبت نخستین صدای مریخ تا انتشار سلفی مریخ نورد ناسا

برگزاری آزمون کارشناسی ارشد فراگیر پیام نور فردا در مهاباد

برگزاری آزمون کارشناسی ارشدفراگیر پیام نور فردا در مهاباد

ماجرای گاو عظیم الجثه استرالیایی چیست؟+تصاویر

کارکنان اداری؛ اولویت اول دانشگاه های انگلیس

آموزش عالی در هفته ای که گذشت بهار پژوهش در دانشگاه ها

آغاز خواب زمستانی دانشگاه تا سال بعد!

بسیاری از مشکلات شهری با تکیه بر علوم دانشگاهیان قابل حل است

تولید بخار فوق داغ با استفاده از نور خورشید!

برگزاری گردهمایی بزرگ دانش آموختگان دانشگاه صنعتی امیر کبیر

حمایت معاونت فرهنگی دانشگاه تهران از پایان نامه دانشجویان

همایش بازی های رایانه ای

سیاست ها و اولویت های سند آمایش آموزش عالی بررسی شد

مسابقات منطقه ای چالش گرانش استان یزد در میبد برگزار شد

جشن دانش آموختگی دانشجویان علوم قرآنی در شاهرود+ فیلم

نظارت بر وضعیت مزارع با استفاده از زنبورها فراهم شد

ویدئو / پدیدار شدن رنگین کمان در برابر آبشار یخ زده هوکو در چین

اجازه ندهیم برخی از دانشگاه آزاد قزوین سوء استفاده کنند

فیلم/ روایت رحیم پور از پشت پرده های جلسات شورای عالی انقلاب فرهنگی

بسترسازی اشتغال دانش بنیان برنامه جدی این دانشگاه است

برچسب «دخترزا» یا «پسرزا» بودن به یک زوج، توجیه علمی ندارد

کسب رتبه 20 دانشگاه خلیج فارس در بین دانشگاه های وزارت علوم + گزارش

2 کتاب با موضوع کشاورزی و رایانه در جهرم منتشر شد

141هزار نفر در کنکور ارشد 98 ثبت نام کردند

کارگاه شیوه های مقابله با اضطراب امتحان برگزار می شود

معاونت فرهنگی دانشگاه تهران از پایان نامه دانشجویان حمایت می کند

دانشگاه ها در بخش فعالیت های تجاری سازی پژوهشی ورود کنند

واگذاری غیرقانونی 20 هکتار از جزیره هرمز به دانشگاه آزاد

کسب رتبه 20 دانشگاه خلیج فارس در بین دانشگاه های وزارت علوم

نصیرزاده: تربیت جوانان در تراز انقلاب اسلامی مسئولیت دانشگاه ها است

پژوهشگران برتر و فناوران نمونه استان اردبیل تجلیل می شوند

پیگیری سوژه مردم: سرنوشت مبالغ خودیاری تأسیس دانشگاه پیام نور در بخش لاهرود فارس من| رییس دانشگاه پیام نور اردبیل: پول مردم بدون سود عودت شد!

مقالات دانشگاهی سنجش مناسب رشد علمی نیست

برگزاری سومین استارت آپ ویکند شبکه های ارتباطی دانشگاه آزاد واحد یادگار امام

استارتاپ کشاورزی در دانشگاه کُردستان

ربات های امدادگر با قابلیت عبور از حفره های کوچک ساخته شد

جلوگیری از خونریزی در کمتر از 10 ثانیه

رونمایی 4 طرح فناورانه در هشترود

کنفرانس آسایهل 2018 در قزوین به پایان رسید

فردی که به اسلام توهین کند، جایی در دانشگاه آزاد اسلامی ندارد/ دانشجویان اجازه ورود به این استاد را نخواهند داد

برای یازدهمین سال متوالی؛ بانک پاسارگاد از نفرات برتر کنکور سراسری تقدیر کرد

تنزل وضعیت اقتصادی اعضای هیأت علمی دانشگاه ها /لزوم همترازی بین وزارت علوم و بهداشت

فراخوان حمایت از رساله های دکتری تا 27 آذر ماه تمدید شد

با بهترین دانشگاه های انگلستان در سال 2019 آشنا شوید

ثبت نام 141 هزار نفر در کنکور ارشد 98

تولید صابون ارگانیک

مانور آمادگی در برابر زلزله در خوابگاه دانشجویی کرمان

پیاده روی فضانوردان برای یافتن علت حفره مرموز ایستگاه فضایی بین المللی

141هزار نفر در کنکور ارشد 98 ثبت نام کردند/ مهلت ثبت نام تا 25 آذر

تولید بخار فوق العاده گرم با استفاده از نور خورشید

مهمترین مانع توسعه کرسی های آزاد اندیشی در دانشگاه ها، احساس نبود آزادی بیان است

امروز؛ آخرین مهلت دریافت کارت آزمون ارشد فراگیر

استخدام کارشناس اعزام دانشجو مسلط به زبان انگلیسی در تهران

کشور های عضو پاما بسیار قدرتمند هستند/ پیشنهاد برگزاری مسابقات انجمن پاما در ایران

مسئولان دانشگاه به گفتگوی بی واسطه با دانشجویان می نشینند/ اکران مستند راه قریب

رابطه سواد رسانه ای و تفکر انتقادی در دانشجویان

مشکلات شهری با تکیه بر علوم دانشگاهیان قابل حل است

اسماعیل بخشی آزاد شد

انتشار 3500 نشریه دانشجویی در دانشگاه های کشور/ لزوم داشتن علم، اخلاق، انصاف و عدالت در نشریات

برگزاری دومین جلسه شورای راهبری توسعه مدیریت وزارت علوم با حضور وزیر

پذیرش بدون آزمون دانشجوی ارشد در دانشگاه شهید بهشتی

خبرسازی دانشگاه الزهرا (س) با اراضی ده ونک و خودکشی دانشجوی دختر/خبر خوش دیوان محاسبات برای بورسیه ها

دومین جلسه شورای راهبری توسعه مدیریت وزارت علوم برگزار شد

پذیرش دانشجوی ارشد در دانشگاه بهشتی

فردا؛ آزمون ارشد فراگیر پیام نور

اختراع سیستم هوشمند آبیاری تحت فشار در دانشگاه آزاد اسلامی

دانشگاه شهید بهشتی دانشجوی ارشد بدون آزمون پذیرش می کند

صفر تا صد مراحل صدور دانشنامه، در سامانه جامع دانش آموختگان اجرا می شود

قاضی مغربی: خدمت به دانشجویان و پاسخگویی به جوانان از اهدافمان است

کارگاه آموزشی نقش خانواده در ازدواج موفق دانشجویان برگزار شد

همایش علمی شتاب فناوری مالی در سیستان وبلوچستان

سریع ترین حیوان جهان را ببینید! +عکس

صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور اعلام کرد تمدید فراخوان حمایت از رساله های دکتری تا 27 آذر ماه

دلایل رغبت دانشجویان برای تحصیل در دانشگاه علوم قضایی/ 97 درصد ورودی های دانشگاه استعداد درخشان و دانشجوی ممتاز هستند/ همکاری با سازمان های تابعه قوه قضاییه برای تامین نیروی انسانی

دانشگاه شهید بهشتی دانشجوی ارشد بدون آزمون پذیرش می کند

آغاز مراسم بزرگداشت استاد فتح الله مجتبایی

دومین سمپوزیوم نوشریعتی در دانشگاه اصفهان

دهقانی خبر داد گسترش فعالیت های پایگاه استنادی علوم جهان اسلام در جنوب شرق آسیا

بازگشت به خویشتن، عبور از نیهیلیسم است

گذراندن علوم انسانی برای رشته های فنی و پایه در دانشگاه های اول دنیا اجباری است/ قبلا علم به دنبال حکمت بود امروز دنبال قدرت است

گذراندن علوم انسانی برای رشته های فنی و پایه در دانشگاه های اول دنیا اجباری است/ قبلا علم به دنبال حکمت بود امروز دنبال قدرت است