مطالب مرتبط:
عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق این تعریف با آیه 83 مائده
عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق دقیق این تعریف با آیه ای از قرآن
«مبتنی بودن نظام حکمت اشراقی بر نظریه وحدت شهود» تبیین می شود
خداوند متعال در کدام آیه آخرین دین خود را معرفی کرده است؟
بررسی ابعاد پدیده «دین گریزی» در جامعه ایران/ علت گرایش جوانان به عرفان های «سوپرمارکتی»
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 1 آبان 1397 ساعت 10:202018-10-23سياسي

عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق تعریف با آیه 83 مائده


ـ صدوقی سها با اشاره به اختلافات اشتقاقی واژه تصوف، به تعریف «میرسید شریف» از عرفان پرداخت و ضمن تطبیق آن با آیه 83 سوره مائده بیان کرد: - کار تا آنجا پیش می رود که قشیری نهایتاً می گوید که اصلاً مشخص نیست که این واژه مشتق از چیست، بالاتر از این، حرف ابوریحان بیرونی در مال الهند است که می گوید این کلمه تصوف نهایتاً منتهی می شود به صفیای یونانی و می گوید چنانکه فیلسوف از فیلوسوفیا مشتق شده است، این کلمه صوفی و به تبع آن تصوف اصلاً عربی نیست.

قشیری می گفت عربیت آن مشخص است اما اشتقاق آن روشن نیست اما ابوریحان می گوید اصلاً عربی نیست بلکه یونانی است و صُپیا معرب شده به صُفیا و اندک اندک صُپیای یونانی به پیدایش کلمه صوفی منتهی شده و تصوف نیز از صوفی ساخته شده است.

بنده به این خاطر این را عرض می کنم که درباره اسم تصوف این قدر بین اعاظم محققان اختلاف است، مانند قشیری که از ارکان تصوف است و ابوریحان نیز که موقعیت او روشن است.

اعاظم علمای ما نتوانستند به یک حرف واحدی در مورد کلمه تصوف برسند.

بنابراین این را مجدد تکرار و تأکید می کنم، چیزی که در مورد اسم آن این قدر اختلاف است در مسمای آن معلوم است که چه خواهد شد.

اما در مورد مسمای تصوف نیز باید بگوییم که تاکنون یک تعریف کلاسیکی که بشود به آن اجماع کرد وجود ندارد.

اگر شما یک تعریف در مورد تصوف در متون گذشته تاکنون که به اصطلاح منطقی، حد باشد و تعریف واقعی باشد را پیدا کنید، باید به شما جایزه مهمی تقدیم شود و البته که پیدا هم نمی کنید، چون نیست.

کار تا آنجا پیش می رود که ابن جلا که یکی از مشایخ قدیم صوفیه است مطلبی بیان کرده که به گمانم درست است: التصوفُ رسمٌ لا اسمَ له ؛ تصوف یک حقیقت و واقعیتی است که اصلاً اسم ندارد و تعریف بردار نیست.

اما بر خلاف کلمه تصوف که در مراحل اولیه می گویند اشتقاق آن مشخص نیست و در مرحله بالاتر می گویند اصلاً عربی نیست، کلمه عرفان ریشه قرآنی دارد.

نه تنها مسلماً عربی است، بلکه ریشه قرآنی دارد.

شما اگر در همین معجم ها نگاه کنید می بینید که شاید نزدیک به 70 مورد از مشتقات این کلمه در قرآن کریم وجود دارد؛ اعم از این که از عُرف یا عَرف و یا اسم، فعل و .

باشد، به هر حال مشتقات این کلمه سه حرفی یعنی ع ـ ر ـ ف ، قریب به 70 مورد در قرآن وارد شده است.

اولین مسئله بحث لفظی است و ما هنوز داخل مسمی نشده ایم.

در مورد تصوف آن حرف ها وجود دارد و در مورد عرفان این حرف ها مطرح است.

مسئله دیگر اینکه فرض می کنیم اجماع کردیم بر اینکه تصوف فرضاً منتسب به صوف است، اگر این طور اجماع کنیم باید به بحث از حقیقت و مسمّای این کلمات نیز وارد شویم.

در مورد تصوف تعریف واحدی نیست؛ تعریفی که کلاسیک باشد و مخصوصاً جنبه حدی داشته باشد وجود ندارد، اما در مورد عرفان این گونه نیست و در این زمینه تعریف وجود دارد و باید به چند مطلب توجه کنیم.

میرسید شریف که از علمای معروف اسلام است، در اوائل حاشیه شرح مطالع می گوید که در حوزه اسلامی، اشخاصی که خواسته اند حقایق عالم وجود را بفهمند چهار نحله هستند و چهار روش دارند؛ حکمای مشایی، اشراقی، متکلمان و عرفا.

او تعریف هم کرده و تقریباً تعریف حدی از آن دارد و می گوید: حکیم مشایی کسی است که می گوید: حقایق وجود را باید با عقل محض فهمید البته لا بشرط نسبت به دین؛ یعنی ملاک دریافت حقایق در حکمت مشاء صرف عقل است اعم از اینکه این یافته عقلی مطابق دینی که آن حکیم متدین به آن است، باشد یا نباشد.

در قبال او متکلم قرار دارد و میرسید می گوید: متکلم همان حکیم مشایی است و حقایق را باید از طریق عقل دریافت اما فرق این است که مشایی می گوید یافته عقلی نسبت به دین لا بشرط است؛ یعنی آن یافته عقلی می تواند موافق دین باشد یا مخالف اما متکلم می گوید عقل حجت است و ملاک دریافت حقایق عقل است، اما تا آنجایی که مطابق دین درآید و اگر یافته عقلی خلاف معرفت دینی درآمد مقبول نیست.

اما می ماند آن دو نحله اشراقی و عرفان؛ اشراقی نیز حکیمی است که مبنای دریافت حقایق را شهود می نهد نه عقل، اما لا بشرط نسبت به دین؛ یعنی اگر مطلبی شهودا پیدا شد برای اشراقی، اعم از اینکه موافق دین باشد یا مخالف، برای او معتبر است.

عارف نیز همان اشراقی است اما به قید تقید به دین، نتیجه این است که حکمت مشایی حکمتی است بر پایه عقل و لا بشرط نسبت به دین، کلام همان حکمت مشاء است با تقید به دین، اشراق یا اشراقیت مبتنی بر شهود است و لا بشرط نسبت به دین و عرفان همان حکمت اشراقی است با تقید به دین.

در نتیجه عرفان به معنای دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین تعریف می شود.

این تعریف تقریباً کلاسیک شده است و در طول تمدن ما این تعریف بیان شده است، اما بنده متفطّن شده ام به این معنا که البته ساخته بنده نیست ولی روی آن فکر کرده ام که این تعریف در آیه ای از قرآن کریم آمده است.

همین تعریف که عرفان دریافت حقایق، مبتنی به شهود و مقید به دین است به صورت یکجا و کامل از آیه شریفه استنباط می شود.

خداوند در داستان رهبانان نصرانی فرمود: وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَی الرَّسُولِ تَرَی أَعْیُنَهُمْ تَفِیضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ یَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ ؛ اگر بخواهیم در مورد آیه بحث کنیم این گونه می شود که عبارت مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ همان دریافت حقایق است، عبارت یَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا بیان گر تقید به دین است و عبارت فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ که شهود را مطرح می کند.

ایکنا؛ در مورد کلمه شاهدین ممکن است برخی ها اشکالاتی وارد کنند؛ در مورد شبهات احتمالی که می تواند در این زمینه باشد نیز توضیح می دهید؟ بله، جواب این شبهات را به عنوان دفع دخل مقدر(پاسخ به سوال مقدّر) عرض می کنم، عده ای ممکن است در این زمینه شبهاتی داشته باشند و در ترجمه های قرآن نیز این عبارت شاهدین را گواه ترجمه کرده اند که قطعا این گونه نیست.

بلکه این همان شهود است و شما می توانید عبارت فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ را در کنار آیه شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ملاحظه کنید.

همان طور که مشخص شد، دقیقاً عین تعریف عرفان با همان مصطلحات میرسید از آیه شریفه برآمد.

البته باید منصف بود.

اینهایی که این دو کلمه عرفان و تصوف را مترادف می دانند، همین معنا را اگر توجه کنند و انصاف بدهند خواهند دید که اینها دو دسته جدا از هم هستند.

تصوّف چیزی است که وجه اشتقاق آن روشن نیست و بالاتر از آن حتی می گویند که اصلاً عربی نیست، در قبالش عرفان که هم مسلماً عربی است و هم مربوط با مصطلحات عرفانی است.

این را شما به عنوان مفتاح بگیرید که بعد باید به اینها به دنبال سایر مسائل رفت.

گفت وگو از مرتضی اوحدی انتهای پیام
کلید واژه ها: عربی - عرفان - یونانی - قرآن - صوفی - ابوریحان بیرونی - قرآنی - قدیم - محققان - اولین - جایزه - صوفیه - واحدی - درست - سوره

آخرین اخبار سرویس:
صدور مجوز عبور از خطوط ویژه برای نمایندگان فاصله گزینی بین مردم و مسئولان را رقم می زند

دهقانی: تقویت بودجه وزارتخانه های خارجه و دفاع اولویت کمیسیون امنیت ملی است

مشاور رییس جمهور استعفا کرد

این 3 وزیر باید بروند

2 تا 4 ماه زمان لازم برای تعبیه زیرساخت های فنی ساز وکار SPV

تاثیر روی کار آمدن ترامپ بر زندگی مسلمانان آمریکا

ورود خودروهای زرهی به صحنه اعتراضات پاریس

مادری که پس از 69 سال دخترش را پیدا کرد +فیلم

استخدام منشی مدیرعامل/مدرک مهندسی صنایع( تحلیل سیستم)- فارس

استخدام کارشناس اداری در موسسه آموزش عالی مهر اراک در مرکزی

استخدام کارآموز وکالت ،کارشناس حقوق محدوده آرژانتین

دبیر کل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی:امنیت عمومی کشور خوب است

3سال تا پایان نقطه تنش آبی در ایران

دانشگاه فرصت گفت وگو

دبیر کل حزب اتحاد ملت ایران اسلامی:امنیت عمومی کشور خوب است

صفحه اول روزنامه های اصفهان - دوشنبه 19 آذر

از پژوهش های قرآنی در زندان تا تفسیر جامع و عقلانی

همایش سیاستمدار مفسر به روایت تصویر

موسویان: کاخ سفید در پی براندازی؛ اروپا فاقد ظرفیت مذاکرات با ایران

چرا از «مدارس خصوصی» استقبال می کنیم؟

پیشتازی ما در پولی شدن آموزش

پالایش روان با موسیقی درمانی

موبایل ها پایین کباده ها بالا

جوانی من دورهای طلایی بود

وعده های جدید برای زمان بهره برداری از قطار شهری اهواز

آیا پروانه وکالت مجوز محسوب می شود؟

بیزینس در آموزشگاه های موسیقی

برنامه مشخص در آموزش به کودکان

صدها آموزشگاه موسیقی و دریغ از یک برنامه راهگشا

کوچ درد، پرواز نت

ارامنه ایران، شیفتگان خدمت به فرهنگ ملی

در زیر این نقاب ها

ویترین سینمای مستند ایران

آقا و خانم عقاب!

آخر هفته دشوار «دونالد»

« حرکت » بهترین ردیاب تناسب اندام سال 2018 شد

فردای بهتر برای 258 میلیون مهاجر سال 2017

یک اپلیکیشن آب و هوای همه کاره

ما نان بازوی خودمان را می خوریم

شورای بدون همکاری

بهره گیری از زیرساخت های دولت الکترونیکی برای حذف قبوض خدماتی

دورنـــما

وکیل شما

«گُلی» که جوانان را فریب می دهد

کارگردان بانه ای و برادرش قربانی اختلاف مالی

اصلاح طلبان از روحانی عبور نمی کنند/سطح انتظارات فراتر از دولت روحانی است

شیوع جمع نشینی های شبانه زنان با چاشنی آواز در نکا+سند

پیگیری پرداخت حقوق کارکنان شهرداری در دست اقدام+ فیلم

از  تاسیس بانک ملی ایران تا طرح تحریم های جدید علیه ایران در مجلس نمایندگان آمریکا

آیا فریادهای «یا حسین، میرحسین» را می شنوید؟

واکنش به اظهارات نامزد جمنا در سال 96: رییسی با همه رقابت می کرد/فقط قالیباف در نظرسنجی نزدیک روحانی بود

پُست پرحسرت «نفیسه روشن» /عکس

روزنامه استخدامی استان خراسان شمالی و شهر بجنورد | دوشنبه 19 آذر 97

استخدام خدمات آقا در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام کارشناس برنامه ریزی و تامین در مجموعه فرش فرهی درتهران

استخدام نماینده علمی در یک شرکت معتبر در زنجان

استخدام نماینده علمی،مشاور داروخانه در یک شرکت معتبر درزنجان

استقبال هیئت صنعاء از طرح پیشنهادی گریفیتس درباره تعز

استخدام ویزیتور حرفه ای در یک استارت آپ معتبر در تهران

استخدام کارمند، کمک راننده در یک شرکت معتبر در تهران

روزنامه استخدامی استان قم | دوشنبه 19 آذر 97

روزنامه استخدامی استان خراسان رضوی و شهر مشهد | دوشنبه 19 آذر 97

استخدام مدیر تبلیغات خانم/حداقل فوق لیسانس رشته MBA یا DBA

استخدام نگهبان آقا در درسا لوازم خانگی آشپزخانه در البرز

آخرین وضعیت طرح خرید سربازی در بودجه 98

فال آنلاین دیوان حافظ دوشنبه 19 آذرماه 97

روایتی از جلسه صریح دبیران تشکل های دانشجویی با تولیت آستان قدس/ از «مد و لباس» تا انتخابات 1400 با رییسی!

شیک پوش باشید، دقیقاً یعنی شیک پوش باشید

پاسخ ظریف به نامه دادستان کل کشور

استخدام کارشناس تحقیق و توسعه(مهندس مکانیک) در اراک

استخدام وکیل در موسسه حقوقی اهورا در البرز

استخدام بازاریاب در یک شرکت معتبر در تهران

استخدام کارشناس امنیت شبکه و وب سایت در اصفهان

استخدام مشاور املاک در یک دفتر فنی و آژانس املاک معتبر،تهران

استخدام برنامه نویس اندروید،برنامه نویس php،کارشناس کامپیوتر

خواص چه کسانی هستند؟

گناهی که عاقبت انسان را ختم به خیر نمی کند

نمایش تبلیغاتی ضدایرانی وزارت خارجه آمریکا چه هدفی دنبال می شود؟

اقتدار ایران اسلامی را با اتحاد و همدلی به جهانیان نشان دادیم

به فرموده رسول خدا(ص) این افراد بوی بهشت را استشمام نمی کنند

استخدام تراشکار ماهر آقا در شرکت برش کوه سپاهان در اصفهان

استخدام کارشناس کامپیوتر آقا در یک شرکت معتبر درآذربایجان شرقی

استخدام بازاریاب میدانی در شرکت بین المللی ماکسیم در گرگان

خبر خوش برای کارکنان هفت تپه

محمدجواد لاریجانی: بیشترین توانمندی جمهوری اسلامی در حقوق بشر است

دعـای حضرت فاطمـه سلام الله علیها در روز دوشنبه

سفارشات و هدایای امام زمان(عج) به آیت اللّه نجفی مرعشی

بحران استعفا در کابینه دولت بلژیک در آستانه انتخابات جدید پارلمانی

دعوت از مردم شیراز برای شرکت در برنامه اهدای خون

اینفوگرافی / نگاهی به وضعیت اقتصاد سلامت در ایران

ماجرای شباهت «مهناز افشار» به امیر تتلو

توصیه بروجردی به اروپا

ماجرای شباهت «مهناز افشار» به امیر تتلو

سفری به شهر سبزوار + معرفی مراکز دیدنی

برخی برنامه های تلویزیون با تفکر غربی ساخته می شود

آرشیو مردمی ، گورستان تدریجی اسناد ملی

حکم اخیر دیوان محاسبات درباره بورسیه ها ابهام دارد

اکوسیستم استارت آپی سکویی برای اشتغال زایی پایدار ایران است

مشکل کشور ما مشکل، فکری و فرهنگی است نه مشکل مالی

بازدید رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس از کارخانه آب سنگین اراک

عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق تعریف با آیه 83 مائده

عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق تعریف با آیه 83 مائده