مطالب مرتبط:
عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق دقیق این تعریف با آیه ای از قرآن
«مبتنی بودن نظام حکمت اشراقی بر نظریه وحدت شهود» تبیین می شود
خداوند متعال در کدام آیه آخرین دین خود را معرفی کرده است؟
بررسی ابعاد پدیده «دین گریزی» در جامعه ایران/ علت گرایش جوانان به عرفان های «سوپرمارکتی»
استعداهای قرآنی احیا کننده رفتار مبتنی بر دین و معرفت باشند
5 + 1
یارانه ها
مسکن مهر
قیمت جهانی طلا
قیمت روز طلا و ارز
قیمت جهانی نفت
اخبار نرخ ارز
قیمت طلا
قیمت سکه
آب و هوا
بازار کار
افغانستان
تاجیکستان
استانها
ویدئو های ورزشی
طنز و کاریکاتور
بازار آتی سکه
سه شنبه، 1 آبان 1397 ساعت 10:102018-10-23سياسي

عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق این تعریف با آیه 83 مائده


ـ صدوقی سها با اشاره به اختلافات اشتقاقی واژه تصوف، به تعریف «میرسید شریف» از عرفان پرداخت و ضمن تطبیق آن با آیه 83 سوره مائده بیان کرد: - کار تا آنجا پیش می رود که قشیری نهایتاً می گوید که اصلاً مشخص نیست که این واژه مشتق از چیست، بالاتر از این، حرف ابوریحان بیرونی در مال الهند است که می گوید این کلمه تصوف نهایتاً منتهی می شود به صفیای یونانی و می گوید چنانکه فیلسوف از فیلوسوفیا مشتق شده است، این کلمه صوفی و به تبع آن تصوف اصلاً عربی نیست.

قشیری می گفت عربیت آن مشخص است اما اشتقاق آن روشن نیست اما ابوریحان می گوید اصلاً عربی نیست بلکه یونانی است و صُپیا معرب شده به صُفیا و اندک اندک صُپیای یونانی به پیدایش کلمه صوفی منتهی شده و تصوف نیز از صوفی ساخته شده است.

بنده به این خاطر این را عرض می کنم که درباره اسم تصوف این قدر بین اعاظم محققان اختلاف است، مانند قشیری که از ارکان تصوف است و ابوریحان نیز که موقعیت او روشن است.

اعاظم علمای ما نتوانستند به یک حرف واحدی در مورد کلمه تصوف برسند.

بنابراین این را مجدد تکرار و تأکید می کنم، چیزی که در مورد اسم آن این قدر اختلاف است در مسمای آن معلوم است که چه خواهد شد.

اما در مورد مسمای تصوف نیز باید بگوییم که تاکنون یک تعریف کلاسیکی که بشود به آن اجماع کرد وجود ندارد.

اگر شما یک تعریف در مورد تصوف در متون گذشته تاکنون که به اصطلاح منطقی، حد باشد و تعریف واقعی باشد را پیدا کنید، باید به شما جایزه مهمی تقدیم شود و البته که پیدا هم نمی کنید، چون نیست.

کار تا آنجا پیش می رود که ابن جلا که یکی از مشایخ قدیم صوفیه است مطلبی بیان کرده که به گمانم درست است: التصوفُ رسمٌ لا اسمَ له ؛ تصوف یک حقیقت و واقعیتی است که اصلاً اسم ندارد و تعریف بردار نیست.

اما بر خلاف کلمه تصوف که در مراحل اولیه می گویند اشتقاق آن مشخص نیست و در مرحله بالاتر می گویند اصلاً عربی نیست، کلمه عرفان ریشه قرآنی دارد.

نه تنها مسلماً عربی است، بلکه ریشه قرآنی دارد.

شما اگر در همین معجم ها نگاه کنید می بینید که شاید نزدیک به 70 مورد از مشتقات این کلمه در قرآن کریم وجود دارد؛ اعم از این که از عُرف یا عَرف و یا اسم، فعل و .

باشد، به هر حال مشتقات این کلمه سه حرفی یعنی ع ـ ر ـ ف ، قریب به 70 مورد در قرآن وارد شده است.

اولین مسئله بحث لفظی است و ما هنوز داخل مسمی نشده ایم.

در مورد تصوف آن حرف ها وجود دارد و در مورد عرفان این حرف ها مطرح است.

مسئله دیگر اینکه فرض می کنیم اجماع کردیم بر اینکه تصوف فرضاً منتسب به صوف است، اگر این طور اجماع کنیم باید به بحث از حقیقت و مسمّای این کلمات نیز وارد شویم.

در مورد تصوف تعریف واحدی نیست؛ تعریفی که کلاسیک باشد و مخصوصاً جنبه حدی داشته باشد وجود ندارد، اما در مورد عرفان این گونه نیست و در این زمینه تعریف وجود دارد و باید به چند مطلب توجه کنیم.

میرسید شریف که از علمای معروف اسلام است، در اوائل حاشیه شرح مطالع می گوید که در حوزه اسلامی، اشخاصی که خواسته اند حقایق عالم وجود را بفهمند چهار نحله هستند و چهار روش دارند؛ حکمای مشایی، اشراقی، متکلمان و عرفا.

تعریف هم کرده است و تعریف تقریبا حدی از آن دارد و می گوید، حکیم مشایی کسی است که می گوید حقایق وجود را باید با عقل محض فهمید البته لا به شرط نسبت به دین، یعنی ملاک دریافت حقایق در حکمت مشاء صرف عقل است، اعم از این که این یافته عقلی مطابق دینی که آن حکیم متدین به آن است باشد یا نباشد.

در قبال او متکلم است و میر می گوید متکلم همان حکیم مشایی است و می گوید حقایق را باید از طریق عقل دریافت اما فرق این است که مشایی می گوید یافته عقلی نسبت به دین لا به شرط است یعنی آن یافته عقلی می تواند موافق دین باشد یا مخالف اما متکلم می گوید عقل حجت است و ملاک دریافت حقایق عقل است، اما تا آنجایی که مطابق دین درآید و اگر یافته عقلی خلاف معرفت دینی درآمد مقبول نیست.

اما می ماند آن دو نحله اشراقی و عرفان، اشراقی را نیز اینگونه تعریف کرده است که اشراقی نیز حکیمی است که مبنای دریافت حقایق را شهود می نهد نه عقل، اما لا به شرط نسبت به دین، یعنی اگر مطلبی شهودا پیدا شد برای اشراقی، اعم از این که موافق دین باشد یا مخالف، برای او معتبر است.

عارف نیز همان اشراقی است اما به قید تقید به دین، نتیجه این است که حکمت مشایی حکمتی است بر پایه عقل، لا به شرط نسبت به دین، کلام همان حکمت مشاء است به قید تقید به دین، اشراق یا اشراقیت مبتنی بر شهود است، لا به شرط نسبت به دین، عرفان همان حکمت اشراقی است به قید تقید به دین.

در نتیجه عرفان به معنای دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود، مقید به دین تعریف می شود.

این تعریف تقریبا کلاسیک شده است و در طول تمدن ما این تعریف کلاسیک است، اما بنده متفطن شده ام به این معنا که البته ساخته بنده نیست ولی روی آن فکر کرده ام که این تعریف در آیه قرآن کریم آمده است.

همین تعریف که گفتیم که عرفان دریافت حقایق، مبتنی به شهود، مقید به دین، به صورت یکجا و کامل از آیه شریفه استنباط می شود.

خداوند در داستان رهبانان نصرانی فرمود وَإِذَا سَمِعُوا مَا أُنْزِلَ إِلَی الرَّسُولِ تَرَی أَعْیُنَهُمْ تَفِیضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ یَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ ؛ در تعریف عرفان از قول میر گفتیم که دریافت حقایق، بر پایه شهود، مقید به دین.

اما اگر بخواهیم در مورد آیه بحث کنیم اینگونه می شود که عبارت مِمَّا عَرَفُوا مِنَ الْحَقِّ همان دریافت حقایق است، عبارت یَقُولُونَ رَبَّنَا آمَنَّا بیان گر تقید به دین است و عبارت فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ که شهود را مطرح می کند.

ایکنا؛ در مورد کلمه شاهدین ممکن است برخی ها اشکالاتی وارد کنند در مورد شبهات احتمالی که می تواند در این زمینه باشد نیز توضیح می دهید؟ بله، جواب این شبهات را به عنوان دفع دخل مقدر عرض می کنم، عده ای ممکن است در این زمینه شبهاتی داشته باشند و در ترجمه های قرآن نیز این عبارت شاهدین را گواه ترجمه کرده اند که قطعا اینگونه نیست.

بلکه این همان شهود است و شما می توانید عبارت فَاکْتُبْنَا مَعَ الشَّاهِدِینَ را در کنار آیه شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ ملاحظه کنید.

همانطور که مشخص شد، دقیقا عین تعریف عرفان با همان مصطلحات میر از آیه شریفه برآمد.

البته باید منصف بود.

اینهایی که این دو کلمه عرفان و تصوف را مترادف می دانند، همین معنا را اگر توجه کنند و انصاف بدهند خواهند دید که اینها دو دسته جدا از هم هستند.

تصوف چیزی است که وجه اشتقاق آن روشن نیست و بالاتر از آن حتی می گویند که اصلا عربی نیست، در قبالش عرفان، که هم مسلما عربی است و هم مربوط با مصطلحات عرفانی است.

این را شما به عنوان مفتاح بگیرید که بعد باید به اینها به دنبال سایر مسائل رفت.

گفت وگو از مرتضی اوحدی انتهای پیام
کلید واژه ها: عربی - عرفان - یونانی - قرآن - صوفی - ابوریحان بیرونی - قرآنی - قدیم - محققان - اولین - جایزه - صوفیه - واحدی - درست - سوره

آخرین اخبار سرویس:
تست جالب روانشناسی که شخصیت درونیتان را فاش می کند!+ عکس

سفر وزیر آموزش و پرورش به تکاب

امیری: با حمایت مردم از این گردنه تاریخی عبور می کنیم

مولوی فاروقی: رحم و محبت بین مسلمانان ترویج شود

روحانی: مناطق آزاد در دوران تحریم نقش تعیین کننده دارند

امیری: با حمایت مردم از این گردنه تاریخی عبور می کنیم

اینفوگرافی / درونگراها و برونگراها چه شغلی انتخاب کنند؟

رییس کمیسیون صنایع مجلس: مشکل کمبود کالا نداریم

خروجی جلسات مسئولان در رابطه با قیمت ها و مسائل اقتصادی باید برای مردم ملموس باشد

ایران اسلامی یکی از موفق ترین کشورها در حوزه کتاب است

در دیدار شمخانی و وزیر خارجه انگلیس چه گذشت؟

امیری: با حمایت مردم از این گردنه تاریخی عبور می کنیم

روحانی: مناطق آزاد در دوران تحریم نقش تعیین کننده دارند

توضیحات اژه ای درخصوص حاشیه های اعدام سلطان سکه

چهارشنبه موعد اعلام استانداران جدید

چرا ترامپ از نیکسون هم بدتر است؟

وزیر خارجه انگلیس: پس از سفر به عربستان، امروز در تهران درباره استفاده از نفوذش بر حوثی ها گفتگو کردم

معاون رییس جمهور: اکثر بچه پولدارها معتاد می شوند

روز آزمایش دولت نیست، روز آزمایش همه ملت است

خبر ناراحت کننده برای هواداران «رضا گلزار»/ عکس

این مرد یک معلم واقعی است! +عکس

مولوی فاروقی: رحم و محبت بین مسلمانان ترویج شود

اینفوگرافی / درونگراها و برونگراها چه شغلی انتخاب کنند؟

تمدید مهلت نسخه های فارسی تلگرام تا آذرماه

دیدار وزیر اطلاعات با مردم مهاباد

تثبیت و احیاء دریاچه ارومیه، جزو اهداف مهم دولت است

چه شغلی متناسب شخصیت شماست؟

تصاویر/ همایش وحدت شیعه و سنی در مسجدالنبی بیرجند

مولوی فاروقی: رحم و محبت بین مسلمانان ترویج شود

فتاوای آیت الله العظمی خویی (قدس سره) در مورد رانندگی زنان

فتاوای آیت الله العظمی خویی (قدس سره) در مورد مدارس مختلط

فتاوای آیت الله العظمی خویی (قدس سره) در مورد نگاه به عکس نامحرم

تصاویر/ چراغانی شهرهای پاکستان در آستانه جشن میلاد پیامبر(ص)

رابطه ایران وآمریکا، رابطه گرگ ومیش است وهرگز بین این دو آشتی نیست

توضیحات کدخدایی درباره لیست همراه آیت الله جنتی در انتخابات 94

وحدت و همگرایی رمز پیروزی ما در جنگ اقتصادی است

فتاوای آیت الله العظمی خویی (قدس سره) در مورد نگاه کردن

فتاوای آیت الله العظمی خویی (قدس سره) درمورد پوشش زن

فتاوای آیت الله العظمی اراکی (قدس سره) در مورد نگاه کردن

وحدت و همگرایی رمز پیروزی ما در جنگ اقتصادی است

نظام رتبه بندی فرهنگیان باید به ارتقا همه جانبه منجر شود

وحدت و همگرایی رمز پیروزی ما در جنگ اقتصادی است

کتابخانه کانون های مساجد مازندران نیازمند تجهیزات هستند

مسوولیت ها فرصتی مغتنم برای خدمت به مردم است

توسعه گردشگری در آذربایجان غربی مورد توجه جدی دولت است

فتاوای آیت الله العظمی گلپایگانی (قدس سره) در مورد نظر نمودن به زن نامحرم در تلویزیون

فتاوای آیت الله العظمی گلپایگانی (قدس سره) در مورد نظر و صحبت نمودن زن و مرد نا محرم با یکدیگر

انتخابات شورای طلاب در مدرسه علمیه امیرالمومنین(ع) رشت برگزار شد

تفاوت اعتراضات کارگران هفت تپه

شبیه یک آه کوتاه*

فال روزانه سه شنبه 29 آبان 1397

«امید»، معاون توسعه روستایی و مناطق محروم کشور شد

جریان تخریبی علیه نظام مهندسی متوقف شد

انسجام بین بخشی برای مقابله با تخریب منابع طبیعی ضروری است

معاون رییس جمهور: اکثر بچه پولدارها معتاد می شوند

جامعه اسلامی برای سعادتمندی باید از سیره پیامبر اکرم(ص) پیروی کند

ایران اسلامی پرچم دار وحدت و همبستگی در جامعه اسلامی است

وحدت می تواند عاملی در جهت خنثی سازی توطئه دشمنان باشد

سفر جرمی هانت؛ دغدغه ها و ملاحظات

اشباح سرگردان در پیاده روهای یخ زده

حمله تند پادشاه عربستان به ایران: جهان برنامه موشکی و هسته ای ایران را متوقف کند!

روحانی: روز آزمایش دولت در برابر آمریکا نیست، روز آزمایش همه ملت است

لیست کاندیدا ها در دستِ آیت الله جنتی تخلف بود؟

با داشتن این 2 خصیصه جز بندگان بد محسوب خواهید شد

انسجام بین بخشی برای مقابله با تخریب منابع طبیعی ضروری است

کتابخانه کانون های مساجد مازندران نیازمند تجهیزات هستند

مسوولیت ها فرصتی مغتنم برای خدمت به مردم است

مسوولیت ها فرصتی مغتنم برای خدمت به مردم است

توضیحات کدخدایی درباره لیست همراه آیت الله جنتی در انتخابات 94

زن ها و مردها برای چه ازدواج می کنند؟

تکرار سگ آزاری در شفت/ محیط زیست اقامه دعوی کرد

نوبخت خطاب به منتقدان ظریف: میلیاردهادلار قاچاق را نفی می کنید؟درآمد قاچاق پول کثیف نیست؟

فرد هتاک به انقلاب اسلامی و مقدسات در قرچک دستگیر شد

محمود صادقی: ماهی 9 میلیون از دانشگاه می گیرم

روحانی: نمی گذاریم فشار تأمین کالا های اساسی روی مردم باشد

اعزام فضانوردان روسیه به مهتاب

لیبرال های داخلی به دنبال عدول از اصول انقلاب اسلامی هستند

توضیحات کدخدایی درباره لیست همراه آیت الله جنتی در انتخابات 94

چراغانی شهرهای پاکستان در آستانه جشن میلاد پیامبر اسلام (ص)

توسعه گردشگری در آذربایجان غربی مورد توجه جدی دولت است

سبد غذایی 50 درصد جمعیت کشور را شامل می شود

روحانی: سبد غذایی 50 درصد جمعیت کشور را شامل می شود

تاکید بر لزوم افزایش توان نظام بانکی

گزارشی از بزرگداشت همایون کاتوزیان، توفیق سبحانی و اسماعیل کهرم

کمک جبرانی 200هزار تومانی دولت به خانواده ها/ تولید نفت به «صفر» نمی رسد

روحانی: سبد غذایی 50 درصد جمعیت کشور را شامل می شود

باید در مسیر تحقق فرایندهای الکترونیک گام برداریم

روحانی: سبد غذایی 50 درصد جمعیت کشور را شامل می شود

اجرای 90 ویژه برنامه هفته وحدت در گیلان

معاون رییس جمهور: اکثر بچه پولدارها معتاد می شوند

«علی ضیا» به دادستانی احضار شد؟

اقدام نژاد پرستانه یک کافه در تهران!+عکس

فال روزانه سه شنبه 29 آبان 1397

قوای بحری روسیه مجهز با راکت های مافوق سرعت صوت میگردد

ورزش کرمانشاه ازحواشی تا خبرهای داغ

ورزش کرمانشاه ازحواشی تا خبرهای داغ

اجازه ندادیم نیروهای جوان و انقلابی در مدیریت ها حضور پیدا کنند/ برخی مدیران به میزها چسبیده اند

طی حکمی از سوی معاون اول رییس جمهور.

از رهنمودهای مراجع عظام و علمای قم در کارها بهره می برم

با هیچ یک از مدیران عقد اخوتی به جز کار نبسته ام

عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق این تعریف با آیه 83 مائده

عرفان؛ دریافت حقایق وجود، مبتنی بر شهود و مقید به دین/ انطباق این تعریف با آیه 83 مائده